Thạc sĩ – bác sĩ nội trú Nguyễn Văn Huy, Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết khu vực nhà tắm là một “vườn ươm vi khuẩn” lý tưởng mà chúng ta không hề hay biết.
Giáo sư Charles Gerba, một nhà vi sinh vật học nổi tiếng tại Đại học Arizona của Mỹ, được mệnh danh là “tiến sĩ vi khuẩn”, từng cho biết khoảng 90% khăn trong nhà tắm bị nhiễm vi khuẩn coliform. Khoảng 14% trong số đó thậm chí có sự hiện diện của khuẩn E. coli.
Một nghiên cứu dọc được công bố trên tạp chí Scientific Reports năm 2023 của tập đoàn Kao Corporation tại Nhật Bản đã theo dõi các loại khăn sử dụng hằng ngày trong suốt 6 tháng và ghi nhận sự xuất hiện của màng sinh học biofilm. Đây là lớp cấu trúc có thể giúp vi khuẩn bám chặt hơn vào sợi vải và khó bị loại bỏ hoàn toàn qua những lần giặt thông thường.
Theo nghiên cứu, khăn có xu hướng xuất hiện mùi và giảm độ trắng sáng sau khoảng 2 tháng sử dụng dù vẫn được giặt định kỳ. Điều này cho thấy việc giặt thông thường đôi khi chưa đủ để làm sạch hoàn toàn các vi khuẩn tích tụ sâu trong sợi vải.
Nhà tắm thường là môi trường thuận lợi để vi khuẩn và nấm mốc phát triển do có độ ẩm cao, nhiệt độ ấm và khăn tắm thường xuyên trong trạng thái ẩm sau khi sử dụng. Ngoài ra, cặn bã từ da, dầu tự nhiên trên cơ thể hay sản phẩm chăm sóc da còn sót lại trên khăn cũng có thể tạo điều kiện cho vi sinh vật tồn tại lâu hơn.
“Ở TP.HCM và các tỉnh Nam bộ, độ ẩm không khí trung bình vượt 80% gần như quanh năm. Kết hợp cùng mức nhiệt độ 28 – 34 độ C, môi trường này tạo ra điều kiện còn thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Ngoài ra, nhiều căn hộ chung cư hoặc nhà phố thiếu cửa sổ thông thoáng, trong khi nhà tắm ít có ánh nắng tự nhiên, khiến khăn treo bên trong thường khó khô hoàn toàn sau khi sử dụng”, bác sĩ Huy phân tích.
Những thay đổi để cứu lấy làn da
Bác sĩ Huy khuyến cáo nên tách riêng khăn mặt và khăn tắm cơ thể. Không treo khăn trong nhà tắm sau khi dùng, hãy mang ra nơi có nắng hoặc thoáng gió, trải rộng bề mặt vải và tuyệt đối không vò cục. Giặt khăn mặt sau mỗi 1 đến 3 lần sử dụng và lưu ý mức tối đa 3 lần chỉ áp dụng nếu khăn đã khô hoàn toàn giữa các lần dùng.
Nên giặt bằng nước nóng khoảng 60 độ C, phơi dưới nắng mặt trời trực tiếp ngay sau khi giặt để tận dụng tia UV vì đây là chất kháng khuẩn tự nhiên hiệu quả nhất.
Bác sĩ Huy cho biết nên thay khăn mới sau khoảng 1 đến 3 tháng sử dụng, hoặc sớm hơn nếu khăn xuất hiện mùi ẩm mốc, xỉn màu hay sợi vải bị xơ cứng.
Với người có làn da nhạy cảm, đang bị mụn viêm hoặc có vết thương hở, nên hạn chế dùng khăn mặt chà xát mạnh lên da. Thay vào đó, có thể sử dụng bông tẩy trang, giấy lau ướt dịu nhẹ hoặc khăn cotton khô dùng một lần từ các thương hiệu uy tín để giúp da sạch hơn và giảm nguy cơ kích ứng.
Tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, các bác sĩ đánh giá cơ hội sống sót của Nguyễn Quỳnh Nhi và Nguyễn Văn Dũng, cùng 24 tuổi, ở mức rất thấp. Họ là một trong hàng chục nạn nhân trong vụ tai nạn thảm khốc tại Tuyên Quang, khi chiếc xe giường nằm đâm trực diện vào một xe container, hồi tháng 3/2024.
Cú tông bóp méo hoàn toàn phần đầu xe, cướp đi sinh mạng 5 người tại chỗ, 5 trường hợp thương nặng. Trong khoảnh khắc khung sắt khổng lồ đổ ập xuống, Dũng chia sẻ đã dùng chút sức lực cuối cùng kéo Nhi về phía mình. Lựa chọn mang tính bản năng ấy đã cứu mạng người anh yêu nhưng khiến đôi tay chàng trai đứt lìa gân và mất đi hai ngón.
Đội cứu hộ phải dùng cưa chuyên dụng để cắt bỏ khung xe, đưa cả hai ra ngoài trong tình trạng nguy kịch. Dũng trải qua 4 ca mổ phức tạp và ba lần ngưng tim. Nhi trải qua 7 ca phẫu thuật, bao gồm một lần thay khớp háng. Bản bệnh án xuất viện ghi nhận thương tật vĩnh viễn 97% với Dũng và 93% với Nhi.
Hành trình phục hồi của họ phản chiếu một trong những thách thức y tế phức tạp nhất mà các nạn nhân đa chấn thương phải đối mặt khi tổn thương tâm lý kéo theo sau tổn thương thể chất.
Theo báo cáo được công bố trên tạp chí y khoa The Lancet, hơn 30% bệnh nhân chấn thương sọ não và đa chấn thương phát triển Rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD) hoặc trầm cảm lâm sàng.
Cả Nhi và Dũng đều từng có những khoảnh khắc muốn buông xuôi để không phải làm khổ người thân. Hai người động viên nhau gượng dậy phần lớn nhờ sự đồng hành của gia đình, yếu tố mà y văn thế giới đánh giá là liệu pháp can thiệp tâm lý mạnh mẽ nhất trong giai đoạn hồi phục sau chấn thương nặng.
Quá trình tìm lại thăng bằng bắt đầu từ những nỗ lực nhỏ nhoi nhất, cặp đôi tâm sự. Không chấp nhận cảnh nằm một chỗ, Nhi tìm kiếm các công việc tiếp thị trực tuyến để tự trang trải. Dũng hoàn thành đồ án tốt nghiệp đại học dù thị lực ngày càng yếu. Nhìn từ góc độ thần kinh học, quyết định quay lại làm việc của họ không đơn thuần là ý chí. Các chuyên gia y tế khẳng định việc duy trì hoạt động trí óc sau chấn thương sọ não giúp kích thích tính dẻo dai thần kinh của não bộ (neuroplasticity), ngăn ngừa sự suy giảm nhận thức vĩnh viễn. Đây là một hình thức phục hồi chức năng không thể thay thế bằng thuốc hay phẫu thuật.
Song song phục hồi thể chất, quá trình Nhi học cách nhìn thẳng vào gương chấp nhận khuôn mặt với một bên mắt hỏng, và việc Dũng bình thản sống chung với đôi bàn tay khiếm khuyết, phản ánh nguyên lý của Liệu pháp Chấp nhận và Cam kết (ACT) trong tâm lý học lâm sàng.
"Việc chấp nhận thương tật vĩnh viễn giúp bệnh nhân thoát khỏi trạng thái hoài niệm quá khứ để chủ động thiết lập lại một cuộc đời mới", thạc sĩ Cao Trần Thành Trung, Giám đốc điều hành Trung tâm Tham vấn và Trị liệu Tâm lý Lumos, nói.
Hôm 7/4, Nhi và Dũng ngồi bên nhau cẩn thận viết tên từng khách mời lên những tấm thiệp hồng. Đám cưới của họ sẽ diễn ra vào cuối tháng. Bầu không khí bình yên trong căn phòng nhỏ trái ngược hoàn toàn với những bản bệnh án còn lưu trong ngăn kéo.
Nhi nói động tác kéo tay của Dũng trong khoảnh khắc chiếc thanh sắt đổ ập đã trở thành lý do lớn nhất thôi thúc cô phải sống và chọn người đàn ông này làm bạn đời. Còn Dũng, anh nói ngắn gọn rằng anh không muốn tự bỏ rơi chính mình và gia đình.
Dưới đây là những loại ung thư có tiên lượng tốt nếu được phát hiện sớm:
Ung thư tuyến giáp được xem là một trong những loại ung thư có tỷ lệ sống cao nhất hiện nay. Theo Hiệp hội Ung thư Mỹ, hơn 99% bệnh nhân ung thư tuyến giáp phát hiện ở giai đoạn sớm có thể sống ít nhất 5 năm sau khi được chẩn đoán. Lúc này, tế bào ung thư chỉ nằm trong tuyến giáp và chưa lan rộng, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Phần lớn trường hợp là ung thư tuyến giáp thể nhú, một dạng ung thư thường tiến triển chậm. Nhiều người không có triệu chứng rõ ràng trong thời gian dài. Bệnh thường chỉ được phát hiện khi đi khám sức khỏe hoặc siêu âm vùng cổ, giáo sư Maria Cabanillas, chuyên gia ung thư nội tiết tại Trung tâm Ung thư MD Anderson (Mỹ), cho biết.
Tin vui là nếu được phát hiện sớm, đa số bệnh nhân có thể được điều trị hiệu quả bằng phẫu thuật. Một số trường hợp có thể cần điều trị bổ sung bằng iod phóng xạ để tiêu diệt các tế bào ung thư còn sót lại. Sau điều trị, nhiều người vẫn duy trì được chất lượng sống tốt và sinh hoạt gần như bình thường.
Ung thư vú là loại ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ. Tuy nhiên, đây cũng là một trong những loại ung thư có tiên lượng rất khả quan nếu được chẩn đoán ở giai đoạn sớm. Theo số liệu của Hiệp hội Ung thư Mỹ (ACS), tỷ lệ sống sau 5 năm đối với ung thư vú khu trú, tức tế bào ung thư chưa lan ra, đạt khoảng 99%.
Trong nhiều trường hợp, ung thư vú giai đoạn đầu không gây đau hoặc không có triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, nhiều phụ nữ chỉ phát hiện bệnh thông qua chụp nhũ ảnh định kỳ.
Phụ nữ cần lưu ý một số dấu hiệu có thể liên quan đến ung thư vú. Những dấu hiệu này là có khối cứng ở vú hoặc vùng nách, thay đổi hình dạng vú, da vú dày lên hoặc nhăn giống vỏ cam, núm vú tụt vào trong hoặc tiết dịch bất thường, đặc biệt là dịch có lẫn máu.
Các nghiên cứu cho thấy tầm soát bằng chụp nhũ ảnh sẽ góp phần giảm đáng kể tỷ lệ tử vong do ung thư vú. Ngoài ra, sự ra đời của các phương pháp điều trị hiện đại như liệu pháp nội tiết, thuốc nhắm trúng đích và liệu pháp miễn dịch cũng giúp nâng cao đáng kể hiệu quả điều trị.
Ung thư tuyến tiền liệt là một trong những loại ung thư thường gặp nhất ở nam giới lớn tuổi. Theo Viện Ung thư Quốc gia Mỹ, tỷ lệ sống sau 5 năm của bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt được phát hiện ở giai đoạn sớm hoặc mới lan ở vùng gần có thể lên đến 99%.
Một đặc điểm của bệnh là nhiều khối u phát triển tương đối chậm. Trong giai đoạn đầu, người bệnh có thể hoàn toàn không có triệu chứng. Khi bệnh tiến triển, các biểu hiện có thể xuất hiện như tiểu khó, nước tiểu yếu, đi tiểu nhiều lần vào ban đêm, có máu trong nước tiểu hoặc cảm giác đau vùng chậu.
Nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, người bệnh có nhiều lựa chọn điều trị như theo dõi tích cực, phẫu thuật hoặc xạ trị. Nhiều bệnh nhân vẫn có thể sống thêm hàng chục năm sau đó, theo Healthline.
PGS.TS Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, cho hay ung thư vú hiện là bệnh lý ác tính thường gặp nhất ở phụ nữ. Nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, tỷ lệ sống sau 5 năm có thể đạt trên 90%.
Tự khám vú là phương pháp theo dõi lâm sàng đơn giản, không tốn kém nhưng giúp phụ nữ nhận biết sớm các thay đổi bất thường. Khi hiểu rõ trạng thái bình thường của cơ thể mình, chị em sẽ dễ dàng phát hiện những dấu hiệu bất thường dù rất nhỏ như khối u, vùng da dày lên hay dịch tiết ở núm vú.
Cần lựa chọn đúng thời điểm tự khám để hạn chế nhầm lẫn do thay đổi nội tiết. Với phụ nữ còn kinh nguyệt, nên tự khám vào ngày thứ 5-7 sau khi sạch kinh, khi mô vú mềm và dễ quan sát nhất. Với phụ nữ đã mãn kinh, nên chọn một ngày cố định mỗi tháng để tạo thói quen theo dõi đều đặn.
PGS Phương khuyến cáo chị em nên thực hiện đầy đủ 6 bước sau để tránh bỏ sót dấu hiệu bất thường:
Bước 1 và 2: Quan sát trước gương (Đứng và cử động).
Đứng thẳng, thả lỏng vai và quan sát kỹ hai bên vú xem có thay đổi về kích thước, màu sắc da, vùng lõm, nhăn hay đỏ bất thường không. Sau đó đưa hai tay lên cao qua đầu để làm căng mô vú, giúp phát hiện các biến dạng kín đáo hoặc dấu hiệu tụt núm vú.
Bước 3: Khám vú ở tư thế đứng.
Đưa tay phải ra sau đầu, dùng mặt phẳng của ba đầu ngón tay trái để sờ nắn vú phải và ngược lại. Có thể di chuyển tay theo hình xoắn ốc hoặc nan hoa, đồng thời sử dụng ba mức lực từ nhẹ đến sâu để kiểm tra toàn bộ mô vú.
Bước 4: Kiểm tra núm vú và quầng vú.
Dùng ngón cái và ngón trỏ ép nhẹ núm vú. Nếu xuất hiện dịch tiết bất thường như dịch máu hoặc dịch màu lạ cần đi khám ngay. Ngoài ra, cần quan sát xem quầng vú có dấu hiệu loét, bong vảy hay co kéo bất thường hay không.
Bước 5: Khám vú ở tư thế nằm.
Nằm ngửa, kê gối mỏng dưới vai cùng bên để mô vú dàn đều. Lặp lại thao tác sờ nắn như khi đứng nhằm kiểm tra kỹ các lớp mô sâu phía dưới.
Bước 6: Kiểm tra vùng hạch lân cận.
Đừng quên sờ vùng hố nách và trên xương đòn. Đây là những vị trí dẫn lưu bạch huyết quan trọng, sự xuất hiện của hạch to, cứng có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý.
Theo PGS Phương, cần đặc biệt lưu ý, đi khám ngay nếu phát hiện các dấu hiệu: Xuất hiện khối u chắc, bờ không đều, di động kém; da vùng vú bị lõm, dày lên hoặc sần sùi như "da cam"; núm vú tụt hoặc biến dạng bất thường; có dịch máu hoặc dịch lạ tiết ra từ núm vú.
Tự khám vú là bước quan trọng nhưng không thể thay thế hoàn toàn các phương pháp tầm soát chuyên sâu. Nhiều tổn thương ở giai đoạn sớm có kích thước rất nhỏ, không thể cảm nhận bằng tay mà chỉ phát hiện được qua siêu âm hoặc chụp X-quang tuyến vú. Vì vậy, nên kết hợp tự khám hàng tháng với khám và tầm soát định kỳ tại cơ sở y tế.
