Thời gian qua, trên địa bàn các tỉnh, thành phố đã xuất hiện tình trạng một số cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoạt động khi chưa được cấp giấy phép hoạt động, hoạt động không đúng phạm vi chuyên môn được cấp phép, quảng cáo, đăng tải thông tin về dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh không đúng quy định của pháp luật.
Để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, chấn chỉnh và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, bảo đảm chất lượng dịch vụ y tế, an toàn người bệnh, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố triển khai thực hiện các nội dung sau:
Thứ nhất, tăng cường kiểm tra, hậu kiểm các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh.
Trong đó tập trung vào các nội dung:
– Việc cấp Giấy xác nhận quá trình hành nghề; Giấy xác nhận hoàn thành quá trình thực hành.
– Chứng chỉ hành nghề/Giấy phép hành nghề của người hành nghề tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (đang trong thời gian bị thu hồi hoặc bị đình chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh; khám chữa bệnh không đúng phạm vi hành nghề được cơ quan có thẩm quyền cấp phép; thuê, mượn hoặc cho người khác thuê, mượn Chứng chỉ hành nghề/Giấy phép hành nghề).
– Giấy phép hoạt động: Các khoa, phòng trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoạt động không đúng với hồ sơ giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh đã được cơ quan có thẩm quyền cấp; các điều kiện quy định tại Điều 49, tại khoản 2, Điều 52 của Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023.
– Thực hiện các kỹ thuật, phương pháp mới trong khám bệnh, chữa bệnh mà chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép.
– Quảng cáo nội dung không đúng hoặc quá phạm vi chuyên môn được cơ quan có thẩm quyền cấp phép.
– Việc thực hiện công khai thông tin giấy phép hoạt động, giấy phép hành nghề theo quy định.
– Việc cập nhật, duy trì tính chính xác, đầy đủ của dữ liệu cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và dữ liệu người hành nghề trên Hệ thống quản lý Quốc gia về hành nghề và hoạt động khám bệnh, chữa bệnh.
Thứ hai, xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật nếu phát hiện các vi phạm; yêu cầu khắc phục ngay các tồn tại, vi phạm; theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các kết luận, kiến nghị xử lý và báo cáo kết quả thực hiện.
Thứ ba, chủ động phối hợp với Công an, cơ quan quản lý thị trường, chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng liên quan tăng cường kiểm tra, hậu kiểm, giám sát hoạt động của các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên địa bàn; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định của pháp luật.
Thứ tư, đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác quản lý hành nghề y, dược trên địa bàn; tiếp tục yêu cầu các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và người hành nghề khẩn trương cập nhật dữ liệu lên Hệ thống quản lý Quốc gia về hành nghề và hoạt động khám bệnh, chữa bệnh theo hướng dẫn của Bộ Y tế.
Thứ năm, tăng cường tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn, tập huấn các quy định của pháp luật hiện hành về công tác khám bệnh, chữa bệnh.
Đồng thời, đẩy mạnh công khai các kênh thông tin tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân như đường dây nóng, hòm thư điện tử, cổng thông tin điện tử… nhằm kịp thời tiếp nhận thông tin về các dấu hiệu vi phạm; xác minh, làm rõ và xử lý nghiêm các vụ việc được phản ánh theo đúng quy định của pháp luật.
Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố nghiêm túc, khẩn trương triển khai thực hiện các nội dung nêu trên; định kỳ báo cáo kết quả kiểm tra, hậu kiểm về Cục vào ngày 25 tháng cuối mỗi quý.
Ngày 27/4, BS.CKI Lý Phạm Hoàng Vinh, Khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Nhi đồng 1, cho biết bệnh nhi được tuyến dưới chuyển đến sau hai ngày ho nhiều, nghi ngờ có dị vật đường thở. Gia đình không xác định được bé đã hít sặc vật gì và từ thời điểm nào.
Kết quả X-quang ghi nhận dị vật cản quang nằm ở phế quản gốc phải, kèm theo biến chứng xẹp phổi phải không hoàn toàn và tràn khí trung thất. Nhận định tình trạng phức tạp, bác sĩ Vinh cùng kíp gây mê lập tức nội soi đường thở cấp cứu.
Dị vật được xác định là một bóng đèn LED nằm sâu trong phế quản. Theo bác sĩ Vinh, việc gắp dị vật đặc biệt khó khăn do đường thở trẻ 9 tháng tuổi rất nhỏ. Phần đuôi bóng đèn phình to, sắc nhọn, dễ mắc kẹt khi kéo qua thanh quản, có thể gây rách niêm mạc hoặc kẹt giữa hai dây thanh.
Quá trình can thiệp, bác sĩ phải xoay chỉnh dị vật từng chút một, lựa hướng tối ưu để đưa phần đầu đèn ra trước nhằm hạn chế tổn thương. Với dị vật sắc nhọn, nguy cơ tràn khí màng phổi trong lúc gắp là hiện hữu, do đó kíp Ngoại Lồng ngực được huy động sẵn sàng để xử trí nếu xảy ra biến chứng.
Sau nhiều thao tác tỉ mỉ, bóng đèn LED mắc kẹt đã được lấy ra an toàn. Sau can thiệp, đường thở của bé thông thoáng, không ghi nhận tổn thương đáng kể hay biến chứng tràn khí. Tình trạng hô hấp cải thiện, bé giảm ho và đang được theo dõi, dự kiến sớm xuất viện.
Theo bác sĩ Vinh, dị vật đường thở ở trẻ nhỏ luôn là cấp cứu nguy hiểm, đặc biệt với các vật có hình dạng bất thường như bóng đèn LED. Không chỉ gây tắc nghẽn, những dị vật này còn có thể làm trầy xước, thủng đường thở hoặc dẫn đến biến chứng nặng nếu xử trí không đúng cách. Thực tế, bệnh viện đã tiếp nhận nhiều trường hợp trẻ sặc bóng đèn ở nhiều độ tuổi khác nhau.
Trường hợp này cũng cho thấy trẻ có thể hít dị vật mà không được phát hiện. Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh không để trẻ ngậm các vật nhỏ như bóng đèn LED, pin, linh kiện. Cần quan sát trẻ trong sinh hoạt hằng ngày và cất gọn các vật dụng nhỏ, sắc nhọn.
Khi nghi ngờ trẻ hít sặc dị vật, cần sơ cứu đúng cách bằng thủ thuật Heimlich và nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế để được can thiệp kịp thời.
Bị ung thư, nhiều người mặc định không có tiền chạy đua theo thuốc thế hệ mới đồng nghĩa với buông tay. Thế nhưng, với điểm tựa vững chắc từ bảo hiểm y tế (bhyt) và một phác đồ khoa học, người bệnh vẫn luôn có những lối rẽ hiệu quả, phù hợp với túi tiền.
Thực tế lâm sàng tại các bệnh viện tuyến cuối đang chứng minh: "vũ khí" tối tân chưa chắc đã là vũ khí phù hợp nhất và cơ hội sống luôn rộng mở cho những ai hiểu đúng về hành trình này.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, TS.BS Lê Tuấn Anh - Giám đốc Trung tâm ung bướu Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM) - cho biết số lượng bệnh nhân ung thư điều trị tại bệnh viện tăng 42% sau năm năm. Phần lớn bệnh nhân ung thư sử dụng các thuốc nằm trong danh mục được BHYT chi trả, qua đó giúp giảm đáng kể gánh nặng tài chính cho người bệnh.
Số bệnh nhân sử dụng các thuốc thế hệ mới có giá đắt đỏ như thuốc miễn dịch hay thuốc trúng đích chỉ chiếm tỉ lệ nhỏ, do đây là thuốc có chỉ định chặt chẽ và không phải trường hợp nào cũng phù hợp để dùng.
BS Tuấn Anh lưu ý việc điều trị ung thư là cả một lộ trình tổng thể, cần được hội chẩn đa chuyên khoa để xây dựng phác đồ phù hợp, bao gồm cả chi phí toàn bộ quá trình điều trị.
Tùy từng trường hợp, bác sĩ sẽ quyết định thứ tự điều trị như mổ, hóa trị, xạ trị, miễn dịch hay thuốc trúng đích. Điều quan trọng là bệnh nhân phải được nhìn thấy "bức tranh toàn cảnh" của cả hành trình điều trị để chuẩn bị tài chính, nơi điều trị, điều kiện đi lại và sinh hoạt.
Đối với thuốc trúng đích và miễn dịch là những liệu pháp điều trị có điều kiện, không phải bệnh nhân nào cũng dùng được. Có những trường hợp xét nghiệm không phát hiện đột biến gene phù hợp thì dù có điều kiện kinh tế cũng không thể chỉ định sử dụng.
Khi tư vấn, bác sĩ phải đưa ra các phương án phù hợp để bệnh nhân cân nhắc. Nếu điều kiện kinh tế và sức khỏe cho phép, bệnh nhân thường được ưu tiên phương án hiệu quả nhất.
Tuy nhiên có trường hợp người bệnh ung thư có khả năng tiếp cận được thuốc tốt nhất nhưng tình trạng bệnh lại không phù hợp do suy gan, suy thận hoặc các vấn đề sức khỏe khác, khi đó bác sĩ sẽ chuyển sang lựa chọn tiếp theo phù hợp hơn.
Không có một lựa chọn điều trị duy nhất đúng cho mọi trường hợp mà luôn có thứ tự ưu tiên trong phác đồ. Thông thường sẽ có lựa chọn ưu tiên số 1, rồi đến lựa chọn 2, 3… dựa trên hiệu quả đã được nghiên cứu chứng minh. Bác sĩ phải cân nhắc nhiều yếu tố trước khi quyết định phác đồ điều trị phù hợp cho người bệnh.
Bác sĩ Võ Đức Hiếu, Phó giám đốc Bệnh viện Ung bướu TP.HCM, cho hay thuốc điều trị ung thư tại Việt Nam ngày càng đa dạng, chuyên biệt, không chỉ là các thuốc hóa trị, nội tiết truyền thống mà còn là những thuốc nhắm trúng đích và thuốc miễn dịch thế hệ mới, hiệu quả cao hơn nhưng chi phí cũng tăng nhanh.
Việc Bộ Y tế cấp phép thêm thuốc điều trị ung thư (thuốc sinh học tương tự thuộc nhóm miễn dịch trị ung thư) giúp tăng cạnh tranh, mở rộng lựa chọn cho người bệnh và tạo cơ hội giảm giá thành thuốc điều trị gốc. Đây là xu hướng toàn cầu, những quốc gia như Mỹ, châu Âu… cũng thực hiện chứ không riêng gì Việt Nam.
Nhờ có nhiều nhóm thuốc mới, nhiều nhóm thuốc sinh học tương tự mới, người bệnh - đặc biệt ở giai đoạn tiến xa - hưởng lợi rõ rệt về không chỉ về kết quả điều trị mà còn về giảm giá thành điều trị. Tuy nhiên điều quan trọng hơn hết là đẩy mạnh tầm soát phát hiện sớm, giúp điều trị ít tốn kém và hiệu quả cao hơn nhiều so với giai đoạn muộn.
Trả lời trước những thắc mắc của Tuổi Trẻ về việc làm sao để người bệnh sớm tiếp cận được thuốc điều trị ung thư giá rẻ, bà Trần Thị Trang - Vụ trưởng Vụ BHYT, Bộ Y tế - cho biết dù BHYT chỉ chi trả một phần, việc đưa các thuốc điều trị ung thư thế hệ mới vào danh mục vẫn mang ý nghĩa rất lớn đối với người bệnh.
"Đây là nhóm thuốc có hiệu quả điều trị cao nhưng rất đắt đỏ. Việc BHYT hỗ trợ ở mức đồng chi trả 30-70% cũng giúp giảm đáng kể áp lực tài chính và tăng khả năng tiếp cận điều trị", bà Trang nói.
Không chỉ mở rộng thuốc ung thư, dự thảo sắp tới đây của Bộ Y tế còn bổ sung 24 thuốc điều trị bệnh mạn tính như tim mạch, đái tháo đường, hô hấp, tâm thần và tiết niệu. Đây đều là các bệnh cần điều trị lâu dài, khiến chi phí tích lũy trở thành gánh nặng với nhiều gia đình.
Theo bà Trang, quá trình xây dựng danh mục thuốc BHYT mới đang được đẩy nhanh tiến độ. Hiện Bộ Y tế đã tổ chức khoảng một nửa trong tổng số hơn 20 hội đồng chuyên môn thẩm định các nhóm thuốc như tim mạch, hô hấp, ung thư, chuyển hóa hay nhiễm khuẩn.
"Đây là quy trình bắt buộc để bảo đảm tính khoa học và chính xác. Từng hoạt chất, chỉ định, danh pháp và điều kiện sử dụng đều phải được rà soát cẩn trọng. Theo kế hoạch, trong tháng 5 sẽ hoàn tất các hội đồng chuyên môn trước khi chuyển sang bước thẩm định pháp lý để trình lãnh đạo Bộ Y tế ban hành. Dự kiến trong quý 2 sẽ ban hành danh mục này", bà Trang cho hay.
Bộ Y tế khuyến khích doanh nghiệp hỗ trợ phần chi phí đồng chi trả mà BHYT chưa thanh toán. "Có những thuốc rất đắt, bảo hiểm chỉ chi trả một phần, phần còn lại vẫn là gánh nặng lớn với người bệnh. Vì vậy việc khuyến khích doanh nghiệp hỗ trợ thêm là rất cần thiết", bà Trang nói.
Bà cũng cho hay đây là hướng đi nhiều quốc gia đã áp dụng nhằm tăng khả năng tiếp cận thuốc điều trị ung thư. Một số nước triển khai cơ chế đàm phán giá thuốc tập trung, chia sẻ rủi ro giữa quỹ bảo hiểm và doanh nghiệp dược hoặc xây dựng các quỹ hỗ trợ riêng cho bệnh nhân ung thư.
Các giải pháp này không chỉ giúp giảm chi phí điều trị mà còn mang lại lợi ích kinh tế - xã hội lâu dài khi người bệnh được điều trị sớm, giảm biến chứng và duy trì khả năng lao động.
Nam Bộ đang nắng nóng diện rộng với nhiệt độ 35-37 độ C, khiến mức độ tiếp xúc với tia cực tím (UV) cao hơn bình thường. Đây là tác nhân trực tiếp gây cháy nắng, đẩy nhanh quá trình lão hóa, tăng sắc tố (nám, tàn nhang) và tiềm ẩn nguy cơ ung thư da.
Viện Hàn lâm Da liễu Mỹ (AAD) nhận định trang phục chống nắng là biện pháp bảo vệ hiệu quả bậc nhất vì tính tiện dụng, không cần thoa lặp lại như kem chống nắng.
Theo BS.CK1 Lê Cao Trí, Trung tâm Da - U máu, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM - Cơ sở 3, để tối ưu hóa việc bảo vệ, người dân cần lưu ý các nguyên tắc lựa chọn sau:
Ưu tiên diện tích che phủ
Nguyên tắc cốt lõi là tăng tối đa diện tích da được che chắn. Áo tay dài, quần dài hoặc váy dài giúp giảm đáng kể lượng tia UV tiếp xúc trực tiếp. Diện tích che phủ càng lớn, hiệu quả bảo vệ càng cao, đặc biệt dưới điều kiện nắng gắt kéo dài.
Quan tâm đến cấu trúc và màu sắc vải
Mật độ dệt: Vải dệt chặt, mật độ sợi cao sẽ hạn chế tia UV xuyên thấu. Bạn có thể kiểm tra bằng cách đưa vải trước ánh sáng: nếu ánh sáng xuyên qua nhiều, khả năng bảo vệ thấp; ngược lại, vải càng kín thì cản tia UV càng tốt.
Màu sắc: Các gam màu tối thường hấp thụ bức xạ UV tốt hơn màu sáng, giúp giảm lượng tia đi vào da. Tuy nhiên, hiệu quả này còn phụ thuộc vào loại sợi và công nghệ xử lý vải, nên cần cân đối giữa khả năng chống nắng và sự thông thoáng để đảm bảo thoải mái.
Chất liệu và chỉ số UPF
Các loại sợi như polyester, nylon, denim hoặc vật liệu chuyên dụng thường bảo vệ da tốt hơn nhờ cơ chế hấp thụ hoặc phản xạ tia cực tím. Những chất liệu này ít bị biến dạng khi ướt, giúp duy trì hiệu suất bảo vệ. Ngược lại, vải cotton mỏng, màu sáng có khả năng chống nắng thấp, không nên dùng khi hoạt động lâu ngoài trời.
Người dùng nên chú ý chỉ số UPF (Ultraviolet Protection Factor):
Vải đạt UPF 50 chỉ cho phép khoảng 1/50 lượng tia UV xuyên qua (chặn khoảng 98%).
Khác với SPF (chủ yếu chống UVB), UPF đánh giá khả năng cản cả tia UVA và UVB.
AAD khuyến nghị chọn trang phục có UPF từ 30 trở lên. Tổ chức Phòng chống Ung thư Da (Skin Cancer Foundation) đề xuất mức UPF 50+ để đạt hiệu quả bảo vệ cao nhất.
Phụ kiện hỗ trợ
Bên cạnh trang phục chính, các phụ kiện đóng vai trò quan trọng:
Mũ: Nên dùng mũ rộng vành để che cả mặt, tai và cổ (hiệu quả hơn mũ lưỡi trai).
Kính râm: Cần đảm bảo ngăn chặn 99-100% tia UV để bảo vệ mắt và vùng da nhạy cảm quanh mắt.
Bổ sung: Khăn choàng, găng tay và giày kín là những vật dụng thiết yếu khi di chuyển ngoài trời.
Người dùng cần lưu ý các tình huống khiến trang phục "phản chủ":
Vải bị ướt: Khi thấm nước, cấu trúc sợi thay đổi khiến khả năng cản tia UV giảm sút.
Đồ quá bó sát: Sợi vải bị kéo giãn tạo khe hở cho tia UV xuyên qua.
Thời gian sử dụng: Hiệu quả chống nắng có thể hao mòn sau nhiều lần giặt, tùy vào công nghệ xử lý của nhà sản xuất.
Nhiều người vẫn mắc sai lầm như: tin rằng quần áo màu sáng chống nắng tốt, chỉ thoa kem mà không che chắn, hoặc tiếp tục mặc quần áo ướt khi đi biển.
Để bảo vệ da toàn diện, bác sĩ Trí khuyến cáo thực hiện chiến lược "đa lớp":
Kết hợp trang phục chống nắng với kem chống nắng cho các vùng da hở.
Hạn chế ra ngoài từ 10-14h (đỉnh điểm tia UV).
Chủ động tìm bóng râm khi hoạt động ngoài trời.
Việc lựa chọn đúng trang phục - ưu tiên độ che phủ, vải dệt chặt và chỉ số UPF cao, chính là cách đầu tư bền vững để duy trì sức khỏe làn da, ngăn ngừa lão hóa và các bệnh lý nguy hiểm về sau.
