“Còn nhớ khi tôi cho Iran 10 ngày để đạt được thỏa thuận hoặc mở eo biển Hormuz không?” – Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên nền tảng Truth Social ngày 4-4.
“Thời gian đang cạn dần. Còn 48 giờ trước khi mọi hậu quả khủng khiếp sẽ giáng xuống họ” – nhà lãnh đạo Mỹ nêu cảnh báo.
Theo Hãng tin AFP, ban đầu, vào ngày 21-3, ông Trump đã đe dọa sẽ “xóa sổ” các nhà máy điện của Iran, bắt đầu với nhà máy điện lớn nhất của nước này, “nếu Iran không mở hoàn toàn eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ”.
Tuy nhiên, hai ngày sau, ông cho biết “các cuộc nói chuyện rất tốt đẹp và hiệu quả” đang được tổ chức với phía Iran. Ông đã hoãn mọi cuộc tấn công vào các nhà máy điện Iran trong vòng 5 ngày.
Sau đó ông tiếp tục gia hạn, kéo dài đến 20h tối 6-4 theo giờ Mỹ (tức 7h sáng 7-4 theo giờ Việt Nam).
“Quân đội của chúng tôi, lực lượng vĩ đại và hùng mạnh nhất ở bất cứ đâu trên thế giới, thậm chí còn chưa bắt đầu phá hủy những gì còn lại ở Iran. Tiếp theo sẽ là các cây cầu, rồi đến các nhà máy điện!” – ông Trump viết trên Truth Social hôm 2-4.
Những ngày qua ông Trump liên tục dọa sẽ giáng đòn mạnh vào Iran. Các chuyên gia cho rằng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng dân sự có thể cấu thành “tội ác chiến tranh”, theo AFP.
Ngày 4-4, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Tehran đang hướng tới việc đạt được một thỏa thuận chấm dứt xung đột với Mỹ và Israel theo hướng “toàn diện và lâu dài”.
Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội X, Ngoại trưởng Araghchi khẳng định lập trường của Iran đang bị một số phương tiện truyền thông Mỹ “diễn giải sai lệch”, đồng thời nhấn mạnh Tehran không từ chối tham gia các cuộc đàm phán tại Islamabad (Pakistan) như một số thông tin trước đó.
Ông Araghchi nêu rõ điều quan trọng đối với Iran không phải là địa điểm đàm phán mà là các điều kiện bảo đảm chấm dứt “cuộc chiến phi pháp” một cách dứt điểm và bền vững.
Trong diễn biến khác, Nga đã bắt đầu đợt sơ tán theo kế hoạch đối với 198 công nhân khỏi nhà máy điện hạt nhân Bushehr ở Iran, ngay sau khi một quả đạn do các cuộc tấn công của Mỹ và Israel rơi xuống gần cơ sở này.
“Đúng như kế hoạch, chúng tôi đã bắt đầu giai đoạn chính của cuộc sơ tán hôm nay (4-4)” – Hãng thông tấn Tass của Nga dẫn lời ông Alexey Likhachev, tổng giám đốc Tập đoàn năng lượng hạt nhân Rosatom của Nga.
Đây là đợt sơ tán thứ ba khỏi cơ sở này và hiện vẫn còn khoảng 100 nhân viên Nga ở lại đây.
Nằm gần thành phố Bushehr trên bờ tây nam Vịnh Ba Tư, nhà máy điện hạt nhân Bushehr là cơ sở điện hạt nhân duy nhất của Iran đang hoạt động và đóng vai trò trung tâm trong chương trình năng lượng dân sự của nước này.
Các nghị sĩ Lithuania buộc phải trú ẩn dưới lòng đất vào hôm 20/5 và không phận thủ đô Vilnius tạm thời bị đóng cửa sau khi UAV vi phạm không phận nước này, đánh dấu sự cố an ninh mới nhất trong một loạt các sự cố ở khu vực Baltic.
Đây là lần đầu tiên kể từ khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra vào năm 2022, một thủ đô thuộc EU và NATO phải kích hoạt cảnh báo quy mô lớn như vậy, khiến người dân và giới lãnh đạo đồng loạt tìm nơi trú ẩn.
Lithuania cũng đã đình chỉ giao thông đường sắt xung quanh thủ đô, trong khi các trường học và nhà trẻ được yêu cầu đưa trẻ em đến nơi trú ẩn.
"Hãy lập tức tìm nơi trú ẩn an toàn, chăm sóc người thân của bạn, chờ đợi các khuyến nghị mới", quân đội Lithuania cho biết trong một cảnh báo gửi đến người dân ở thủ đô Vilnius.
Tổng thống Gitanas Nauseda và Thủ tướng Inga Ruginiene cũng đã được đưa tới nơi trú ẩn. Một cảnh báo cũng được phát ra tại tòa nhà quốc hội Vilnius, nơi các nghị sĩ và bộ trưởng đang có mặt.
Phát biểu với Reuters tại một hầm trú ẩn dưới lòng đất, Bộ trưởng Quốc phòng Robertas Kaunas cho biết máy bay quân sự đang tìm cách vô hiệu hóa mối đe dọa này.
"Nhiệm vụ tuần tra không phận NATO đã được kích hoạt và đang nhắm mục tiêu vào một máy bay không người lái được phát hiện trong không phận", Bộ trưởng Kaunas nói. "Máy bay không người lái này đến từ Latvia", ông Kaunas sau đó cho biết.
Các nhà chức trách cho biết chưa rõ liệu chiếc máy bay không người lái đó đã bị rơi hay rời khỏi không phận Lithuania. Máy bay chiến đấu của NATO không thể định vị được nó.
Theo ông Vilmantas Vitkauskas - người đứng đầu Trung tâm Quản lý khủng hoảng quốc gia Lithuania, có khả năng đây là máy bay không người lái chiến đấu hoặc loại có thể đánh lừa hệ thống phòng thủ.
Động thái này diễn ra một ngày sau khi máy bay chiến đấu của NATO bắn hạ một máy bay không người lái bị nghi ngờ là của Ukraine trên bầu trời Estonia.
Ukraine đã tăng cường các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái tầm xa nhằm vào Nga, bao gồm cả khu vực Biển Baltic. Kể từ tháng 3, một số máy bay không người lái quân sự của Ukraine đã xâm phạm không phận của các thành viên NATO là Phần Lan, Latvia, Lithuania và Estonia, tất cả đều giáp biên giới với Nga.
Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết phản ứng của liên minh đối với sự cố ở Estonia là "bình tĩnh, quyết đoán và tương xứng".
Một số thành viên NATO cảnh báo có thể sẽ có phản ứng mạnh mẽ hơn, trong đó Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk nói rằng "cuộc chiến Ukraine - Nga có thể sớm dẫn đến tình huống mà chúng ta sẽ phải phản ứng kiên quyết".
Trong khi đó, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết quân đội Nga đang theo dõi chặt chẽ tình hình liên quan đến máy bay không người lái bay qua không phận các nước Baltic và "đang xây dựng một phản ứng thích hợp", hãng thông tấn nhà nước TASS đưa tin hôm 20/5.
Theo Hãng tin Reuters, tối 3-4, Thủ tướng Senegal Ousmane Sonko cho biết chính phủ nước này đã đình chỉ toàn bộ các chuyến công tác nước ngoài không thiết yếu của các bộ trưởng và quan chức cấp cao.
Senegal đồng thời cảnh báo về giai đoạn "cực kỳ khó khăn" phía trước trong bối cảnh xung đột Mỹ - Israel với Iran đẩy giá dầu toàn cầu tăng kỷ lục, gây sức ép lên ngân sách quốc gia.
Theo ông Ousmane Sonko, giá dầu hiện ở mức khoảng 115 USD/thùng, gần gấp đôi mức 62 USD/thùng được giả định trong dự toán ngân sách của Senegal.
"Không có bộ trưởng nào trong chính phủ của tôi rời khỏi đất nước, trừ khi đó là nhiệm vụ thiết yếu liên quan đến các công việc đang được triển khai", ông nói.
Thủ tướng Sonko cũng cho biết các chuyến công du tới Niger, Tây Ban Nha và Pháp của ông đã bị hủy bỏ.
Các chính phủ trên khắp khu vực Tây Phi và toàn cầu đang gấp rút ứng phó với khủng hoảng năng lượng bằng nhiều biện pháp như tăng giá nhiên liệu, trợ cấp và áp dụng làm việc từ xa.
Thủ tướng Sonko cho biết những biện pháp này là cơ sở để Senegal - quốc gia đang gánh nợ lớn - đưa ra các bước đi tương tự.
Ông cũng cho biết sẽ công bố thêm các biện pháp trong tuần tới. Dự kiến Bộ trưởng Năng lượng và Mỏ Senegal sẽ sớm trình bày chi tiết các nỗ lực giảm thiểu tác động của cú sốc giá dầu.
Trong một tuyên bố ngày 30.4, Chiến khu Nam bộ của quân đội Trung Quốc cho biết cuộc tuần tra sẵn sàng chiến đấu gần bãi cạn Scarborough trên Biển Đông là "biện pháp đối phó hiệu quả trước các hành vi vi phạm quyền lợi và khiêu khích", theo Reuters.
Cuộc tuần tra được xem là màn đáp trả đối với cuộc tập trận chung thường niên Balikatan (Vai kề vai) diễn ra từ ngày 20.4 đến ngày 8.5 giữa Mỹ và Philippines. Năm nay, cuộc tập trận có sự tham gia của Úc và New Zealand, số lượng quốc gia tham gia đông đảo nhất từ trước đến nay.
Các lực lượng tập luyện các thao tác phòng thủ bờ biển, bắn đạn thật đẩy lùi các cuộc tấn công giả định và thử nghiệm khả năng phối hợp tác chiến để bảo vệ vùng biển. Trình diễn năng lực vũ khí tiên tiến và khả năng sẵn sàng tác chiến chung giữa Philippines và các đồng minh.
Trung Quốc giành quyền kiểm soát bãi cạn Scarborough ở Biển Đông từ Philippines sau đợt đối đầu căng thẳng giữa tàu hai bên hồi năm 2012. Bãi cạn tranh chấp này nằm cách đảo chính Luzon của Philippines 240 km về phía tây và cách đảo Hải Nam của Trung Quốc gần 900 km, theo AFP.
Theo thông báo của Chiến khu Nam bộ Trung Quốc, kể từ tháng 4, lực lượng này đã tăng cường tuần tra sẵn sàng chiến đấu ở vùng biển và vùng trời quanh bãi cạn Scarborough.
