Tổng thống Donald Trump hôm nay 8/7 cảnh báo Mỹ sẽ tấn công các cơ sở hạ tầng dân sự trọng yếu của Iran.
“Đó có thể là một cuộc tấn công quy mô lớn và sẽ phá hủy rất nhiều thứ”, ông Trump cảnh báo trong cuộc gặp song phương với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bên lề hội nghị thượng đỉnh NATO.
Ông Trump cho biết các nhà máy điện của Iran có thể trở thành mục tiêu. “Chúng tôi sẽ phá hủy chúng. Tôi không muốn làm điều đó, nhưng nếu buộc phải làm, chúng tôi sẽ phá hủy chúng”, ông tuyên bố.
Tổng thống Mỹ cũng nhắc đến các nhà máy khử mặn nước biển, vốn đóng vai trò thiết yếu trong việc cung cấp nước sinh hoạt. “Chúng tôi sẽ phá hủy chúng nếu cần thiết. Tôi không muốn phải làm điều đó. Có lẽ đó là mục tiêu mà tôi ít muốn tấn công nhất”, ông Trump nói thêm.
Nhà lãnh đạo Mỹ cũng nhắc đến đảo Kharg, một trung tâm quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Iran.
“Đêm qua chúng tôi đã tấn công đảo Kharg, phá hủy một phần đảo. Tôi đã nói: Đừng đụng đến dầu mỏ, vì có thể chúng ta sẽ tiếp quản đảo Kharg”, ông Trump nhắc lại chỉ thị với quân đội Mỹ.
“Tôi nói: Đừng đánh vào các đường ống dẫn dầu, hãy đánh vào mọi thứ khác. Và họ đã làm như vậy. Có thể tối nay họ sẽ tiếp tục tấn công”, ông Trump tuyên bố.
Tổng thống Mỹ bày tỏ sự giận dữ đối với các nhà lãnh đạo Iran và dọa tiến hành thêm một đợt không kích mới.
“Chúng tôi đã tấn công họ rất mạnh đêm qua và rất có thể sẽ tiếp tục tấn công mạnh vào tối nay”, ông Trump phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh NATO.
Tổng thống Mỹ cáo buộc các nhà lãnh đạo Iran liên tục nói dối ông, khi tỏ ra sẵn sàng đạt được một thỏa thuận hòa bình trong các cuộc đàm phán nhưng sau đó lại phủ nhận những gì đã thống nhất.
“Họ đồng ý với mọi thứ, rồi sau đó lại tổ chức họp báo và nói rằng chúng tôi thậm chí còn chưa từng thảo luận về những vấn đề đó”, ông Trump cho biết.
Tổng thống Trump cũng cho biết bản thân “không hài lòng” với chính quyền Iran và đang cân nhắc tiến hành thêm các cuộc tấn công ngay trong đêm 8/7.
Mỹ có thể tái áp đặt lệnh phong tỏa Iran
Tổng thống Trump cho biết ông có thể tái áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran sau khi Tehran bị cáo buộc tấn công một loạt tàu thương mại hoạt động gần eo biển Hormuz.
“Chúng tôi có thể khôi phục lệnh phong tỏa. Đó sẽ chỉ là lệnh phong tỏa đối với Iran. Còn những nước khác thì tất nhiên vẫn có thể đi lại bình thường”, ông Trump phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh NATO.
Nếu được thực hiện, đây sẽ là biện pháp trả đũa mới nhất của Mỹ, sau khi Washington tái áp đặt các lệnh trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Iran và tiến hành một loạt cuộc không kích hôm 7/7.
Tổng thống Trump hôm nay cũng cho biết ông ngày càng bi quan về triển vọng đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài với Iran, đồng thời ám chỉ rằng ông có thể sớm quyết định tiến hành thêm một đợt tấn công khác ngay trong đêm nay.
Mỹ lần đầu áp đặt lệnh phong tỏa sau khi Iran trên thực tế khiến hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz bị đình trệ. Đây là tuyến đường hàng hải chiến lược, có vai trò đặc biệt quan trọng đối với hoạt động vận chuyển dầu mỏ toàn cầu.
Tuy nhiên, trong phát biểu mới nhất, ông Trump tỏ ra không quá lo ngại về khả năng Iran đáp trả.
“Họ có thể thả thủy lôi nếu có cơ hội, nếu làm được. Nhưng điều đó sẽ rất khó, bởi chúng tôi đang xóa sổ những chiếc xuồng nhỏ của họ”, ông Trump nói thêm.
Phát biểu của Tổng thống Trump được đưa ra chỉ vài giờ sau khi ông tuyên bố lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đã “chấm dứt”. Tuy nhiên, ông cũng cho biết sẽ để các cuộc đàm phán tiếp tục diễn ra.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) hôm nay tuyên bố tập kích hàng chục mục tiêu của Iran “để đáp trả các cuộc tấn công của Iran nhằm vào 3 tàu thương mại đang đi qua eo biển Hormuz”.
Để đáp trả, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố tiến hành tấn công hàng chục mục tiêu quân sự của Mỹ tại Bahrain và Kuwait, đồng thời cho biết đã bắn hạ một máy bay không người lái MQ-9 của Mỹ.
Phản ứng của Iran
Các chính trị gia Iran hôm nay đã lên tiếng đáp trả sau khi Tổng thống Trump đe dọa tấn công đảo Kharg.
Ông Ebrahim Rezaei, người phát ngôn Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran, viết trên mạng xã hội X: “Hãy đến đi, chúng tôi đang chờ các ông, và chúng tôi cam kết rằng sẽ không một binh sĩ Mỹ nào có thể an toàn trở về”.
Trong khi đó, cựu Ngoại trưởng Iran Ali Akbar Velayati chỉ trích “sự leo thang mới nhất”. Trên mạng xã hội X, ông nhắc lại rằng Iran trước đây đã cảnh báo: “Khu vực này không phải là nơi dành cho những canh bạc chính trị của các quốc gia nhỏ”, đồng thời khẳng định Tehran “đã đặt tay trên cò súng và sẵn sàng quét sạch khu vực”.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cũng tuyên bố sau các cuộc không kích của Mỹ rằng những hành động đe dọa và ép buộc sẽ không mang lại kết quả, đồng thời nhấn mạnh Iran sẽ không khuất phục.
“Thời đại của bắt nạt và cưỡng ép đã chấm dứt. Những hành động đó sẽ không đi đến đâu. Chúng tôi sẽ không khuất phục”, ông Ghalibaf viết trên mạng xã hội.
Theo Hãng tin AFP, chiến sự tại Iran gây gián đoạn nguồn cung năng lượng đã khiến nhiều nơi ở Ấn Độ rơi vào cảnh khan hiếm khí đốt nấu ăn (LPG), người dân phải xếp hàng dài chờ mua bình gas.
Trong bối cảnh đó, khí sinh học từ phân bò đang trở thành giải pháp thay thế hiệu quả, đặc biệt ở khu vực nông thôn.
Tại làng Nekpur, bang Uttar Pradesh, cô Gauri Devi (25 tuổi) vẫn nấu ăn bình thường nhờ sử dụng khí metan tạo ra từ phân bò.
Hệ thống bể phân hủy đơn giản giúp gia đình cô có nguồn gas ổn định, chỉ cần dùng LPG trong trường hợp khẩn cấp hoặc khi có đông người. "Nó nấu được mọi thứ, từ rau, trà đến đậu lăng", cô nói.
Mỗi năm, Ấn Độ tiêu thụ hơn 30 triệu tấn LPG và phải nhập khẩu hơn một nửa. Dù chính phủ khẳng định không thiếu nguồn cung, nhưng tình trạng giao hàng chậm, tích trữ và đầu cơ đã khiến nhiều nơi xảy ra cảnh khan hiếm cục bộ.
Trong khi đó từ những năm 1980, Ấn Độ đã thúc đẩy phát triển khí sinh học như một nguồn năng lượng giá rẻ cho nông thôn. Hơn 5 triệu hệ thống bể phân hủy đã được trợ cấp, giúp chuyển chất thải nông nghiệp thành khí đốt và phân bón hữu cơ giàu nitơ.
Không chỉ cung cấp nhiên liệu, sản phẩm phụ từ hệ thống phân hủy này còn mang lại lợi ích kinh tế cho nông dân. "Phần bùn sau xử lý giống như 'vàng đen' vì rất tốt cho cây trồng", một lãnh đạo nông dân địa phương cho biết trong bối cảnh nguồn phân bón hóa học toàn cầu cũng bị gián đoạn nghiêm trọng do xung đột.
Với hơn 45% trong số 1,4 tỉ dân Ấn Độ sống dựa vào nông nghiệp, và nước này sở hữu một trong những đàn gia súc lớn nhất thế giới, phân bò được xem là một giải pháp và lợi ích lớn đối với người dân.
Ấn Độ - quốc gia đông dân nhất thế giới và là nước phát thải nhiên liệu hóa thạch lớn thứ ba - cũng đang đẩy mạnh sản xuất khí sinh học để hướng tới mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2070. Chính phủ đặt mục tiêu khí sinh học chiếm 1% nhiên liệu khí lỏng hiện nay và tăng lên 5% vào năm 2028, với hàng loạt dự án nhà máy lớn đang được triển khai.
Bên cạnh đó, các hệ thống quy mô nhỏ tại hộ gia đình cũng được khuyến khích, với chi phí khoảng 25.000 - 30.000 rupee (khoảng 265 - 318 USD) và thường được trợ giá. Đặc biệt trong bối cảnh văn hóa Ấn Độ coi bò là linh vật, việc tận dụng phân bò làm nhiên liệu càng dễ được chấp nhận.
Tuy nhiên khí sinh học vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn LPG. Theo Hiệp hội Khí sinh học Ấn Độ, các hệ thống này đòi hỏi lắp đặt, vận hành và bảo trì thường xuyên, giống như "nhà máy mini", nên khó phổ biến nếu không có mô hình hợp tác hoặc hỗ trợ cộng đồng.
Ngoài ra ngay cả khi được chính phủ hỗ trợ, việc phổ biến vẫn gặp rào cản như chi phí và không gian lắp đặt, đặc biệt với nhiều lao động nghèo.
"Chúng tôi làm thuê trên ruộng người khác cả ngày, không có đất để lắp đặt (bể phân hủy)", một người dân xếp hàng mua gas cho biết. Trong khi đó, nhiều người phải chờ đợi nhiều ngày dưới nắng nóng vẫn chưa mua được bình LPG.
Dù vậy tuy còn hạn chế, khí sinh học từ phân bò đang cho thấy vai trò quan trọng trong việc giảm áp lực năng lượng và hỗ trợ sinh kế cho hàng triệu hộ dân Ấn Độ giữa lúc khủng hoảng nguồn cung chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Trước đó, 2 công dân Mỹ đã thiệt mạng do tai nạn xe cộ ở bang miền bắc Chihuahua hôm 19.4. Hai nhà điều tra người Mexico ngồi cùng xe cũng tử vong. Đài CBS và các cơ quan truyền thông khác của Mỹ đưa tin 2 nạn nhân là đặc vụ CIA.
Còn Đại sứ quán Mỹ tại Mexico chỉ xác nhận họ là nhân viên của sứ quán chứ không bình luận thêm. Nhưng nhiều thông tin cho rằng đó là 2 đặc vụ của Cơ quan tình báo Mỹ (CIA).
Đến ngày 22.4 (giờ địa phương), Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum cho hay phía cơ quan chức năng đang mở cuộc điều tra nhằm xác định liệu những cá nhân trong vụ tai nạn vào thời điểm đó đang lén lút tham gia một chiến dịch an ninh nội địa mà không xin phép hay không. Trước báo giới, bà Sheinbaum khẳng định quân đội nước này không hề nắm được thông tin rằng có người nước ngoài tham dự chiến dịch.
Cùng ngày, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump mong đợi sự cảm thông từ người đồng cấp Sheinbaum đối với 2 sinh mạng người Mỹ đã mất. Và chính quyền ông Trump mong muốn tăng cường hợp tác với Mexico.
Vụ việc làm dấy lên tranh cãi giữa hai nước trong bối cảnh hoạt động phối hợp thực địa giữa lực lượng thực thi pháp luật Mỹ và lực lượng an ninh Mexico hiếm khi được tổ chức, vì đây là vấn đề nhạy cảm về chính trị tại Mexico. Bản thân bà Sheinbaum đã phản đối việc chính quyền ông Trump muốn thực hiện các cuộc không kích hoặc triển khai bộ binh để trừ khử các băng nhóm ma túy trên lãnh thổ nước này.
Theo tờ New York Times, tối 12-5 (giờ địa phương), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chào đón ông Jesen Huang - CEO của hãng chip khổng lồ Nvidia - lên chuyên cơ Air Force One khi ông lên đường tới Bắc Kinh dự hội nghị thượng đỉnh với nhà lãnh đạo Trung Quốc.
Ông Huang, người đứng đầu công ty có giá trị vốn hóa lớn nhất thế giới, ban đầu không có tên trong danh sách các lãnh đạo doanh nghiệp dự kiến tháp tùng tổng thống.
Tuy nhiên sau khi thấy thông tin về sự vắng mặt này, ông Trump đã gọi điện trực tiếp cho vị CEO vào sáng cùng ngày và đưa ra lời mời, theo một nguồn thạo tin.
Ông Huang đã bay tới Alaska (Mỹ) vào tối 12-5 và lên chuyên cơ Air Force One trong thời gian máy bay dừng để trung chuyển.
"Ông Jensen tham dự hội nghị thượng đỉnh theo lời mời của Tổng thống Trump nhằm ủng hộ nước Mỹ và các mục tiêu của chính quyền", người phát ngôn Công ty Nvidia cho biết.
Trước đó ngày 11-5, Nhà Trắng công bố danh sách 16 giám đốc điều hành tháp tùng chuyến đi của ông Trump đến Bắc Kinh, trong đó có ông Tim Cook của Apple, ông Larry Fink của BlackRock cùng lãnh đạo nhiều tập đoàn khác đang xúc tiến các thỏa thuận với Trung Quốc - nhưng không có tên ông Huang.
Sự vắng mặt này nhanh chóng thu hút sự chú ý tại Thung lũng Silicon và Washington, bởi ông Huang được biết đến là người có quan hệ chặt chẽ với ông Trump và từng đóng vai trò cầu nối giữa Washington và Bắc Kinh.
Gần một năm qua, ông liên tục vận động hành lang với các quan chức ở cả hai phía nhằm tạo điều kiện để Nvidia được phép bán chip trí tuệ nhân tạo cho Trung Quốc.
Chip của Nvidia là yếu tố then chốt thúc đẩy làn sóng AI đang định hình lại nền kinh tế toàn cầu, được các chính phủ và doanh nghiệp trên khắp thế giới săn đón.
Song việc xuất khẩu mặt hàng này sang Trung Quốc vẫn là vấn đề gây tranh cãi gay gắt ở Washington.
Mùa hè năm ngoái, ông Trump phê duyệt thương vụ bán thế hệ chip cũ hơn của Nvidia cho Trung Quốc và dự tính thu một phần lợi nhuận, nhưng đến nay phía Bắc Kinh vẫn chưa phê duyệt bất kỳ đơn hàng nào.
Một số nghị sĩ Cộng hòa đã thúc đẩy các dự luật nhằm siết chặt phạm vi giao dịch này, trong khi các quan chức trong chính quyền cũng từng can thiệp để ngăn ông Trump cấp phép xuất khẩu những dòng chip tiên tiến hơn, với lý do an ninh quốc gia.
