Chương trình được thực hiện dưới sự chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và UBND TP.HCM, báo Tuổi Trẻ phối hợp Văn phòng, Vụ Thanh toán NHNN, Sở Công Thương TP.HCM và Công ty CP Thanh toán quốc gia Việt Nam (Napas) tổ chức.
Tại buổi họp báo, ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán NHNN, cho biết thanh toán song phương Việt Nam – Trung Quốc vừa được triển khai đầu tháng 4, cuối tháng 4 triển khai thanh toán ở chiều inbound, doanh số mua hàng của du khách Trung Quốc hết sức ấn tượng. Từ vài trăm triệu đồng như hằng ngày đã tăng lên nhiều tỉ đồng trong một ngày, chưa kể với thị trường Hàn Quốc.
“Với kết quả vừa qua, có thể dự báo khi lượng người tham gia vào thanh toán song phương ngày càng lớn hơn thì doanh số thanh toán xuyên biên giới sẽ lớn hơn nhiều so với kỳ vọng”, ông Tuấn nói và cho rằng việc các ngân hàng tích cực tham gia, cùng với việc mở rộng thanh toán cho khách Trung Quốc không chỉ qua Alipay mà còn qua WeChat Pay, sẽ góp phần thu hút lượng lớn du khách Trung Quốc sử dụng các ví điện tử này chi tiêu tại Việt Nam.
Với những kết quả ban đầu, ông Tuấn nhận định khi số lượng người tham gia thanh toán song phương ngày càng tăng, doanh số thanh toán xuyên biên giới sẽ còn tăng mạnh và có thể vượt kỳ vọng. Song song đó, nhiều dự án mới cũng đang được khởi động, như thanh toán song phương Việt Nam – Malaysia với mục tiêu hoàn thành trong năm 2027.
Ông Nguyễn Thanh Tùng, Phó tổng giám đốc Napas, cho biết đơn vị đã hoàn tất kết nối với Thái Lan, Lào và Campuchia từ năm 2024. Đầu năm 2026, NAPAS tiếp tục mở rộng với Trung Quốc và Hàn Quốc, đồng thời dự kiến cuối năm triển khai thêm tại Singapore và Đài Loan. Như vậy, đến cuối năm nay sẽ có tổng cộng 7 thị trường quốc tế được kết nối.
Đến nay đã có hơn 20 ngân hàng và trung gian thanh toán tại Việt Nam tham gia thúc đẩy thanh toán xuyên biên giới, góp phần hỗ trợ hoạt động giao thương trong nước và quốc tế. Thông qua hệ thống này, người dân Việt Nam có thể dùng trực tiếp ứng dụng ngân hàng trong nước để quét mã thanh toán khi mua sắm, ăn uống hoặc sử dụng dịch vụ tại các quốc gia đã kết nối.
“Giao dịch sẽ được quy đổi tự động sang đồng tiền sở tại, giúp người dùng hạn chế phải đổi và mang theo nhiều tiền mặt ngoại tệ khi ra nước ngoài”, ông Tùng nói.
Trong không gian mua sắm nhộn nhịp tại chợ Bến Thành (TP.HCM), chiều 26-5, lãnh đạo báo Tuổi Trẻ, Sở Công Thương TP.HCM, đại diện NHNN cùng nhiều ngân hàng thương mại đã trực tiếp trải nghiệm các giải pháp thanh toán số QR Pay.
Tại sạp trà, cà phê, bánh kẹo và mứt Ngọc Hoa, đoàn đã trải nghiệm mua hàng bằng hình thức quét mã QR Pay, thay cho mã chuyển khoản QR code thông thường. Sau khi quét mã, ứng dụng ngân hàng lập tức hiển thị số tiền 110.000 đồng để xác nhận thanh toán. Giao dịch được thực hiện nhanh chóng và hóa đơn điện tử cũng được xuất ngay sau đó.
Bà Trần Thị Hồng, chủ một sạp kinh doanh đồ uống tại chợ Bến Thành, cho biết khoảng 70% khách hàng chọn thanh toán không dùng tiền mặt, đặc biệt tỉ lệ này ở các bạn trẻ khoảng 80 – 90%, nhưng cách thức thanh toán chủ đạo là quét mã QR đơn thuần.
“Quét mã QR Pay nếu hiện luôn số tiền cần thanh toán giúp dễ dàng thống kê doanh thu, giúp hoạt động khai báo thuế cũng trở nên thuận lợi hơn nhiều”, bà Hồng khẳng định.
Ông Kelvin Utomo, Trưởng bộ phận Sản phẩm và giải pháp Visa Việt Nam, Lào và Campuchia, cho rằng Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh của thương mại số, với mức độ tự tin và sẵn sàng cao của người tiêu dùng. Đây là một trong những yếu tố tạo nên nét khác biệt của thị trường Việt Nam so với nhiều nước trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
“Cách đây ba năm, tại chương trình Ngày không tiền mặt, tỉ lệ thanh toán không tiếp xúc trên hệ thống Visa ở Việt Nam chỉ khoảng 50%. Đến thời điểm Ngày Tài chính số được công bố, con số này tăng lên khoảng 80%, trong đó 30% đến từ các tính năng ví điện tử toàn cầu”, ông Kelvin Utomo cho biết.
Cũng theo ông, Chính phủ cùng các đối tác trong hệ sinh thái thanh toán số đang thúc đẩy nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, đặc biệt là hộ kinh doanh, góp phần phát triển kinh tế số và giúp các đơn vị nhỏ dễ tiếp cận phương thức thanh toán hiện đại hơn.
“Từ thực tế, chúng tôi cho rằng cần tiếp tục mở rộng mạng lưới chấp nhận thanh toán số. Doanh nghiệp nên xem đây không chỉ là chi phí mà là điều kiện cần để tăng trưởng trong bối cảnh hành vi tiêu dùng thay đổi nhanh”, ông Kelvin Utomo gợi ý.
Việc tham gia thị trường điện và ký hợp đồng mua bán điện trực tiếp (DPPA) được các bên thiết lập và NSMO thực hiện việc kiểm tra, thẩm định hồ sơ, các điều kiện, yêu cầu theo quy định.
Cụ thể, bên bán điện là Nhà máy điện mặt trời TTC Đức Huệ 2 của Công ty cổ phần TTC Đức Huệ - Long An, đã đi vào vận hành thương mại từ ngày 19-5-2026. Bên mua điện là Công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên.
Trên cơ sở rà soát các hồ sơ, NSMO xác nhận các điều kiện tham gia thị trường bán buôn điện cạnh tranh của Công ty Đức Huệ - Long An là đạt yêu cầu và chính thức tham gia thị trường từ 1-6-2026.
Tương tự, các điều kiện để TTC Đức Huệ 2 và Công ty Samsung Thái Nguyên tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp qua lưới điện quốc gia cũng đạt yêu cầu. Hai bên sẽ chính thức vận hành cơ chế DPPA từ ngày hôm nay 1-6.
Theo đó, Công ty TTC Đức Huệ - Long An sẽ chịu trách nhiệm về tính đầy đủ, chính xác và hợp pháp của tài liệu, số liệu đã cung cấp. Đồng thời đảm bảo trách nhiệm và nghĩa vụ của chủ đầu tư đối với việc tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật, quy định có liên quan khi tham gia thị trường điện và hoạt động mua bán điện trực tiếp.
Theo báo cáo điện năng toàn cầu của tổ chức nghiên cứu Ember ngày 21/4, thế giới đã "bước vào kỷ nguyên tăng trưởng xanh", khi năng lượng tái tạo trong cơ cấu nguồn cung điện đạt 34%, lần đầu vượt nhiệt điện. Đây là báo cáo thường niên lần thứ 7 của Ember, phân tích dữ liệu từ 215 quốc gia.
Theo báo cáo, điện mặt trời tăng 30%, thêm 636 TWh, gấp đôi nhu cầu điện hàng năm của Vương quốc Anh. Hơn một nửa sản lượng này đến từ Trung Quốc. Cùng với điện gió và hạt nhân, năng lượng tái tạo đạt 887 TWh, vượt tổng nhu cầu điện tăng thêm (849 TWh). Trong đó, riêng điện mặt trời đáp ứng được ba phần tư nhu cầu này.
Giới phân tích cũng lưu ý rằng đây là lần thứ hai trong lịch sử, ngành điện ghi nhận công suất mới từ một nguồn tăng vượt 500 TWh. Lần đầu họ ghi nhận mức tăng này là năm 2021 với điện than, khi toàn ngành phục hồi sau Covid-19.
Theo Ember, 10 năm trước, lượng điện mặt trời chỉ đạt 256 TWh, bằng một phần mười điện hạt nhân và một phần ba năng lượng gió. Hiện tại, nguồn điện này tăng công suất gấp 10 lần, tỷ trọng tương đương hạt nhân.
Pin lưu trữ (BESS) là công nghệ then chốt giúp điện mặt trời tăng mạnh, khi biến chúng thành nguồn năng lượng sử dụng được "bất kể lúc nào", thay vì chỉ tận dụng được ban ngày.
Năm ngoái, thế giới lắp đặt được lượng pin đủ lưu trữ 14% sản lượng điện mặt trời tăng thêm, nhờ chi phí giảm gần một nửa. Riêng tại Chile và Australia, tỷ lệ này lần lượt là 76% và 53%, do tỷ trọng điện mặt trời lớn.
Với Chile, công suất pin lưu trữ tăng gấp đôi năm 2024, giúp mức lãng phí điện mặt trời do quá tải lưới giảm về 8%, thay vì 43%. Còn tại Australia, việc lưu trữ năng lượng khi nắng và dùng khi cần giúp giảm 44% giá bán buôn điện vào quý IV/2025.
Nhờ mức tăng điện sạch kỷ lục, nhu cầu với điện than giảm 38 TWh, tương đương 0,2%. Đây là lần đầu tiên nguồn điện này giảm kể từ 2020. Tỷ trọng nhiệt điện năm ngoái là 33%, thấp hơn mức 34% của năng lượng tái tạo trong tổng cung toàn cầu.
Ở cấp quốc gia, sự chuyển đổi năng lượng sạch nói trên nhờ hai quốc gia tỷ dân là Trung Quốc và Ấn Độ. Trong hai thập kỷ qua, họ sử dụng nhiên liệu hóa thạch nhiều nhất toàn cầu. Tuy nhiên, năm 2025, hai quốc gia đều chứng kiến lượng điện sạch tăng đột biến, vượt xa tốc độ tăng trưởng nhu cầu điện năng.
Theo South China Morning Post, trong bối cảnh xung đột Trung Đông, số liệu này cho thấy điện sạch là giải pháp cho các quốc gia đang tìm cách giảm phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch, nhằm đảm bảo an ninh năng lượng.
Ba nhóm tiếp cận sở hữu nhà của những thị dân tương lai
Ông David Jackson - Tổng giám đốc Avison Young Việt Nam - nói với các nguyên nhân như tốc độ tăng giá nhà nhanh, chi phí sống tăng và sự thay đổi trong tư duy, thế hệ trẻ Việt Nam ngày càng có những thay đổi trong tư duy sở hữu nhà.
Thứ nhất là nhóm "chờ cơ hội", muốn mua nhưng thận trọng. Tệp người trẻ này vẫn có nguyện vọng sở hữu nhà nhưng cố tình trì hoãn quyết định mua để quản lý rủi ro tài chính. Họ theo dõi sát biến động lãi suất, chính sách tín dụng và nguồn cung nhà mới, chờ thời điểm phù hợp hơn để ra quyết định mua nhà.
Với nhóm này, khả năng trả góp hàng tháng sẽ thể hiện mức độ an toàn tài chính dài hạn. Trong bối cảnh lãi vay mua nhà bình quân năm 2026 dự báo cao hơn 3-4 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước (VIS Rating), tâm lý trì hoãn mua nhà sẽ càng lan rộng. Thay vào đó, người trẻ sẽ dành thêm thời gian tiết kiệm và cải thiện thu nhập. Nhiều người đặt mục tiêu tích lũy tối thiểu 30% giá trị căn hộ trước khi vay nhằm giảm áp lực trả nợ.
Xu hướng này không chỉ diễn ra tại Việt Nam. Tại Mỹ, độ tuổi trung bình của người mua nhà lần đầu đã tăng lên khoảng 40 tuổi trong năm 2025, phản ánh tình trạng trì hoãn mua nhà do chi phí sống và giá bất động sản tăng nhanh hơn thu nhập.
Sự trì hoãn mang tính cấu trúc cũng bắt đầu xảy ra tại Việt Nam và tác động trực tiếp đến khối lượng giao dịch. Nhu cầu tìm hiểu vẫn có, nhưng tỷ lệ chuyển đổi thành giao dịch thực tế sẽ tiếp tục suy yếu cho đến khi giá cả, cơ cấu sản phẩm hoặc điều kiện tài chính thay đổi.
Nhóm thứ 2 là hành động, chấp nhận rủi ro trong mức nhất định để sở hữu nhà. Nhóm này quan niệm chờ đợi sẽ khiến cơ hội sở hữu ngày càng thu hẹp. Lý do rất rõ ràng: giá tăng bình quân khoảng 3% sau mỗi đợt mở bán, trong khi chi phí phát triển dự án và lãi vay cũng leo thang. Nhà vẫn là công cụ xây dựng tài sản bền vững, có tính kế thừa, ổn định và khó bị xói mòn bởi lạm phát.
Để mua được nhà, nhóm 2 sẽ đi xa hơn. Cụ thể, họ sẽ dịch chuyển ra các đô thị vệ tinh hoặc khu vực cách trung tâm 15-20km để tìm căn hộ dưới 5 tỷ đồng. Cùng với nhà đầu tư, nhóm 2 là động lực chính hấp thụ nguồn cung tầm trung tại các thị trường giáp ranh TPHCM cũ như Thuận An, Dĩ An, Thủ Dầu Một, kéo thanh khoản toàn thị trường TPHCM sau sáp nhập cải thiện.
Tuy nhiên, rủi ro tài chính của nhóm này không nhỏ. Khi giá bán vượt khả năng tích lũy, phần lớn người mua phụ thuộc vào hỗ trợ tài chính từ gia đình hoặc chấp nhận tỷ lệ vay lên đến 70% giá trị căn hộ, đồng nghĩa với áp lực trả nợ kéo dài 10-20 năm khi nền thu nhập chỉ ở giai đoạn đầu.
Ngoài ra, họ cũng phải cạnh tranh trực tiếp với nhóm nhà đầu tư có sẵn dòng tiền và khả năng giữ tài sản dài hạn. Dù vậy, nếu lựa chọn được sản phẩm có giá hợp lý, vị trí thuận tiện và pháp lý rõ ràng, nhóm 2 có thể tạo lập chỗ ở ổn định trong tầm tay.
Nhóm 3 lại lựa chọn không mua, thuê nhà ở dài hạn. Nhóm này tin rằng thuê nhà là quyết định tài chính chủ động và hiệu quả để có cuộc sống tốt hơn.
Sự thay đổi này gắn với biến động trong cấu trúc đô thị: kết hôn muộn, quy mô hộ gia đình nhỏ, nghề nghiệp linh hoạt hơn và quan tâm hơn đến sinh kế và chất lượng sống. Với nhóm 3, thuê nhà giúp họ duy trì tính cơ động và giữ chi phí nhà ở trong ngưỡng 30% thu nhập, nhất là trong bối cảnh việc làm và thu nhập chưa thực sự ổn định. Nhóm này cũng có xu hướng chấp nhận sống cùng gia đình.
Dữ liệu đang phản ánh rõ xu hướng này: Trong năm 2024, lượng tìm kiếm thuê nhà tăng gần 22% với gần 62% khách tìm thuê thuộc nhóm 25-34 tuổi (batdongsan.com.vn). Hơn 41% người thuê cho biết họ lựa chọn vì không đủ tài chính mua, không muốn ràng buộc khoản vay, hoặc nhận thấy chi phí thuê thấp hơn lãi vay mua nhà.
Đáng chú ý, quyết định thuê nhà không hoàn toàn phản ánh hạn chế tài chính. Một bộ phận người trẻ ưu tiên sự linh hoạt và chủ động phân bổ nguồn vốn vào các khoản đầu tư đem lại lợi nhuận hoặc thanh khoản cao hơn.
Người trẻ mua nhà cần tính toán kỹ tài chính
TS Châu Đình Linh, Chuyên gia kinh tế - tài chính, Đại học Ngân hàng TPHCM, nhận định người mua nhà hiện nay cần đặc biệt tỉnh táo và tránh tâm lý fomo (sợ bỏ lỡ). Quyết định mua chịu tác động bởi rất nhiều yếu tố nên phải cân nhắc kỹ chứ không thể quyết định theo cảm xúc và cần dựa trên một số yếu tố quan trọng.
Thứ nhất là nơi làm việc có thuận tiện kết nối với nơi ở hay không? Thứ hai là hệ tiện ích phục vụ cuộc sống hàng ngày. Thứ ba là hạ tầng kết nối trong tương lai để tạo tiềm năng tăng giá cho dự án.
Ngoài ra, yếu tố vốn tự có rất quan trọng. Ông Linh nhấn mạnh là không nên sử dụng quá nhiều vốn vay ngân hàng. Tỷ lệ trả nợ gốc và lãi hàng tháng không nên vượt quá 50% tổng thu nhập, người có khẩu vị rủi ro cao thì cũng không nên quá 55%. Điều này để đảm bảo an toàn tài chính nếu lãi suất tăng hoặc xảy ra vấn đề tài chính cá nhân.
Còn chuyên gia tài chính Huỳnh Trung Minh khuyên người mua nhà lần đầu nên có sẵn khoảng 50-60% giá trị căn nhà, chỉ vay khoảng 50% hoặc tối đa 60%. Với truyền thống của người Việt Nam, nhiều người mua căn nhà đầu tiên thường được gia đình hỗ trợ thêm vốn ban đầu để giảm áp lực vay và phù hợp hơn với khả năng trả nợ.
Vị chuyên gia cũng lưu ý, dù chỉ vay 50-60%, người mua vẫn phải tính toán khả năng chi trả hàng tháng. Nếu phải dành hơn 50% thu nhập để trả nợ vay thì sẽ rất áp lực.
