Trao đổi về vấn đề này, bác sĩ Dương Minh Tuấn, khoa nội tiết – đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai – cho hay rụng tóc không phải là một bệnh cụ thể mà là biểu hiện của rất nhiều tình trạng khác nhau.
Nguyên nhân phổ biến nhất là rụng tóc kiểu di truyền. Ở nam giới, tóc thưa dần vùng trán và đỉnh đầu; ở nữ giới, tóc mỏng ở đường ngôi và vùng đỉnh đầu. Tình trạng này liên quan đến nhiều gene từ cả bố và mẹ, không chỉ di truyền từ phía ông ngoại như quan niệm phổ biến.
Một nguyên nhân thường gặp khác là rụng tóc pha nghỉ, xuất hiện khoảng 2-3 tháng sau các biến cố như sốt cao, phẫu thuật, sinh con, căng thẳng kéo dài, mất ngủ, giảm cân nhanh, ăn kiêng thiếu chất hoặc thiếu sắt.
Về nội tiết, cả suy giáp và cường giáp đều có thể khiến tóc khô, mảnh và rụng lan tỏa. Tuy nhiên người bệnh thường kèm theo các dấu hiệu khác như mệt mỏi, hồi hộp, sợ nóng hoặc sợ lạnh, tăng hoặc giảm cân bất thường, táo bón, rối loạn kinh nguyệt hoặc bướu cổ.
Ở phụ nữ, rụng tóc vùng đỉnh đầu kèm kinh nguyệt thưa, mụn trứng cá, rậm lông, tăng cân hoặc khó mang thai có thể liên quan đến hội chứng buồng trứng đa nang.
Nếu rụng tóc diễn tiến nhanh cùng các dấu hiệu nam hóa như giọng trầm, rậm lông nhiều, cần loại trừ các bệnh nội tiết hiếm gặp như u tiết androgen hoặc hội chứng Cushing.
Phụ nữ sau sinh cũng thường rụng tóc do nồng độ estrogen giảm nhanh. Đa số trường hợp sẽ tự hồi phục, nhưng nếu rụng nhiều hoặc kéo dài cần kiểm tra thiếu sắt, thiếu máu và bệnh tuyến giáp sau sinh.
Ngoài ra, rụng tóc còn có thể liên quan đến bệnh tự miễn, nấm da đầu, lupus, viêm da đầu, lạm dụng hóa chất, buộc tóc quá chặt, một số loại thuốc hoặc giảm cân quá nhanh, đặc biệt ở người dùng thuốc điều trị béo phì do thiếu năng lượng và vi chất.
Đặc biệt nếu da đầu đỏ, đau, ngứa, nóng rát, có mụn mủ, bong vảy hoặc bề mặt da đầu trở nên bóng và mất các lỗ chân tóc, cần đi khám da liễu sớm. Đây có thể là rụng tóc có sẹo, trong đó nang tóc bị phá hủy và có nguy cơ mất tóc vĩnh viễn nếu điều trị muộn.
Bác sĩ Tuấn cho hay phần lớn trường hợp, da liễu là chuyên khoa nên được khám đầu tiên, bởi bác sĩ da liễu có thể xác định loại rụng tóc, soi da đầu và đánh giá nang tóc.
Bác sĩ nội tiết sẽ tham gia khi người bệnh có dấu hiệu gợi ý bệnh tuyến giáp, buồng trứng đa nang, tăng androgen, bệnh tuyến yên, hội chứng Cushing hoặc rụng tóc trong quá trình giảm cân.
Tuy nhiên không phải người nào rụng tóc cũng cần làm một gói xét nghiệm nội tiết thật lớn. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định công thức máu, ferritin để đánh giá thiếu sắt, TSH và FT4 để kiểm tra tuyến giáp, hoặc xét nghiệm androgen khi có kinh nguyệt bất thường, rậm lông và mụn trứng cá.
Một điều cần lưu ý là nhiều viên “đẹp tóc, đẹp móng” chứa biotin liều cao có thể làm sai lệch một số xét nghiệm tuyến giáp nên người đang sử dụng biotin cần báo với bác sĩ trước khi lấy máu.
“Điều trị rụng tóc phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân. Rụng tóc kiểu di truyền thường cần điều trị duy trì bằng minoxidil và có thể phối hợp các thuốc khác dưới sự theo dõi của bác sĩ.
Rụng tóc do thiếu sắt, bệnh tuyến giáp hoặc thiếu dinh dưỡng cần điều trị đúng nguyên nhân. Rụng tóc từng mảng hoặc rụng tóc có sẹo có thể cần các thuốc chống viêm, điều hòa miễn dịch hoặc thuốc điều trị chuyên biệt.
Không nên tự uống hàng loạt biotin, kẽm, selen, vitamin A hoặc vitamin E khi chưa có bằng chứng thiếu hụt; uống quá nhiều không làm tóc mọc nhanh hơn, thậm chí một số vi chất dùng quá liều còn có thể khiến tóc rụng nhiều hơn”, bác sĩ Tuấn khuyến cáo.
Ngày 3.4, Bệnh viện Bình Định (ở phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai) tổ chức hội nghị khoa học quốc tế với chủ đề “Đột phá trong chẩn đoán và điều trị bệnh lý tim mạch”, thu hút khoảng 250 đại biểu là các chuyên gia, bác sĩ trong và ngoài nước tham dự.
Tại hội nghị, các đại biểu tập trung thảo luận nhiều báo cáo khoa học, cập nhật những tiến bộ mới trong lĩnh vực tim mạch, đặc biệt là các giải pháp nâng cao năng lực chẩn đoán và điều trị các bệnh lý phức tạp. Nội dung trao đổi nhấn mạnh vai trò của công nghệ và kinh nghiệm lâm sàng trong việc cải thiện hiệu quả điều trị cho bệnh nhân.
Ông Đỗ Văn Tứ, Tổng giám đốc Bệnh viện Bình Định, cho biết chuỗi sự kiện lần này đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong chiến lược nâng cao chất lượng khám chữa bệnh của đơn vị. Theo ông Tứ, việc mở rộng hợp tác với các bệnh viện tuyến đầu không chỉ dừng lại ở các thỏa thuận, mà hướng đến mục tiêu chuyển giao, làm chủ các kỹ thuật y khoa hiện đại ngay tại địa phương, đặc biệt trong lĩnh vực tim mạch.
“Chúng tôi mong muốn đưa những tiến bộ y học tiên tiến nhất đến gần hơn với người dân, giúp giảm chi phí, hạn chế việc chuyển tuyến, đồng thời đảm bảo cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao một cách công bằng”, ông Tứ nói.
Cũng trong khuôn khổ sự kiện, Bệnh viện Bình Định tiến hành ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác chuyên môn với nhiều đơn vị y tế uy tín, gồm: Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện Thống Nhất và Viện Tim mạch Quốc gia (Bệnh viện Bạch Mai). Các nội dung hợp tác tập trung vào đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng điều trị bệnh tim mạch tại địa phương.
Được biết, từ ngày 1 - 4.4, Bệnh viện Bình Định triển khai chuỗi hoạt động chuyên môn và hợp tác quốc tế. Trong đó, ngày 2.4 diễn ra chương trình giao lưu giữa các chuyên gia tim mạch hàng đầu đến từ Mỹ như Giáo sư Minh Bùi, Giáo sư Huy Phan. Tại đây, ê kíp chuyên gia đã trực tiếp thực hiện kỹ thuật đặt máy phá rung cho một bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn ngay tại phòng can thiệp tim mạch.
Táo và cam đều chứa đường tự nhiên nhưng đi kèm chất xơ, nước và chất chống oxy hóa nên không làm đường huyết tăng quá nhanh như đồ ngọt chế biến sẵn, theo trang sức khỏe Health.
Táo có thể giúp đường huyết tăng chậm hơn cam một chút nhờ chứa nhiều chất xơ hòa tan, đặc biệt là pectin. Loại chất xơ này tạo dạng gel trong đường ruột, từ đó làm chậm quá trình hấp thu đường vào máu. Táo cũng tạo cảm giác no lâu hơn, giúp hạn chế ăn vặt sau bữa ăn.
Cam lại giàu vitamin C và giúp bổ sung nước cho cơ thể. Dù cơ thể tiêu hóa cam nhanh hơn táo đôi chút, nhưng mức chênh lệch tác động đến đường huyết không quá lớn.
Bà Brianna Tobritzhofer, chuyên gia dinh dưỡng tại Mỹ, cho biết với phần lớn trường hợp, khẩu phần ăn, độ chín của trái cây và chế độ dinh dưỡng hằng ngày ảnh hưởng đến đường huyết nhiều hơn việc chọn táo hay cam.
Chỉ số đường huyết GI cho biết tốc độ thực phẩm làm tăng đường trong máu. Táo và cam đều thuộc nhóm thực phẩm GI thấp nên giúp đường huyết tăng chậm và ổn định.
Táo thường có GI khoảng 36 đến 40, còn cam dao động từ 40 đến 45. Sự khác biệt này khá nhỏ nên cả hai đều phù hợp trong chế độ ăn lành mạnh.
Ngoài GI, lượng chất xơ và cách ăn trái cây cũng ảnh hưởng rõ đến đường huyết. Ăn trái cây nguyên quả giúp giữ nguyên chất xơ, từ đó làm chậm quá trình tiêu hóa. Trong khi đó, nước ép trái cây mất phần lớn chất xơ nên cơ thể hấp thu đường nhanh hơn.
Ngay cả nước ép trái cây 100% không thêm đường vẫn có thể khiến đường huyết tăng nhanh vì thiếu chất xơ tự nhiên.
Một quả táo 180 g chứa khoảng 25,1 g carbohydrate và 4,3 g chất xơ. Trong khi đó, một quả cam 140 g chứa khoảng 16,5 g carbohydrate và 2,8 g chất xơ.
Táo chứa nhiều carbohydrate nhưng cũng giàu chất xơ hơn nên hỗ trợ ổn định đường huyết tốt hơn đôi chút. Táo còn cung cấp polyphenol, hợp chất thực vật có lợi cho tim mạch và giúp giảm viêm.
Cam chứa hàm lượng vitamin C rất cao. Một quả cam cung cấp khoảng 92% nhu cầu vitamin C mỗi ngày. Loại quả này cũng chứa kali, dưỡng chất quan trọng với tim mạch và cân bằng dịch trong cơ thể.
Ăn táo hoặc cam cùng thực phẩm giàu protein và chất béo lành mạnh như sữa chua, phô mai hoặc các loại hạt giúp cơ thể hấp thu đường ổn định hơn.
Bác sĩ chuyên khoa 1 Trần Đình Nghĩa, Trưởng khoa Lọc thận, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), cho biết khi bàng quang căng đầy, các thụ thể cảm nhận sức căng ở thành bàng quang sẽ phát tín hiệu lên hệ thần kinh. Phản xạ này có thể làm tăng hoạt động của hệ thần kinh giao cảm, gây co mạch và làm huyết áp tăng tạm thời. Cảm giác căng tức, đau hoặc lo lắng khi phải nhịn tiểu cũng góp phần làm huyết áp tăng thêm.
Thông thường, huyết áp sẽ giảm sau khi đi tiểu và nghỉ ngơi. Tuy nhiên, mọi người không nên chủ quan với việc nhịn tiểu.
Theo bác sĩ Đình Nghĩa, người bị tăng huyết áp hoặc bệnh tim mạch, việc nhịn tiểu có thể làm tăng nguy cơ biến cố cấp tính. Nhưng nhịn tiểu thường chỉ là một yếu tố kích hoạt, hiếm khi là nguyên nhân duy nhất gây nhồi máu cơ tim hay đột quỵ.
Ở một số người có tăng huyết áp không kiểm soát, bệnh mạch vành hoặc rối loạn nhịp, tình trạng bàng quang quá căng có thể làm huyết áp tăng đột ngột, tăng nhu cầu oxy của cơ tim và gây co mạch vành. Tuy nhiên, bằng chứng về biến cố tim mạch do một lần nhịn tiểu thông thường còn hạn chế.
Từ đó, bác sĩ chỉ ra những người cần đặc biệt tránh nhịn tiểu vì có thể làm tăng nguy cơ biến chứng gây hại sức khỏe, gồm:
Ngoài ra, bác sĩ cũng cảnh báo rằng người mắc tiểu đường có tổn thương thần kinh tự chủ, bàng quang thần kinh, đặc biệt là người bị tổn thương tủy sống từ đốt sống T6 trở lên, có thể xuất hiện cơn rối loạn phản xạ tự chủ khi bàng quang căng, khiến huyết áp tăng rất cao.
Bác sĩ Nghĩa cho biết, nhiều trường hợp huyết áp tăng không có triệu chứng rõ ràng. Một số người có thể thấy căng đau vùng bụng dưới, đau đầu, chóng mặt, hồi hộp, đỏ bừng mặt, vã mồ hôi, buồn nôn hoặc nhìn mờ. Khi này, người bệnh nên đi tiểu, ngồi nghỉ ít nhất 5 phút rồi đo lại huyết áp đúng kỹ thuật.
Cần gọi cấp cứu hoặc đến cơ sở y tế ngay nếu huyết áp từ 180/120 mmHg trở lên kèm đau ngực, khó thở, yếu hoặc tê một bên cơ thể, nói khó, rối loạn thị giác, lú lẫn, co giật hoặc đau đầu dữ dội bất thường. Trường hợp rất buồn tiểu, bụng dưới căng đau nhưng không thể đi tiểu cũng cần được khám khẩn cấp vì có thể là bí tiểu cấp.
