Chương trình được thực hiện dưới sự chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và UBND TP.HCM, báo Tuổi Trẻ phối hợp Văn phòng, Vụ Thanh toán NHNN, Sở Công Thương TP.HCM và Công ty CP Thanh toán quốc gia Việt Nam (Napas) tổ chức.
Tại buổi họp báo, ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán NHNN, cho biết thanh toán song phương Việt Nam – Trung Quốc vừa được triển khai đầu tháng 4, cuối tháng 4 triển khai thanh toán ở chiều inbound, doanh số mua hàng của du khách Trung Quốc hết sức ấn tượng. Từ vài trăm triệu đồng như hằng ngày đã tăng lên nhiều tỉ đồng trong một ngày, chưa kể với thị trường Hàn Quốc.
“Với kết quả vừa qua, có thể dự báo khi lượng người tham gia vào thanh toán song phương ngày càng lớn hơn thì doanh số thanh toán xuyên biên giới sẽ lớn hơn nhiều so với kỳ vọng”, ông Tuấn nói và cho rằng việc các ngân hàng tích cực tham gia, cùng với việc mở rộng thanh toán cho khách Trung Quốc không chỉ qua Alipay mà còn qua WeChat Pay, sẽ góp phần thu hút lượng lớn du khách Trung Quốc sử dụng các ví điện tử này chi tiêu tại Việt Nam.
Với những kết quả ban đầu, ông Tuấn nhận định khi số lượng người tham gia thanh toán song phương ngày càng tăng, doanh số thanh toán xuyên biên giới sẽ còn tăng mạnh và có thể vượt kỳ vọng. Song song đó, nhiều dự án mới cũng đang được khởi động, như thanh toán song phương Việt Nam – Malaysia với mục tiêu hoàn thành trong năm 2027.
Ông Nguyễn Thanh Tùng, Phó tổng giám đốc Napas, cho biết đơn vị đã hoàn tất kết nối với Thái Lan, Lào và Campuchia từ năm 2024. Đầu năm 2026, NAPAS tiếp tục mở rộng với Trung Quốc và Hàn Quốc, đồng thời dự kiến cuối năm triển khai thêm tại Singapore và Đài Loan. Như vậy, đến cuối năm nay sẽ có tổng cộng 7 thị trường quốc tế được kết nối.
Đến nay đã có hơn 20 ngân hàng và trung gian thanh toán tại Việt Nam tham gia thúc đẩy thanh toán xuyên biên giới, góp phần hỗ trợ hoạt động giao thương trong nước và quốc tế. Thông qua hệ thống này, người dân Việt Nam có thể dùng trực tiếp ứng dụng ngân hàng trong nước để quét mã thanh toán khi mua sắm, ăn uống hoặc sử dụng dịch vụ tại các quốc gia đã kết nối.
“Giao dịch sẽ được quy đổi tự động sang đồng tiền sở tại, giúp người dùng hạn chế phải đổi và mang theo nhiều tiền mặt ngoại tệ khi ra nước ngoài”, ông Tùng nói.
Trong không gian mua sắm nhộn nhịp tại chợ Bến Thành (TP.HCM), chiều 26-5, lãnh đạo báo Tuổi Trẻ, Sở Công Thương TP.HCM, đại diện NHNN cùng nhiều ngân hàng thương mại đã trực tiếp trải nghiệm các giải pháp thanh toán số QR Pay.
Tại sạp trà, cà phê, bánh kẹo và mứt Ngọc Hoa, đoàn đã trải nghiệm mua hàng bằng hình thức quét mã QR Pay, thay cho mã chuyển khoản QR code thông thường. Sau khi quét mã, ứng dụng ngân hàng lập tức hiển thị số tiền 110.000 đồng để xác nhận thanh toán. Giao dịch được thực hiện nhanh chóng và hóa đơn điện tử cũng được xuất ngay sau đó.
Bà Trần Thị Hồng, chủ một sạp kinh doanh đồ uống tại chợ Bến Thành, cho biết khoảng 70% khách hàng chọn thanh toán không dùng tiền mặt, đặc biệt tỉ lệ này ở các bạn trẻ khoảng 80 – 90%, nhưng cách thức thanh toán chủ đạo là quét mã QR đơn thuần.
“Quét mã QR Pay nếu hiện luôn số tiền cần thanh toán giúp dễ dàng thống kê doanh thu, giúp hoạt động khai báo thuế cũng trở nên thuận lợi hơn nhiều”, bà Hồng khẳng định.
Ông Kelvin Utomo, Trưởng bộ phận Sản phẩm và giải pháp Visa Việt Nam, Lào và Campuchia, cho rằng Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh của thương mại số, với mức độ tự tin và sẵn sàng cao của người tiêu dùng. Đây là một trong những yếu tố tạo nên nét khác biệt của thị trường Việt Nam so với nhiều nước trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
“Cách đây ba năm, tại chương trình Ngày không tiền mặt, tỉ lệ thanh toán không tiếp xúc trên hệ thống Visa ở Việt Nam chỉ khoảng 50%. Đến thời điểm Ngày Tài chính số được công bố, con số này tăng lên khoảng 80%, trong đó 30% đến từ các tính năng ví điện tử toàn cầu”, ông Kelvin Utomo cho biết.
Cũng theo ông, Chính phủ cùng các đối tác trong hệ sinh thái thanh toán số đang thúc đẩy nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, đặc biệt là hộ kinh doanh, góp phần phát triển kinh tế số và giúp các đơn vị nhỏ dễ tiếp cận phương thức thanh toán hiện đại hơn.
“Từ thực tế, chúng tôi cho rằng cần tiếp tục mở rộng mạng lưới chấp nhận thanh toán số. Doanh nghiệp nên xem đây không chỉ là chi phí mà là điều kiện cần để tăng trưởng trong bối cảnh hành vi tiêu dùng thay đổi nhanh”, ông Kelvin Utomo gợi ý.
Từ 15h ngày 25/6, giá xăng E5 RON 92 giảm 770 đồng/lít còn 19.350 đồng/lít, xăng E10 RON 95-III được điều chỉnh giảm 840 đồng/lít còn 19.910 đồng/lít. Dầu diesel giảm mạnh 1.670 đồng/lít còn 21.860 đồng/lít, dầu mazut giảm 1.650 đồng/lít về mức 15.030 đồng/kg.
Như vậy, giá các mặt hàng này đã giảm mạnh liên tiếp trong 5 kỳ điều hành gần đây. So với mức đỉnh 31.420 đồng/lít hồi tháng 3, giá xăng E10 RON 95 đã giảm tới 11.510 đồng/lít; xăng E5 RON 92 cũng giảm 10.760 đồng/lít; giá dầu diesel đã giảm mạnh tới 22.920 đồng/lít từ mức đỉnh (44.780 đồng/lít).
Lý giải nguyên nhân giá xăng dầu giảm liên tiếp, liên Bộ Công Thương, Bộ Tài chính cho biết thị trường xăng dầu thế giới kỳ điều hành lần này chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố.
Yếu tố chủ yếu là thông tin tích cực của cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran; nhiều tàu chở dầu đã rời đi qua eo biển Hormuz; xung đột quân sự giữa Nga với Ukraine vẫn tiếp diễn, nhằm vào cơ sở dầu khí của nhau... Các yếu tố nêu trên khiến giá thành phẩm xăng dầu thế giới những ngày qua có xu hướng giảm.
Cụ thể, giá thành phẩm xăng dầu thế giới bình quân giữa kỳ điều hành giá ngày 18/6 và kỳ điều hành ngày 25/6 là 102,27 USD/thùng đối với xăng RON 92 dùng để pha chế xăng E5 RON 92 (giảm 5,66 USD/thùng, tương đương giảm 5,24%).
Đối với xăng RON 95 dùng để pha chế xăng E10 RON 95-III, giá bình quân ở mức 104,46 USD/thùng (giảm 6,45 USD/thùng, giảm 5,82%). Tương tự, dầu diesel ở mức 111,39 USD/thùng (giảm 10,23 USD/thùng, giảm 8,41%); dầu mazut ở mức 455,73 USD/tấn (giảm 68,48 USD/tấn, giảm 13,06%).
Bộ Công Thương cho biết đến ngày 25/6, giá xăng tại các nước lân cận Việt Nam tiếp tục ở mức cao hơn: Thái Lan khoảng 31.416 đồng/lít (Chính phủ trợ giá), Campuchia 28.445 đồng/lít (Chính phủ trợ giá), Lào 36.228 đồng/lít và Trung Quốc 32.268 đồng/lít (Chính phủ khống chế giá), trong khi Việt Nam ở mức 19.916 đồng/lít.
Đối với dầu, Thái Lan khoảng 30.324 đồng/lít (Chính phủ trợ giá), Campuchia 27.791 đồng/lít, Lào 30.048 đồng/lít, Trung Quốc 29.251 đồng/lít (Chính phủ khống chế giá), còn Việt Nam là 21.866 đồng/lít. Nhìn chung, giá xăng dầu tại Việt Nam hiện vẫn thấp hơn so với các nước láng giềng có chung đường biên giới.
Ở kỳ điều hành này, cơ quan quản lý quyết định trích lập quỹ bình ổn giá xăng dầu. Cụ thể, trích lập 300 đồng/lít với xăng sinh học; 800 đồng/lít với dầu diesel và dầu mazut.
Bộ Công Thương cho biết sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát việc thực hiện trách nhiệm bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho thị trường của các thương nhân kinh doanh xăng dầu và sẽ xử lý nghiêm các hành vi vi phạm (nếu có).
Liên Bộ Công Thương - Tài chính đang tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường để thông báo giá xăng dầu phù hợp, đúng chỉ đạo và kịp thời đề xuất Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.
Du học sinh Diễm Trang đang giao dịch không tiền mặt tại tỉnh Giang Tô (Trung Quốc) - Ảnh: MAI TƯƠI
"Hôm nay, tôi sẽ chia sẻ với bạn một tin vui cực lớn (…). Bạn không cần lo lắng mang theo bất cứ đồng tiền mặt nào khi đến Việt Nam du lịch hay làm ăn. Việc thanh toán đã trở nên thuận tiện hơn", chủ kênh TikTok "Xiao Xiao nói về Việt Nam" (người Trung Quốc) đăng tải video, quảng bá cho nhiều người biết.
Theo đó, hiện nay khi sang Việt Nam, anh có thể dùng ứng dụng Alipay từ Trung Quốc để quét mã QR thanh toán tại cửa hàng mà không cần mở thêm tài khoản ngân hàng.
Đưa màn hình điện thoại ra cho xem, anh dẫn chứng một giao dịch đã được xử lý gần như ngay lập tức. Ứng dụng hiển thị rõ tỉ giá quy đổi (anh chi 10 nhân dân tệ, trong khi người bán nhận hơn 39.000 đồng). Toàn bộ quá trình diễn ra online, không cần đổi tiền mặt, nhanh và thuận tiện.
Thời gian gần đây, các hoạt động giao thương, du lịch, du học… giữa Việt Nam và nhiều nước tăng mạnh, kéo theo lượng khách quốc tế gia tăng, đặc biệt từ Trung Quốc. Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), quý 1-2026, Việt Nam đón 6,76 triệu lượt khách, riêng Trung Quốc đứng đầu với 1,4 triệu lượt, mở rộng dư địa cho thanh toán không tiền mặt.
Trong bối cảnh đó, NAPAS phối hợp Vietcombank và Ant International triển khai thanh toán QR giữa Việt Nam - Trung Quốc, cho phép hơn 1 tỉ người dùng Alipay quét mã VIETQRGlobal tại Việt Nam.
Đáng chú ý, hệ thống này đang được mở rộng theo hướng hai chiều, để người Việt khi du lịch Trung Quốc cũng có thể dùng ứng dụng ngân hàng sẵn có trong nước để thanh toán trực tiếp, không phải cất công đi đổi sang nhân dân tệ.
Với sự kiện này, ông Phạm Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước) - nhận định việc kết nối thanh toán xuyên biên giới qua mã QR giữa Việt Nam và Trung Quốc không chỉ mang lại tiện ích cho du khách hai nước, mà còn "góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế, thương mại và du lịch của hai quốc gia".
Sau hơn 10 năm sinh sống và làm việc tại TP.HCM, gần đây Mai Tươi quyết định cùng bạn tới Trung Quốc học tiếng, đồng thời tranh thủ tham quan các cảnh đẹp, kết hợp giữa du học và du lịch.
Từ khi máy bay hạ cánh xuống Trung Quốc, di chuyển về trường học ở tỉnh Giang Tô và dần hòa nhập với môi trường mới hơn một tháng nay, cô gái trẻ cho biết: "100% đều không xài tiền mặt".
Việc này áp dụng cho hầu hết giao dịch như mua vé máy bay, vé tàu, đóng học phí, tiền điện, cước internet, đi taxi, thuê khách sạn, mua sắm quần áo, ăn uống… "tiện lắm", Mai Tươi cảm nhận.
Nhờ kết nối thanh toán xuyên biên giới ngày càng hoàn thiện, bên cạnh Alipay, nhiều du học sinh và du khách Việt bày tỏ sự hào hứng khi có thêm lựa chọn dùng ứng dụng ngân hàng trong nước để thanh toán các chi tiêu tại Trung Quốc.
Theo tìm hiểu, không riêng Trung Quốc, hoạt động giao thương và thanh toán xuyên biên giới giữa Việt Nam với nhiều thị trường khác như Thái Lan, Lào, Campuchia… cũng đang được cải tiến theo hướng thuận tiện và nhanh chóng hơn.
Thanh toán không tiền mặt không chỉ mang lại sự tiện lợi cho người dùng và tiểu thương, mà còn đang trở thành xu hướng được cơ quan quản lý thúc đẩy.
Trong bối cảnh siết chặt quản lý dòng tiền, hộ kinh doanh phải tách bạch tài khoản cá nhân và tài khoản kinh doanh, thực hiện giao dịch qua ngân hàng và kê khai đầy đủ với cơ quan thuế.
Những yêu cầu này vừa tạo áp lực tuân thủ, vừa mở ra cơ hội minh bạch hóa hoạt động, từ đó thúc đẩy nhu cầu chuyển sang thanh toán không tiền mặt.
Trước xu hướng này, một số ngân hàng nhanh chóng nhập cuộc với loạt giải pháp hỗ trợ. Điển hình, phía Techcombank cho biết đang phát triển hệ sinh thái số cho hộ kinh doanh, cho phép mở tài khoản trực tuyến nhanh chóng và sử dụng sau vài giờ, đồng thời triển khai nền tảng T-Shop tích hợp quản lý bán hàng, thanh toán, hóa đơn điện tử và theo dõi doanh thu.
Ngân hàng cũng hỗ trợ phần mềm, chữ ký số và tư vấn thuế, giúp người bán thuận lợi chuyển đổi, giảm phụ thuộc tiền mặt và nâng cao hiệu quả vận hành. Thêm vào đó là các giải pháp tài chính như bảo lãnh dự thầu, bảo lãnh thực hiện hợp đồng với quy trình xử lý nhanh, cùng chính sách tín dụng linh hoạt.
Những nỗ lực trên từ phía ngân hàng đang góp phần giúp hộ kinh doanh cải thiện dòng tiền, mở rộng cơ hội kinh doanh, tăng khả năng tiếp cận vốn, đồng thời từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và nâng cao hiệu quả hoạt động.
