Muốn sống thọ và khỏe mạnh, chỉ phụ thuộc vào các loại thực phẩm chức năng đắt tiền là chưa đủ. Nhiều nghiên cứu từ Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Mỹ và Trường Y tế Công cộng Harvard chỉ ra chế độ ăn uống đóng vai trò quyết định đến việc kéo dài tuổi thọ và giảm tỷ lệ tử vong.
Đặc biệt, các thực phẩm tự nhiên giàu chất chống oxy hóa và kháng viêm được ví như sở hữu “gene trường thọ” tự nhiên, giúp ngăn ngừa tận gốc quá trình lão hóa tế bào, giảm nguy cơ mắc bệnh mãn tính, thậm chí hạ thấp tỷ lệ ung thư.
Dưới đây là danh sách 10 loại thực phẩm trường thọ được các nghiên cứu y học chứng minh, giúp bạn nuôi dưỡng cơ thể trẻ trung, tránh các phản ứng viêm mãn tính và giảm nguy cơ tử vong mà không hề tốn kém.
Ngô (Bắp)
Nếu muốn kéo dài tuổi thọ và bảo vệ hệ tim mạch, bạn tuyệt đối không nên xem nhẹ quả ngô. Loại thực phẩm này rất giàu vitamin E và beta-carotene với khả năng chống oxy hóa cực mạnh. Chúng giúp loại bỏ các gốc tự do trong cơ thể, làm chậm tốc độ lão hóa tế bào, từ đó giảm nguy cơ mắc các bệnh có tỷ lệ tử vong cao như xơ vữa động mạch và bệnh tim.
Ngoài ra, hàm lượng chất xơ dồi dào trong ngô còn giúp thúc đẩy nhu động ruột và cải thiện các vấn đề về chuyển hóa.
Đậu đỏ
Chứa hàm lượng sắt và vitamin nhóm B phong phú, đậu đỏ mang lại hiệu quả điều hòa rõ rệt cho những nhóm người bị thiếu máu, khí huyết hư suy hoặc miễn dịch kém. Tác dụng lợi tiểu, giảm phù nề của loại hạt này cũng giúp cải thiện tình trạng tích nước mãn tính và chuyển hóa kém.
Tình trạng phù nề kéo dài và tuần hoàn kém không chỉ ảnh hưởng đến vóc dáng bên ngoài, mà còn dễ dẫn đến các bệnh tim mạch và tình trạng lão hóa sớm. Nếu muốn hoạt hóa khí huyết từ bên trong, tăng cường miễn dịch và giảm các phản ứng viêm, đậu đỏ chính là thực phẩm trường thọ không thể thiếu đối với phụ nữ.
Bí ngô (Bí đỏ)
Bí ngô rất giàu beta-carotene, vitamin A và C, giúp tăng cường hệ miễn dịch hiệu quả. Đồng thời, nhờ khả năng chống oxy hóa và kháng viêm cao, loại quả này hỗ trợ giảm nguy cơ mắc bệnh mãn tính và ung thư.
Chất xơ trong bí ngô còn hỗ trợ thải độc đường ruột và cân bằng đường huyết, tránh tình trạng lão hóa và bệnh tật do đường huyết dao động thất thường gây ra. Dù là nấu súp, hấp hay dùng để thay thế lương thực chính đều rất phù hợp.
Gạo nếp cẩm
So với gạo trắng, gạo nếp cẩm sở hữu hàm lượng anthocyanin và chất xơ cao hơn hẳn, giúp ổn định đường huyết và duy trì sức khỏe đường ruột. Trong đó, “anthocyanin” được công nhận là một trong những thành phần tự nhiên chống lại các gốc tự do hiệu quả nhất hiện nay.
Bên cạnh đó, đối với những người muốn cải thiện tình trạng tiền tiểu đường, hội chứng chuyển hóa hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch, gạo nếp cẩm chính là chìa khóa để phòng ngừa và làm chậm quá trình lão hóa. Đây là thực phẩm trường thọ thực sự giúp chăm sóc cơ thể toàn diện từ trong ra ngoài.
Việt quất
Quả việt quất có hàm lượng anthocyanin cực cao, mang lại công dụng chống oxy hóa và kháng viêm mạnh mẽ. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, những người thường xuyên ăn việt quất có nguy cơ mắc bệnh Alzheimer, bệnh tim mạch và một số loại ung thư giảm đi đáng kể.
Việt quất cũng có tác dụng bảo vệ da, thị lực và sức khỏe não bộ, là thực phẩm chống lão hóa thiết yếu cho con người hiện đại trước những áp lực cuộc sống.
Quả óc chó
Quả óc chó rất giàu axit béo omega-3, vitamin E và nhiều thành phần chống oxy hóa khác, giúp điều hòa cholesterol hiệu quả, phòng ngừa xơ vữa động mạch và tăng cường chức năng não bộ.
Người trung niên và người cao tuổi nếu ăn quả óc chó mỗi ngày có thể giảm đáng kể nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ và bệnh tim mạch. Ngoài ra, “hormone thực vật tự nhiên” trong loại hạt này còn hỗ trợ phụ nữ cân bằng nội tiết tố. Bạn có thể ăn trực tiếp hoặc thêm vào các món nướng, món salad một cách dễ dàng và tiện lợi.
Cá biển sâu và hải sản
Trong chế độ ăn Địa Trung Hải, hải sản chiếm tỷ trọng rất cao và điều này đã được chứng minh là nguyên nhân quan trọng giúp cư dân vùng này có tỷ lệ tử vong thấp rõ rệt.
Các loại cá biển sâu như cá thu, cá hồi rất giàu EPA và DHA, giúp giảm viêm, ổn định mỡ máu và bảo vệ dây thần kinh não bộ. Trong khi đó, các loại động vật có vỏ (nghêu, sò, trai…) và tôm cũng là nguồn thực phẩm ít béo, giàu protein chất lượng cao. Tiêu thụ một lượng vừa phải sẽ giúp duy trì khối lượng cơ bắp, phòng ngừa hội chứng suy giảm cơ (sarcopenia).
Bản thân long nhãn chứa hàm lượng sắt cao cùng nhiều loại vitamin, giúp cải thiện hệ thần kinh và quá trình chuyển hóa ở não cho những người bị mất ngủ kinh niên, hay quên, tâm trạng bất ổn hoặc cơ thể suy nhược.
Tuy nhiên, trong chế độ ăn hàng ngày cần lưu ý rằng long nhãn có hàm lượng đường khá cao. Do đó, khuyến nghị nên ăn với lượng nhỏ và đúng thời điểm. Việc pha trà uống sau kỳ kinh nguyệt hoặc khi gặp áp lực lớn sẽ giúp phát huy tối đa hiệu quả bổ máu, hỗ trợ giấc ngủ và kéo dài tuổi thọ.
Kỷ tử
Kỷ tử là loại hạt được cả dinh dưỡng học hiện đại lẫn Y học cổ truyền đánh giá cao. Không chỉ giàu $beta$-carotene và vitamin C, kỷ tử còn hỗ trợ nâng cao khả năng giải độc của gan, bảo vệ thị lực và tăng cường miễn dịch.
Đối với những người hiện đại thường xuyên dùng mắt quá độ, sinh hoạt không điều độ và có hệ miễn dịch kém, việc ăn một lượng nhỏ kỷ tử mỗi ngày có thể làm giảm nguy cơ mệt mỏi mãn tính và lão hóa mắt. Đây là sản phẩm chống lão hóa hàng ngày không thể thiếu cho dân văn phòng và những người áp lực cao.
Táo đỏ
Táo đỏ được mệnh danh là “viên vitamin tự nhiên”, rất giàu sắt và vitamin C, là nguyên liệu tuyệt vời để bổ máu và dưỡng nhan. Đối với những người thường xuyên bị bận tay chân lạnh, sắc mặt sạm tối hoặc miễn dịch kém, táo đỏ có thể điều hòa thể chất, tăng cường tuần hoàn và chuyển hóa một cách hiệu quả.
Loại quả này còn có tác dụng trừ ẩm, đuổi hàn, rất thích hợp để nấu canh hoặc pha trà. Sử dụng lâu dài giúp cải thiện tình trạng mệt mỏi, suy giảm miễn dịch, từ đó hỗ trợ làm giảm tỷ lệ mắc nhiều bệnh mãn tính.
Là 1 người đàn ông có ngoại hình khá đậm người, anh S. chủ quan cho rằng việc thừa cân, tăng huyết áp hay ngủ ngáy là điều hết sức bình thường. Anh không hề biết rằng, chính những tiếng ngáy ấy lại là lời cảnh báo âm thầm của cơ thể trước hội chứng ngưng thở khi ngủ - một bệnh lý nguy hiểm nhưng rất dễ bị qua.
Mọi chuyện đổ ập xuống vào một ngày đầu năm. Anh S. nhập viện tại Bệnh viện đa khoa quốc tế Nam Sài Gòn trong tình trạng khiến bất cứ ai chứng kiến cũng phải lo lắng: toàn thân phù nề, môi tím tái, tinh thần lơ mơ và hơi thở đứt quãng. Chỉ số oxy trong máu (SpO2) - vốn là thước đo sự sống - đã tụt xuống dưới mức 85%. Kết quả chụp phim MSCT cho thấy anh rơi vào tình trạng suy hô hấp cấp, tổn thương phổi do thiếu khí kéo dài.
Ngay lập tức, anh được chuyển thẳng vào Khoa Hồi sức tích cực (ICU). Các bác sĩ phải đặt ống nội khí quản, cho anh thở máy hoàn toàn để giành giật lại từng nhịp thở.
Sau khi được cấp cứu qua cơn nguy kịch và cai máy thở thành công, để tìm nguyên nhân gốc rễ, các bác sĩ đã tiến hành đo đa ký giấc ngủ - một kỹ thuật chuyên sâu giúp "giải mã" tiếng ngáy và các bất thường hô hấp trong lúc ngủ. Kết quả khiến các bác sĩ không khỏi lo ngại khi chỉ số ngưng thở (AHI) của anh S. lên tới 104 lần/giờ. Điều này có nghĩa là cứ chưa đầy 1 phút, anh lại bị ngưng thở một lần. Có những thời điểm, lượng oxy trong máu tụt sâu chạm mốc nguy hiểm, chỉ còn 51%. Đường thở vùng họng của anh bị chèn ép hoàn toàn bởi khối amidan quá phát và phần màn hầu, lưỡi gà sa thấp như một chiếc cửa sập đóng kín lối đi của oxy.
"Nếu không phẫu thuật triệt để để khơi thông đường thở, người bệnh khó có cơ hội cai máy thở, thậm chí nguy cơ đột quỵ hoặc ngừng tim ngay trên giường bệnh là rất cao", thạc sĩ - bác sĩ chuyên khoa 2 Lê Nhật Vinh (phụ trách Khoa Liên chuyên khoa) chia sẻ về mức độ nguy kịch của ca bệnh.
Một cuộc hội chẩn khẩn cấp được đưa ra. Sau khi nâng đỡ thể trạng của anh S. ổn định, ê kíp phẫu thuật và gây mê hồi sức đã quyết định thực hiện ca phẫu thuật "3 trong 1" chỉnh hình hình đường thở trên.
Trong phòng mổ, bằng sự chuẩn xác và hỗ trợ của công nghệ Coblator (sóng plasma nhiệt độ thấp), bác sĩ Lê Nhật Vinh đã khéo léo cắt bỏ hai khối amidan khổng lồ, thu gọn mô lưỡi gà phì đại, đồng thời chỉnh hình màn hầu và làm gọn vùng đáy lưỡi dưới sự hỗ trợ của camera nội soi. Từng mm đường thở bị tắc nghẽn suốt 5 năm qua của người bệnh lần lượt được giải phóng, mở ra lối đi thông thoáng cho dòng khí lưu thông.
Năm ngày sau ca phẫu thuật phức tạp, phòng bệnh không còn những tiếng thở dốc nghẹn ngào, cũng không còn tiếng còi báo động của máy đo SpO2. Anh S. tỉnh dậy, nở một nụ cười nhẹ nhõm. Lần đầu tiên sau nhiều năm, anh cho biết mình có lại một giấc ngủ sâu đúng nghĩa - một giấc ngủ không còn những cơn ngột ngạt giữa đêm.
Sau nửa tháng điều trị kiên trì, anh S. đã được cầm trên tay tờ giấy xuất viện, khép lại hành trình "vượt cửa tử" đầy ngoạn mục.
Câu chuyện của anh S. không chỉ là 1 ca bệnh được điều trị thành công, mà còn là hồi chuông cảnh tỉnh cho nhiều người: Đằng sau tiếng ngáy to, đằng sau những cơn hụt hơi ban đêm rất có thể là một lưỡi hái tử thần đang rình rập.
Đáng nói hơn, các chuyên gia y tế cảnh báo, nguy cơ suy hô hấp hay tử vong do ngưng thở khi ngủ thường diễn tiến âm thầm và nghiêm trọng hơn trên các bệnh lý nền như tăng huyết áp, béo phì, tim mạch hay rối loạn chuyển hóa - những bệnh lý hoàn toàn có thể phát hiện sớm qua các danh mục khám tổng quát.
"Có những đêm, tôi nhận được những tin nhắn rất ngắn từ Tổ công tác Hồ sơ sức khỏe điện tử của Sở Y tế: "Đã đồng bộ thêm được hơn 50.000 hồ sơ"; "Đã xử lý xong lỗi hiển thị"; "Đã kết nối thành công dữ liệu"...
Đằng sau những dòng tin nhắn ấy, tôi biết có những con người vẫn đang ngồi trước màn hình máy tính lúc nửa đêm.
Họ không mặc áo choàng trong phòng mổ, không đứng bên giường bệnh, nhưng cũng trải qua những "ca trực" của riêng mình", PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TPHCM chia sẻ, đồng thời thông báo từ ngày 1/7, người dân thành phố đã có thể mở ứng dụng Công dân số để theo dõi thông tin sức khỏe của mình.
Theo ông Thượng, có người từng thắc mắc rằng hồ sơ sức khỏe điện tử có gì đặc biệt ngoài việc đưa dữ liệu lên điện thoại? Tuy nhiên, điều ngành y tế đang làm không phải đưa vài kết quả xét nghiệm lên một ứng dụng, mà đang tạo ra một "ký ức sức khỏe" cho mỗi người dân.
"Một đứa trẻ hôm nay được khám sức khỏe ở trường học. 20 năm sau khi đến một bệnh viện khác, những thông tin ấy vẫn còn được lưu giữ. Một người cao tuổi khám định kỳ tại trạm y tế. Những chỉ số huyết áp, đường huyết, chức năng gan, thận… sẽ không còn nằm rải rác trong những tập hồ sơ giấy mà được tích lũy liên tục.
Mỗi lần khám sức khỏe sẽ không còn là một sự kiện riêng lẻ mà trở thành một mắt xích trong hành trình chăm sóc suốt cuộc đời. Đó mới là giá trị thật sự của hồ sơ sức khỏe điện tử", ông Thượng nói.
Giám đốc Sở Y tế TPHCM cho biết, để có được thành quả trên cần biết bao công việc ở phía sau, khi hàng triệu dòng dữ liệu phải được chuẩn hóa và hàng nghìn tình huống phát sinh phải được xử lý. Nhiều trường hợp chỉ sai một ký tự cũng khiến dữ liệu không thể liên thông.
"Tôi biết có những chuyên viên công nghệ thông tin nhiều tuần liền gần như không có ngày nghỉ trọn vẹn. Ban ngày họ họp với các bệnh viện, với Trung tâm Chuyển đổi số Thành phố và các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ. Buổi tối, họ lại tiếp tục rà soát dữ liệu, kiểm thử hệ thống, xử lý lỗi phát sinh...
Có người cứu sống một bệnh nhân trong phòng cấp cứu. Có người cứu cánh tay trong phòng mổ. Và cũng có những người đang lặng lẽ xây dựng một nền tảng dữ liệu, để hàng triệu người dân được chăm sóc sức khỏe tốt hơn trong nhiều năm tới.
Có những ca trực dù không có bệnh nhân, nhưng lại đang góp phần chăm sóc sức khỏe cho cả thành phố", Giám đốc Sở Y tế TPHCM chia sẻ.
Cũng theo PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, thành công trên mới chỉ là điểm khởi đầu. Hồ sơ sức khỏe điện tử sẽ còn tiếp tục được hoàn thiện, bổ sung nhiều tiện ích, với mục tiêu lớn nhất là mang lại lợi ích cho người dân.
Thuốc amivantamab, một phương pháp điều trị ung thư trúng đích bằng hình thức tiêm dưới da, mở ra hy vọng mới khi giúp thu nhỏ khối u ở hơn một phần ba số bệnh nhân ung thư đầu và cổ tái phát hoặc di căn. Nhóm bệnh nhân này vốn đã kháng các phác đồ điều trị tiêu chuẩn, theo Viện Nghiên cứu Ung thư London (ICR).
Trước đó, amivantamab, do tập đoàn Johnson & Johnson phát triển, là phương pháp điều trị thuộc nhóm kháng thể đơn dòng đặc hiệu kép. Loại thuốc này hiện đã được cấp phép để điều trị cho nhiều phân nhóm ung thư phổi ở các bước điều trị khác nhau.
Các nhà khoa học thiết kế loại protein nhân tạo này hoạt động như một chiếc còng số 8, tự động dò tìm và khóa chặt cùng lúc hai mục tiêu then chốt trên bề mặt tế bào ung thư. Mục tiêu thứ nhất là EGFR, một loại protein đóng vai trò như động cơ thúc đẩy khối u tăng sinh đột biến. Mục tiêu thứ hai là MET, con đường truyền tín hiệu bí mật giúp tế bào ác tính lẩn trốn và chống lại các loại thuốc hóa trị, miễn dịch thông thường.
Ngay khi khóa chặt hai tín hiệu sinh tồn này khiến tế bào ung thư kiệt quệ, amivantamab tiếp tục phát huy tác dụng sinh học thứ ba. Thuốc đóng vai trò như một hồi chuông báo động, kích hoạt hệ thống miễn dịch của cơ thể. Các tế bào bạch cầu ngay lập tức nhận diện tín hiệu, di chuyển đến khu vực có khối u và trực tiếp tiêu diệt các mầm bệnh đang suy yếu.
Đội ngũ y tế tiêm trực tiếp một lượng nhỏ amivantamab vào lớp mô dưới da bệnh nhân thay vì truyền dịch pha loãng qua đường tĩnh mạch. Phương pháp đưa thuốc mới này giúp các hoạt chất thâm nhập nhanh chóng vào cơ thể, phát huy tác dụng bao vây khối u chỉ trong thời gian ngắn. Bệnh nhân hoàn toàn có thể hoàn thành quy trình tiêm tại phòng khám ngoại trú và về nhà ngay, tránh được tâm lý mệt mỏi khi phải lưu trú dài ngày tại bệnh viện. Những bệnh nhân được điều trị bằng amivantamab có thời gian sống thêm trung vị là 12,5 tháng kể từ khi bắt đầu điều trị.
Kết quả thử nghiệm lâm sàng pha Ib/II mang tên OrigAMI-4, do các nhà khoa học ICR thực hiện, được báo cáo hôm 31/5 tại Hội nghị Thường niên của Hiệp hội Ung thư Lâm sàng Mỹ (ASCO) và xuất bản trên Tạp chí Ung thư Lâm sàng (JCO), xác nhận tình trạng thu nhỏ khối u ở 42% số bệnh nhân được điều trị bằng thuốc amivantamab.
Các nhà khoa học cho biết kết quả này là bằng chứng vững chắc để tiếp tục phát triển amivantamab thành một phương pháp điều trị đầy hứa hẹn cho ung thư đầu và cổ. Đây là căn bệnh đang ảnh hưởng đến khoảng 12.800 người tại Anh mỗi năm và cũng là loại ung thư phổ biến thứ 6 trên thế giới.
Thử nghiệm được triển khai tại 55 bệnh viện ở 11 quốc gia, tập trung vào những người mắc ung thư đầu và cổ. Ung thư biểu mô tế bào vảy vùng đầu và cổ là căn bệnh ác tính tiến triển rất nhanh, làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Các triệu chứng như đau đớn và nuốt nghẹn khiến bệnh nhân gặp nhiều khó khăn khi ăn uống, giao tiếp, từ đó không đảm bảo được dinh dưỡng cho cơ thể. Một số dạng ung thư đầu cổ gồm các khối u ở khoang miệng, thanh quản và các phần của họng, nằm trong số những loại khó chữa nhất, thường có kết quả điều trị xấu và luôn đòi hỏi những bài thuốc mới hiệu quả hơn. Tính chung trong các loại ung thư đầu cổ, có tới một nửa số bệnh nhân sẽ bị tái phát hoặc di căn, ngay cả khi bệnh đã được phát hiện và điều trị từ giai đoạn sớm.
Một khi bệnh tái phát hoặc di căn, tỷ lệ sống sót sau 5 năm chỉ còn khoảng 15%. Đối với những bệnh nhân phải chuyển sang phác đồ điều trị tiếp theo, các loại thuốc hiện tại đem lại lợi ích rất hạn chế khi tỷ lệ đáp ứng với thuốc hiếm khi vượt quá 24% và hiếm người đạt được kết quả sạch bóng khối u hoàn toàn.
Nhóm một của nghiên cứu OrigAMI-4 gồm 102 bệnh nhân ung thư biểu mô tế bào vảy vùng đầu và cổ tái phát hoặc di căn, có khối u vẫn tiếp tục phát triển bất chấp trước đó đã được điều trị bằng liệu pháp miễn dịch và hóa trị dựa trên nền platinum.
Trong quá trình thử nghiệm, các bác sĩ ghi nhận khối u đã thu nhỏ ở 43 bệnh nhân. Trong đó, 15 người đáp ứng hoàn toàn, nghĩa là khối u biến mất trên các phương pháp chẩn đoán hình ảnh, và 28 người bệnh đạt đáp ứng một phần khi khối u thu nhỏ đáng kể.
Chuyên gia nhận định nếu những kết quả khả quan từ nghiên cứu trên tiếp tục được khẳng định trong các thử nghiệm quy mô lớn hơn như thử nghiệm lâm sàng pha 3 OrigAMI-5 đang diễn ra, phương pháp điều trị này sẽ sớm được phê duyệt, đem lại cơ hội sống cho hàng chục nghìn người khác trên toàn thế giới mỗi năm.
