Giá xăng trung bình tại Mỹ ngày 20/5 đang ở mức 4,564 USD/gallon (3,78 lít), cao hơn 43% so với cùng kỳ năm ngoái. Patrick De Haan, trưởng nhóm phân tích giá xăng dầu của GasBuddy, cảnh báo rằng nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa, giá xăng ở Mỹ có thể tăng lên 5 USD/gallon vào tháng tới.
Cuộc khủng hoảng năng lượng đang trở thành cơn ác mộng tài chính với người dân Mỹ và cơn ác mộng chính trị với Nhà Trắng. Lạm phát đang tăng tốc trở lại, lương thực tế giảm, còn cử tri đổ lỗi cho Tổng thống Donald Trump vì giá xăng không ngừng tăng.
Theo Matt Egan, bình luận viên kỳ cựu của CNN, ông Trump hiện đối mặt thời điểm buộc phải tung các biện pháp khẩn cấp để ngăn giá xăng vượt các mức kỷ lục dưới thời Joe Biden.
Chính quyền Trump đã ra lệnh xả dầu từ kho dự trữ chiến lược của Mỹ với tốc độ nhanh nhất lịch sử. Các hạn chế về vận tải biển đã được miễn áp dụng. Một số lệnh trừng phạt với dầu Nga, Venezuela cũng được nới lỏng.
Dù ông Trump còn đưa ra nhiều ý tưởng khác như tạm ngừng thu thuế xăng liên bang, giới quan sát đánh giá Tổng thống Mỹ trên thực tế chỉ còn một công cụ duy nhất để kéo giá xăng xuống, đó là mở cửa eo biển Hormuz.
“Chính quyền Trump gần như không còn nhiều công cụ để hành động”, Jan Stuart, chiến lược gia năng lượng toàn cầu tại ngân hàng đầu tư Piper Sandler, nhận định.
Ông Stuart cảnh báo nếu eo biển Hormuz không sớm được mở lại, giá dầu Brent giao sau sẽ đạt trung bình 130 USD mỗi thùng trong quý tới, và duy trì quanh mức 100 USD vào năm sau, khiến khủng hoảng năng lượng ở Mỹ sẽ nghiêm trọng hơn.
Ông Trump gần đây ủng hộ tạm dừng thu thuế xăng liên bang 0,184 USD mỗi gallon.
Tuy nhiên, theo phân tích của Penn Wharton Budget Model, tổ chức nghiên cứu chính sách phi đảng phái, nếu dừng thu thuế xăng liên bang trong cao điểm đi lại mùa hè kéo dài 122 ngày, Quỹ Tín thác Đường cao tốc sẽ mất 11,5 tỷ USD nguồn thu mà không giúp người tiêu dùng giảm gánh nặng đáng kể.
Phân tích này cho thấy ngay cả người đổ đầy bình xăng 15 gallon mỗi tuần cũng chỉ tiết kiệm được tổng cộng 35 USD trong thời gian này.
Jason Bordoff, giám đốc sáng lập Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu thuộc Đại học Columbia, cho biết đợt miễn thuế xăng sẽ kích cầu nhiên liệu trong lúc nguồn cung đang thấp. Nói cách khác, đây là điều hoàn toàn trái với những gì thị trường đang cần.
Năm 2022, các nghị sĩ Cộng hòa tại Hạ viện từng bác bỏ một đề xuất miễn thuế xăng liên bang và gọi đây là “chiêu trò”.
Một số nghị sĩ kêu gọi chính quyền Trump cân nhắc phương án “hạt nhân”, tức hạn chế, thậm chí cấm Mỹ xuất khẩu dầu thô, xăng và các chế phẩm dầu mỏ khác.
Một số nhà phân tích nhận định điều này có thể khiến giá xăng quốc nội giảm nhanh, nhưng chỉ trong thời gian ngắn, chưa kể nguy cơ khiến thị trường năng lượng thêm bất ổn.
Nếu lệnh cấm xuất khẩu được ban hành, các nhà máy lọc dầu nhiều khả năng sẽ cắt giảm sản lượng, khiến các công ty dầu mỏ ở Texas thiệt hại nặng. Khi đó, giá dầu thế giới sẽ tăng vọt, giáng đòn vào kinh tế toàn cầu và tác động tiêu cực tới nước Mỹ, theo bình luận viên Egan.
Ông Trump cũng không thể trông chờ vào tăng khai thác dầu trong nước để kéo giá xăng xuống ngay, do sản lượng quốc nội gần như đã chạm trần trong ngắn hạn.
Mỹ đang sản xuất dầu ở mức cao kỷ lục, nhưng sản lượng không tăng thêm đáng kể từ khi ông Trump nhậm chức, ngay cả khi giá dầu đã vọt lên trên 100 USD mỗi thùng.
Theo ước tính của Bộ Năng lượng Mỹ, sản lượng dầu thô của Mỹ đạt 13,7 triệu thùng mỗi ngày, gần như không thay đổi so với mức 13,8 triệu thùng vào cuối năm 2025.
Các chuyên gia Bộ Năng lượng Mỹ dự báo sản lượng dầu sẽ duy trì quanh mức 13,6 triệu thùng mỗi ngày trong năm nay. Sản lượng có thể tăng trong năm sau, nhưng cũng chỉ được dự báo ở mức khiêm tốn, lên 14,1 triệu thùng mỗi ngày. Nói cách khác, chính sách tăng khoan dầu “Drill, baby, drill” của ông Trump khó trở thành lời giải tức thời cho cuộc khủng hoảng giá xăng.
Trước đây, Nhà Trắng từng tìm đến Arab Saudi để tìm cách ghìm giá xăng. Nước này là quốc gia dẫn dắt OPEC, và là một trong số ít nước trên thế giới có khả năng tăng nguồn cung nhanh chóng.
“Công cụ hiệu quả nhất trước đây là gọi cho Arab Saudi, đề nghị họ mở van dầu”, Bob McNally, cựu cố vấn năng lượng của Tổng thống George W. Bush, cho biết.
Nhưng lựa chọn này hiện cũng khó khả thi, theo ông Egan. Dù Saudi Arabia có đường ống Đông – Tây để đưa dầu ra Biển Đỏ, việc eo biển Hormuz bị đóng cửa vẫn khiến khả năng tăng nguồn cung nhanh chóng của Riyadh bị hạn chế.
Trong thời bình, eo biển Hormuz là nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên toàn cầu. Tehran nhiều lần tuyên bố giao thông hàng hải qua Hormuz “sẽ không quay trở lại trạng thái trước xung đột”.
Tất cả những bế tắc này khiến những chuyên gia kỳ cựu trên thị trường năng lượng bắt đầu tính đến kịch bản chiến sự giữa Mỹ với Iran sẽ tái bùng phát. Ông Trump những ngày gần đây đề cập ngày càng nhiều tới phương án nối lại không kích, khi mọi nỗ lực gây sức ép bằng ngoại giao để Iran mở cửa Hormuz không đạt kết quả.
Ông McNally cho rằng hiện chỉ có 10% khả năng Mỹ – Iran đạt được thỏa thuận giúp mở lại eo biển Hormuz trong ngắn hạn, 20% khả năng tình hình giữ nguyên hiện trạng và 70% khả năng giao tranh tái diễn trong 4 đến 6 tuần tới.
“Nếu buộc phải mở lại eo biển mà không có thỏa thuận nào trên bàn, lựa chọn duy nhất là leo thang xung đột”, ông nói. “Cuộc khủng hoảng giá xăng hiện nay ở Mỹ chỉ có thể giải quyết bằng một chìa khóa duy nhất: mở lại eo biển Hormuz”.
Pakistan, quốc gia đăng cai các cuộc đàm phán để chấm dứt xung đột Iran, vốn không phải là ứng viên hòa giải tiềm năng. Pakistan không chính thức công nhận nhà nước Israel, một bên liên quan chủ chốt của xung đột. Nước này cũng từng bí mật phát triển vũ khí hạt nhân, điều mà Mỹ và Israel cũng đang cáo buộc Iran thực hiện.
Hơn nữa, Islamabad từng có khởi đầu đầy sóng gió trong quan hệ với Tổng thống Donald Trump, khi ông tuyên bố trong nhiệm kỳ thứ nhất rằng Pakistan chỉ mang lại cho Mỹ "sự dối trá và lừa lọc".
Tuy nhiên, suốt nhiều tháng qua, giới lãnh đạo Pakistan đã nỗ lực "chiều lòng" chính quyền ông Trump bằng các thỏa thuận và những lời tán dương công khai.
"Chúng tôi đã hiểu được ông ấy", Mushahid Hussain Syed, cựu chủ tịch Ủy ban Quốc phòng Thượng viện Pakistan cho biết.
Ông thêm rằng Pakistan đã sớm nhận ra tư duy ngoại giao mang tính "giao dịch" của ông Trump. "Chúng tôi đã đáp ứng rất nhiều. Chúng tôi trao cho ông ấy 3 điều, gồm tiền điện tử, khoáng sản thiết yếu và chống khủng bố", ông Syed nói.
Ngay đầu nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, Pakistan đã truy lùng được một trong những kẻ đứng sau vụ tấn công đẫm máu nhằm vào binh sĩ Mỹ tại Kabul năm 2021. Vài tháng sau, Islamabad ký thỏa thuận khoáng sản thiết yếu với Mỹ. Năm nay, Bộ Tài chính Pakistan ký kết với một doanh nghiệp liên quan tới công ty tiền điện tử của gia đình ông Trump.
Họ cũng tiến hành các nỗ lực tiếp cận khác như liên tục công khai cảm ơn ông Trump vì đã giúp đạt thỏa thuận ngừng bắn với Ấn Độ hồi tháng 5/2025, đề cử trao giải Nobel Hòa bình cho ông Trump và tham gia Hội đồng Hòa bình mà Mỹ sáng lập.
Tháng 10 năm ngoái, ông Trump mô tả Tư lệnh lục quân Asim Munir, người quyền lực hàng đầu Pakistan, là "vị tướng yêu thích" của mình. Khi vòng đàm phán tiếp theo giữa Mỹ và Iran có khả năng nối lại tại Islamabad tuần này, Pakistan sẽ có cơ hội thắt chặt hơn nữa quan hệ với ông Trump.
Vì vai trò của Pakistan chủ yếu là thúc đẩy liên lạc, ông Syed cho rằng điều quan trọng với Islamabad là họ phải có được lòng tin của cả Mỹ và Iran. Vị thế quốc gia hạt nhân cũng giúp tăng thêm uy tín cho Pakistan.
Việc Pakistan không công nhận Israel không gây khó cho nỗ lực hòa giải, bởi Iran và Pakistan đều tin rằng nếu đạt được thỏa thuận với Mỹ, ông Trump sẽ gây sức ép buộc chính quyền Thủ tướng Benjamin Netanyahu phải tuân thủ.
Truyền thông Pakistan đã đưa tin về nỗ lực đàm phán với giọng điệu hồ hởi. Những cụm từ như "ngoại giao sôi động" và "thành tựu rực rỡ" xuất hiện liên tục trên kênh truyền hình ARY.
"Ai mà ngờ được Thủ tướng Pakistan đăng bài trên mạng xã hội X và được chính Tổng thống Mỹ chia sẻ lại!", một bình luận viên nói.
Maleeha Lodhi, nhà ngoại giao kỳ cựu của Pakistan, cho rằng nước này có lý do để tự hào về những bước đi ngoại giao tinh tế, vốn cần thiết để cân bằng quan hệ với cả Iran và Mỹ.
"Đó là khoảnh khắc đầy tự hào. Không còn nghi ngờ gì nữa, nó đã giúp nâng cao hình ảnh và vị thế của đất nước", bà nói.
Tuy nhiên, bà cũng cảnh báo rằng người dân sẽ sớm quên đi những hình ảnh trên truyền hình. Điều họ quan tâm thực sự là liệu chính phủ có giải quyết được các vấn đề kinh tế cốt lõi hay không. Việc đăng cai đàm phán hòa bình "không giúp ích được gì cho cái bụng của họ", bà nói.
Năm qua, Pakistan đối mặt với thách thức an ninh chồng chất khi xung đột với cả Ấn Độ và Afghanistan. Trong khi đó, đồng nội tệ mất giá, gây ra cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt nghiêm trọng.
Xung đột tại Iran chỉ khiến tình hình thêm trầm trọng. Hơn 90% lượng nhiên liệu nhập khẩu của Pakistan đi qua eo biển Hormuz. Tình trạng phong tỏa eo biển này đã buộc chính phủ phải tăng giá xăng dầu, quyết định gây phẫn nộ trong nước.
"Chúng tôi rất vui khi Pakistan được chọn cho vinh dự này", Liaquat Khan, người phục vụ bàn 51 tuổi, chia sẻ. Nhưng ông cũng cho biết "mọi người đều rất lo lắng" khi vòng đàm phán đầu tiên thất bại, vì sợ giá nhiên liệu sẽ tiếp tục leo thang.
Joshua White, cựu cố vấn Nhà Trắng, nhận định Pakistan đã nắm bắt tốt phong cách ngoại giao của Trump. Nhưng theo ông, giới lãnh đạo nước này dường như vẫn chưa dùng mối quan hệ ấm nồng đó để cải thiện đời sống người dân.
"Thỏa thuận khoáng sản khó có thể thành hiện thực, còn các thương vụ tiền điện tử có lẽ chỉ là hư ảo", ông nhận xét.
Nhân dịp kỷ niệm 53 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Pháp và Việt Nam, ngày 22-4, Tổng lãnh sự quán Pháp tại TP.HCM khai mạc triển lãm ảnh, tôn vinh hai thành phố kết nghĩa Lyon và TP.HCM.
Các tác phẩm được trưng bày trên bức tường bao ngoài Dinh thự Pháp (số 6 đường Lê Duẩn, phường Sài Gòn), mang đến không gian nghệ thuật mở cho công chúng, từ người đi đường cho đến những người yêu nhiếp ảnh.
14 bức ảnh là những lát cắt đời sống đô thị, qua đó làm nổi bật các mối liên kết giữa Lyon và TP.HCM. Những khoảnh khắc quen thuộc như tản bộ ven sông, tập thể thao ngoài trời hay sinh hoạt tại các khu chợ cho thấy sự tương đồng trong lối sống của người dân hai thành phố, bất chấp khoảng cách địa lý.
Các bức ảnh về TP.HCM do nhiếp ảnh gia người Pháp Adrien Jean thực hiện. Bên cạnh đó, các bức ảnh về Lyon do Tony Noël, nhiếp ảnh gia người Lyon gốc Việt, thực hiện.
Chia sẻ với báo Tuổi Trẻ, Tổng lãnh sự Pháp Étienne Ranaivoson cho biết TP.HCM và Lyon có sự hòa quyện giữa lịch sử, truyền thống và hiện đại. Hình ảnh những con sông lớn bao bọc hai thành phố mang lại cảm nhận tương đồng về đời sống của hai đô thị năng động.
Chiêm ngưỡng các tác phẩm, ông Ranaivoson rất thích bức ảnh có tên gọi Tuổi thơ với hình ảnh người cha ẵm con nhìn những chiếc diều bay cao trên bầu trời.
"Tôi khá ấn tượng và xúc động về bức ảnh thả diều tại TP.HCM, vì đây cũng là một trong những hoạt động yêu thích của các con tôi" - ông chia sẻ.
Đã sinh sống tại TP.HCM khoảng 11 năm qua, nhiếp ảnh gia Adrien Jean chia sẻ khi mới đến, anh cảm thấy như bước vào "một thế giới hoàn toàn mới" và nhanh chóng bị cuốn hút bởi nhịp sống rất sống động và đầy năng lượng nơi đây.
"Tôi thực sự tò mò muốn biết người dân ở đây sống như thế nào, thói quen hằng ngày của họ ra sao", anh nói.
Chính sự tò mò đã khiến anh bắt đầu cầm máy ảnh ghi lại những khoảnh khắc đó.
Theo anh, TP.HCM là nơi "luôn có điều gì đó đang diễn ra ở mọi góc phố" và là nguồn cảm hứng để anh bấm máy.
Với triển lãm lần này, anh lựa chọn tập trung vào những điểm chung giữa Pháp và Việt Nam.
"Tôi thích ý tưởng tìm kiếm những điều kết nối chúng ta, thay vì nhấn mạnh sự khác biệt. Dù sống ở những nơi khác nhau, chúng ta vẫn có nhiều điểm tương đồng từ cách sống đến ước mơ và khát vọng", anh chia sẻ.
"Bờ sông" - Ảnh: Tổng lãnh sự Pháp cung cấp
"Tiểu thương" - Ảnh: Tổng lãnh sự Pháp cung cấp
"Thú cưng" - Ảnh: Tổng lãnh sự Pháp cung cấp
"Ngoài hiên" - Ảnh: Tổng lãnh sự Pháp cung cấp
"Thể thao đô thị" - Ảnh: Tổng lãnh sự Pháp cung cấp
Tổng thống Donald Trump hôm nay 8/7 cảnh báo Mỹ sẽ tấn công các cơ sở hạ tầng dân sự trọng yếu của Iran.
“Đó có thể là một cuộc tấn công quy mô lớn và sẽ phá hủy rất nhiều thứ”, ông Trump cảnh báo trong cuộc gặp song phương với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bên lề hội nghị thượng đỉnh NATO.
Ông Trump cho biết các nhà máy điện của Iran có thể trở thành mục tiêu. “Chúng tôi sẽ phá hủy chúng. Tôi không muốn làm điều đó, nhưng nếu buộc phải làm, chúng tôi sẽ phá hủy chúng”, ông tuyên bố.
Tổng thống Mỹ cũng nhắc đến các nhà máy khử mặn nước biển, vốn đóng vai trò thiết yếu trong việc cung cấp nước sinh hoạt. “Chúng tôi sẽ phá hủy chúng nếu cần thiết. Tôi không muốn phải làm điều đó. Có lẽ đó là mục tiêu mà tôi ít muốn tấn công nhất”, ông Trump nói thêm.
Nhà lãnh đạo Mỹ cũng nhắc đến đảo Kharg, một trung tâm quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Iran.
“Đêm qua chúng tôi đã tấn công đảo Kharg, phá hủy một phần đảo. Tôi đã nói: Đừng đụng đến dầu mỏ, vì có thể chúng ta sẽ tiếp quản đảo Kharg”, ông Trump nhắc lại chỉ thị với quân đội Mỹ.
“Tôi nói: Đừng đánh vào các đường ống dẫn dầu, hãy đánh vào mọi thứ khác. Và họ đã làm như vậy. Có thể tối nay họ sẽ tiếp tục tấn công”, ông Trump tuyên bố.
Tổng thống Mỹ bày tỏ sự giận dữ đối với các nhà lãnh đạo Iran và dọa tiến hành thêm một đợt không kích mới.
“Chúng tôi đã tấn công họ rất mạnh đêm qua và rất có thể sẽ tiếp tục tấn công mạnh vào tối nay”, ông Trump phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh NATO.
Tổng thống Mỹ cáo buộc các nhà lãnh đạo Iran liên tục nói dối ông, khi tỏ ra sẵn sàng đạt được một thỏa thuận hòa bình trong các cuộc đàm phán nhưng sau đó lại phủ nhận những gì đã thống nhất.
“Họ đồng ý với mọi thứ, rồi sau đó lại tổ chức họp báo và nói rằng chúng tôi thậm chí còn chưa từng thảo luận về những vấn đề đó”, ông Trump cho biết.
Tổng thống Trump cũng cho biết bản thân “không hài lòng” với chính quyền Iran và đang cân nhắc tiến hành thêm các cuộc tấn công ngay trong đêm 8/7.
Mỹ có thể tái áp đặt lệnh phong tỏa Iran
Tổng thống Trump cho biết ông có thể tái áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran sau khi Tehran bị cáo buộc tấn công một loạt tàu thương mại hoạt động gần eo biển Hormuz.
“Chúng tôi có thể khôi phục lệnh phong tỏa. Đó sẽ chỉ là lệnh phong tỏa đối với Iran. Còn những nước khác thì tất nhiên vẫn có thể đi lại bình thường”, ông Trump phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh NATO.
Nếu được thực hiện, đây sẽ là biện pháp trả đũa mới nhất của Mỹ, sau khi Washington tái áp đặt các lệnh trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Iran và tiến hành một loạt cuộc không kích hôm 7/7.
Tổng thống Trump hôm nay cũng cho biết ông ngày càng bi quan về triển vọng đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài với Iran, đồng thời ám chỉ rằng ông có thể sớm quyết định tiến hành thêm một đợt tấn công khác ngay trong đêm nay.
Mỹ lần đầu áp đặt lệnh phong tỏa sau khi Iran trên thực tế khiến hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz bị đình trệ. Đây là tuyến đường hàng hải chiến lược, có vai trò đặc biệt quan trọng đối với hoạt động vận chuyển dầu mỏ toàn cầu.
Tuy nhiên, trong phát biểu mới nhất, ông Trump tỏ ra không quá lo ngại về khả năng Iran đáp trả.
“Họ có thể thả thủy lôi nếu có cơ hội, nếu làm được. Nhưng điều đó sẽ rất khó, bởi chúng tôi đang xóa sổ những chiếc xuồng nhỏ của họ”, ông Trump nói thêm.
Phát biểu của Tổng thống Trump được đưa ra chỉ vài giờ sau khi ông tuyên bố lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đã “chấm dứt”. Tuy nhiên, ông cũng cho biết sẽ để các cuộc đàm phán tiếp tục diễn ra.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) hôm nay tuyên bố tập kích hàng chục mục tiêu của Iran "để đáp trả các cuộc tấn công của Iran nhằm vào 3 tàu thương mại đang đi qua eo biển Hormuz".
Để đáp trả, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố tiến hành tấn công hàng chục mục tiêu quân sự của Mỹ tại Bahrain và Kuwait, đồng thời cho biết đã bắn hạ một máy bay không người lái MQ-9 của Mỹ.
Phản ứng của Iran
Các chính trị gia Iran hôm nay đã lên tiếng đáp trả sau khi Tổng thống Trump đe dọa tấn công đảo Kharg.
Ông Ebrahim Rezaei, người phát ngôn Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran, viết trên mạng xã hội X: “Hãy đến đi, chúng tôi đang chờ các ông, và chúng tôi cam kết rằng sẽ không một binh sĩ Mỹ nào có thể an toàn trở về".
Trong khi đó, cựu Ngoại trưởng Iran Ali Akbar Velayati chỉ trích “sự leo thang mới nhất”. Trên mạng xã hội X, ông nhắc lại rằng Iran trước đây đã cảnh báo: “Khu vực này không phải là nơi dành cho những canh bạc chính trị của các quốc gia nhỏ”, đồng thời khẳng định Tehran “đã đặt tay trên cò súng và sẵn sàng quét sạch khu vực”.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cũng tuyên bố sau các cuộc không kích của Mỹ rằng những hành động đe dọa và ép buộc sẽ không mang lại kết quả, đồng thời nhấn mạnh Iran sẽ không khuất phục.
"Thời đại của bắt nạt và cưỡng ép đã chấm dứt. Những hành động đó sẽ không đi đến đâu. Chúng tôi sẽ không khuất phục", ông Ghalibaf viết trên mạng xã hội.
