Từ ngày 1-6, việc phân phối xăng sinh học E10 sẽ được triển khai đồng loạt, nhằm thay thế hoàn toàn xăng khoáng truyền thống. Trong bối cảnh đó, nhiều thông tin thất thiệt liên quan đến chất lượng và cách sử dụng xăng E10 cũng xuất hiện trên mạng xã hội, gây hoang mang cho người tiêu dùng.
Nhiều thông tin còn cho rằng xăng E10 gây tắc đường ống dẫn nhiên liệu, làm hỏng động cơ, ảnh hưởng đến khả năng vận hành của phương tiện. Thậm chí một số thông tin quảng cáo, giới thiệu cho rằng cần thêm các chất phụ gia để động cơ vận hành ổn định.
Theo ông Đỗ Văn Tuấn – Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, những tin đồn phổ biến xoay quanh xăng E10 hiện nay phần lớn đều không chính xác và thiếu cơ sở khoa học.
Một trong những lo ngại thường gặp là việc để xe lâu không sử dụng sẽ khiến xăng E10 hút ẩm từ không khí, gây nên hiện tượng tách nước. Theo ông Tuấn, khi tồn tại trong bình chứa kín, áp suất hơi xăng bên trong thường cao hơn áp suất không khí bên ngoài. Vì vậy hơi xăng có xu hướng thoát ra ngoài.
Việc xăng E10 tự hút ẩm từ không khí để gây ra hiện tượng tách lớp là rất khó xảy ra. Những trường hợp có nước lẫn trong nhiên liệu (nếu có) thường liên quan đến quá trình tồn trữ, vận chuyển hoặc bảo quản nhiên liệu tại kho đầu mối hay cửa hàng xăng dầu.
Ông Tuấn khẳng định hiện nay quy trình lưu trữ, phối trộn và phân phối xăng dầu đang được các cơ quan quản lý như Bộ Công Thương và Bộ Khoa học và Công nghệ kiểm soát khá chặt chẽ.
Các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu cũng có trách nhiệm bảo đảm chất lượng nhiên liệu trong toàn bộ chuỗi cung ứng, nên nguy cơ này trên thực tế không lớn.
Ngoài ra, một thông tin sai lệch khác xuất hiện khá nhiều trên mạng xã hội là xăng E10 có thể gây tắc đường ống dẫn nhiên liệu hoặc kim phun. Tuy nhiên, ông Tuấn cho rằng đây không phải là bản chất hay nguyên nhân xuất phát từ xăng E10.
Bởi xăng E10 thực chất có đặc tính như một chất dung môi nhẹ. Với phương tiện đã sử dụng xăng khoáng trong thời gian dài, cặn bẩn có thể đã tích tụ. Khi chuyển sang sử dụng xăng E10, loại nhiên liệu này có thể làm bong và cuốn trôi các lớp cặn bám lâu ngày, từ đó gây ra hiện tượng tắc nghẽn ở lần sử dụng đầu tiên.
Vì vậy trong trường hợp này, người sử dụng chỉ cần vệ sinh lại đường ống dẫn nhiên liệu và kim phun tại các cơ sở sửa chữa. Sau khi làm sạch, từ những lần sử dụng tiếp theo hiện tượng này hầu như sẽ không còn xảy ra.
Một hiểu lầm phổ biến khác là khi sử dụng xăng E10 cần bổ sung thêm các loại phụ gia để động cơ vận hành ổn định hơn. Theo ông Tuấn, nhiều hiệp hội sản xuất ô tô, xe máy cùng các doanh nghiệp xăng dầu lớn đều khuyến cáo người dùng không nên tự ý pha thêm phụ gia không rõ nguồn gốc vào nhiên liệu.
Nguyên nhân là bởi các loại phụ gia không được kiểm soát chất lượng có thể gây ảnh hưởng tới động cơ. Khi xảy ra sự cố, rất khó xác định nguyên nhân đến từ phụ gia hay từ nhiên liệu. Vì vậy việc sử dụng xăng E10 đúng tiêu chuẩn, không pha trộn thêm các chất phụ gia trôi nổi vẫn là giải pháp an toàn nhất đối với phương tiện.
Ông Tuấn khẳng định thông tin cho rằng phải lắc xe trước khi khởi động là không chính xác, không có căn cứ khoa học, bởi ethanol hòa tan tuyệt đối vào trong xăng nên không thể gây đóng cặn.
Trong khi đó ông Đào Công Quyết, Trưởng Tiểu ban Truyền thông của Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), cho biết hầu hết các dòng xe mới của các thành viên VAMA đều được thiết kế tương thích với xăng E10. Các doanh nghiệp cũng đã triển khai công bố thông tin về việc sử dụng xăng E10 tới hệ thống đại lý và khách hàng.
Đối với các dòng xe hiện đang được bán trên thị trường, vật liệu chế tạo hệ thống nhiên liệu, từ bình xăng, bơm xăng đến kim phun và các vòng đệm, đều đã được nghiên cứu, lựa chọn theo hướng kháng cồn (ethanol resistant).
Vì vậy hiện tượng ăn mòn hoặc lão hóa gioăng cao su sẽ không xảy ra, nếu khách hàng sử dụng đúng nhiên liệu E10 theo Quy chuẩn quốc gia QCVN 01:2022 của Bộ Khoa học và Công nghệ. Do đó khách hàng hoàn toàn có thể yên tâm sử dụng.
Đối với dòng xe cũ, VAMA khuyến nghị chủ xe đời cũ nên chủ động kiểm tra xe tại các đại lý chính hãng để được tư vấn và thay thế các chi tiết như gioăng, ống dẫn nhiên liệu nếu cần thiết, trước khi chuyển sang sử dụng xăng E10.
Hiện nay các cửa hàng đang bán xăng E10 với hai loại có tên gọi E10 RON 95-III và E10 RON 95-V. Nhiều người dùng cho biết không hiểu rõ hai loại này khác nhau thế nào, ảnh hưởng gì tới chất lượng hay không.
Theo Quy chuẩn Kỹ thuật Quốc gia QCVN 01:2022/BKHCN, xăng E10 là hỗn hợp của xăng không chì và ethanol nhiên liệu, có hàm lượng ethanol 9-10% theo thể tích. RON95 là chỉ số octan (trị số kích nổ) bằng 95, phù hợp cho các dòng xe có tỷ số nén cao, giúp động cơ hoạt động tối ưu, tránh hiện tượng kích nổ sớm. Ký tự III và V là ký hiệu phân hạng mức tiêu chuẩn chất lượng, tương ứng với tiêu chuẩn khí thải Euro 3 và Euro 5.
Điểm khác biệt cốt lõi giữa mức III (Euro 3) và mức V (Euro 5) không nằm ở hiệu suất vận hành tức thời, mà nằm ở độ "sạch" của nhiên liệu, cụ thể là giới hạn về các tạp chất có hại như lưu huỳnh, benzen và các hợp chất hydrocarbon thơm.
Dưới đây là bảng so sánh các chỉ số kỹ thuật quan trọng theo quy chuẩn QCVN 01:2022/BKHCN:
Thông số trên cho thấy xăng mức V đỡ ô nhiễm hơn đáng kể so với xăng mức III. Cụ thể, khi giảm hàm lượng lưu huỳnh 15 lần, sẽ giúp bảo vệ bộ lọc khí thải, giảm tối đa sự ăn mòn động cơ và hạn chế mưa axit. Trong khi đó giảm hàm lượng benzen 2,5 lần từ mức III tới mức V sẽ giảm nguy cơ ung thư nếu con người hít vào. Giảm Hydrocarbon thơm sẽ giảm nguy cơ tạo muội than trong buồng đốt. Cuối cùng, giảm olefin sẽ giảm nguy cơ kẹt van và hình thành cặn nhựa trong hệ thống nhiên liệu.
Bởi sự khác biệt trong công nghệ lọc dầu, mức độ tinh khiết và chi phí bảo quản, hạ tầng logistics, xăng mức V có giá cao hơn mức III khoảng gần 1.000 đồng/lít. Ví dụ hiện giá E10 RON 95-III tại vùng 1 là 23.660 đồng/lít, trong khi E10 RON 95-V là 24.560 đồng/lít. Nếu xe máy có bình xăng 5 lít, chi phí chênh lệch đổ đầy bình là 5.000 đồng, trong khi với ôtô có bình xăng khoảng 50 lít, chênh lệch là 50.000 đồng.
Về phương tiện, hiện không có quy định loại xe nào phải sử dụng loại xăng nào mà phụ thuộc vào mong muốn của người dùng cũng như thực tế cung ứng tại từng cửa hàng. Ví dụ có nơi các vòi bơm cho xe máy sử dụng xăng chuẩn III, trong khi vòi bơm cho ôtô sẽ chuẩn V. Phản hồi trên các cộng đồng sử dụng xe, nhiều người cho biết người lái không thể cảm nhận được sự khác biệt giữa các loại xăng khi sử dụng.
Sự cố gián đoạn hoạt động lớn liên quan đến dự án Apollo Go của Baidu tại Vũ Hán vào ngày 31/3, khi gần 100 xe đột ngột ngừng hoạt động. Ngày hôm đó và nhiều ngày sau, các nền tảng mạng xã hội tràn ngập các báo cáo từ người dùng mô tả chi tiết tình trạng "tê liệt tập thể" của các phương tiện Apollo Go trên khắp Vũ Hán. Hành khách mô tả những tình huống kinh hoàng, khi những chiếc xe không người lái của họ đột ngột dừng lại giữa các tuyến đường đông đúc.
Đến cuối tháng 4, Bộ Giao thông vận tải, Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin, và Bộ Công an, cùng Cục Quản lý Không gian mạng đã triệu tập 8 công ty xe tự lái lớn của Trung Quốc cũng như các quan chức địa phương, yêu cầu tiến hành "tự kiểm tra toàn diện" sau sự cố. Sau đó, nhóm cơ quan chức năng đã dừng cấp phép xe tự lái.
Mặc dù giai đoạn hạ nhiệt này hạn chế việc triển khai các phương tiện mới, các công ty xe tự lái hàng đầu vẫn duy trì mục tiêu mở rộng đồng thời kêu gọi một cách tiếp cận tinh tế hơn, dựa trên hiệu quả hoạt động đối với sự giám sát của chính phủ.
Dữ liệu được công bố vào tháng 5 cho thấy, bất chấp những khó khăn về quy định, các công ty dẫn đầu ngành vẫn cam kết mở rộng hoạt động. Pony.ai báo cáo rằng tính đến ngày 24/5, đội robotaxi toàn cầu của họ đã vượt quá 1.700 xe, tăng khoảng 250 xe so với báo cáo thường niên năm 2025. Công ty, chủ yếu tập trung vào thị trường nội địa, đã nâng mục tiêu cuối năm 2026 lên 3.500 xe, hướng tới doanh thu gấp hơn 3,5 lần so với năm 2025.
Tương tự, WeRide tiết lộ trong báo cáo thu nhập quý I rằng đội robotaxi nội địa của họ đã đạt khoảng 1.000 xe vào cuối tháng 4, tăng thêm 200 xe kể từ cuối tháng 3. Trong khi đó, Apollo Go của Baidu báo cáo 3,2 triệu đơn đặt hàng trong quý I - tăng hơn 120% so với cùng kỳ 2025 - với số đơn đặt hàng cao điểm hàng tuần vượt quá 350.000 vào tháng 3.
Sau sự cố cuối tháng 3, mặc dù các chuyên gia trong ngành cho rằng thái độ của các cơ quan quản lý ban đầu khá nghiêm khắc, các biện pháp thực thi lại tỏ ra ôn hòa. Tuy nhiên, giai đoạn hạ nhiệt vẫn đang được áp dụng, với nhiều phương tiện mới được bổ sung hiện bị tạm dừng hoạt động vận chuyển hành khách. Các nhà quan sát thị trường dự đoán giai đoạn này sẽ kéo dài đến cuối tháng 6.
Trước tình hình quản lý ngày càng khắt khe, các nhà điều hành trong ngành đang ủng hộ việc chuyển từ các quy định chung sang một hệ thống quản lý phân biệt. Giám đốc điều hành của WeRide, Han Xu, công khai kêu gọi áp dụng các hình phạt phù hợp cho tất cả, đề xuất rằng ngành nên áp dụng một khuôn khổ tương tự ngành hàng không, trong đó các cơ quan quản lý sẽ khen thưởng các công ty có thành tích an toàn tốt và phạt những công ty có thành tích kém.
Ông nhấn mạnh rằng các công ty an toàn kém không nên được phép hoạt động tự do, vì chúng gây rủi ro cho cả cộng đồng và uy tín của ngành.
Giám đốc tài chính của Pony.ai, Wang Haojun, cũng đồng tình với quan điểm này, lưu ý rằng khi công nghệ lái xe tự động chuyển từ các chương trình thí điểm ban đầu sang thương mại hóa quy mô lớn, việc tăng cường rào cản gia nhập và giám sát an toàn là những bước thiết yếu để ngành công nghiệp trưởng thành. Ông Wang nói thêm rằng các công ty có thành tích an toàn vượt trội sẽ có vị thế tốt hơn để giành được sự tin tưởng của công chúng và các cơ quan quản lý, từ đó đảm bảo lợi thế cạnh tranh trên thị trường.
Thời gian gần đây nhiều người dùng ô tô xe máy tại Việt Nam bắt đầu chuyển sang sử dụng xăng sinh học E10, sau khi nhiều doanh nghiệp kinh doanh, phân phối xăng, dầu tại Việt Nam chuyển sang bán xăng E10 thay cho xăng RON 95. Bước đầu sử dụng xăng E10, một số người dùng ô tô, xe máy bắt đầu có những cảm nhận khác nhau về sự tác động của loại nhiên liệu này đến phương tiện họ đang dùng.
Sử dụng chiếc Honda SH 150i để di chuyển hàng ngày, anh Hoàng Công Minh, ngụ ở phường Cát Lái, TP.HCM cho biết: "Đã hai lần đổ xăng E10 cho xe, cảm nhận không có khác biệt nhiều so với loại xăng RON 95-V vẫn thường đổ cho xe trước đây. Đến nay đã gần 2 tuần sử dụng xăng E10, xe vẫn vận hành ổn định, cảm giác ga vẫn khá nhạy khi tăng tốc".
Trong khi đó, anh Trần Thanh Hùng, ngụ ở phường An Khánh, TP.HCM sau khi đổ xăng E10 cho chiếc Mazda3 đời 2024 để sử dụng trong một tuần qua cho biết: "Ở chế độ bình thường (Normal) xe vẫn vận hành ổn định nhưng khi chuyển sang chế độ lái thể thao (Sport) cảm giác động cơ phản ứng chậm, có độ ỳ mỗi khi đạp ga. Bên cạnh đó, tiêu hao nhiên liệu dường như cũng nhiều hơn so với xăng RON 95 trước đây vẫn thường sử dụng".
Xăng E10 là loại nhiên liệu pha trộn giữa 90% xăng khoáng và 10% ethanol sinh học. Ethanol thường được sản xuất từ nguyên liệu có nguồn gốc thực vật như mía, sắn, ngô… Đây được xem là giải pháp giúp giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và cắt giảm lượng khí thải CO2. So với xăng khoáng truyền thống, ethanol có hàm lượng oxy cao hơn nên quá trình đốt cháy trong buồng đốt diễn ra sạch hơn. Đây cũng là lý do nhiều quốc gia như Mỹ, Nhật Bản, Brazil hay Thái Lan đã phổ biến xăng sinh học từ nhiều năm nay.
Theo các chuyên gia kỹ thuật ô tô, cảm giác xe yếu hay ì hơn khi chuyển sang dùng xăng E10 chủ yếu đến từ sự khác biệt về nhiệt trị nhiên liệu. PGS-TS Đỗ Văn Dũng - Chủ tịch Hội Ô tô và thiết bị động lực TP.HCM cho biết, cảm giác xe kém bốc hoặc hao nhiên liệu khi dùng xăng E10 là "điều hiển nhiên". Lý do, ethanol có chứa ô xy nên khi đốt cháy sẽ làm giảm lượng carbon và hydro tham gia phản ứng, khiến nhiệt lượng sinh ra thấp hơn, từ đó công suất động cơ giảm nhẹ, khoảng 2 - 3%.
Hàm lượng năng lượng trong xăng E10 chứa ethanol thấp hơn khoảng 33% so với xăng khoáng thông thường, theo Cơ quan thông tin năng lượng Mỹ (EIA). Điều này đồng nghĩa, về lý thuyết, nếu tỷ lệ ethanol càng cao thì lượng nhiên liệu cần tiêu thụ để tạo ra cùng công suất vận hành cũng sẽ tăng lên. Tuy nhiên, với xăng E10, tỷ lệ ethanol chỉ chiếm 10%, nên mức chênh lệch thực tế không quá lớn như nhiều người cho biết.
"Động cơ sử dụng xăng E10 có thể giảm nhẹ công suất, mức tiêu hao nhiên liệu tăng nhẹ, nhưng thường chỉ dao động khoảng 1 - 3% tùy loại động cơ, điều kiện vận hành và cách lái xe, người dùng xe phổ thông gần như khó cảm nhận rõ trong quá trình vận hành hàng ngày", anh Nguyễn Minh Tân, kỹ thuật viên của một garage chuyên sửa chữa, bảo dưỡng ô tô tại phường Cát Lái, TP.HCM cho biết.
Dù vậy, theo anh Tân, tâm lý "đổi nhiên liệu là xe yếu và hao xăng" thường xuất hiện trong giai đoạn đầu chuyển đổi. Ngoài yếu tố cảm giác lái, một số nguyên nhân khác cũng có thể khiến người dùng hiểu nhầm là do xăng E10, chẳng hạn như xe sử dụng lâu ngày chưa vệ sinh kim phun, bugi hoặc lọc gió, áp suất lốp không đạt chuẩn hay chạy xe trong điều kiện kẹt xe, tải nặng thường xuyên…
Thực tế, các mẫu ô tô, xe máy đời mới hiện nay đều được nhà sản xuất thiết kế để tương thích với nhiên liệu pha ethanol như xăng E5 hoặc E10. Hệ thống phun xăng điện tử cùng bộ điều khiển động cơ ECU có khả năng tự điều chỉnh tỷ lệ hòa khí phù hợp với từng loại nhiên liệu.
Một số nghiên cứu quốc tế cũng cho thấy, khi sử dụng xăng E10 trên xe đời mới, mức chênh lệch tiêu hao nhiên liệu thường rất nhỏ, chủ yếu xuất hiện trong điều kiện vận hành tải nặng hoặc chạy tốc độ cao liên tục.
Thực tế, xăng E10 có thể khiến ô tô, xe máy tiêu thụ nhiên liệu nhỉnh hơn đôi chút do đặc tính năng lượng thấp hơn xăng khoáng. Tuy nhiên, mức chênh lệch này không lớn, bù lại xăng E10 giúp giảm phát thải khí độc hại, góp phần bảo vệ môi trường và hướng đến xu hướng sử dụng nhiên liệu sạch đang ngày càng phổ biến trên toàn cầu.
