Là 1 người đàn ông có ngoại hình khá đậm người, anh S. chủ quan cho rằng việc thừa cân, tăng huyết áp hay ngủ ngáy là điều hết sức bình thường. Anh không hề biết rằng, chính những tiếng ngáy ấy lại là lời cảnh báo âm thầm của cơ thể trước hội chứng ngưng thở khi ngủ – một bệnh lý nguy hiểm nhưng rất dễ bị qua.
Mọi chuyện đổ ập xuống vào một ngày đầu năm. Anh S. nhập viện tại Bệnh viện đa khoa quốc tế Nam Sài Gòn trong tình trạng khiến bất cứ ai chứng kiến cũng phải lo lắng: toàn thân phù nề, môi tím tái, tinh thần lơ mơ và hơi thở đứt quãng. Chỉ số oxy trong máu (SpO2) – vốn là thước đo sự sống – đã tụt xuống dưới mức 85%. Kết quả chụp phim MSCT cho thấy anh rơi vào tình trạng suy hô hấp cấp, tổn thương phổi do thiếu khí kéo dài.
Ngay lập tức, anh được chuyển thẳng vào Khoa Hồi sức tích cực (ICU). Các bác sĩ phải đặt ống nội khí quản, cho anh thở máy hoàn toàn để giành giật lại từng nhịp thở.
Sau khi được cấp cứu qua cơn nguy kịch và cai máy thở thành công, để tìm nguyên nhân gốc rễ, các bác sĩ đã tiến hành đo đa ký giấc ngủ – một kỹ thuật chuyên sâu giúp “giải mã” tiếng ngáy và các bất thường hô hấp trong lúc ngủ. Kết quả khiến các bác sĩ không khỏi lo ngại khi chỉ số ngưng thở (AHI) của anh S. lên tới 104 lần/giờ. Điều này có nghĩa là cứ chưa đầy 1 phút, anh lại bị ngưng thở một lần. Có những thời điểm, lượng oxy trong máu tụt sâu chạm mốc nguy hiểm, chỉ còn 51%. Đường thở vùng họng của anh bị chèn ép hoàn toàn bởi khối amidan quá phát và phần màn hầu, lưỡi gà sa thấp như một chiếc cửa sập đóng kín lối đi của oxy.
“Nếu không phẫu thuật triệt để để khơi thông đường thở, người bệnh khó có cơ hội cai máy thở, thậm chí nguy cơ đột quỵ hoặc ngừng tim ngay trên giường bệnh là rất cao”, thạc sĩ – bác sĩ chuyên khoa 2 Lê Nhật Vinh (phụ trách Khoa Liên chuyên khoa) chia sẻ về mức độ nguy kịch của ca bệnh.
Một cuộc hội chẩn khẩn cấp được đưa ra. Sau khi nâng đỡ thể trạng của anh S. ổn định, ê kíp phẫu thuật và gây mê hồi sức đã quyết định thực hiện ca phẫu thuật “3 trong 1” chỉnh hình hình đường thở trên.
Trong phòng mổ, bằng sự chuẩn xác và hỗ trợ của công nghệ Coblator (sóng plasma nhiệt độ thấp), bác sĩ Lê Nhật Vinh đã khéo léo cắt bỏ hai khối amidan khổng lồ, thu gọn mô lưỡi gà phì đại, đồng thời chỉnh hình màn hầu và làm gọn vùng đáy lưỡi dưới sự hỗ trợ của camera nội soi. Từng mm đường thở bị tắc nghẽn suốt 5 năm qua của người bệnh lần lượt được giải phóng, mở ra lối đi thông thoáng cho dòng khí lưu thông.
Năm ngày sau ca phẫu thuật phức tạp, phòng bệnh không còn những tiếng thở dốc nghẹn ngào, cũng không còn tiếng còi báo động của máy đo SpO2. Anh S. tỉnh dậy, nở một nụ cười nhẹ nhõm. Lần đầu tiên sau nhiều năm, anh cho biết mình có lại một giấc ngủ sâu đúng nghĩa – một giấc ngủ không còn những cơn ngột ngạt giữa đêm.
Sau nửa tháng điều trị kiên trì, anh S. đã được cầm trên tay tờ giấy xuất viện, khép lại hành trình “vượt cửa tử” đầy ngoạn mục.
Câu chuyện của anh S. không chỉ là 1 ca bệnh được điều trị thành công, mà còn là hồi chuông cảnh tỉnh cho nhiều người: Đằng sau tiếng ngáy to, đằng sau những cơn hụt hơi ban đêm rất có thể là một lưỡi hái tử thần đang rình rập.
Đáng nói hơn, các chuyên gia y tế cảnh báo, nguy cơ suy hô hấp hay tử vong do ngưng thở khi ngủ thường diễn tiến âm thầm và nghiêm trọng hơn trên các bệnh lý nền như tăng huyết áp, béo phì, tim mạch hay rối loạn chuyển hóa – những bệnh lý hoàn toàn có thể phát hiện sớm qua các danh mục khám tổng quát.
Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo thông tư hướng dẫn thực hiện một số nội dung của chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035 (giai đoạn I từ năm 2026-2030).
Theo dự thảo, nền tảng Trạm Y tế xã sẽ là hệ thống thông tin thống nhất trên toàn quốc, phục vụ việc tạo lập, cập nhật dữ liệu sức khỏe cá nhân ngay từ tuyến y tế cơ sở.
Dữ liệu phải bảo đảm các tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống", đồng thời được liên thông với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, cơ sở dữ liệu quốc gia và kho dữ liệu y tế của địa phương theo nguyên tắc "thống nhất, dùng chung".
Hệ thống cũng sẽ quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử, sổ sức khỏe điện tử và kết nối với các nền tảng khác để đáp ứng yêu cầu quản lý đặc thù của từng địa phương.
Dự thảo dự kiến triển khai đồng bộ Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID và Hồ sơ sức khỏe điện tử toàn dân.
Theo đó, người dân khi đến khám tại trạm y tế hoặc các cơ sở khám chữa bệnh trên toàn quốc sẽ sử dụng sổ sức khỏe điện tử trên VNeID, không phải cung cấp lại thông tin hành chính, tiền sử bệnh tật hay lịch sử khám chữa bệnh đã được cập nhật trong hệ thống. Hồ sơ sức khỏe điện tử sẽ được quản lý theo vòng đời của mỗi người dân.
Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng đề xuất mở rộng dịch vụ tư vấn khám chữa bệnh từ xa. Người dân có thể gửi yêu cầu tư vấn sức khỏe qua nền tảng số, được cán bộ y tế hướng dẫn chăm sóc tại nhà, theo dõi bệnh mạn tính hoặc tư vấn sử dụng dịch vụ y tế phù hợp.
Danh mục bệnh khám chữa bệnh từ xa được thực hiện theo quy định hiện hành của Bộ Y tế.
Dự thảo khuyến khích các địa phương triển khai nhiều dịch vụ. Các tiện ích có thể được tích hợp gồm đặt lịch khám trực tuyến, nhắc lịch tái khám, tiêm chủng và uống thuốc; theo dõi, cảnh báo các chỉ số sức khỏe; hỗ trợ quản lý người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính, phụ nữ mang thai…
Dự thảo cũng đưa ra định hướng triển khai mô hình bác sĩ gia đình gắn với hồ sơ sức khỏe điện tử và nền tảng tư vấn khám chữa bệnh từ xa, thực hiện sáng kiến "mỗi người dân có một bác sĩ".
Theo đó, người dân sẽ được quản lý sức khỏe liên tục tại cộng đồng thông qua hồ sơ sức khỏe điện tử.
Các nhóm ưu tiên như người cao tuổi, người mắc bệnh không lây nhiễm, phụ nữ mang thai, trẻ em, người khuyết tật và người sau điều trị nội trú sẽ được theo dõi thường xuyên.
Dự thảo cũng khuyến khích ứng dụng các thiết bị y tế thông minh để theo dõi sức khỏe tại nhà, thu thập các chỉ số sức khỏe và kết nối trực tiếp vào hồ sơ sức khỏe điện tử.
Trên cơ sở đó, cán bộ y tế có thể theo dõi, cảnh báo sớm nguy cơ, tư vấn chăm sóc sức khỏe hoặc hướng dẫn người dân đến cơ sở khám chữa bệnh khi phát hiện dấu hiệu bất thường.
Để triển khai các nội dung trên, dự thảo đề xuất sử dụng vốn đầu tư công để xây dựng nền tảng Trạm Y tế xã.
Kinh phí thường xuyên sẽ được bố trí cho việc nâng cấp, thuê dịch vụ công nghệ thông tin, vận hành hệ thống, chuẩn hóa và làm sạch dữ liệu, đào tạo cán bộ, kiểm tra, giám sát và các hoạt động phục vụ trực tiếp cho mục tiêu chuyển đổi số y tế cơ sở.
Dưới phần bình luận của video cho trẻ ăn mỡ heo, đa số phụ huynh cho rằng không nên cho trẻ ăn riêng mỡ heo mà cần trộn với cơm/cháo. Nếu muốn bổ sung chất béo, nhiều ý kiến khuyên ưu tiên dầu thực vật vì cho rằng mỡ heo không tốt cho tiêu hóa của trẻ.
Từ đó, tiến sĩ - bác sĩ Nguyễn Thị Thu Hậu, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP.HCM) cho biết, thực chất, mỡ heo không phải thực phẩm độc hại, nhưng cũng không nên trở thành món ăn chính hoặc ăn với lượng lớn, đặc biệt ở trẻ nhỏ đang ăn dặm.
Theo bác sĩ Thu Hậu, nhiều phụ huynh không đồng tình với việc cho trẻ ăn mỡ heo có thể vì 3 lý do:
Thứ nhất, mỡ heo chứa nhiều chất béo bão hòa. Nếu ăn quá nhiều và kéo dài có thể:
“Ở trẻ nhỏ, nguy cơ ‘rối loạn mỡ máu ngay lập tức’ không thường gặp nếu ăn một vài lần, nhưng việc hình thành chế độ ăn quá nhiều chất béo bão hòa từ sớm là điều giới chuyên môn không khuyến khích”, bác sĩ Hậu nói.
Thứ hai, trẻ ăn dặm có hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện. Ăn quá nhiều mỡ trong một lần có thể gây đầy bụng, tiêu chảy, nôn ói, khó tiêu. Đặc biệt nếu cho ăn kiểu “ăn riêng một chén mỡ” hoặc lượng lớn như một món chính thì không phù hợp với sinh lý tiêu hóa của trẻ nhỏ.
Thứ ba, nhiều video tạo cảm giác rằng càng ăn nhiều mỡ càng tốt, mỡ động vật “thần kỳ” hơn các thực phẩm khác hoặc có thể thay thế hoàn toàn dầu thực vật. Đây là điều dễ gây hiểu lầm. Trong dinh dưỡng trẻ em, nguyên tắc quan trọng nhất là đa dạng và cân bằng, không thần thánh hóa một thực phẩm riêng lẻ.
Câu trả lời là có thể có lợi nếu dùng đúng cách và đúng lượng. Bác sĩ Hậu cho biết, mỡ heo cung cấp năng lượng đậm đặc; axit béo cần thiết cho phát triển não bộ và hệ thần kinh; hỗ trợ hấp thu vitamin tan trong dầu mỡ như vitamin A, D, E, K; giúp món ăn mềm và tăng hương vị.
Có thể cho trẻ dùng mỡ heo khi bé đã ăn dặm ổn định (thường sau 6 tháng tuổi), không có rối loạn chuyển hóa đặc biệt và chỉ sử dụng như một phần nhỏ trong bữa ăn. Một ít mỡ thêm vào cháo hoặc bột giúp tăng năng lượng, nên dùng xen kẽ với dầu thực vật và kết hợp cùng thịt, cá, rau củ để bữa ăn cân đối hơn.
Nên hạn chế mỡ heo nếu trẻ thừa cân, có tiền sử gia đình rối loạn lipid máu sớm, mắc bệnh gan mật, viêm tụy, rối loạn hấp thu chất béo hoặc thường khó tiêu, tiêu chảy sau bữa nhiều dầu mỡ. Không nên cho trẻ ăn mỡ heo nguyên miếng, dùng thay hoàn toàn dầu thực vật hay xem đây là cách giúp tăng cân nhanh.
Bác sĩ Thu Hậu lưu ý một số điều sau nếu phụ huynh cho trẻ ăn dặm với mỡ heo.
Về lượng: Điều quan trọng nhất là “một lượng nhỏ phù hợp”, không phải ăn càng nhiều càng tốt. Thông thường chỉ cần thêm một lượng đủ chất béo vào khẩu phần ăn dặm, theo bệnh viện đã hướng dẫn, khoảng 1 muỗng canh trên mỗi 1 chén cháo hay bột. Tổng chất béo nên cân đối trong cả ngày và không nên cho trẻ ăn mỡ riêng như món tráng miệng hay “ăn thay yaourt”.
Về cách chế biến: Nên dùng mỡ sạch, có nguồn gốc rõ ràng; thắng mỡ đúng cách, tránh cháy khét hoặc chiên đi chiên lại nhiều lần vì có thể tạo các hợp chất bất lợi cho sức khỏe.
Về phối hợp thực phẩm: Nên kết hợp tinh bột, đạm, rau củ, trái cây và chất béo đa dạng. Không nên để khẩu phần chỉ tập trung quá nhiều vào chất béo.
Trưa 10/4, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết kết quả xét nghiệm ban đầu tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định ghi nhận trong 10 mẫu phân được lấy có 7 mẫu dương tính với Salmonella. Các đơn vị chuyên môn, trong đó có Đơn vị nghiên cứu lâm sàng Đại học Oxford (OUCRU) đang tiếp tục phối hợp lấy thêm mẫu, định type vi khuẩn nhằm xác định chính xác tác nhân gây bệnh và nguồn lây.
Tính đến sáng cùng ngày, ngành y tế ghi nhận 148 trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm liên quan đến Trường Tiểu học Bình Quới Tây. Trong đó, 102 trường hợp được theo dõi, điều trị ngoại trú và 46 trường hợp điều trị nội trú. Tình trạng chung của các bệnh nhân ổn định, chưa ghi nhận ca diễn tiến nặng.
Sở Y tế TP HCM chỉ đạo bệnh viện theo dõi, điều trị và lấy mẫu xác định tác nhân. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP HCM phối hợp điều tra dịch tễ, xét nghiệm làm rõ nguyên nhân. Hiện chưa rõ các cháu xuất hiện triệu chứng bất thường do ăn món gì và ăn ở đâu.
Trước đó, lãnh đạo nhà trường cho hay ngay đầu giờ sáng 8/4 nhiều học sinh khối 1-3 đã có biểu hiện mệt, sốt. Trường đã dừng tổ chức ăn bán trú, mẫu thức ăn ngày 7-8/4 được gửi xét nghiệm, chưa có kết quả.
Salmonella là vi khuẩn hàng đầu gây tiêu chảy trên toàn cầu và là nguyên nhân của nhiều vụ ngộ độc thực phẩm quy mô lớn. Vi khuẩn xâm nhập qua đường ăn uống, gây đau bụng, nôn, tiêu chảy; nặng có thể dẫn đến mất nước, nhiễm trùng huyết, nguy hiểm tính mạng.
Triệu chứng thường khởi phát sau khi ăn khoảng một ngày, nhưng có thể muộn tới 4-5 ngày. Bác sĩ khuyến cáo khi có dấu hiệu nghi ngờ ngộ độc thực phẩm như nôn ói, tiêu chảy, đau bụng, sốt, nên ngừng sử dụng thực phẩm nghi ngờ và bù nước bằng dung dịch oresol hoặc nước chín để nguội. Không tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy hoặc kháng sinh vì có thể làm tình trạng nặng hơn. Nếu nôn nhiều, tiêu chảy liên tục, sốt cao hoặc có dấu hiệu mất nước (môi khô, tiểu ít, mệt lả), cần đến cơ sở y tế để được điều trị.
