Người bệnh được sơ cứu tại trạm y tế trong tình trạng sốt cao 40 độ C, sau đó chuyển đến khoa Hồi sức tích cực – Chống độc, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, trong tình trạng hôn mê sâu, sốt cao, huyết áp phụ thuộc thuốc vận mạch, tiểu ít.
Người bệnh được chẩn đoán sốc nhiệt, suy đa tạng. Các bác sĩ hồi sức tích cực cho bệnh nhân, hạ thân nhiệt chỉ huy, thở máy, sử dụng thuốc vận mạch, bù nước điện giải. Hiện, tình trạng người bệnh vẫn rất nguy hiểm, tiếp tục được theo dõi, điều trị tích cực.
ThS. BS Bùi Tất Luật, khoa Hồi sức tích cực – Chống độc, cho hay sốc nhiệt là tình trạng cấp cứu nội khoa đặc biệt nguy hiểm, xảy ra khi cơ thể tiếp xúc lâu với môi trường nhiệt độ cao hoặc lao động gắng sức dưới trời nắng nóng khiến cơ chế điều hòa thân nhiệt bị rối loạn. Khi thân nhiệt tăng quá mức, cơ thể có thể nhanh chóng rơi vào suy đa cơ quan, tổn thương não, tim mạch, hô hấp và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Người bệnh say nắng, say nóng, sốc nhiệt thường có các biểu hiện sau: Mệt lả, đau đầu, chóng mặt; khát nhiều, da nóng đỏ; co quắp tay chân; thở nhanh, tim đập nhanh; buồn nôn, rối loạn ý thức; sốt cao và lơ mơ, hôn mê.
Một tuần nay, nắng nóng gay gắt bao trùm miền Bắc và Trung. Nhiệt độ ngoài trời lên 40 độ C, các tuyến đường thưa thớt xe cộ, điểm du lịch vắng lặng, cuộc sống người dân đảo lộn. Thời tiết nắng nóng cực đoan không chỉ gây mệt mỏi mà còn tiềm ẩn nguy cơ say nắng, say nóng, thậm chí sốc nhiệt, có thể gây nguy hiểm đến tính mạng.
Để phòng tránh, người dân cần hạn chế lao động ngoài trời trong khoảng thời gian từ 10h đến 16h. Uống đủ nước, bổ sung điện giải khi làm việc trong môi trường nắng nóng. Mặc quần áo thoáng mát, đội mũ rộng vành, sử dụng phương tiện chống nắng. Không làm việc quá sức liên tục dưới trời nắng gay gắt.
Người cao tuổi, người có bệnh nền tim mạch, tăng huyết áp cần đặc biệt thận trọng trong thời tiết nắng nóng. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như mệt nhiều, chóng mặt, co quắp tay chân, sốt cao hoặc rối loạn ý thức, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Châu Thị Anh, phụ trách Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết khi khoai tây tiếp xúc với ánh sáng (đặc biệt là ánh sáng mặt trời hoặc đèn huỳnh quang cường độ cao) sẽ tự động kích hoạt quá trình quang hợp, sản sinh ra chất diệp lục khiến vỏ chuyển sang màu xanh.
"Điều đáng lo ngại, quá trình quang hợp tạo ra diệp lục cũng đồng thời là tín hiệu kích hoạt củ khoai tây tăng cường tổng hợp Glycoalkaloid, mà chủ yếu là solanine và chaconine. Đây là cơ chế phòng vệ tự nhiên của thực vật để chống lại côn trùng và động vật ăn cỏ. Solanine có tính chất ăn mòn dạ dày và ức chế enzyme cholinesterase - một chất dẫn truyền thần kinh quan trọng", bác sĩ Châu Thị Anh phân tích.
Khi ăn phải, ngộ độc nhẹ có thể gây đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy, nóng rát cổ họng. Ngộ độc nặng có thể gây chóng mặt, ảo giác, rối loạn nhịp tim, tê liệt thần kinh trung ương, suy hô hấp và thậm chí có thể dẫn đến tử vong.
Không ít người cho rằng khoai tây mọc mầm độc hơn khoai tây có vỏ xanh. Tuy nhiên, để đánh giá đúng mức độ nguy hiểm cần phân biệt giữa nồng độ độc tố và tổng lượng độc tố có trong cả củ khoai.
Ở khoai tây mọc mầm, solanine tập trung nhiều nhất tại phần mầm và các "mắt" của củ. Nếu khoai chỉ mới nhú một vài mầm nhỏ, phần thịt còn lại vẫn cứng, không đổi màu thì lượng độc tố chủ yếu nằm ở khu vực này. Trong trường hợp đó, việc khoét bỏ thật sâu toàn bộ phần mầm và chân mầm có thể loại bỏ phần lớn độc tố, dù cách an toàn nhất vẫn là không sử dụng.
Ngược lại, với khoai tây chuyển xanh, solanine không chỉ tập trung ở lớp vỏ mà còn lan xuống phần thịt ngay dưới vỏ. Mặc dù nồng độ solanine tại từng điểm trên vỏ xanh có thể thấp hơn ở chóp mầm, nhưng vùng bị ảnh hưởng thường trải rộng trên diện tích lớn. Vì vậy, một củ khoai chuyển xanh gần như toàn bộ bề mặt có thể tích lũy tổng lượng solanine cao hơn nhiều so với một củ khoai chỉ mới mọc vài mầm nhỏ. Điều này làm tăng nguy cơ người ăn hấp thu lượng độc tố vượt ngưỡng an toàn, nhất là khi chỉ gọt vỏ sơ sài trước khi chế biến.
Khoai tây nên được bảo quản ở nơi tối, khô ráo và mát mẻ như trong túi giấy tối màu hoặc ngăn tủ kín, tránh ánh nắng trực tiếp hay khu vực luôn sáng đèn. Đồng thời, không nên để khoai chung với hành tây vì khí ethylene do hành tây giải phóng có thể thúc đẩy khoai nảy mầm nhanh hơn.
Theo BS.CK2 Châu Thị Anh, Phụ trách khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á TP HCM, sầu riêng được mệnh danh là "vua của các loại trái cây" nhờ hương vị độc bản và độ béo ngậy đặc trưng. Tuy nhiên, đằng sau sự hấp dẫn đó là một nguồn năng lượng cực kỳ lớn.
Khẳng định của dân gian "ăn một múi sầu riêng bằng ăn một bát cơm" hoàn toàn có cơ sở khoa học, thậm chí một múi cỡ lớn còn vượt trội hơn.
So sánh năng lượng một múi sầu riêng với một bát cơm đầy
Để có cái nhìn trực quan, bác sĩ đặt lên bàn cân giá trị dinh dưỡng của 100 g cơm sầu riêng (khoảng 1 múi cỡ vừa) và 150 g cơm trắng (tương đương 1 bát cơm đầy):
Một múi sầu riêng loại lớn (như sầu riêng Ri6 hoặc Monthong hạt lép) có thể nặng từ 150 g đến 200 g phần cơm thịt. Như vậy, chỉ cần ăn trọn một múi lớn, bạn đã nạp vào cơ thể khoảng 220-290 kcal, hoàn toàn ngang ngửa hoặc vượt qua năng lượng của một bát cơm trắng đầy kèm theo một lượng đường đơn rất lớn.
Bẫy đường huyết từ ma trận "Đường + Chất béo"
Hầu hết trái cây chỉ giàu đường và nước, nhưng sầu riêng lại sở hữu một cấu trúc sinh hóa đặc biệt: Kết hợp lượng đường cao với hàm lượng chất béo lớn. Sự kết hợp này tác động rất mạnh đến hệ chuyển hóa:
Lời khuyên để thưởng thức sầu riêng an toàn
Bạn không cần phải cực đoan loại bỏ hoàn toàn món quà đặc sản này ra khỏi thực đơn, nhưng cần ăn một cách có chiến lược để bảo vệ sức khỏe chuyển hóa:
Theo ông Hưng, cha mẹ của bé (36 và 32 tuổi) đã mong con 5 năm mà chưa được toại nguyện, lần này mẹ bé mang thai đôi nhờ hỗ trợ sinh sản (IVF).
Đến tuần thai thứ 20 (cuối 2025 vừa qua), mẹ bé có dấu hiệu dọa sảy thai nên đã vào Bệnh viện Phụ sản Hà Nội điều trị, các bác sĩ đã nỗ lực cấp cứu nhưng đến tuần thai thứ 25 thì bé gái trong cặp song sinh đã chào đời.
"Những em bé sinh ở tuần thứ 25 của thai kỳ được coi là rất non, bệnh viện đã phối hợp các chuyên khoa sản khoa - nhi khoa - gây mê hồi sức và chống nhiễm khuẩn phối hợp điều trị, hiện bé đã có cân nặng khoảng 1,9 kg và phát triển khá tốt, hy vọng bé có các chỉ số bình thường. Nhưng thời điểm đó, giữ em bé còn lại là thách thức với y khoa" - bác sĩ Hưng nói.
Lý do dẫn đến khó khăn trong chăm sóc em bé còn lại là vì khi bé thứ nhất chào đời thì tử cung người mẹ có cơn co để sinh bé, ảnh hưởng đến việc giữ bé còn lại trong bụng mẹ. Thứ 2 là vấn đề chống nhiễm khuẩn, bé trong bụng mẹ có hai hàng rào bảo vệ là tử cung và nước ối, khi sinh bé thứ nhất nguy cơ vi khuẩn xâm nhập, ảnh hưởng tới an toàn của bé thứ 2" - ông Hưng cho hay.
Trong tình huống khó khăn này, ông Hưng nói bên cạnh sự nỗ lực của y bác sĩ là sự phối hợp của cha mẹ bé, đặc biệt mẹ bé đã có 13 tuần vừa qua rất vất vả để giữ con. Kết quả em bé còn lại là một bé trai đã chào đời ở tuần thai thứ 38, nặng 2,4 kg và có các chỉ số sức khỏe như các em bé sơ sinh bình thường.
Theo Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, việc giữ được em bé còn lại trong cặp song sinh ở tình huống tương tự đến tuần thai thứ 38 chưa từng được ghi nhận ở Bệnh viện Phụ sản Hà Nội cũng như ở Việt Nam.
"Chúng tôi hy vọng những phương pháp hỗ trợ đã áp dụng điều trị cho mẹ con bé sẽ góp thêm kiến thức để các đồng nghiệp có thêm thông tin cho điều trị trong sản khoa" - ông Hưng nói.
