Ngày 13/7, Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố kết quả sơ bộ Tổng điều tra kinh tế năm 2026. Báo cáo đánh giá quy mô nền kinh tế tiếp tục được mở rộng, số lượng các đơn vị kinh tế tăng so với kỳ tổng điều tra trước. Điều này phản ánh xu hướng phát triển của khu vực doanh nghiệp và sự chuyển dịch cơ cấu giữa các khu vực kinh tế.
Tuy nhiên, theo cơ quan thống kê, mức tăng giữa các khu vực không đồng đều, trong khi khu vực doanh nghiệp tiếp tục mở rộng cả về số lượng và lao động thì khu vực kinh tế cá thể có dấu hiệu tăng chậm, lao động giảm, phản ánh quá trình tái cơ cấu của nền kinh tế.
Trong đó, khu vực doanh nghiệp tiếp tục là động lực tăng trưởng của nền kinh tế. Đến 31/12/2025, trong 1,22 triệu doanh nghiệp được thu thập thông tin trên cả nước, có 859.048 doanh nghiệp đang hoạt động và có kết quả sản xuất kinh doanh. Số này tăng 2,4% so với năm 2024 và cao hơn 25,5% so với trước đó 5 năm.
Riêng khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tăng 33,9% so với năm 2020. Còn khu vực doanh nghiệp ngoài Nhà nước tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất với 827.500 doanh nghiệp.
Sự phát triển của doanh nghiệp kéo theo quy mô lao động lên gần 17,6 triệu người, tăng 7,5% so với năm 2024. Tổng doanh thu thuần của khu vực doanh nghiệp đạt 45,3 triệu tỷ đồng, tăng 13,1% so với năm trước, trong đó khu vực ngoài Nhà nước và FDI tiếp tục đóng góp chủ yếu.
Trong khi đó, cả nước có gần 5,3 triệu cơ sở kinh doanh cá thể, chỉ tăng 1,1% so với năm 2020, phản ánh xu hướng chuyển dịch từ kinh tế cá thể sang khu vực doanh nghiệp. Đến cuối 2025, cả nước có 17.145 hợp tác xã đang hoạt động, giảm 1% so với năm 2024 nhưng vẫn tăng 12% so với năm 2020.
Thông tin tại hội nghị, Cục trưởng Thống kê Nguyễn Thị Hương cho biết Tổng điều tra kinh tế năm 2026 có quy mô lớn, thực hiện định kỳ nhằm thu thập thông tin toàn diện về các cơ sở sản xuất, kinh doanh, hành chính, sự nghiệp và tổ chức trên cả nước.
Kết quả điều tra sẽ phản ánh quy mô, lao động, kết quả sản xuất kinh doanh, mức độ ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo của các cơ sở kinh tế. Đồng thời, dữ liệu này cũng nhằm phục vụ biên soạn các chỉ tiêu thống kê quan trọng như GDP, GRDP và xây dựng cơ sở dữ liệu cho các cuộc điều tra tiếp theo.
Xung đột Trung Đông đã kéo dài hơn 2 tháng, gây gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu lớn nhất lịch sử. Việc này kéo giá xăng trung bình tại Mỹ lên 4,43 USD một gallon (khoảng 1,17 USD mỗi lít), tăng gần 40% so với cùng kỳ năm ngoái, theo GasBuddy.com.
Giá xăng tại California thậm chí vượt 6 USD một gallon (gần 1,6 USD mỗi lít). Bang này là thị trường lớn nhất cho ngành nhà hàng tại Mỹ.
Chuỗi nhà hàng cánh gà Wingstop cho biết giá xăng tăng phần nào khiến doanh số các cửa hàng của họ trong quý I giảm 8,7%. CEO Michael Skipworth cho biết "môi trường hiện tại rất khó dự báo", nhấn mạnh doanh thu năm nay có thể đi xuống, một phần do kỳ vọng giá xăng sẽ duy trì ở mức cao.
Nhiều chuyên gia không cho rằng người tiêu dùng sẽ sớm được "dễ thở". Theo dự báo của hãng dữ liệu LSEG, các chuỗi nhà hàng khác như Shake Shack và Jack in the Box cũng sẽ ghi nhận tăng trưởng doanh số yếu trong báo cáo kết quả kinh doanh sắp tới.
Ngay cả các chuỗi có kết quả quý trước tốt cũng tỏ ra thận trọng. Chipotle ghi nhận doanh thu các cửa hàng tăng 0,5%, cao hơn dự báo. Tuy nhiên, công ty này giữ nguyên kỳ vọng doanh thu cả năm đi ngang. Giám đốc Tài chính Adam Rymer cho biết nguyên nhân một phần đến từ bất ổn quanh xung đột và giá xăng tăng.
Quan điểm trên Phố Wall cũng phản ánh tâm lý kém tích cực. Số nhà phân tích hạ dự báo lợi nhuận quý II của ngành nhà hàng hiện cao gấp đôi so với nhóm nâng dự báo, theo LSEG.
Sebastien Fernandez - trưởng bộ phận phân tích tại hãng tư vấn Revenue Management Solutions cho biết mốc 4 USD một gallon được coi là "bước ngoặt". Sau khi xung đột nổ ra, công ty này đã phân tích 14,6 tỷ giao dịch nhà hàng trong 4 năm qua. Kết quả cho thấy khi giá xăng tăng, lượng khách đến nhà hàng sẽ giảm dần. Tuy nhiên, khi giá vượt mốc 4 USD, mức độ tác động tăng gấp đôi.
Họ ước tính giá xăng trung bình 4,2 USD sẽ khiến lượng khách giảm khoảng 1,5%. Nếu giá đạt 5,1 USD hoặc cao hơn, các chuỗi đồ ăn nhanh có thể ghi nhận lượng khách giảm 3%.
Dù vậy, kể cả trước khi chi phí nhiên liệu tăng mạnh, người Mỹ cũng đã giảm chi tiêu tại nhà hàng. Điều này buộc các chuỗi tung ra các chương trình giảm giá nhằm kéo khách quay lại. Tuần trước, Taco Bell cho biết doanh số các nhà hàng tại Mỹ tăng 8% trong quý I. Hồi tháng 1, họ đã ra mắt các suất ăn giá từ 3 USD.
"Chúng ta đang chứng kiến số lượng thực đơn giá rẻ nhiều kỷ lục", Mark Wasilefsky - Giám đốc nghiên cứu tài chính nhà hàng tại TD Bank cho biết.
CEO Domino's Russell Weiner tuần trước giải thích với nhà đầu tư rằng việc các đối thủ tung khuyến mại phần nào khiến tăng trưởng doanh thu quý trước của họ thấp hơn dự báo. Dù có khả năng duy trì các chương trình giảm giá, Domino’s vẫn hạ dự báo doanh thu cả năm nay.
Trong khi đó, một số chuỗi cửa hàng, như Starbucks, lại hưởng lợi từ việc người tiêu dùng thận trọng. CEO Brian Niccol cho biết họ đang thu hút thêm khách thu nhập thấp, vì những người này coi Starbucks là "một sự hưởng thụ nhỏ". Đồ uống được coi là các khoản "hưởng thụ giá rẻ" so với việc đi du lịch, giúp một số chuỗi nhà hàng tăng doanh thu.
Tuần này, chuỗi đồ ăn nhanh McDonald's dự kiến công bố kết quả kinh doanh quý I. Đây cũng được coi là một chỉ báo lớn cho sức khỏe của ngành nhà hàng tại Mỹ. Gần đây, doanh thu chuỗi này cao hơn dự báo, nhờ các suất ăn giá rẻ.
Đóng cửa phiên giao dịch 28/4, giá vàng thế giới giao ngay giảm gần 90 USD xuống 4.594 USD một ounce. Trong phiên, giá có thời điểm xuống sát 4.550 USD - thấp nhất kể từ ngày 2/4. Sáng nay, giá hiện nhích lên 4.602 USD.
Thị trường đi xuống do nỗi lo lạm phát kéo dài, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump dường như không hài lòng với đề xuất mới nhất của Iran nhằm chấm dứt chiến sự. Nhà đầu tư cũng đang đợi kết quả phiên họp chính sách tuần này của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed).
"Các diễn biến gần đây khiến thị trường bi quan về tiến trình hòa bình tại Trung Đông. Chính quyền ông Trump đã bác bỏ đề xuất mới nhất của Iran, khiến eo biển Hormuz vẫn đóng", Peter Grant - Phó chủ tịch Zaner Metals cho biết trên Reuters.
Giá dầu thô thế giới tăng gần 3% trong phiên 28/4, làm dấy lên lo ngại lạm phát trước thềm phiên họp của Fed. "Điều này đã đẩy vàng xuống đáy 4 tuần", Grant lý giải.
Giá dầu tăng làm giảm khả năng các ngân hàng trung ương hạ lãi suất. Dù vàng là công cụ truyền thống để phòng trừ lạm phát, lãi suất cao lại gây sức ép do kim loại quý không trả lãi cố định.
Nhà đầu tư hiện kỳ vọng Fed giữ nguyên lãi suất trong phiên họp tuần này. Các phát biểu của Chủ tịch Fed Jerome Powell cũng sẽ được chú ý, do đây có thể là phiên họp cuối cùng ông tham gia với tư cách Chủ tịch. Tuần này, nhiều ngân hàng trung ương khác cũng nhóm họp, từ châu Âu, Anh đến Canada.
Từ 1/5, UAE rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) và liên minh OPEC+ từ ngày 1/5. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, việc này được dự báo không có ảnh hưởng đáng kể đến thị trường dầu, do eo biển Hormuz vẫn đang bị phong tỏa.
Trên thị trường vàng vật chất, Trung Quốc nhập khẩu ròng hơn 47.800 tấn từ Hong Kong trong tháng 3, tăng gần 2.500 tấn so với tháng trước đó. Họ hiện là nước tiêu thụ vàng lớn nhất thế giới.
Theo Reuters, ngày 28/4, 60 quốc gia họp tại Santa Marta (Colombia) để bàn thảo các bước hành động nhằm tìm biện pháp, gồm ưu đãi, hỗ trợ tài chính, cho quá trình chuyển đổi năng lượng. Các nước cũng bàn cách tạo lập môi trường đầu tư cho ngành công nghiệp chuyển đổi từ khí đốt sang điện, và cải tiến trợ cấp lĩnh vực sử dụng nhiên liệu hóa thạch.
Trong khi đó, Mỹ và Trung Quốc - hai quốc gia gây ô nhiễm hàng đầu thế giới - không tham gia cuộc họp này. Arab Saudi cùng nhóm nhà sản xuất dầu khí lớn Trung Đông cũng vắng mặt.
Xung đột Trung Đông đã kéo dài hai tháng, cho thấy sự phụ thuộc nặng nề của nhiều quốc gia vào nhập khẩu dầu khí. Các nền kinh tế châu Á gặp thách thức do thiếu nhiên liệu, còn châu Âu đối mặt với chi phí năng lượng tăng vọt.
Theo Bộ trưởng Khí hậu Hà Lan Van Veldhoven, cuộc khủng hoảng năng lượng củng cố quan điểm việc loại bỏ dần dầu khí nhằm tăng cường an ninh kinh tế và năng lượng, chứ không chỉ giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu.
"Cuộc chiến ở Trung Đông để lại hậu quả trên toàn thế giới vì chúng ta phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch", bà nói. Bộ trưởng Khí hậu Hà Lan thêm rằng càng ít phụ thuộc vào nhiên liệu này, nền kinh tế càng bớt tổn thương.
Chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch từng được gần 200 quốc gia nhất trí tại Hội nghị thượng đỉnh khí hậu COP28 năm 2023. Tuy nhiên, các cuộc họp COP tiếp theo không thể thúc đẩy cam kết này, do sự ngăn chặn và không hợp tác từ nhóm quốc gia dầu mỏ Trung Đông, nhất là Arab Saudi.
Thực tế, chi phí năng lượng cao củng cố lập luận ủng hộ năng lượng tái tạo và giảm sự phụ thuộc vào các tuyến cung ứng không ổn định. Tuy nhiên, tình thế này cũng dẫn đến những phản ứng ngắn hạn như khai thác nhiên liệu hóa thạch và trợ cấp nhiều hơn. Kết quả là, thị trường năng lượng toàn cầu vừa chịu áp lực, vừa tạo lợi nhuận khổng lồ, ngay cả với các bên tham gia cuộc họp tại Santa Marta lần này.
Trong bối cảnh giá năng lượng tăng cao, Pháp tuyên bố hỗ trợ các hộ gia đình và doanh nghiệp chuyển sang sử dụng điện thay vì trợ cấp nhiên liệu ngắn hạn. Còn tại Na Uy, doanh thu từ dầu khí giúp thặng dư thương mại đạt mức cao nhất ba năm.
Tại Nam Mỹ, Columbia cũng là quốc gia đi đầu trong phong trào giảm thiểu sử dụng nhiên liệu hóa thạch kể từ 2022. Nước này cũng thúc đẩy lệnh cấm khai thác khí đá phiến, dừng hoạt động thăm dò dầu khí mới, dù dầu mỏ và than đá vẫn chiếm khoảng một nửa kim ngạch xuất khẩu. Tuy nhiên, trước xung đột Trung Đông, Columbia lâm vào tình trạng thiếu hụt khí đốt trầm trọng, khiến nhu cầu than đá gia tăng trở lại.
