“Còn nhớ khi tôi cho Iran 10 ngày để đạt được thỏa thuận hoặc mở eo biển Hormuz không?” – Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên nền tảng Truth Social ngày 4-4.
“Thời gian đang cạn dần. Còn 48 giờ trước khi mọi hậu quả khủng khiếp sẽ giáng xuống họ” – nhà lãnh đạo Mỹ nêu cảnh báo.
Theo Hãng tin AFP, ban đầu, vào ngày 21-3, ông Trump đã đe dọa sẽ “xóa sổ” các nhà máy điện của Iran, bắt đầu với nhà máy điện lớn nhất của nước này, “nếu Iran không mở hoàn toàn eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ”.
Tuy nhiên, hai ngày sau, ông cho biết “các cuộc nói chuyện rất tốt đẹp và hiệu quả” đang được tổ chức với phía Iran. Ông đã hoãn mọi cuộc tấn công vào các nhà máy điện Iran trong vòng 5 ngày.
Sau đó ông tiếp tục gia hạn, kéo dài đến 20h tối 6-4 theo giờ Mỹ (tức 7h sáng 7-4 theo giờ Việt Nam).
“Quân đội của chúng tôi, lực lượng vĩ đại và hùng mạnh nhất ở bất cứ đâu trên thế giới, thậm chí còn chưa bắt đầu phá hủy những gì còn lại ở Iran. Tiếp theo sẽ là các cây cầu, rồi đến các nhà máy điện!” – ông Trump viết trên Truth Social hôm 2-4.
Những ngày qua ông Trump liên tục dọa sẽ giáng đòn mạnh vào Iran. Các chuyên gia cho rằng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng dân sự có thể cấu thành “tội ác chiến tranh”, theo AFP.
Ngày 4-4, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Tehran đang hướng tới việc đạt được một thỏa thuận chấm dứt xung đột với Mỹ và Israel theo hướng “toàn diện và lâu dài”.
Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội X, Ngoại trưởng Araghchi khẳng định lập trường của Iran đang bị một số phương tiện truyền thông Mỹ “diễn giải sai lệch”, đồng thời nhấn mạnh Tehran không từ chối tham gia các cuộc đàm phán tại Islamabad (Pakistan) như một số thông tin trước đó.
Ông Araghchi nêu rõ điều quan trọng đối với Iran không phải là địa điểm đàm phán mà là các điều kiện bảo đảm chấm dứt “cuộc chiến phi pháp” một cách dứt điểm và bền vững.
Trong diễn biến khác, Nga đã bắt đầu đợt sơ tán theo kế hoạch đối với 198 công nhân khỏi nhà máy điện hạt nhân Bushehr ở Iran, ngay sau khi một quả đạn do các cuộc tấn công của Mỹ và Israel rơi xuống gần cơ sở này.
“Đúng như kế hoạch, chúng tôi đã bắt đầu giai đoạn chính của cuộc sơ tán hôm nay (4-4)” – Hãng thông tấn Tass của Nga dẫn lời ông Alexey Likhachev, tổng giám đốc Tập đoàn năng lượng hạt nhân Rosatom của Nga.
Đây là đợt sơ tán thứ ba khỏi cơ sở này và hiện vẫn còn khoảng 100 nhân viên Nga ở lại đây.
Nằm gần thành phố Bushehr trên bờ tây nam Vịnh Ba Tư, nhà máy điện hạt nhân Bushehr là cơ sở điện hạt nhân duy nhất của Iran đang hoạt động và đóng vai trò trung tâm trong chương trình năng lượng dân sự của nước này.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngày 24-4 thông báo cấp chứng nhận tiền thẩm định lần đầu tiên cho một loại thuốc điều trị sốt rét dành riêng cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Động thái được đưa ra ngay trước Ngày Thế giới phòng chống sốt rét (25-4).
Theo TTXVN, loại thuốc được phê duyệt là artemether-lumefantrine - một dạng phối hợp thuốc chống sốt rét, nay đã được bào chế phù hợp với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. WHO tuyên bố việc được đưa vào danh sách tiền thẩm định đồng nghĩa với việc thuốc đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng, an toàn và hiệu quả.
Trước đây, trẻ sơ sinh mắc sốt rét thường phải sử dụng các dạng thuốc dành cho trẻ lớn hơn, làm gia tăng nguy cơ sai liều, tác dụng phụ và độc tính. Việc phát triển một công thức chuyên biệt được kỳ vọng sẽ cải thiện đáng kể hiệu quả điều trị và độ an toàn cho nhóm bệnh nhi này.
Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nhấn mạnh: “Trong nhiều thế kỷ, sốt rét đã cướp đi con cái của các gia đình, cũng như sức khỏe, của cải và hy vọng của cộng đồng. Nhưng hôm nay, câu chuyện đang thay đổi. Các loại vắc xin mới, xét nghiệm chẩn đoán, màn chống muỗi thế hệ mới và các loại thuốc hiệu quả, trong đó có cả những loại dành cho trẻ nhỏ nhất, đang giúp đảo ngược tình hình”.
Ông cho rằng việc chấm dứt sốt rét trong vòng một thế hệ không còn là điều xa vời, song điều này chỉ có thể đạt được nếu duy trì cam kết chính trị và tài chính bền vững.
Theo WHO, năm 2024 thế giới ghi nhận khoảng 282 triệu ca mắc sốt rét và 610.000 ca tử vong tại 80 quốc gia. Khu vực châu Phi chiếm tới 95% số ca mắc và tử vong, trong đó trẻ em dưới 5 tuổi chiếm khoảng 75% số ca tử vong.
Cơ quan y tế Liên hợp quốc cảnh báo tình trạng kháng thuốc, kháng hóa chất diệt côn trùng, hạn chế trong chẩn đoán và sự sụt giảm mạnh của nguồn tài trợ quốc tế đang tác động tới tiến trình kiểm soát sốt rét.
WHO cho biết việc đưa thuốc artemether-lumefantrine vào danh sách tiền thẩm định sẽ tạo điều kiện cho các cơ quan y tế công mua sắm và phân phối, đồng thời giúp thu hẹp khoảng trống điều trị lâu nay cho khoảng 30 triệu trẻ sơ sinh mỗi năm tại các khu vực lưu hành sốt rét, đặc biệt là ở châu Phi.
Trên phạm vi toàn cầu, khoảng 70% quốc gia vẫn chưa có hệ thống quản lý đủ mạnh để giám sát thuốc, vắc xin, xét nghiệm và thiết bị y tế. Chương trình tiền thẩm định của WHO vì vậy đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo các sản phẩm y tế phục vụ mua sắm quốc tế đáp ứng các tiêu chuẩn toàn cầu về chất lượng, an toàn, hiệu quả và hiệu suất.
Ngày 7-7, báo Wall Street Journal (Mỹ) đưa tin: Một quan chức cấp cao Mỹ cho biết Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã phóng tên lửa nhằm vào hai tàu thương mại ở eo biển Hormuz vào sáng sớm hôm nay.
Cùng ngày, trang tin Axios dẫn lời hai quan chức Mỹ tường thuật tương tự: Quân đội Iran đã phóng ít nhất hai quả tên lửa nhằm vào các tàu thương mại đang di chuyển qua eo biển Hormuz vào tối 6-7.
Trong khi đó, Hãng AFP dẫn thông tin từ cơ quan an ninh hàng hải UKMTO của Vương quốc Anh cho biết một "vật thể bay chưa xác định" đã đánh trúng và gây ra hỏa hoạn trên một tàu chở dầu ngoài khơi Oman, gần eo biển Hormuz vào ngày 6-7.
UKMTO thông tin vụ việc xảy ra cách Limah, Oman khoảng 8 hải lý về phía đông.
Chiếc tàu chở dầu báo cáo bị một vật thể bay chưa xác định đánh trúng ở mạn trái, gây ra hỏa hoạn khi đang di chuyển theo hướng nam.
Chưa rõ đây là các cuộc tấn công khác nhau hay cùng một vụ việc.
Trang Axios dẫn thông tin từ một quan chức Mỹ cho biết ngoài chiếc tàu chở dầu như UKMTO tường thuật, thì một chiếc tàu thứ hai đã bị trúng tên lửa của Iran.
Quan chức này thông tin cả hai tàu thương mại đều bị hư hại đáng kể, nhưng không có thương vong.
Axios cho rằng Mỹ có thể sẽ đáp trả bằng các đòn tấn công nhằm vào những mục tiêu liên quan Iran.
Diễn biến trên đánh dấu bước leo thang mới, có nguy cơ làm phức tạp thêm các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột giữa Mỹ - Iran.
Các cuộc tấn công diễn ra trong bối cảnh Iran đang tổ chức quốc tang cho cố lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, cũng như sau khi thỏa thuận kéo dài một tuần giữa Mỹ và Iran về việc ngừng các cuộc tấn công tại eo biển Hormuz hết hiệu lực.
Việc Iran nối lại các vụ tấn công làm dấy lên lo ngại bản ghi nhớ (MOU) - được hai nước ký chưa đầy ba tuần trước - có thể đổ vỡ.
"Vào 12h01 ngày 6/7, tàu ngầm hạt nhân chiến lược của hải quân Trung Quốc đã phóng thành công một tên lửa chiến lược mang đầu đạn mô phỏng ra vùng biển quốc tế ở Thái Bình Dương, đánh trúng khu vực mục tiêu chỉ định", người phát ngôn hải quân Trung Quốc Vương Học Mạnh thông báo.
Ông Vương mô tả đây là "nội dung huấn luyện thường niên" của quân đội Trung Quốc, nhấn mạnh nước này đã báo trước cho những quốc gia liên quan. Bắc Kinh khẳng định cuộc thử nghiệm phù hợp với luật pháp và thông lệ quốc tế, không nhằm vào quốc gia cụ thể.
Đây là lần đầu Trung Quốc tiến hành phóng thử tên lửa chiến lược trong vòng hai năm qua. Tháng 9/2024, Bắc Kinh khai hỏa tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) mang đầu đạn mô phỏng. Quả đạn lao xuống vùng biển gần quần đảo Polynesia thuộc Pháp, đánh dấu lần đầu nước này phóng ICBM ra vùng biển quốc tế trong hơn 40 năm.
Vụ phóng tên lửa diễn ra cùng ngày Trung Quốc và Nga bắt đầu cuộc diễn tập hải quân thường niên ngoài khơi thành phố Thanh Đảo. Giới chức hai nước không bình luận liệu cuộc thử nghiệm có nằm trong khuôn khổ diễn tập hay không.
Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi cho biết nước này đã bày tỏ "quan ngại sâu sắc" về việc Trung Quốc gia tăng hoạt động quân sự, thêm rằng Tokyo từng đề nghị Bắc Kinh cân nhắc lại kế hoạch phóng tên lửa.
Ngoại trưởng Australia Penny Wong cho rằng vụ phóng có nguy cơ làm mất ổn định khu vực. Ngoại trưởng New Zealand Winston Peters nói nước này cùng các quốc đảo Thái Bình Dương không muốn khu vực trở thành nơi thử nghiệm tên lửa.
Jeffrey Lewis, chuyên gia tên lửa thuộc Đại học Middlebury ở Mỹ, cho rằng Trung Quốc đã phóng tên lửa JL-3, được thử nghiệm từ năm 2018 và ra mắt lần đầu hồi năm ngoái, có tầm bắn ước tính hơn 9.000 km. Ông nhận định Trung Quốc có thể sẽ tăng tần suất thử nghiệm các hệ thống mang đầu đạn hạt nhân trong những năm tới, thay vì duy trì số lượng vụ phóng hạn chế như trước đây.
Theo ước tính của Lầu Năm Góc, Trung Quốc đang sở hữu hơn 500 đầu đạn hạt nhân và có thể nâng con số này lên hơn 1.000 vào năm 2030.
