Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngày 24-4 thông báo cấp chứng nhận tiền thẩm định lần đầu tiên cho một loại thuốc điều trị sốt rét dành riêng cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Động thái được đưa ra ngay trước Ngày Thế giới phòng chống sốt rét (25-4).
Theo TTXVN, loại thuốc được phê duyệt là artemether-lumefantrine – một dạng phối hợp thuốc chống sốt rét, nay đã được bào chế phù hợp với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. WHO tuyên bố việc được đưa vào danh sách tiền thẩm định đồng nghĩa với việc thuốc đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng, an toàn và hiệu quả.
Trước đây, trẻ sơ sinh mắc sốt rét thường phải sử dụng các dạng thuốc dành cho trẻ lớn hơn, làm gia tăng nguy cơ sai liều, tác dụng phụ và độc tính. Việc phát triển một công thức chuyên biệt được kỳ vọng sẽ cải thiện đáng kể hiệu quả điều trị và độ an toàn cho nhóm bệnh nhi này.
Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nhấn mạnh: “Trong nhiều thế kỷ, sốt rét đã cướp đi con cái của các gia đình, cũng như sức khỏe, của cải và hy vọng của cộng đồng. Nhưng hôm nay, câu chuyện đang thay đổi. Các loại vắc xin mới, xét nghiệm chẩn đoán, màn chống muỗi thế hệ mới và các loại thuốc hiệu quả, trong đó có cả những loại dành cho trẻ nhỏ nhất, đang giúp đảo ngược tình hình”.
Ông cho rằng việc chấm dứt sốt rét trong vòng một thế hệ không còn là điều xa vời, song điều này chỉ có thể đạt được nếu duy trì cam kết chính trị và tài chính bền vững.
Theo WHO, năm 2024 thế giới ghi nhận khoảng 282 triệu ca mắc sốt rét và 610.000 ca tử vong tại 80 quốc gia. Khu vực châu Phi chiếm tới 95% số ca mắc và tử vong, trong đó trẻ em dưới 5 tuổi chiếm khoảng 75% số ca tử vong.
Cơ quan y tế Liên hợp quốc cảnh báo tình trạng kháng thuốc, kháng hóa chất diệt côn trùng, hạn chế trong chẩn đoán và sự sụt giảm mạnh của nguồn tài trợ quốc tế đang tác động tới tiến trình kiểm soát sốt rét.
WHO cho biết việc đưa thuốc artemether-lumefantrine vào danh sách tiền thẩm định sẽ tạo điều kiện cho các cơ quan y tế công mua sắm và phân phối, đồng thời giúp thu hẹp khoảng trống điều trị lâu nay cho khoảng 30 triệu trẻ sơ sinh mỗi năm tại các khu vực lưu hành sốt rét, đặc biệt là ở châu Phi.
Trên phạm vi toàn cầu, khoảng 70% quốc gia vẫn chưa có hệ thống quản lý đủ mạnh để giám sát thuốc, vắc xin, xét nghiệm và thiết bị y tế. Chương trình tiền thẩm định của WHO vì vậy đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo các sản phẩm y tế phục vụ mua sắm quốc tế đáp ứng các tiêu chuẩn toàn cầu về chất lượng, an toàn, hiệu quả và hiệu suất.
Tòa án chống tham nhũng của Ukraine hôm 14/5 đã ra lệnh bắt giữ trước xét xử với ông Andriy Yermak, cựu chánh văn phòng tổng thống, với cáo buộc rửa tiền.
Tòa cũng ấn định mức bảo lãnh 140 triệu hryvnia (3,19 triệu USD), đồng thời cho phép ông Yermak, người phủ nhận mọi cáo buộc, được tại ngoại trong lúc chờ phán quyết cuối cùng của vụ án.
“Tôi không có số tiền lớn như vậy và luật sư của tôi giờ sẽ làm việc với bạn bè và người quen để huy động tiền bảo lãnh", ông Yermak nói với các phóng viên sau quyết định của tòa.
“Đội ngũ pháp lý của tôi sẽ kháng cáo. Chúng tôi sẽ sử dụng mọi biện pháp pháp lý để tìm kiếm công lý và sự thật", ông nhấn mạnh.
Giới chức Ukraine hồi đầu tuần đã nêu tên ông Yermak là nghi phạm trong một cuộc điều tra tham nhũng lớn.
Trong một tuyên bố, các cơ quan chống tham nhũng Ukraine cho biết Yermak bị nghi tham gia một nhóm đối tượng đã rửa khoảng 10,5 triệu USD thông qua một dự án nhà ở cao cấp ở ngoại ô thủ đô Kiev.
Trước khi từ chức, ông Yermak được coi là nhân vật có ảnh hưởng lớn trên nhiều lĩnh vực chính trị Ukraine dù không nắm giữ chức vụ do người dân bầu ra.
Ông Yermark, cựu nhà sản xuất phim và luật sư ngành giải trí, thường xuyên xuất hiện bên cạnh Tổng thống Zelensky tại các sự kiện công khai, đồng thời từng là trưởng đoàn đàm phán của Kiev trong các cuộc hòa đàm với Nga do Mỹ hậu thuẫn.
Việc ông từ chức năm ngoái diễn ra trong bối cảnh một đợt cải tổ chính phủ rộng hơn nhằm giải quyết vấn đề tham nhũng, điều mà Ukraine đang nỗ lực thực hiện để hướng tới mục tiêu gia nhập EU.
Một số nhà phân tích cho rằng các cáo buộc nhằm vào ông Yermak chưa có khả năng tạo ra mối đe dọa tức thời đối với Tổng thống Zelensky, nhưng có thể gây tổn hại lâu dài về uy tín nếu ông tái tranh cử sau chiến tranh.
Tòa phúc thẩm Pháp ngày 22/5 ra phán quyết cho rằng hãng hàng không Air France và nhà chế tạo máy bay Airbus là những bên "phải chịu trách nhiệm hoàn toàn cho vụ tai nạn liên quan đến chuyến bay AF447".
Thảm kịch AF447 xảy ra ngày 1/6/2009, khi chiếc Airbus A330 do Air France vận hành đang bay từ Rio de Janeiro đến Paris thì các phi công mất kiểm soát máy bay trên vùng trời Đại Tây Dương. Máy bay sau đó lao thẳng xuống biển, khiến toàn bộ 216 hành khách và 12 thành viên tổ bay thiệt mạng. Đây là thảm kịch hàng không nghiêm trọng nhất trong lịch sử Pháp.
Tòa sơ thẩm năm 2023 cho rằng Air France và Airbus đã mắc sai lầm, nhưng không đủ bằng chứng cho thấy đó là nguyên nhân gây ra tai nạn, nên đã tuyên trắng án với hai tập đoàn.
Tuy nhiên, thẩm phán Sylvie Madec, chủ tọa phiên tòa phúc thẩm Paris, cho rằng tòa sơ thẩm đã không tính đến "chuỗi quan hệ nhân quả" dẫn tới hành động của các phi công và cuối cùng khiến toàn bộ hành khách thiệt mạng.
"Bản thân thảm họa AF447 là tai nạn chực chờ xảy ra và hoàn toàn có thể tránh được nếu mỗi công ty liên quan nhận thức được đầy đủ mức độ nghiêm trọng của sự cố", bà nói.
Tại phiên phúc thẩm, tòa được nghe báo cáo về việc các ống pitot đo tốc độ máy bay đã bị tinh thể băng làm tắc khi AF447 đi qua một cơn bão giữa Đại Tây Dương, khiến tín hiệu báo động vang lên trong buồng lái và hệ thống lái tự động ngắt. Sau khi thiết bị đo gặp trục trặc, các phi công cho máy bay ngóc lên cao, khiến máy bay rơi vào trạng thái thất tốc rồi lao xuống biển.
Dù không loại trừ khả năng phi công có sai sót trong 4 phút 30 giây từ khi cảm biến đóng băng đến lúc máy bay đâm xuống biển, tòa cho rằng tổ lái không được chuẩn bị đầy đủ để xử lý sự cố cực kỳ phức tạp.
"Phi công chuyến bay AF447 thực sự đã thử mọi cách để thoát khỏi tình huống kinh hoàng này. Họ đã làm hết khả năng và không thể quy trách nhiệm cho họ", tòa án nhận định.
Luật sư đại diện gia đình nạn nhân cho rằng cả Air France và Airbus đều biết các bất cập về kỹ thuật trên chiếc Airbus A330 gặp nạn, nhưng phi công không được huấn luyện để xử lý tình huống khẩn cấp ở độ cao lớn.
Tòa phúc thẩm xác định Airbus đã đánh giá thấp mức độ nghiêm trọng của các vấn đề liên quan ống pitot và không cung cấp đầy đủ thông tin cho các hãng khai thác. Air France bị kết luận không huấn luyện đầy đủ cho phi công và không cung cấp thông tin thích đáng cho tổ bay.
Do đó, tòa tuyên mỗi bên nộp phạt 225.000 euro (261.000 USD), mức phạt tối đa cho tội danh ngộ sát đối với các pháp nhân. Dù mức phạt mang tính biểu tượng, phán quyết được xem là đòn giáng mạnh vào uy tín của hai doanh nghiệp.
Cả Air France và Airbus đều tuyên bố sẽ kháng cáo. Air France cho biết nhận thức việc tiếp tục kháng cáo sẽ kéo dài quá trình pháp lý vốn đã rất lâu, đặc biệt với gia đình các nạn nhân, nhưng nhấn mạnh trách nhiệm hình sự của hãng từng hai lần bị bác bỏ. Luật sư của Airbus, Simon Ndiaye, khẳng định cuộc chiến pháp lý sẽ tiếp diễn.
Tạp chí hàng không Aviation Week hôm 13/4 cho biết thông tin được tiết lộ bởi Jimmy Arter, quan chức phụ trách chuyển đổi và rút kinh nghiệm tại Trung tâm Hỏa lực Xuất sắc thuộc căn cứ Sill của lục quân Mỹ. "Chúng tôi đã bắn sạch kho dự trữ Tên lửa Tấn công Chính xác (PrSM) trong giai đoạn đầu cuộc chiến, nhiều quả nữa đang được chuyển đến", ông cho hay.
Lục quân Mỹ đưa tên lửa PrSM vào thực chiến trước khi hoàn thành giai đoạn thử nghiệm và đánh giá ban đầu. Dù vậy, kết quả chiến đấu cho thấy quy trình này dường như không còn cần thiết. "Hoạt động thử nghiệm đã được thực hiện trên thực tế. Chúng tôi không cần tiến hành thêm bất kỳ thử nghiệm nào sau đó", ông Arter cho hay.
Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan phụ trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, trước đó xác nhận tên lửa đạn đạo PrSM đã lần đầu thực chiến trong xung đột với Iran. Trung đoàn Pháo binh Dã chiến số 121, thuộc Vệ binh Quốc gia bang Wisconsin, là đơn vị đầu tiên khai hỏa loại đạn này trong thực chiến.
Lục quân Mỹ đã đặt mua 240 tên lửa PrSM trước năm tài chính 2024 và thêm 250 quả trong năm tài chính 2025. Không rõ tập đoàn Lockheed Martin đã bàn giao bao nhiêu quả đạn trước khi xung đột bùng phát hôm 28/2.
"Đến nay chỉ có 100 quả PrSM được lên kế hoạch bàn giao, phần nhiều đã được dùng trong hoạt động huấn luyện và thử nghiệm, nên ngay từ đầu kho dự trữ đã không có nhiều tên lửa", Colby Badhwar, nhà nghiên cứu an ninh thuộc tổ chức Trung tâm Phân tích Chính sách châu Âu, cho hay.
PrSM là tên lửa đạn đạo tầm ngắn do tập đoàn quốc phòng Lockheed Martin phát triển, nhằm thay thế cho Tên lửa Chiến thuật Lục quân (ATACMS) đời cũ.
Tên lửa PrSM sở hữu các tính năng vượt trội so với ATACMS, với đầu đạn nổ mạnh nặng 90 kg và tầm bắn trên 500 km. Nó có thể được khai hỏa từ pháo phản lực HIMARS và M270, với cơ số lần lượt là 2 và 4 quả. Phiên bản tiếp theo của PrSM dự kiến đạt tầm bắn khoảng 1.000 km, xa gấp đôi bản gốc.
Thông tin được công bố giữa lúc xuất hiện lo ngại rằng quân đội Mỹ đã tiêu hao quá nhiều vũ khí trong xung đột Trung Đông. Điều này làm kho dự trữ bị hao hụt và có thể khiến Washington gặp bất lợi trong nỗ lực đối phó với các đối thủ ngang hàng trong tương lai.
Trong đề xuất ngân sách của Lầu Năm Góc cho năm tài chính 2027, hải quân Mỹ xin cấp khoảng 3 tỷ USD để mua 785 tên lửa Tomahawk, tăng hơn 14 lần so với năm trước.
