Số người mắc bệnh thận mạn tính tại Đài Loan hiện vượt quá con số 2 triệu người, tức cứ 8 người trưởng thành thì có một người phải sống chung với căn bệnh này, theo China Times. Trước thực trạng đó, bác sĩ Hung Tai-hsiung, chuyên gia thận với 20 năm kinh nghiệm, cho biết có nhiều thói quen sinh hoạt hàng ngày đang âm thầm tàn phá thận. Trong một video chia sẻ trên kênh YouTube cá nhân, ông cảnh báo về 10 hành vi gây tổn thương thận phổ biến nhưng thường bị bỏ qua.
Sai lầm đầu tiên và dễ bắt gặp là việc sử dụng sai các loại dụng cụ đựng thực phẩm, điển hình như thói quen dùng túi nilon để đựng canh nóng, cho các hộp đựng không đạt tiêu chuẩn vào lò vi sóng, hoặc dùng bát đĩa làm từ nhựa melamine.
Việc này có thể giải phóng các chất độc hại như chất hóa dẻo dưới tác động của nhiệt độ cao, nếu tiếp xúc trong thời gian dài sẽ ảnh hưởng sức khỏe của thận, thậm chí dẫn đến suy thận. Bên cạnh đó, việc sử dụng các loại thực phẩm bổ sung và thực phẩm chức năng không đúng của người dân cũng vô tình làm gia tăng gánh nặng bài tiết, lâu dần làm tổn thương thận.
Hơn nữa, lối sống thụ động với thói quen ngồi một chỗ quá 6 tiếng mỗi ngày mà không vận động cũng được coi là nguy hại, làm trì trệ quá trình tuần hoàn máu và suy giảm khả năng chuyển hóa của toàn cơ thể, từ đó tác động tiêu cực đến chức năng thận.
Đối với thói quen nhịn tiểu, hành vi này rất dễ dẫn đến sự hình thành của sỏi thận, sỏi đường tiết niệu, gây viêm tuyến tiền liệt ở nam giới và nhiễm trùng mạn tính ở nữ giới, vốn đều là những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến suy thận.
Sự bùng nổ của các loại đồ uống chứa đường, đồ ăn vặt và thực phẩm chế biến sẵn giàu chất phụ gia cũng đang đẩy nhanh tiến trình lão hóa của thận do cơ thể phải dung nạp lượng đường vượt mức cho phép.
Ngoài ra, việc tự ý lạm dụng các loại thuốc giảm đau, thuốc kháng sinh và thuốc không kê đơn để tự điều trị các chứng đau đầu mạn tính hay viêm khớp cũng là tác nhân hàng đầu khiến chức năng thận suy giảm nghiêm trọng theo thời gian.
Bên cạnh đó, áp lực cuộc sống hiện đại đi kèm thói quen thức khuya để xem phim hay sử dụng điện thoại thông minh đang làm sụt giảm nghiêm trọng thời gian ngủ của người dân, gây tổn hại trực tiếp đến cơ chế tự phục hồi của thận.
Việc hút thuốc lá kết hợp với tình trạng tiếp xúc thường xuyên với ô nhiễm bụi mịn PM2.5 cũng làm gia tăng mức độ kháng insulin và huyết áp, vốn là những sát thủ thầm lặng đối với hệ bài tiết. Đồng thời, một chế độ ăn uống duy trì quá nhiều dầu mỡ, muối và đường cũng thúc đẩy các bệnh lý về tiểu đường, cao huyết áp và gout, những căn bệnh vốn có mối liên hệ mật thiết với thói quen ăn uống vô độ và là khắc tinh lớn nhất của thận.
Cuối cùng, việc lười uống nước cũng là một sai lầm, bởi thận luôn cần một lượng nước đủ lớn để chuyển hóa và đào thải độc tố hiệu quả, nếu cơ thể thiếu nước, tốc độ lọc cầu thận sẽ bị suy giảm và dễ kích hoạt nhiều bệnh lý mạn tính nguy hiểm.
Để phòng ngừa hiệu quả căn bệnh thận mạn tính này, bác sĩ chuyên khoa thận Chen Zhizhong khuyến nghị người dân trước hết cần theo dõi sát sao các chỉ số sức khỏe cơ bản bao gồm đường huyết, mỡ máu, huyết áp, axit uric và protein niệu để đảm bảo chúng luôn nằm trong phạm vi an toàn.
Mọi người cũng cần chủ động tránh làm việc quá sức, tuyệt đối không hút thuốc lá, không tin theo các phương thuốc dân gian truyền miệng vô căn cứ, không nhịn tiểu và tránh xa các loại thuốc có độc tính đối với thận như thảo dược không rõ nguồn gốc hay thuốc giảm đau và kháng sinh khi chưa có chỉ định từ bác sĩ.
Thay vào đó, mỗi cá nhân nên thiết lập một chế độ ăn uống hàng ngày thanh đạm với các tiêu chuẩn ít muối, ít dầu mỡ, ít đường, tăng cường bổ sung chất xơ và rau xanh, đồng thời duy trì cân nặng hợp lý để tránh rơi vào tình trạng béo phì.
Thạc sĩ - bác sĩ nội trú Ngô Thanh Hùng, Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết với dân văn phòng, vòng eo tăng là tín hiệu cần chú ý và đo lường, không nên bỏ qua. Để giảm nguy cơ tim mạch - tiểu đường bắt đầu từ 3 việc: đo theo dõi vòng eo, ngắt quãng thời gian ngồi và xây dựng lại khối cơ bằng vận động đều đặn kết hợp chế độ ăn ít thực phẩm tinh chế.
Mỗi 30 - 60 phút: đứng dậy 2-3 phút, đi quanh phòng, leo 1-2 tầng cầu thang, đứng lên ngồi xuống 10 - 15 lần, hoặc đi bộ nhanh tại chỗ. Mục tiêu là phá vỡ chuỗi ngồi lâu, ngồi nhiều không phải đổ mồ hôi.
Tại ghế làm việc, 2-3 lần/ngày, mỗi lần 5 phút như sau:
Ngoài giờ làm, nên ưu tiên đi bộ nhanh, đạp xe, bơi, chạy nhẹ hoặc khiêu vũ 30 - 45 phút/ngày, 5 ngày/tuần. Tập kháng lực 2 - 3 buổi/tuần với squat, chống đẩy tường, kéo dây đàn hồi, plank biến thể... Cần lưu ý với người có các bệnh lý nền khác như đau khớp gối, thoát vị đĩa đệm, bệnh tim mạch hoặc tăng huyết áp chưa kiểm soát… cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng và lựa chọn cường độ phù hợp.
Về ăn uống, nguyên tắc nền tảng là giảm năng lượng dư thừa nhưng không ăn kiêng cực đoan. Mô hình phù hợp gồm: 1/2 đĩa là rau; 1/4 là đạm tốt như cá, trứng, đậu, thịt nạc, sữa chua không đường; 1/4 là tinh bột nguyên hạt hoặc ít tinh chế như gạo lứt, khoai, yến mạch. Hạn chế nước ngọt, trà sữa, bánh ngọt, rượu bia, thịt chế biến, thức ăn chiên và thực phẩm siêu chế biến.
Hội Tim mạch Mỹ khuyến nghị ưu tiên rau quả, ngũ cốc nguyên hạt, nguồn đạm lành mạnh, dầu thực vật không bão hòa, đồng thời giảm đường thêm vào, muối và chất béo bão hòa/trans. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cũng nhấn mạnh nền tảng của chế độ ăn là thực phẩm ít chế biến, ít đường tự do, ít muối và ít chất béo không lành mạnh.
"Nghiên cứu cho thấy can thiệp lối sống với mục tiêu giảm khoảng 7% cân nặng và vận động ít nhất 150 phút/tuần làm giảm 58% nguy cơ tiến triển tiểu đường loại 2 ở người nguy cơ cao. Bài học quan trọng: giảm mỡ nội tạng không cần phương pháp kỳ lạ; cần giảm ngồi lâu, tăng cơ, ăn đúng và duy trì đủ lâu", bác sĩ Hùng chia sẻ.
Cá là nguồn cung cấp protein chất lượng cao, chứa đầy đủ các a xít amin thiết yếu và dễ tiêu hóa. Ngoài ra, cá còn giàu a xít béo omega-3, vốn là chất béo có lợi cho tim mạch và não bộ. Bên cạnh đó, thịt cá còn có các vitamin quan trọng như vitamin D, B12 và các khoáng chất như i ốt, selen, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Trong nhiều trường hợp, cá được đông lạnh ngay sau khi đánh bắt có thể giữ được dinh dưỡng tốt hơn so với cá tươi ướp đá, thường phải mất vài ngày sau đó cho quá trình vận chuyển.
Về nguyên tắc, quá trình đông lạnh không làm mất ngay các thành phần dinh dưỡng quan trọng trong thịt cá. Protein trong cá khá ổn định khi đông lạnh. Phần lớn vi chất vẫn được giữ nếu cá được xử lý và bảo quản đúng cách. Điều này cho thấy sự khác biệt dinh dưỡng giữa cá tươi và cá đông lạnh không chỉ nằm ở phương pháp đông lạnh mà còn ở cách xử lý và thời gian bảo quản.
Phương pháp đông lạnh nhanh được sử dụng phổ biến. Cá được làm lạnh xuống nhiệt độ rất thấp ngay sau khi đánh bắt, giúp giữ nguyên gần như toàn bộ trạng thái dinh dưỡng ban đầu.
Cụ thể, quá trình này làm chậm rất nhiều các phản ứng phân hủy sinh học, ức chế hoạt động của enzyme và hạn chế quá trình ô xy hóa chất béo. Nhờ đó, cấu trúc thịt cá và thành phần dinh dưỡng được giữ gần như nguyên vẹn.
Trong thực tế, cá đông lạnh đúng quy trình có thể có giá trị dinh dưỡng tương đương cá tươi. Thậm chí, nếu cá tươi bị lưu trữ trong nhiều ngày trước khi đến tay người tiêu dùng, chất lượng dinh dưỡng có thể giảm nhiều hơn so với cá đã được đông lạnh ngay từ đầu.
Ngoài ra, điểm khác biệt lớn nhất giữa cá tươi và cá đông lạnh nằm ở thời gian bảo quản. Cá sau khi đánh bắt sẽ bắt đầu quá trình phân hủy tự nhiên. Enzyme và vi khuẩn bên trong cá sẽ dần làm giảm chất lượng thịt. Đồng thời, các a xít béo không bão hòa như omega-3 rất dễ bị ô xy hóa theo thời gian.
Với cá tươi, nếu không được tiêu thụ nhanh, chất lượng dinh dưỡng sẽ giảm đáng kể sau vài ngày, ngay cả khi được giữ lạnh bằng đá. Trong khi đó, cá đông lạnh có thể bảo quản trong nhiều tháng vì các quá trình phân hủy bị làm chậm lại đáng kể.
Trong thực tế, nếu có thể mua được cá tươi thực sự, tức là mới đánh bắt trong ngày, thì đây là lựa chọn tốt nhất. Tuy nhiên, trong đa số trường hợp, điều này là khó, nhất là ở những khu vực xa biển.
Vì vậy, cá được đông lạnh nhanh và bảo quản đúng cách, là một lựa chọn hợp lý và an toàn. Đặc biệt, nếu thời gian bảo quản chưa quá dài và bao bì đảm bảo kín, hạn chế tiếp xúc với không khí, cá đông lạnh hoàn toàn có thể cung cấp giá trị dinh dưỡng tương đương cá tươi, theo Eating Well.
Theo đó, Dự án nâng cấp Bệnh viện Đa khoa Hòe Nhai có tổng mức đầu tư hơn 204 tỷ đồng từ nguồn ngân sách thành phố, công trình được xây dựng mới đồng bộ với khối nhà điều trị 6 tầng nổi, 1 tầng hầm cùng hệ thống trang thiết bị kỹ thuật, y tế hiện đại.
Cơ sở mới đáp ứng quy mô 150 giường bệnh với 9 khoa lâm sàng và cận lâm sàng trọng yếu như: Cấp cứu, Hồi sức tích cực và chống độc, Ngoại, Nhi, Gây mê hồi sức, Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ, Chẩn đoán hình ảnh, Xét nghiệm, Thăm dò chức năng...
Đến nay, dự án đã hoàn thành 100% các hạng mục công việc, rút ngắn thời gian thực hiện, bảo đảm các yêu cầu về tiến độ, chất lượng kỹ thuật, mỹ thuật, an toàn lao động và phòng cháy chữa cháy.
Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà nhấn mạnh, việc hoàn thành công trình mới chỉ là bước khởi đầu. Điều quan trọng nhất là khai thác, vận hành hiệu quả cơ sở vật chất đã được đầu tư, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, lấy người bệnh làm trung tâm và phát huy tối đa hiệu quả nguồn lực của thành phố.
Theo đó, Phó Chủ tịch UBND thành phố đề nghị Sở Y tế Hà Nội với vai trò là cơ quan chuyên môn chỉ đạo toàn bộ hệ thống y tế của thành phố tiếp tục tăng cường tính kết nối hệ thống, liên kết hơn nữa giữa các bệnh viện tuyến Trung ương, các bệnh viện ngoài công lập và các bệnh viện trực thuộc thành phố.
Trong mạng lưới đó, Bệnh viện Đa khoa Hòe Nhai phải phát huy tối đa truyền thống là một địa chỉ uy tín, tin cậy trong việc chăm sóc sức khỏe cho nhân dân Thủ đô, xứng đáng với sự đầu tư và kỳ vọng của thành phố.
Bà Hà nhấn mạnh, hiện nay thành phố đã và đang quyết liệt triển khai tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người dân cùng nhiều chương trình chuyên đề tại địa phương.
Do đó, cùng với việc nâng cao hiệu quả điều trị khám chữa bệnh, Bệnh viện Đa khoa Hòe Nhai cần vào cuộc mạnh mẽ hơn trong công tác chủ động phòng bệnh từ sớm, từ xa cho người dân.
Muốn làm được điều này, bệnh viện phải tăng cường phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, trực tiếp là UBND phường Ba Đình cùng các đơn vị liên quan, nhằm triển khai có hiệu quả các mô hình chăm sóc sức khỏe tại cơ sở, phát huy tối đa lợi thế địa bàn để mang lại lợi ích cao nhất cho người dân.
Phó Chủ tịch UBND thành phố cũng mong muốn ngành y tế, ban quản lý dự án cùng các địa phương tiếp tục đẩy nhanh tiến độ các công trình y tế khác trên địa bàn, sớm đưa vào hoạt động để phục vụ nhân dân ngày một tốt hơn.
