“Đó là điều khiến tôi bất ngờ nhất”, nam giáo viên tiếng Anh sống ở phường Long Biên nói.
Năm 2022, Ryan rời quê nhà London, Anh đến Hà Nội để trải nghiệm thành phố có bốn mùa rõ rệt. Tuy nhiên anh bị sốc ngay trong mùa hè đầu tiên.
Đầu tháng 4 trời vẫn mát mẻ nhưng vài ngày sau thành phố bước vào đợt nóng gay gắt. Sốc nhiệt, Ryan và những người bạn nước ngoài phải thay đổi thói quen sinh hoạt. Họ gần như cố thủ trong các trung tâm thương mại, quán cà phê hoặc ở nhà bật điều hòa để tránh nóng. Nhiều ngày liền anh không dám ra đường. “Đây là mùa làm người ta sợ hãi và cũng kiệt sức nhanh nhất”, Ryan nói.
Hè năm nay, trong đợt nắng nóng cao điểm cuối tháng 5, ở trường tiểu học nơi Ryan dạy, thời gian ngủ trưa của học sinh được kéo dài từ một lên hai giờ vì các em mệt hơn khi vận động. Quãng đường 6 km từ trường về nhà là thử thách lớn đối với anh. Vào giờ cao điểm, hơi nóng hắt lên từ mặt đường cùng khí thải phương tiện làm không khí ngột ngạt. Ryan kể, nhiều hôm anh phải ghé vào cửa hàng tiện lợi, hưởng ké điều hòa khoảng 10 phút để hạ nhiệt rồi mới tiếp tục đi tiếp.
Dù vậy, Ryan cho rằng mình vẫn may mắn vì ở Việt Nam, điều hòa phổ biến khắp nơi. “Tôi không thể tưởng tượng mình sẽ sống qua mùa hè Hà Nội thế nào nếu không có điều hòa”, chàng trai người Anh nói.
Với chàng trai Nigeria Godspromise Iveoghene Egbeji, dù đã quen với nền nhiệt độ cao ở châu Phi, mùa hè Hà Nội vẫn là một trải nghiệm đáng sợ. Anh kể ở quê nhà (bang Borno, Nigeria) nhiệt độ thường xuyên vượt 40 độ C nhưng độ ẩm không khí thấp, mồ hôi bốc hơi nhanh, cảm giác dễ chịu hơn. Trong khi đó, nắng nóng ở Hà Nội luôn đi kèm độ ẩm cao, khiến mồ hôi đọng lại trên cơ thể khiến anh luôn thấy bức bối, ngột ngạt.
Tuần trước, anh mua một chiếc áo khoác gắn quạt có sò lạnh thổi gió liên tục vào trong để làm mát khi ra đường. Anh cũng uống khoảng 3 lít nước mỗi ngày và hạn chế đi lại. “Mấy chục năm ở châu Phi tôi cũng chưa từng trải qua đợt nắng nào như tuần vừa qua. Cái nóng khiến tôi rất mệt mỏi, mất động lực và khó tập trung vào công việc”, Godspromise nói.
Đợt nắng nóng kéo dài từ 22 đến 27/5 khiến nhiều địa phương miền Bắc và Trung bộ đảo lộn cuộc sống. Tại trạm Láng, nhiệt độ ngày 26/5 đạt 41,1 độ C, tiệm cận mức kỷ lục 41,3 độ C của tháng 5/2019.
Nhà khoa học môi trường sức khỏe Sumeet Saksena, nghiên cứu viên cấp cao tại Trung tâm Đông Tây (Mỹ), cho biết nhiều yếu tố kết hợp khiến Hà Nội giống như một “lò nung ngoài trời”.
Chuyên gia này đã có 16 năm nghiên cứu về ô nhiễm không khí, sức khỏe môi trường và tác động của quá trình đô thị hóa tại Hà Nội. Ông cho biết nguyên nhân chính là hiệu ứng đảo nhiệt đô thị. Quá trình đô thị hóa nhanh khiến cây xanh, ao hồ và không gian mở dần được thay thế bằng bê tông, gạch và nhựa đường. Vật liệu xây dựng hấp thụ nhiệt vào ban ngày rồi tỏa nhiệt trở lại, khiến khu vực nội đô nóng hơn vùng xung quanh. Đặc điểm địa lý và các luồng gió khô nóng cũng giữ nhiệt lại trên khu vực đồng bằng.
“Hơi nóng bị giữ lại giữa các tòa nhà cao tầng, khiến không khí trở nên đặc quánh”, ông Sumeet Saksena cho biết.
Theo chuyên gia, đặc điểm thời tiết này khiến cơ chế điều hòa nhiệt của cơ thể những người vừa chuyển đến từ các vùng khí hậu mát mẻ hơn như Ryan Barnett bị quá tải. Người nước ngoài mới đến Việt Nam có thể gặp tình trạng kiệt sức với các triệu chứng như chóng mặt, đau đầu và buồn nôn.
Karim Raof, 30 tuổi, người Malaysia, du học tại Hà Nội được 7 tháng. Đến từ quốc gia nhiệt đới, Karim từng nghĩ bản thân quen với thời tiết nóng nhưng mùa hè Hà Nội vẫn làm anh bất ngờ.
Karim kể, giữa trưa, khi nhiệt độ ngoài trời khoảng 40 độ C, chỉ cần đi bộ 5 phút, mồ hôi đã làm ướt áo. Ngay cả ban đêm, anh không thể ngủ dù đã bật quạt và điều hòa. Malaysia nóng quanh năm nhưng thường có gió, còn mùa hè Hà Nội độ ẩm cao, oi bức hơn.
Karim cho biết anh bất ngờ khi thấy nhiều người tận dụng nền nhiệt để chiên trứng hoặc phơi thịt. Anh học được nhiều kinh nghiệm chống nóng của người Việt. Khác với Malaysia thường mặc đồ thoáng mát, người dân Hà Nội che kín cơ thể khi ra đường để tránh nắng. “Tôi bắt đầu mang theo áo khoác hoặc đội mũ mỗi khi ra ngoài vào ban ngày giống họ”, Karim nói.
Nói về kinh nghiệm thích nghi với mùa hè Hà Nội, Sumeet Saksena cho biết người nước ngoài cần thay đổi cách sinh hoạt hằng ngày. Ông khuyên hạn chế vận động mạnh ngoài trời từ 10h đến 16h, thay vào sáng sớm hoặc chiều tối.
Bên cạnh nước lọc, cơ thể cũng cần được bổ sung các chất điện giải như natri và kali. Nước điện giải, nước dừa hoặc các loại nước dùng loãng, thanh đạm có thể giúp bù khoáng hiệu quả hơn.
Ông cũng khuyến khích mặc quần áo rộng, nhẹ và sáng màu để cơ thể tản nhiệt tốt hơn. Khi vừa từ ngoài trời nắng bước vào phòng, không nên hạ điều hòa xuống quá thấp. Cơ thể cần thời gian để thích nghi với sự thay đổi nhiệt độ thay vì chuyển từ nóng sang lạnh đột ngột.
Ngày 25/4, Bệnh viện Gia An 115 Tp.HCM cho hay, vừa lấy thành công viên sỏi mật to như quả trứng gà chiếm gần hết lòng túi mật của một phụ nữ.
Bệnh nhân là chị B.A.D (37 tuổi, ở Tp.HCM), được phát hiện bệnh khi đi khám sức khỏe định kỳ.
Kết quả chụp MRI ghi nhận một viên sỏi túi mật kích thước khoảng 67x35 mm. Đáng chú ý, người bệnh hầu như không có triệu chứng rõ rệt trước đó dù viên sỏi đã tồn tại trong thời gian dài. Các bác sĩ đã phẫu thuật nội soi lấy ra viên sỏi hơn 5cm.
Theo ThS-BS Phan Bảo Toàn, Khoa Ngoại-Bệnh viện Gia An 115, sỏi túi mật là bệnh lý khá phổ biến nhưng nhiều trường hợp diễn tiến âm thầm, chỉ được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe.
Phần lớn sỏi túi mật hình thành do rối loạn thành phần dịch mật, trong đó phổ biến nhất là sỏi cholesterol, xảy ra khi nồng độ cholesterol trong dịch mật tăng cao và kết tinh thành sỏi.
Ngoài ra, tình trạng ứ đọng dịch mật, nhiễm trùng đường mật, thói quen ăn nhiều chất béo, ít vận động hoặc thói quen bỏ bữa, đặc biệt là nhịn ăn sáng trong thời gian dài, có thể làm dịch mật ứ đọng trong túi mật, từ đó làm tăng nguy cơ hình thành sỏi. Các yếu tố như: thừa cân, béo phì hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh sỏi mật cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
"Không phải tất cả trường hợp sỏi túi mật đều phẫu thuật ngay. Tuy nhiên, với những viên sỏi kích thước lớn (thường từ khoảng 3cm trở lên), chiếm gần hết lòng túi mật hoặc tiềm ẩn nguy cơ biến chứng, phẫu thuật cắt túi mật là phương pháp điều trị hiệu quả giúp xử trí triệt để sỏi và phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm", BS Toàn khuyến cáo.
Nếu không được theo dõi và xử trí phù hợp, sỏi túi mật có thể dẫn đến nhiều biến chứng như: viêm túi mật cấp, tắc mật, nhiễm trùng đường mật, viêm tụy cấp do sỏi, hội chứng Mirizzi (có thể gây vàng da, viêm đường mật), thậm chí làm tăng nguy cơ ung thư túi mật ở những trường hợp sỏi rất lớn. Các biến chứng này có thể diễn tiến nhanh và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.
Từ trường hợp trên, bác sĩ khuyến cáo người trưởng thành, đặc biệt là nhóm có yếu tố nguy cơ như thừa cân, béo phì, ăn nhiều chất béo, ít vận động, nên duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ có siêu âm ổ bụng để phát hiện sớm sỏi mật và các bệnh lý đường mật, ngay cả khi chưa có triệu chứng.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau quặn vùng hạ sườn phải (có thể lan ra lưng hoặc vai phải), đầy bụng, buồn nôn sau khi ăn nhiều dầu mỡ, khó tiêu kéo dài hoặc sốt không rõ nguyên nhân, người bệnh cần đi khám sớm để được chẩn đoán và xử trí kịp thời.
Sáng 16-4, tại trụ sở Công an xã Hướng Hiệp (Quảng Trị), gần 90 triệu đồng chuyển nhầm đã được chị Trương Thị Tuyết Trinh trả lại cho người chuyển khoản nhầm. Sau khi trừ đi số tiền phải trả là 90.000 đồng, chị Trinh đã trả lại phần tiền thừa cho khách hàng là 89,91 triệu đồng.
Chị Trương Thị Tuyết Trinh - chủ quầy thuốc Nam Trinh, xã Hướng Hiệp - cho hay khoảng 15h ngày 15-4, một khách hàng mua thuốc tây đã chuyển 90 triệu đồng vào tài khoản, trong khi số tiền phải trả chỉ là 90.000 đồng.
"Tôi lo lắng người này vay tiền có việc gia đình, khi chuyển nhầm dẫn đến thiếu hụt ảnh hưởng công việc nên tìm mọi cách trả lại", chị Trinh nói.
Do không rõ người chuyển tiền là ai, đến tối cùng ngày, chị đã chủ động trình báo Công an xã Hướng Hiệp để nhờ xác minh, tìm người chuyển nhầm.
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Công an xã Hướng Hiệp nhanh chóng vào cuộc và xác định người chuyển tiền là chị Hồ Thị Thủy - hiệu phó một trường học tại xã Đakrông.
Vụ việc khép lại nhanh chóng, góp phần lan tỏa hình ảnh đẹp về tinh thần trung thực của người dân và vai trò gần dân, kịp thời của lực lượng công an cơ sở.
Khác với thịt nguyên khối được bảo vệ bởi lớp màng ngoài, thịt xay có tốc độ biến chất nhanh hơn. Theo đầu bếp Vũ Nhất Thông, sáng lập Eric Vũ Cooking Class, việc xé nhỏ khối thịt thành vô số thớ li ti đã tạo điều kiện để vi khuẩn xâm nhập và sinh sôi tận sâu bên trong, thay vì chỉ bám trên bề mặt.
Dụng cụ sơ chế như máy xay, dao, thớt cũng vô tình trở thành tác nhân trực tiếp đưa vi khuẩn từ môi trường bên ngoài vào trung tâm khối thịt.
Nhiều người lầm tưởng cất thịt vào ngăn mát tủ lạnh là an toàn tuyệt đối. Thực tế, không gian trong tủ lạnh không phải là môi trường chân không mà vẫn chứa luồng không khí (có oxy) liên tục tuần hoàn. Đối với thịt nguyên tảng, lượng oxy này chỉ tác động lên bề mặt ngoài. Nhưng với thịt xay, oxy len lỏi vào từng kẽ hở giữa các thớ thịt.
Sự hiện diện của oxy trong tủ lạnh gây ra hai hệ lụy. Thứ nhất, nó duy trì sự sống và thúc đẩy vi khuẩn hiếu khí sinh sôi. Thứ hai, oxy trực tiếp gây ra phản ứng oxy hóa chất béo, làm thịt bị ôi và có mùi lạ. Đồng thời, phản ứng oxy hóa cũng làm biến đổi myoglobin (sắc tố tạo màu đỏ tươi nguyên bản của thịt) thành metmyoglobin, khiến thịt nhanh chóng chuyển sang màu xám nâu, trông kém tươi ngon.
Do đặc tính rất dễ biến chất, thịt xay không thể được bảo quản theo cách ném cả khối lớn vào tủ đông. Để duy trì trạng thái "ngủ đông" an toàn, giữ nguyên độ tươi ngon và rút ngắn thời gian chế biến, đầu bếp Vũ Nhất Thông gợi ý quy trình 4 bước:
Chia nhỏ khẩu phần
Xác định lượng thịt vừa đủ cho một bữa ăn (khoảng 150-200 gram) và chia nhỏ. Việc này giúp người nội trợ chỉ rã đông đúng lượng cần dùng, tránh tình trạng cấp đông lại phần thừa gây hao hụt dưỡng chất và nhiễm khuẩn chéo.
Dàn phẳng trong túi zip
Thay vì vo tròn, hãy cho thịt vào túi zip chuyên dụng và dàn mỏng thành tấm phẳng dày khoảng 1-2 cm. Hình dáng này giúp thịt tiếp xúc hơi lạnh tốt, đông cứng nhanh, hạn chế sự hình thành các tinh thể đá lớn làm rách tế bào thịt. Miếng thịt mỏng cũng rã đông nhanh chóng hơn và dễ dàng xếp chồng gọn gàng để tiết kiệm diện tích tủ.
Ép sạch không khí
Không khí sót lại là nguyên nhân gây ra hiện tượng "cháy lạnh", làm thịt bị khô, dai và nổi đốm trắng. Người dùng cần kéo khóa túi, chừa lại một khe hở nhỏ, vuốt từ đáy lên hoặc nhúng phần thân túi vào chậu nước (không để nước tràn vào miệng) để áp lực nước đẩy sạch không khí ra ngoài trước khi khóa chặt.
Dán nhãn
Dùng bút không trôi ghi rõ loại thịt và ngày cấp đông lên mặt túi. Việc dán nhãn giúp phân biệt nhanh chóng và kiểm soát chặt chẽ thời hạn sử dụng, tránh tình trạng lưu trữ thực phẩm quá lâu.
