Số người mắc bệnh thận mạn tính tại Đài Loan hiện vượt quá con số 2 triệu người, tức cứ 8 người trưởng thành thì có một người phải sống chung với căn bệnh này, theo China Times. Trước thực trạng đó, bác sĩ Hung Tai-hsiung, chuyên gia thận với 20 năm kinh nghiệm, cho biết có nhiều thói quen sinh hoạt hàng ngày đang âm thầm tàn phá thận. Trong một video chia sẻ trên kênh YouTube cá nhân, ông cảnh báo về 10 hành vi gây tổn thương thận phổ biến nhưng thường bị bỏ qua.
Sai lầm đầu tiên và dễ bắt gặp là việc sử dụng sai các loại dụng cụ đựng thực phẩm, điển hình như thói quen dùng túi nilon để đựng canh nóng, cho các hộp đựng không đạt tiêu chuẩn vào lò vi sóng, hoặc dùng bát đĩa làm từ nhựa melamine.
Việc này có thể giải phóng các chất độc hại như chất hóa dẻo dưới tác động của nhiệt độ cao, nếu tiếp xúc trong thời gian dài sẽ ảnh hưởng sức khỏe của thận, thậm chí dẫn đến suy thận. Bên cạnh đó, việc sử dụng các loại thực phẩm bổ sung và thực phẩm chức năng không đúng của người dân cũng vô tình làm gia tăng gánh nặng bài tiết, lâu dần làm tổn thương thận.
Hơn nữa, lối sống thụ động với thói quen ngồi một chỗ quá 6 tiếng mỗi ngày mà không vận động cũng được coi là nguy hại, làm trì trệ quá trình tuần hoàn máu và suy giảm khả năng chuyển hóa của toàn cơ thể, từ đó tác động tiêu cực đến chức năng thận.
Đối với thói quen nhịn tiểu, hành vi này rất dễ dẫn đến sự hình thành của sỏi thận, sỏi đường tiết niệu, gây viêm tuyến tiền liệt ở nam giới và nhiễm trùng mạn tính ở nữ giới, vốn đều là những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến suy thận.
Sự bùng nổ của các loại đồ uống chứa đường, đồ ăn vặt và thực phẩm chế biến sẵn giàu chất phụ gia cũng đang đẩy nhanh tiến trình lão hóa của thận do cơ thể phải dung nạp lượng đường vượt mức cho phép.
Ngoài ra, việc tự ý lạm dụng các loại thuốc giảm đau, thuốc kháng sinh và thuốc không kê đơn để tự điều trị các chứng đau đầu mạn tính hay viêm khớp cũng là tác nhân hàng đầu khiến chức năng thận suy giảm nghiêm trọng theo thời gian.
Bên cạnh đó, áp lực cuộc sống hiện đại đi kèm thói quen thức khuya để xem phim hay sử dụng điện thoại thông minh đang làm sụt giảm nghiêm trọng thời gian ngủ của người dân, gây tổn hại trực tiếp đến cơ chế tự phục hồi của thận.
Việc hút thuốc lá kết hợp với tình trạng tiếp xúc thường xuyên với ô nhiễm bụi mịn PM2.5 cũng làm gia tăng mức độ kháng insulin và huyết áp, vốn là những sát thủ thầm lặng đối với hệ bài tiết. Đồng thời, một chế độ ăn uống duy trì quá nhiều dầu mỡ, muối và đường cũng thúc đẩy các bệnh lý về tiểu đường, cao huyết áp và gout, những căn bệnh vốn có mối liên hệ mật thiết với thói quen ăn uống vô độ và là khắc tinh lớn nhất của thận.
Cuối cùng, việc lười uống nước cũng là một sai lầm, bởi thận luôn cần một lượng nước đủ lớn để chuyển hóa và đào thải độc tố hiệu quả, nếu cơ thể thiếu nước, tốc độ lọc cầu thận sẽ bị suy giảm và dễ kích hoạt nhiều bệnh lý mạn tính nguy hiểm.
Để phòng ngừa hiệu quả căn bệnh thận mạn tính này, bác sĩ chuyên khoa thận Chen Zhizhong khuyến nghị người dân trước hết cần theo dõi sát sao các chỉ số sức khỏe cơ bản bao gồm đường huyết, mỡ máu, huyết áp, axit uric và protein niệu để đảm bảo chúng luôn nằm trong phạm vi an toàn.
Mọi người cũng cần chủ động tránh làm việc quá sức, tuyệt đối không hút thuốc lá, không tin theo các phương thuốc dân gian truyền miệng vô căn cứ, không nhịn tiểu và tránh xa các loại thuốc có độc tính đối với thận như thảo dược không rõ nguồn gốc hay thuốc giảm đau và kháng sinh khi chưa có chỉ định từ bác sĩ.
Thay vào đó, mỗi cá nhân nên thiết lập một chế độ ăn uống hàng ngày thanh đạm với các tiêu chuẩn ít muối, ít dầu mỡ, ít đường, tăng cường bổ sung chất xơ và rau xanh, đồng thời duy trì cân nặng hợp lý để tránh rơi vào tình trạng béo phì.
Lúc này, rạng sáng 5/4, chuyến bay của hãng hàng không Nhật Bản từ TP HCM đi Tokyo đang ở độ cao 10.000 m, còn khoảng 30 phút nữa là hạ cánh xuống sân bay Haneda. Hệ thống loa trên máy bay vang lên bằng ba ngôn ngữ (Anh, Nhật, Việt), tìm kiếm bác sĩ hỗ trợ hành khách gặp sự cố y tế.
Bác sĩ Tiến, công tác tại Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ, có mặt trên chuyến bay, vừa dùng xong bữa ăn và đang định nghỉ ngơi. Nghe thông báo, anh lập tức đứng dậy đến nơi một phụ nữ đang ngất xỉu được tổ bay đặt nằm nghiêng trên sàn. Sắc mặt bệnh nhân nhợt nhạt, gọi hỏi hoàn toàn không đáp ứng.
Chồng và con trai bệnh nhân đi cùng cho biết bà không có tiền sử đái tháo đường (nguyên nhân dễ dẫn đến hạ đường huyết), không tăng huyết áp, chưa từng bị ngất trước đó. Bác sĩ yêu cầu tiếp viên mang máy đo huyết áp tới, kiểm tra chỉ số của bệnh nhân 70/40 mmHg - mức tụt huyết áp rất sâu.
"Đây là mức huyết áp nguy hiểm", bác sĩ Tiến cho biết, một ngày sau sự việc. Mức huyết áp này có thể gây rối loạn nhịp tim, giảm tưới máu đến các cơ quan trọng yếu như não, tim, thận, dẫn đến những biến chứng khó hồi phục như nhồi máu não hoặc nhồi máu cơ tim.
Trong điều kiện hạn chế trên không, không thể xác định ngay nguyên nhân bệnh nhân tụt huyết áp. Bác sĩ quyết định ưu tiên dùng dung dịch đẳng trương theo các khuyến cáo cấp cứu, cho đến khi tìm được nguyên nhân hoặc có đủ phương tiện có thể chẩn đoán chính xác nguyên nhân.
Trong vali cấp cứu y tế (doctor kit) của tổ bay mang theo có dung dịch truyền đẳng trương (Normal Saline) và kim luồn. Bác sĩ quyết định thiết lập đường truyền tĩnh mạch ngay tại chỗ cho bệnh nhân.
Chuyên ngành chính là chấn thương chỉnh hình, bác sĩ Tiến cho biết những thao tác như đặt đường truyền tĩnh mạch thường xuyên thực hiện thời học bác sĩ nội trú song đã khá lâu anh không đụng đến. Trong khi đó không gian chật hẹp của khoang cabin, máy bay đang giảm độ cao, hơi rung lắc cùng ánh mắt dõi theo của nhiều hành khách xung quanh càng tạo thêm áp lực.
"Lúc đó tôi thực sự có chút lo vì mình không làm việc này hằng ngày, nhưng trong tình huống khẩn cấp, không có nhiều thời gian để chần chừ", bác sĩ Tiến nói với VnExpress, ngày 6/5.
May mắn, thao tác diễn ra trơn tru, kim được đâm vào đúng vị trí và dòng dịch truyền bắt đầu chảy đều. Để cả tổ bay, gồm một tiếp viên người Việt và các tiếp viên người Nhật, có thể phối hợp nhịp nhàng, bác sĩ Tiến chủ động trao đổi hoàn toàn bằng tiếng Anh trong suốt quá trình cấp cứu.
Sau khi thiết lập đường truyền, bác sĩ Tiến ngồi cạnh để theo dõi sát bệnh nhân. Khoảng 10 phút sau, khi chai dịch vơi đi một nửa, huyết áp dần cải thiện, người phụ nữ tỉnh táo trở lại và có thể nói chuyện. Trong suốt thời gian còn lại của chuyến bay, tổ tiếp viên liên tục đo huyết áp bệnh nhân mỗi 5 phút và ghi nhận các chỉ số tăng dần.
Khi máy bay đáp xuống sân bay Haneda, toàn bộ hành khách được yêu cầu nán lại cabin để đội cấp cứu mặt đất gồm 8-10 người lên tiếp cận bệnh nhân. Bác sĩ Tiến trực tiếp bàn giao tình trạng bệnh nhân cùng các bước đã xử trí cho đội y tế địa phương.
Bác sĩ Tiến sau đó tiếp tục chuyến bay nội địa đến Toyama để tham gia khóa học chuyên sâu về cột sống kéo dài ba tháng. Trước đó, anh học ở Nhật 6 tháng tại tỉnh Yamagata. Anh cũng tham gia nhiều khóa học tại Thụy Sĩ, Đài Loan...
Nhìn lại sự việc, bác sĩ Tiến coi đây là một trải nghiệm khó quên. Quá trình diễn ra chớp nhoáng rồi nhanh chóng trở lại bình thường, nhưng cảm giác xử trí một ca cấp cứu giữa không trung, ở độ cao 10.000 m, là điều anh chưa từng trải qua.
Ngày 17-4, Bộ Y tế tổ chức hội thảo góp ý Đề án Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026 - 2030.
Chia sẻ tại hội thảo, thượng tá Phạm Hữu Phúc, Phó chánh Văn phòng Bộ Công an, cho hay hiện nay nước ta sử dụng 3 đầu số khẩn cấp 113, 114, 115 trong an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, cấp cứu.
Ngoài ra còn các đầu số 111 - bảo vệ trẻ em; 112 - gọi tìm kiếm, cứu nạn và sự cố thiên tai, thảm họa. Dự kiến tới đây số 117 là số dịch vụ gọi xử lý bạo lực gia đình.
Trong khi đó nhiều quốc gia hiện đã sử dụng mô hình một đầu số hoặc hợp nhất đầu số khẩn cấp. Như Mỹ dùng đầu số 911; Úc dùng 000; Liên minh châu Âu (EU) dùng 112 hay Hàn Quốc 119.
Nguyên tắc cốt lõi là "một cửa - nhiều lực lượng phối hợp", trong đó mọi cuộc gọi khẩn cấp dù liên quan đến cháy, tai nạn hay cứu hộ đều được tiếp nhận ở cùng một đầu mối, sau đó phân loại và điều phối ngay lập tức đến các đơn vị chuyên trách (cảnh sát, y tế, điện lực, cứu hộ).
"Từ đó cho thấy việc sử dụng duy nhất một đầu số tiếp nhận xử lý thông tin khẩn cấp về an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ, cấp cứu y tế ngoại viện là phù hợp với xu thế quản lý hiện nay là tinh gọn.
Mô hình này sẽ hạn chế tốn kém nguồn lực khi phải đầu tư cho nhiều đầu mối quản lý, vận hành hệ thống khẩn cấp khác nhau; phù hợp thực tế, xu thế, kinh nghiệm quốc tế của một số quốc gia...", thượng tá Phúc cho hay.
Theo đó, đề án "Tích hợp các đầu số 113, 114, 115 và tổ chức hệ thống thông tin liên lạc trong trường hợp khẩn cấp thành Trung tâm Tiếp nhận, Xử lý thông tin khẩn cấp quốc gia" do Bộ Công an chủ trì, đang được xây dựng theo hướng tích hợp các đầu số 113, 114, 115 thành một đầu số 113 sử dụng trên toàn quốc và đặt tại Trung tâm Thông tin chỉ huy công an 34 tỉnh, thành phố…
Quá trình thực hiện tích hợp các đầu số này sẽ được triển khai theo 2 giai đoạn. Giai đoạn 1, sẽ tích hợp các đầu số 113, 114, 115 thành một đầu số 113 sử dụng trên toàn quốc và đặt tại Trung tâm Thông tin chỉ huy công an 34 tỉnh, thành phố.
Giai đoạn 2, tổ chức sơ kết, đánh giá để tính toán xây dựng mô hình Trung tâm 113 quốc gia sau khi triển khai từ 6 tháng đến 1 năm. Giai đoạn này dự kiến có thể nghiên cứu tích hợp cả đầu số 111, 117 theo ý kiến của Bộ Khoa học và Công nghệ.
Dự kiến từ quý 3-2027 sẽ thức ra mắt hệ thống 113 đi vào hoạt động.
Chia sẻ tại hội thảo, ông Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế), cho biết Bộ Y tế đang phối hợp Bộ Công an xây dựng hệ thống tổng đài tiếp nhận và điều phối cấp cứu thống nhất trên toàn quốc.
"Đặc biệt, với các cuộc gọi ngoại viện yêu cầu hỗ trợ, trong tương lai chúng tôi sẽ ứng dụng AI để tư vấn và phân loại tình trạng bệnh nhân ngay khi gọi điện.
Đối với điều phối giao thông, có thể kết nối với hệ thống camera AI của cảnh sát giao thông để ưu tiên đèn xanh cho xe cứu thương khi đang làm nhiệm vụ (đặc biệt quan trọng với bệnh nhân đột quỵ)", lãnh đạo Cục Quản lý khám chữa bệnh chia sẻ.
Bên cạnh đó thông qua dữ liệu y tế, ứng dụng AI sẽ hỗ trợ cán bộ trên xe cấp cứu truy cập nhanh hồ sơ sức khỏe điện tử của bệnh nhân để biết tiền sử bệnh, hỗ trợ xử lý chính xác ngay trên đường đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế.
Ngày 20.5, Bệnh viện đa khoa Gia Đình (Đà Nẵng) cho biết vừa thực hiện thành công kỹ thuật nội soi tái tạo bao khớp vai trên bằng cân căng mạc đùi cho bệnh nhân bị rách lớn gân chóp xoay không thể khâu phục hồi trực tiếp.
Trước đó, ông V.V.Đ (75 tuổi, ở tỉnh Quảng Ngãi) nhập viện trong tình trạng đau vai phải kéo dài nhiều tháng, teo cơ và gần như mất khả năng vận động cánh tay sau một lần té ngã.
Sau tai nạn, ban đầu ông Đ. được chẩn đoán bị chấn thương phần mềm. Tuy nhiên, khoảng 4 tháng sau, cơn đau ngày càng nghiêm trọng, cánh tay không thể cử động bình thường, sinh hoạt hằng ngày gặp nhiều khó khăn và thường xuyên mất ngủ vì đau.
Qua thăm khám và chụp cộng hưởng từ MRI 3.0 Tesla, các bác sĩ xác định bệnh nhân bị rách lớn gân cơ chóp xoay kèm co rút, thoái hóa mỡ nặng, không còn khả năng khâu phục hồi trực tiếp.
Ê kíp chấn thương chỉnh hình quyết định thực hiện kỹ thuật tái tạo bao khớp trên (Superior Capsular Reconstruction - SCR) bằng cân căng mạc đùi theo kỹ thuật Mihata.
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Thế Ty, Trưởng đơn vị Chấn thương chỉnh hình - Y học thể thao, Bệnh viện đa khoa Gia Đình, kỹ thuật tái tạo bao khớp trên sử dụng mảnh ghép sinh học từ cân căng mạc đùi để tái tạo cấu trúc nâng đỡ phía trên khớp vai, giúp giữ vững chỏm xương cánh tay và phục hồi vận động cho khớp.
Trong quá trình phẫu thuật nội soi, ê kíp đưa mảnh ghép vào không gian khớp vai hẹp và cố định với độ chính xác cao nhằm tái lập sự vững chắc cho khớp vai. Theo các bác sĩ, đây là kỹ thuật khó, đòi hỏi kiểm soát chặt chẽ kích thước và độ căng của mảnh ghép để đảm bảo hiệu quả phục hồi.
Sau phẫu thuật, tình trạng đau của bệnh nhân giảm rõ rệt, bắt đầu được tập vận động sớm dưới hướng dẫn của chuyên viên phục hồi chức năng. Dự kiến thời gian hồi phục kéo dài từ 3 - 6 tháng.
