Đúng 15 giờ ngày 30.5, hơn 123.000 thí sinh tại Hà Nội đã hoàn thành bài thi môn ngoại ngữ trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập.
Ghi nhận của Thanh Niên tại điểm thi Trường THCS Dịch Vọng Hậu (P.Cầu Giấy, Hà Nội), đa số các em học sinh rời phòng thi với phong thái phấn khởi, tự tin và nụ cười rạng rỡ vì cho rằng đề thi năm nay dễ so với mặt bằng được ôn tập tại nhà trường. Thậm chí, nhiều học sinh khẳng định bản thân chắc chắn sẽ được 10 điểm.
Là một trong những thí sinh đặc biệt nhất tại điểm thi này, nam sinh Đoàn Gia Huy được nhiều người gọi là “tí hon” bởi em có dáng người nhỏ hơn so với các bạn cùng trang lứa. Thấy con trai vừa bước ra, chị Nguyễn Thị Tâm vội ôm chầm lấy con, dành cho con nụ hôn động viên và nở nụ cười hạnh phúc khi nghe con nói làm bài thi môn tiếng Anh rất dễ dàng.
Trao đổi với Thanh Niên, nam sinh Gia Huy cho biết, bài thi môn tiếng Anh em làm trong khoảng 30 phút và tự tin được 10 điểm. Theo nam sinh, ban đầu vào phòng thi, em hồi hộp, lo lắng nhưng khi nhớ tới lời động viên của mẹ, em đã bình tĩnh lại và hoàn thành bài thi một cách dễ dàng.
Gia Huy cũng tiết, do bản thân đặc biệt nên em được giám thị quan tâm, sau khi hoàn thành xong 2/3 môn thi, em tự tin mình sẽ đỗ vào Trường THPT Kim Liên.
Trong khi đó, chị Tâm chia sẻ, Gia Huy là con út trong gia đình 3 anh em. Dù có ngoại hình nhỏ bé nhưng Huy luôn tỏ ra chững chạc, tự tin và là học sinh xuất sắc của trường.
“Ở lớp, cháu được mệnh danh là cây phát biểu, phao cứu sinh của lớp. Trong cuộc sống, con cũng rất tự lập nên vợ chồng tôi rất yên tâm”, chị Tâm chia sẻ.
Khi dòng thí sinh đã thưa dần trước cổng trường, chị Vũ Thị Ngân (42 tuổi, quê Nam Định) vẫn đứng ngóng về phía bên trong với ánh mắt đầy lo âu bởi hai cậu con trai sinh đôi Phạm Vũ Gia Huy và Phạm Vũ Vĩnh Hưng vẫn chưa xuất hiện.
Rồi giữa đám đông, chị Ngân nhận ra bóng dáng quen thuộc của hai con. Không kịp hỏi bài làm thế nào, không kịp nghe con kể chuyện trong phòng thi, chị vội ôm chầm lấy cả hai vào lòng. Trong khoảnh khắc ấy, những giọt nước mắt bất ngờ lăn dài trên gương mặt người mẹ.
Đó không phải là nước mắt của lo lắng hay thất vọng, mà là sự vỡ òa trong niềm vui của người mẹ được đón con về nhà sau ngày thi đầu tiên. Chị khóc vì nhìn thấy các con đã đi qua được 2/3chặng đường của kỳ thi quan trọng đầu đời.
Niềm hạnh phúc ấy càng trở nên trọn vẹn hơn khi Gia Huy và Vĩnh Hưng hồ hởi kể rằng đề thi tiếng Anh dễ hơn dự đoán, các em hoàn thành bài chỉ sau khoảng 30 phút và tự tin có thể đạt 10 điểm.
“Nghe các con nói vậy mà tôi nhẹ cả người. Mấy ngày nay cả nhà gần như mất ăn mất ngủ vì lo cho các cháu”, chị Ngân nghẹn ngào chia sẻ.
Người mẹ cũng cho biết, trong hai anh em thì Gia Huy có phần bình tĩnh hơn, còn Vĩnh Hưng đôi khi làm chị hơi lo lắng một chút. Chị bộc bạch, Gia Huy và Vĩnh Hưng đều có chung một sở thích là âm nhạc, nếu các con đỗ cấp 3 vào Trường THPT Thăng Long chị sẽ mua tặng các con mỗi người một cây đàn.
Đánh giá về đề thi tiếng Anh, Phạm Vũ Gia Huy và Phạm Vũ Vĩnh Hưng khẳng định đề thi năm nay không khó bằng các năm trước. Hai em cho biết, cả hai cùng học một lớp, thế mạnh của Hưng là giỏi môn Toán, còn Gia Huy giỏi môn tiếng Anh. Cả hai luôn đoàn kết, bổ trợ cho nhau trong học tập cũng như cuộc sống.
Khi được hỏi về ước mơ nghề nghiệp, cả hai anh em đều hào hứng chia sẻ mong muốn sau này sẽ thi đỗ vào Đại học Bách khoa Hà Nội để trở thành kiến trúc sư trong tương lai.
Trong khi đó, tại điểm thi Trường THCS Thành Công (P.Giảng Võ) các thí sinh cũng cho biết đề thi năm nay dễ hơn so với năm ngoái.
Nam sinh Hoàng Bách và Hoàng Đức An (học sinh Trường THCS và THPT Thực nghiệm) cho biết, trưa nay hai em thức xuyên trưa ôn bài để vào phòng thi với tâm lý an tâm nhất.
“Đề tiếng Anh có sự phân hóa nhưng chắc chắn không phân hóa được bọn em. Em dự kiến trên 9,5 điểm”, Đức An vui vẻ nói khiến những phụ huynh quanh đó cũng phải bật cười.
Trong khi đó, nữ sinh Đỗ Hồng Anh, học sinh Trường THCS Nguyễn Gia Thiều, tâm sự buổi sáng nay em hơi lo lắng vì môn văn làm bài không quá tốt nhưng sau khi kết thúc môn tiếng Anh thì thấy thở phào nhẹ nhõm. “Em dự kiến trên 9 điểm”, Hồng Anh nói.
Sáng 6-7, Trường đại học Tôn Đức Thắng công bố điểm sàn xét tuyển đại học 2026. Năm nay, trường xét tuyển theo 2 phương thức.
Phương thức 1 (PT1): xét tuyển tổng hợp theo năng lực của thí sinh dựa vào kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026, quá trình học tập THPT và các năng lực khác.
Phương thức 2 (PT2): xét tuyển theo kết quả bài thi đánh giá năng lực năm 2026 của Đại học Quốc gia TP.HCM.
Đối với mỗi ngành tuyển sinh, trường định một tổ hợp xét tuyển (THXT) gốc của PT1 làm cơ sở xác định điểm trúng tuyển. Các THXT còn lại (không phải tổ hợp gốc) sẽ được quy đổi điểm dựa trên mức chênh lệch so với tổ hợp gốc cùng ngành. Mức chênh lệch cụ thể cho từng THXT được quy định cụ thể.
Việc xác định điểm trúng tuyển (hoặc ngưỡng đầu vào) theo PT2 được thực hiện bằng phương pháp nội suy tuyến tính giữa hai mức điểm liền kề trong khung quy đổi. Việc nội suy dựa trên khoảng bách phân vị tương ứng với điểm của THXT gốc theo PT1.
Điểm sàn, mức chênh lệch với tổ hợp gốc các ngành tại cơ sở TP.HCM của PT2 theo PT1 xem tại đây.
Điểm sàn, mức chênh lệch các ngành tại phân hiệu Khánh Hòa của PT2 theo PT1 xem tại đây.
Thí sinh đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học theo các phương thức trên hệ thống tuyển sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo từ ngày 2 đến 17h ngày 14-7. Thí sinh nộp lệ phí xét tuyển trực tuyến từ ngày 15-7 đến 17h ngày 21-7.
TP.HCM là nơi có quy mô học sinh rất lớn, tốc độ tăng dân số cơ học cao. Trong khi đó, số chỗ học ở trường THPT công lập lại không đáp ứng đủ. Hằng năm, thành phố phải tổ chức kỳ thi lớp 10 với hàng chục nghìn thí sinh để "lọc" vào số chỉ tiêu công lập có giới hạn. Nói cách khác, nếu tất cả học sinh đều muốn vào trường công nhưng không đủ chỗ thì hoặc phải thi tuyển, hoặc phải dùng một cơ chế sàng lọc khác.
Kỳ thi này còn phản ánh sự chênh lệch chất lượng và uy tín giữa các trường. Ở TP.HCM, có những trường THPT được xem là "điểm đến" vì truyền thống, đội ngũ giáo viên, môi trường học tập, tỷ lệ đỗ đại học… Chính điều này tạo nên hiện tượng "trường top", kéo theo cuộc cạnh tranh gay gắt. Nếu mọi trường đều tương đối đồng đều về chất lượng và cơ hội phát triển, áp lực thi tuyển sẽ giảm đáng kể.
Từ góc nhìn chính sách quốc gia, kỳ thi lớp 10 gắn với chủ trương "phân luồng sau THCS". Nhà nước nhiều năm nay định hướng không phải 100% học sinh đều đi theo con đường THPT để lên đại học mà một bộ phận sẽ học nghề, trung cấp, giáo dục thường xuyên… Đây là lý do nhiều địa phương vẫn duy trì thi tuyển hoặc giới hạn chỉ tiêu THPT công lập.
Về lý thuyết, phân luồng giúp xã hội cân đối nguồn nhân lực nhưng trong thực tế, tâm lý xã hội Việt Nam vẫn xem THPT công lập và đại học là con đường chính, còn học nghề thường bị coi là lựa chọn thứ yếu. Vì vậy, kỳ thi lớp 10 trở thành một "cuộc đua" luôn căng thẳng.
Ngoài ra, còn một nguyên nhân ít được nói đến là kỳ thi lớp 10 hiện nay đóng vai trò như một công cụ đánh giá chất lượng đầu ra THCS. Khi quy mô quá lớn, thi tuyển giúp ngành giáo dục dễ phân tầng, phân bổ học sinh và kiểm soát đầu vào.
Tuy nhiên, cái giá phải trả thì đã rõ ràng, học sinh lớp 9 chịu áp lực nặng nề, học thêm kéo dài, phụ huynh căng thẳng, việc học dễ thiên về luyện đề hơn phát triển năng lực. Nhiều chia sẻ của học sinh trên mạng xã hội cho thấy các em cảm thấy mình bị cuốn vào guồng điểm số và cạnh tranh từ rất sớm (lóp 6, 7).
Nếu bỏ thi mà số chỗ học vẫn thiếu, áp lực sẽ chuyển sang "chạy" hộ khẩu, học bạ, "xin trường", hoặc cạnh tranh ngầm còn phức tạp hơn. Vì vậy, muốn giảm áp lực thật sự thì phải xử lý tận gốc.
Để bỏ thi lớp 10 đại trà, cần một vài giải pháp căn cơ. Quan trọng nhất là tăng năng lực tiếp nhận của hệ thống THPT công lập. Khi phần lớn học sinh đều có chỗ học phù hợp, kỳ thi sẽ tự giảm vai trò.
Thu hẹp khoảng cách chất lượng giữa các trường. Khi phụ huynh không còn tâm lý "phải vào trường top mới có tương lai", cạnh tranh sẽ dịu xuống. Đây là bài toán đầu tư giáo viên, cơ sở vật chất và quyền tự chủ cho trường học.
Nâng giá trị thật của giáo dục nghề nghiệp nhưng chỉ bằng tuyên truyền là chưa đủ. Muốn phân luồng hiệu quả thì trường nghề phải gắn với việc làm, thu nhập, cơ hội liên thông. Nếu học nghề vẫn bị xã hội xem là "đường lui", "đường cùng" thì phụ huynh sẽ tiếp tục dồn con vào kỳ thi lớp 10 bằng mọi giá.
Có thể chuyển dần từ thi tuyển sang kết hợp nhiều tiêu chí, như học bạ, đánh giá năng lực (được biết, sắp tới, dự kiến Trường ĐH Sư phạm TP.HCM sẽ tổ chức thi đánh giá năng lực cho học sinh lớp 9), hồ sơ học tập, định hướng nghề nghiệp… Nhưng cách này đòi hỏi hệ thống đánh giá ở THCS phải minh bạch và tương đối đồng đều. Nếu không sẽ phát sinh bệnh thành tích và "làm đẹp học bạ".
Về lâu dài, nên xây dựng mô hình giáo dục phổ thông linh hoạt hơn. Như học sinh có thể chuyển đổi giữa học THPT và giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên mà không bị mặc cảm hay bế tắc.
Kỳ thi lớp 10 ở TP.HCM không chỉ là chuyện có nên thi hay không, mà phản ánh cả cấu trúc giáo dục và tâm lý xã hội. Khi trường công còn thiếu, trường tốp đầu quá hấp dẫn, và đại học được xem là con đường gần như duy nhất để thành công thì kỳ thi này vẫn còn tồn tại dưới hình thức nào đó. Muốn bỏ kỳ thi, trước hết phải làm cho xã hội bớt phụ thuộc vào nó.
Ngày 17-7, tại vòng chung kết cuộc thi STC Hospitality Leader 2026 - Nhà lãnh đạo mến khách do Trường cao đẳng Du lịch Sài Gòn tổ chức, sinh viên có dịp tranh biện về những chủ đề đang định hình ngành dịch vụ như ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số, khách sạn xanh và phát triển bền vững.
Ông Phan Trường Duy - Quản lý đào tạo và phát triển chuỗi khách sạn Vinpearl Landmark 81, Autograph Collection - cho biết AI hiện đã được ứng dụng ở nhiều bộ phận của khách sạn, từ đặt phòng, tổng đài, nhận - trả phòng đến vận hành nhà hàng và dịch vụ ẩm thực.
Trong lĩnh vực F&B, dữ liệu về thói quen tiêu dùng của khách có thể được phân tích để nhận diện xu hướng, dự báo doanh thu, quản lý chi phí và chuẩn bị nguồn lực phù hợp.
Ông Duy nói: "Những phân tích này còn giúp doanh nghiệp giảm lãng phí nguyên liệu, tối ưu vận hành và tạo cơ sở dữ liệu đáng tin cậy để điều chỉnh chiến lược kinh doanh hoặc thuyết phục nhà đầu tư".
Tuy nhiên theo ông, công nghệ chỉ là công cụ. Giá trị của ngành khách sạn vẫn là sự kết nối giữa con người với con người.
Ông ví dụ một hệ thống có thể ghi nhớ sở thích của khách, phản hồi nhanh hay đề xuất dịch vụ phù hợp, nhưng khó cảm nhận được tâm trạng của một vị khách vừa trải qua chuyến đi dài, đang gặp sự cố hay chỉ đơn giản cần một lời hỏi thăm chân thành.
Vì vậy, ông gợi ý sinh viên theo học ngành nhà hàng khách sạn ngoài khả năng sử dụng các hệ thống số, sinh viên phải rèn luyện kỹ năng giao tiếp, kiểm soát cảm xúc, quan sát tâm lý khách hàng và liên tục cập nhật nhu cầu của thị trường.
Đồng quan điểm, bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp - Phó quản lý bộ phận ẩm thực, Sheraton Saigon Grand Opera Hotel - cho rằng AI sẽ ngày càng tham gia sâu hơn vào hoạt động của ngành khách sạn và nhà hàng.
Công nghệ có thể hỗ trợ dự báo lượng khách, theo dõi tồn kho, phân tích phản hồi hay đề xuất phương án vận hành, nhưng quyết định cuối cùng vẫn thuộc về con người.
"Doanh nghiệp cần những người biết quản lý AI. Người lao động phải hiểu giới hạn của công nghệ, biết kiểm chứng dữ liệu và lựa chọn giải pháp phù hợp với từng tình huống thực tế", bà Điệp nói.
