Theo Hiệp hội Lịch sử Tự nhiên và Điểu học Gibraltar, đàn linh trưởng khoảng 230 con tại Gibraltar có nguồn gốc từ Bắc Phi. Chúng thu hút khách du lịch đến vùng đất hải ngoại thuộc Anh với 30.000 cư dân nằm giáp ranh phía nam Tây Ban Nha.
“Chúng tôi đến đây là vì những con khỉ này, để ngắm nhìn chúng, bởi đây là nơi duy nhất ở châu Âu có khỉ sinh sống”, Elish, du khách người Đan Mạch 29 tuổi, nói, lưu ý không nên cho khỉ ăn vì có thể làm hại chúng.
Các biển báo được đặt rải rác khắp Gibraltar để nhắc nhở du khách về lệnh cấm cho khỉ ăn, với mức phạt cho hành vi vi phạm lên tới 4.000 bảng Anh (khoảng 5.350 USD).
Dù vậy, các quy định này rất khó thực thi do lượng du khách đổ về khu bảo tồn thiên nhiên Đá Gibraltar hàng ngày quá đông, cộng với bản tính tự do của loài động vật có thể nặng tới 15 kg này.
Những con khỉ tinh quái thản nhiên giật kem, bánh ngọt và khoai tây chiên từ những du khách mất cảnh giác, lục lọi thức ăn thừa bị bỏ lại trong thùng rác hoặc ăn đồ được du khách đưa cho.
Những món ăn không lành mạnh này đã góp phần làm thay đổi chế độ ăn uống vốn thường chỉ gồm trái cây, rau củ và hạt của chúng.
Để làm dịu các cơn đau bụng phát sinh, lũ khỉ đã hình thành thói quen “ăn đất”, theo nghiên cứu của các chuyên gia đến từ các trường Đại học Oxford, Cambridge, Paris-Sorbonne và Cơ quan Môi trường Gibraltar.
Nghiên cứu thực hiện từ tháng 8/2022 đến tháng 4/2024 lần đầu ghi nhận hành vi ăn đất ở loài khỉ Barbary tại đây.
“Hành vi ăn đất xảy ra với tỷ lệ cao đặc biệt so với các loài khỉ macaque khác và ở các địa điểm khác. Hành vi này xảy ra thường xuyên hơn vào mùa hè khi lượng khách du lịch đạt đỉnh điểm”, nghiên cứu cho biết.
Ngược lại, nhóm khỉ Barbary không tiếp xúc với du khách không có hành vi này. Sylvain Lemoine, phó giáo sư nhân chủng học sinh học tại Cambridge và là đồng tác giả nghiên cứu, nhận định: “Đây là minh chứng rõ nét cho thấy thói quen nhai đất bắt nguồn từ việc khỉ tiêu thụ thức ăn của con người”.
Khoai tây chiên, sôcôla và kem được xác định là thủ phạm dẫn đến xu hướng này. Nghiên cứu xem đây là “biểu hiện của một hình thức tự chữa bệnh sơ khai”.
Ông Lemoine cho biết những con khỉ ăn đất thường xuyên nhất là những con hay ăn đồ ăn vặt của du khách, loại chứa “hàm lượng đường, muối và sữa cao mà cơ thể khỉ không thể tiêu hóa được”.
“Chúng tôi đưa ra giả thuyết rằng đất có thể mang lại các vi nấm và vi sinh vật giúp cân bằng lại hệ vi sinh đường ruột đã bị xáo trộn do việc ăn đồ kém lành mạnh”, ông nói.
Bethany Maxwell, cán bộ kỹ thuật tại Vườn Bách thảo Gibraltar, cho hay: “Chúng tôi vốn biết rằng các loài linh trưởng ăn đất nhằm giải độc hoặc bổ sung chất dinh dưỡng. Nhưng nghiên cứu này đã chỉ ra rằng chúng không chỉ làm vậy vì những lý do đó, mà còn là hệ quả của việc ăn quá nhiều đồ ăn vặt. Đây là phát hiện vô cùng mới mẻ”.
Tại cuộc họp báo ngày 22/7, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov bác bỏ cáo buộc của phương Tây rằng Nga và Trung Quốc được cho là đang cung cấp cho Iran các loại vũ khí được sử dụng để tấn công các cơ sở quân sự của Mỹ.
Ông Lavrov chỉ trích vai trò của Mỹ trong cuộc xung đột Ukraine, cáo buộc Mỹ đang trực tiếp tham gia vào các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào các mục tiêu bên trong lãnh thổ Nga thông qua việc cung cấp vũ khí, thông tin tình báo và hỗ trợ liên lạc cho Kiev.
“Mỹ, thông qua việc cung cấp vũ khí do Liên minh châu Âu chi trả, cung cấp thông tin tình báo, hệ thống Starlink và nhiều thứ khác, không chỉ đơn thuần giúp đỡ mà còn trực tiếp tham gia định hướng vũ khí Ukraine nhằm vào các mục tiêu, trong đó có cả mục tiêu dân sự, trên lãnh thổ Nga”, ông Lavrov nói.
Mặc dù vậy, ông cho biết Moscow vẫn cam kết tuân thủ những nhận thức chung đạt được giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc gặp tại Anchorage năm ngoái.
Ông Lavrov nhắc lại rằng Tổng thống Putin đã chấp nhận những đề xuất thỏa hiệp do Washington đưa ra, trong khi Tổng thống Trump công khai ủng hộ việc đàm phán một thỏa thuận hòa bình lâu dài thay vì một lệnh ngừng bắn tạm thời.
Theo ông Lavrov, Nga tiếp tục coi những nhận thức chung này là còn hiệu lực vì Mỹ chưa chính thức bác bỏ các đề xuất. Ông cho biết sẽ tìm cách làm rõ lập trường hiện tại của Washington trong cuộc gặp sắp tới với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio.
Nga nhiều lần lên án việc phương Tây cung cấp vũ khí, thông tin tình báo và hỗ trợ xác định mục tiêu cho Ukraine, cho rằng sự hỗ trợ này khiến các nước NATO trở thành bên trực tiếp tham gia vào cuộc xung đột.
Moscow cũng cảnh báo việc tiếp tục viện trợ quân sự đang kéo dài cuộc giao tranh và làm gia tăng nguy cơ xảy ra một cuộc đối đầu trực tiếp giữa Nga và phương Tây.
Bình luận về việc châu Âu gia tăng chi tiêu quân sự và chuẩn bị cho một cuộc xung đột tiềm tàng với Nga, Ngoại trưởng Lavrov nhắc lại rằng Nga không có ý định tấn công châu Âu. Tuy nhiên, ông cảnh báo nếu các nước phương Tây quyết định tập hợp “dưới những ngọn cờ quen thuộc và tìm cách tấn công chúng tôi, đó sẽ không còn là một cuộc chiến thông thường nữa”.
Tuyên bố của Ngoại trưởng Lavrov được đưa ra sau khi máy bay không người lái Ukraine một lần nữa tấn công hai trung tâm hậu cần do nhà bán lẻ trực tuyến Nga Wildberries vận hành, lần này tại phía nam của Nga, khiến một nhân viên thiệt mạng và nhiều người khác bị thương. Wildberries, thường được gọi là “Amazon của Nga”, là một trong những hãng bán lẻ trực tuyến phổ biến nhất của Nga.
Trước đó, máy bay không người lái đã tấn công các cơ sở của Wildberries tại Elektrostal, ngoại ô Moscow, và Kotovsk thuộc vùng Tambov. 7 công nhân làm ca đêm đã thiệt mạng tại Kotovsk, trong khi một người khác tử vong sau vụ tấn công ở Elektrostal và hàng chục người bị thương.
Ukraine đã đẩy mạnh đáng kể chiến dịch sử dụng máy bay không người lái tầm xa trong những tuần gần đây, nhằm vào các cơ sở dầu mỏ, nhà kho, các tòa nhà dân cư và nhiều cơ sở hạ tầng khác nằm sâu trong lãnh thổ Nga.
Moscow mô tả các cuộc tập kích này là những vụ tấn công nhằm vào dân thường, đồng thời cho biết các cuộc tấn công trả đũa của Nga chỉ nhằm vào các cơ sở quân sự và cơ sở liên quan đến quốc phòng của Ukraine.
"Những tuyến đường hàng không ở phía đông không phận Iran đã được mở cửa cho các chuyến bay quốc tế quá cảnh qua nước này", Cơ quan Hàng không Dân dụng Iran cho biết, thêm rằng một số sân bay cũng đã mở cửa trở lại lúc 7h sáng hôm nay (10h30 giờ Hà Nội).
Cơ quan này cho biết hoạt động của các sân bay trên khắp Iran sẽ từng bước được khôi phục sau nhiều tuần đóng cửa vì xung đột. Việc mở cửa trở lại phụ thuộc vào tiến độ chuẩn bị về kỹ thuật cũng như năng lực vận hành của cả khối quân sự và dân dụng nhằm đảm bảo phục vụ hành khách.
Một điện văn thông báo hàng không (NOTAM) được ban hành vào sáng sớm 18/4 nhằm cập nhật lộ trình bay mới cho các hãng hàng không và đơn vị điều hành.
Tuy nhiên, hơn ba giờ sau thông báo mở cửa, các trang web theo dõi hoạt động hàng không vẫn không hiển thị bất kỳ chuyến bay quốc tế nào đi qua Iran. Một số chuyến bay vẫn tránh không phận nước này bằng cách đi đường vòng.
Ngày 17/4, Iran cũng đã thông báo mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz cho các tàu thương mại. Tehran cho hay động thái nhằm hưởng ứng lệnh ngừng bắn 10 ngày giữa Israel và Lebanon, có hiệu lực cùng ngày.
"Eo biển Hormuz chỉ được mở cửa trong thời gian thực thi lệnh ngừng bắn, với điều kiện là không cho phép tàu quân sự và các tàu liên quan tới lực lượng thù địch đi qua", Reza Talaei-Nik, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Iran, nói.
Ông nói thêm rằng tình hình hiện tại chỉ là tạm thời và có thể đảo ngược nếu áp lực gia tăng đối với nhóm Hezbollah do Iran hậu thuẫn ở Lebanon.
Nhóm Hezbollah từ hôm 2/3 tập kích vào Israel để trả thù cho cố lãnh tụ tối cao Iran, khiến Israel tấn công đáp trả. Chiến sự đã khiến hơn 2.000 người thiệt mạng ở Lebanon và 1,2 triệu người phải rời bỏ nhà cửa.
Thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Lebanon được thúc đẩy sau các cuộc điện đàm của Tổng thống Donald Trump với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Lebanon Joseph Aoun. Ông Trump kỳ vọng các lãnh đạo sẽ sớm gặp nhau tại Nhà Trắng để hướng tới hòa bình giữa hai quốc gia.
Ông Thaksin, 76 tuổi, sáng 11/5 ra khỏi nhà tù trung tâm Klong Prem ở Bangkok theo diện phóng thích trước thời hạn, với điều kiện phải đeo thiết bị giám sát điện tử cho đến khi kết thúc 4 tháng quản chế. Ông là một trong hơn 850 tù nhân được ra tù trước hạn đợt này.
Hàng trăm người ủng hộ, trong đó có con gái ông, cựu thủ tướng Paetongtarn Shinawatra, mặc áo đỏ tập trung trước nhà tù để chào đón ông, một số người hô "Chúng tôi yêu Thaksin". Với mái tóc cắt ngắn và chiếc áo trắng đơn giản, ông Thaksin tươi cười bước ra khỏi cánh cổng nhà tù, ôm các thành viên gia đình.
Cơ quan cải huấn Thái Lan tháng trước thông báo quyết định cho ông Thaksin ra tù trước hạn, viện dẫn lý do tuổi tác và thời gian chấp hành án của ông chỉ còn vài tháng.
Ông Thaksin giữ chức thủ tướng Thái Lan từ năm 2001 nhưng bị lật đổ trong cuộc đảo chính quân sự năm 2006. Ông trở về Thái Lan hồi tháng 8/2023 sau hơn một thập kỷ lưu vong. Cựu thủ tướng bị kết án 8 năm tù vì tội lạm quyền, nhưng được ân xá xuống còn một năm tù.
Tuy nhiên, ông chỉ ở tù vài giờ trước khi được chuyển đến bệnh viện vì đau tim và tức ngực. Ông được ân xá sau 6 tháng nằm trong phòng VIP của bệnh viện.
Tòa án Tối cao Thái Lan hồi tháng 9/2025 phán quyết rằng việc cựu thủ tướng Thaksin được chuyển từ nhà tù sang điều trị tại bệnh viện hồi năm 2023 là trái pháp luật. "Bị cáo biết rõ bệnh tình của mình không phải vấn đề cấp bách và việc nằm viện không thể tính vào thời gian thụ án tù", thẩm phán Tòa án Tối cao tuyên bố.
Các thẩm phán còn cho rằng ông Thaksin cố tình kéo dài thời gian nằm viện và yêu cầu ông Thaksin quay lại nhà tù, chấp hành án tù một năm.
Sau khi đến nhà tù thăm cha tuần trước, cựu thủ tướng Paetongtarn cho biết hai cha con "không bàn gì về chính trị", mà chỉ nói chuyện gia đình. Dù vậy, việc ông Thaksin được ra tù trước thời hạn có thể đánh dấu sự trở lại của chính trị gia rất có ảnh hưởng ở Thái Lan này.
Trong suốt hai thập kỷ qua, ông Thaksin cùng các thành viên trong gia tộc Shinawatra đã trở thành đối thủ lớn của tầng lớp tinh hoa thân quân đội và hoàng gia ở Thái Lan, những người coi đường lối dân túy của ông là mối đe dọa đối với trật tự xã hội truyền thống.
Đảng Pheu Thai của ông, cùng các tiền thân trước đó, từng là đảng thành công nhất Thái Lan trong thế kỷ 21. Gia tộc Shinawatra đã có 4 người lên làm thủ tướng và nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ cử tri vùng nông thôn, những người thường mặc áo đỏ biểu tượng cho phong trào.
Tuy nhiên, trong cuộc bầu cử hồi tháng 2, Pheu Thai ghi nhận kết quả tệ nhất từ trước đến nay khi rơi xuống vị trí thứ ba, làm dấy lên câu hỏi về tương lai của gia tộc Shinawatra. Dẫu vậy, việc Pheu Thai tham gia liên minh cầm quyền của Thủ tướng Anutin Charnvirakul vẫn để ngỏ khả năng đảng này tái xuất chính trường.
Cháu của ông Thaksin, Yodchanan Wongsawat, là ứng viên thủ tướng của đảng Pheu Thai trong cuộc bầu cử hồi tháng 2 và hiện là Bộ trưởng Giáo dục Đại học trong nội các của Thủ tướng Anutin.
Theo giảng viên khoa học chính trị Wanwichit Boonprong, đối với những người ủng hộ trung thành, việc ông Thaksin được trả tự do "sẽ củng cố vị thế của Pheu Thai trong ngắn hạn vì mọi người sẽ cảm thấy lãnh đạo của đảng đã trở lại". Tuy nhiên, ông Wanwichit cho rằng "những đối thủ cũ" thuộc phe bảo thủ sẽ tập hợp quanh ông Anutin, người "có được sự tin cậy của giới tinh hoa".
