Thi lớp 10 môn toán: 409 thí sinh bỏ thi, 2 vi phạm quy chế

Bài tập Toán gắn yếu tố thực tế là nỗi sợ lớn nhất của Hoài Anh, học sinh lớp 12 ở Hà Nội. Nữ sinh kể với dạng trả lời trắc nghiệm đúng, sai, em thường chỉ mất 5 phút cho cả bài bốn ý, nếu đề gồm các đại lượng thuần Toán học. Song, khi đề thay bằng chất liệu thực tế như tính diện tích, thể tích vật thể, nữ sinh mất gấp 2-3 lần thời gian, cũng hay sai hơn.

Hoài Anh lấy ví dụ với một bài hình học không gian. Nếu đề cho khối trụ có số đo bán kính r, chiều cao h và yêu cầu tính thể tích V, em có thể áp dụng ngay công thức V = pi r^2h. Nhưng nếu đề chuyển thành "thiết kế vỏ lon nước ngọt hình trụ sao cho tốn ít nhôm nhất nhưng vẫn đựng được thể tích V", nữ sinh không biết đó chính là tính diện tích nhỏ nhất chứa được thể tích V.

"Em khổ sở, đến mức chỉ nhìn thấy một bài nhiều chữ đã lo lắng, ái ngại. Dạng này khiến em khó đạt 8", Hoài Anh nói.

Không đến mức sợ, nhưng với Nhật Lâm, sinh viên năm thứ nhất ngành Kinh doanh số và Trí tuệ nhân tạo của trường Đại học Kinh tế - Luật, TP HCM, những bài "Toán thực tế" ở phổ thông lại là những thứ quên nhanh nhất. Lý do là em không gặp những bể nước, mảnh vườn, nhà kho... như được học.

Nam sinh lấy ví dụ, dạng bài tính tiền điện thường có bản chất là phép tính nhân, khi cho giá tiền một số điện, rồi nhân với số tiêu thụ. Nhưng khi tính tiền trọ giúp mẹ, Lâm biết được rằng tiền điện thực tế sẽ có nhiều bậc giá, tùy lượng điện đã dùng.

Rồi với chứng chỉ quỹ, khi đầu tư thật, Lâm thấy những cái được học không giúp ích được trong việc hình dung rủi ro và tính toán lãi thực tế. Lý do là giá chứng chỉ sẽ biến động theo ngày, ngoài tiền mua còn cần phí giao dịch, phí lưu giữ, thuế..., trong khi bài học về cơ bản chỉ dạy tính lãi bằng cách nhân tiền gốc với lãi suất.

"Mình cảm giác nhiều bài chỉ đang lấy chuyện ngoài đời để bọc một bài Toán có sẵn, chứ không phải dạy cách giải quyết vấn đề thật", Lâm nói.

Nhiều năm qua, các chuyên gia nhìn nhận chương trình Toán ở phổ thông còn bất cập vì thiếu liên kết với đời sống. Dù vậy, dạy Toán gắn với thực tế hiện lại khiến nhiều em áp lực, nhanh quên sau khi rời trường học, theo cô Thảo, giáo viên ở một trường THPT tại Hà Nội.

Nhiều năm đứng lớp, cô thấy đa số học sinh lúng túng với dạng này. Các em thường hỏi chúng để làm gì, ngoài đời dùng ở đâu, nhưng nhiều lúc cô "cũng khó lấy ví dụ" hoặc không đủ thời gian để dạy cặn kẽ.

Việc dạy và học Toán thực tế bất cập còn bởi hai lý do chính. Một là những bài Toán chỉ "khoác một vỏ bọc thực tế", thay vì thực sự có ý nghĩa ứng dụng, theo GS Tôn Thân, nguyên Trưởng phòng Toán - Tin, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam.

Ông lấy ví dụ về các đại lượng tỷ lệ thuận, nghịch, dạng bài phổ biến là cho một công trình với x người làm, dự kiến hoàn thành trong y ngày, coi năng suất mỗi người là như nhau. Về lý thuyết, số người tăng gấp đôi thì số ngày giảm đi một nửa. Nhưng ông đặt vấn đề "tăng x gấp 100 lần thì y tiệm cận 0" là vô lý, dù về mặt Toán học vẫn giải ra đáp số.

"Bài này chỉ thuần Toán học chứ không phải thực tế, không có chuyện năng suất mỗi người như nhau và thời gian về 0", ông nói.

Năm ngoái, đề thi Toán học giỏi quốc gia bị nhiều giáo viên chê vì gượng ép yếu tố thực tế, khi cho bài về các vệ tinh khám phá không gian, đề yêu cầu thí sinh tính khoảng cách giữa hai điểm trong trục tọa độ. Dựa vào dữ kiện được cho, nhiều giáo viên chứng minh được rằng vệ tinh sẽ đâm vào Trái Đất.

"Toán thực tế phải xuất phát từ cuộc sống thật, chứ không phải lấy nội dung Toán học rồi tô vẽ để thành thực tế", ông Thân nói.

Lý do thứ hai là áp lực thi cử, theo thầy Lâm Vũ Công Chính, giáo viên Toán trường THPT Nguyễn Du, TP HCM.

Thầy Chính thấy rằng hệ thống giáo dục hiện vẫn phụ thuộc lớn vào các kỳ thi để phân loại học sinh, từ chuyển cấp tới xét tuyển đại học, khiến giáo viên và học sinh buộc phải chạy theo đề thi. Giáo viên không chỉ dạy đúng, hay, đủ mà còn làm sao để học sinh thi đỗ. Vì thế, thi cái gì thì thầy trò học cái đó.

"Đề thi không phải để đánh giá, mà là đánh đố học sinh để phân loại", thầy nói.

Khi đó, giáo viên khó có điều kiện dạy học sinh cách ứng dụng Toán trong đời sống. Thay vào đó, việc học thường xoay quanh nhận dạng dạng bài, luyện mẹo và tối ưu tốc độ làm bài để đạt điểm cao.

Theo các nhà giáo, muốn học sinh bớt sợ và thấy được ý nghĩa của môn Toán, việc thay đổi cần đồng bộ từ cách ra đề, đào tạo giáo viên tới mục tiêu của các kỳ thi.

GS Tôn Thân cho rằng để có những bài Toán thực tế chất lượng, giáo viên, người ra đề cần nắm chắc dạng này. Do đó, ông quan điểm cần có đột phá ở khâu đào tạo, bồi dưỡng giáo viên và cách xây dựng học liệu. Các chuyên đề tập huấn cũng nên chú trọng vào Toán gắn với đời sống thật, để giáo viên hiểu đúng bản chất, từ đó ra đề mới "hay và hợp lý".

Theo thầy Chính, việc đổi mới sẽ khó đạt hiệu quả nếu thi cử vẫn đặt nặng mục tiêu phân loại. Điều cần thay đổi không phải là cắt giảm lý thuyết, mà là cách dạy và cách tổ chức thi để học sinh có cơ hội hiểu, ứng dụng Toán thay vì chỉ luyện kỹ thuật làm bài.

"Có đổi mới chương trình đến đâu mà các kỳ thi không đổi thì kết quả vẫn vậy", thầy nói.

Với Hoài Anh, kỳ thi tốt nghiệp chỉ còn cách một tháng, mà điểm phần Toán vẫn "trồi sụt", nữ sinh chỉ muốn được dạy cách "dịch đề" để nhanh chóng bóc tách, xem bài Toán thực tế có bản chất là dạng nào.

Hoài Anh cũng mong được học thêm những bài Toán gắn với tình huống gần gũi như chia hóa đơn, tính điện nước.

"Ít nhất em còn hình dung được chuyện đó xảy ra trong cuộc sống. Chứ mấy bài về bể nước có vòi chảy vào, chảy ra, em chưa bao giờ thấy cái bể nào như vậy ngoài đời", nữ sinh nói.

*Tên một số học sinh, giáo viên được thay đổi

Tin Gốc: Vnexpress

Trưa 24.5, thí sinh đã hoàn tất kỳ thi đánh giá năng lực (V-ACT) đợt 2 do ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức. Với sự tham gia của 170.127 thí sinh, kỳ thi có tỷ lệ thí sinh dự thi đạt 98,27% so với số đăng ký. Đây là số lượng thí sinh tham dự cao nhất từ trước đến nay của kỳ thi. Trong số trên 170.000 thí sinh dự thi đợt 2 năm nay, có trên 63% thí sinh từng dự thi đợt 1 trước đó, đăng ký dự thi đợt 2 để cải thiện điểm số. Tuy nhiên, bước ra khỏi phòng thi, học sinh chia sẻ kết quả khác nhau về bài làm của mình.

Thí sinh đầu tiên bước ra khỏi điểm thi Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), Gia khang (học sinh Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, TP.HCM), cho biết đã hoàn thành 100% bài thi đánh giá năng lực đợt 2. Ở đợt đầu, thí sinh này đạt 846 điểm nhưng đợt 2 cảm thấy khá nhẹ nhàng vì chỉ thi dự phòng bởi bản thân đã nhận kết quả trúng tuyển một ĐH tại Pháp. So với đợt đầu tiên, đợt này đề thi phần tiếng Việt dễ hơn, toán khó hơn, phần kiến thức lý-hóa-sinh đa số đọc hiểu không cần tính toán nhiều.

Cùng quan điểm trên, Huy Vũ (học sinh Trường THPT Trần Khai Nguyên, TP.HCM), cho rằng các câu hỏi trong phần tiếng Việt đã "dễ thở" hơn, tiếng Anh ở mức tương đương nhưng toán và phân tích số liệu khó hơn đợt 1. "Trong đó, phần tiếng Việt dù đề ngắn hơn nhưng vẫn có những câu khó. Em từng làm nhiều đề phần tiếng Việt nhưng vẫn có những câu hỏi em chưa thấy bao giờ, ví dụ câu hỏi luật gieo vần a-b trong thơ hiện đại", thí sinh này chia sẻ.

Huy Vũ chia sẻ thêm: "Nếu được hỏi phần nào trong đề dễ lấy điểm nhất, em cho rằng đó là 30 câu của phần thi tiếng Anh. Từ ngữ trong để tương đối dễ hiểu, không quá chuyên ngành và có thể đoán được. Riêng phần tư duy khoa học, các câu hỏi kiểm tra kiến thức rộng của nhiều lĩnh vực. Tùy thuộc mức độ hiểu biết của mỗi người mà có thể làm tốt phần hay không".

Theo thí sinh này, nếu các năm trước đề thi đợt 2 được đánh giá dễ hơn đợt 1 thì năm nay không phải như vậy. Ở đợt 1 đạt gần 800 điểm, thí sinh này hy vọng đợt 2 có thể đạt trên mức 800.

Sau khi bước ra khỏi phòng thi, một nhóm học sinh tranh luận sôi nổi về câu hỏi liên quan tới lợi nhuận của đề thi. "Lợi nhuận bằng doanh thu và chi phí, trong khi đề cho sẵn tỷ lệ lợi nhuận và yêu cầu tính lợi nhuận. Câu này em không biết cách tính, em nghĩ đây là một câu hỏi đánh giá hiểu biết cao của thí sinh", một học sinh Trường THPT Trần Khai Nguyên ( P.An Đông, TP.HCM) chia sẻ.

M.T (học sinh Trường Phổ thông Năng khiếu, ĐH Quốc gia TP.HCM) dự định thi để xét tuyển ngành vi mạch bán dẫn Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM). Thí sinh này cũng nhận định đề thi đợt 2 đặc biệt khó hơn đợt 1 ở phần toán học. Do đó, dù tiếng Việt và tư duy khoa học có phần dễ hơn đợt 1 nhưng sẽ không dễ lấy điểm cao. Ở đợt đầu tiên thí sinh này đạt gần 1.000 điểm nhưng khi dự đoán kết quả bài thi đợt này, thí sinh này cho biết "đề khó hơn nên khó đạt được điểm cao như đợt 1".

Cũng dự thi tại Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), A.Đ (học sinh Trường THPT Trần Hữu Trang, P.Chợ Lớn, TP.HCM) cho biết không dự thi đợt 1. "Đề thi khá khó, nhất là phần toán và tiếng Anh. Khả năng em chỉ làm chắc khoảng 50% bài thi".

Bài thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM năm 2026 tiếp tục được xây dựng trên cơ sở cấu trúc đã điều chỉnh từ năm 2025, phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Thí sinh làm bài trong thời gian 150 phút với 120 câu hỏi trắc nghiệm gồm 3 phần: sử dụng ngôn ngữ (60 câu gồm tiếng Việt và tiếng Anh), toán học (30 câu) và tư duy khoa học (30 câu). Cấu trúc bài thi hướng đến đánh giá các năng lực cốt lõi như: tư duy logic, phân tích số liệu, giải quyết vấn đề và suy luận khoa học, qua đó đánh giá năng lực học tập ĐH của thí sinh thay vì chỉ kiểm tra khả năng ghi nhớ kiến thức. Kết quả bài thi được 118 trường ĐH-CĐ trên cả nước sử dụng trong tuyển sinh năm nay.

Tin Gốc: Thanh Niên

Theo quy định, những thí sinh (TS) có tổng điểm 3 môn trong tổ hợp xét tuyển dưới 15 điểm (theo thang điểm 30) sẽ không đủ điều kiện để đăng ký xét tuyển vào các trường ĐH.

Bên cạnh đó, Bộ GD-ĐT đang đề xuất chính sách học bổng cho 15 nhóm ngành khoa học, kỹ thuật then chốt với mức 3,7 - 5,5 triệu đồng/tháng/sinh viên nhằm thu hút và giữ chân người học giỏi lĩnh vực khoa học tự nhiên từ năm 2026.

GS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT), cho biết đây là bước đi tất yếu nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. "Việc áp dụng ngưỡng 15 điểm là điểm mới trọng tâm nhằm nâng cấp chất lượng đầu vào, từ đó đảm bảo đào tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao cho xã hội. Quy định này cũng đóng vai trò định hướng quan trọng, giúp TS có sự lựa chọn thực tế và phù hợp hơn khi đăng ký môn thi tốt nghiệp", ông nói.

Trước khi kết thúc đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT, ông Chương cũng khuyến cáo học sinh cần tỉnh táo để chọn môn thi và tổ hợp đúng với thế mạnh, gắn liền với ngành nghề yêu thích. Chính phủ đang có định hướng ưu tiên học bổng cho một số ngành nghề, đặc biệt là lĩnh vực công nghệ kỹ thuật cao. Sau khi có kết quả tốt nghiệp, cơ hội là rất nhiều nếu các em biết tự đánh giá năng lực để đưa ra quyết định chính xác.

Theo cô Nguyễn Bội Quỳnh, Hiệu trưởng Trường THPT Việt Đức (Hà Nội), những thay đổi về xét tuyển ĐH như tổ hợp xét tuyển ĐH phải đạt 15 điểm trở lên; số lượng nguyện vọng TS có thể đăng ký không còn được nhiều như những năm trước, mà chỉ được 15 nguyện vọng, tác động đáng kể đến việc chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT của HS. Do đó, HS phải lựa chọn những môn phù hợp với khả năng, phù hợp với nghề nghiệp của mình sau này.

Năm 2025, trong số hơn 1,1 triệu TS tốt nghiệp THPT, tỷ lệ trúng tuyển và nhập học ĐH chiếm tới 59%. Đáng chú ý, dù các trường đa dạng hóa phương thức tuyển sinh, thì phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT vẫn giúp cho 50% TS trúng tuyển ĐH.

Tin Gốc: Thanh Niên