Khi nhiệt độ vượt 35 độ C, thực phẩm rất dễ trở thành môi trường cho vi khuẩn phát triển nhanh. Vì vậy, chú ý an toàn ăn uống và phòng ngộ độc thực phẩm là điều không thể xem nhẹ trong mùa nóng.
Theo thạc sĩ – bác sĩ Bùi Thị Duyên, phụ trách khoa Dinh Dưỡng, Bệnh viện Quân y 175, việc để thức ăn chín ở nhiệt độ phòng nhiều giờ là nguy cơ ngộ độc thực phẩm phổ biến. Nhiều nơi chế biến thực phẩm sẵn nhưng không bảo quản đúng cách, khiến vi khuẩn phát triển nhanh. Bên cạnh đó, nhiễm khuẩn chéo do dùng chung dao, thớt cho đồ sống – chín, hoặc để lẫn thực phẩm sống với đồ ăn liền trong tủ lạnh cũng làm tăng rủi ro mất an toàn thực phẩm.
“Nếu khâu kiểm soát nguyên liệu đầu vào không chặt chẽ, dẫn đến việc sử dụng thực phẩm đã ôi thiu, biến chất vì mục tiêu lợi nhuận hoặc chủ quan cũng sẽ vô tình tạo ra các ‘ổ’ vi khuẩn phát triển mạnh mẽ, trở thành nguồn gây ngộ độc”, bác sĩ Duyên cảnh báo.
Thạc sĩ – bác sĩ Võ Thị Tố Hi, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Gia An 115, cho biết khoảng nhiệt độ 30 – 40°C thường được gọi là “vùng nguy hiểm” trong an toàn thực phẩm. Nhiều loại vi khuẩn có thể nhân đôi chỉ sau 20 – 30 phút, tức chỉ sau vài giờ, số lượng vi khuẩn có thể tăng lên hàng trăm đến hàng nghìn lần.
Do đó, mọi người cần lưu ý một nguyên tắc quan trọng: Thực phẩm chín không nên để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ; nếu nhiệt độ môi trường trên 32 – 35°C, thời gian này nên rút ngắn còn khoảng 1 giờ. Sau mốc này, nguy cơ vi khuẩn phát triển và sinh độc tố tăng lên rõ rệt. Đáng lưu ý, một số độc tố vi khuẩn không bị phá hủy hoàn toàn khi hâm nóng lại, nên việc “nấu lại cho kỹ” không đồng nghĩa với an toàn.
Các thực phẩm như hải sản, món nhiều nước, sữa hoặc thức ăn chế biến sẵn là nhóm dễ hư hỏng nhanh nhất trong thời tiết nắng nóng. Từ đó, bác sĩ Tố Hi lưu ý khi thực phẩm có dấu hiệu mùi lạ, nhớt, đổi màu hoặc vị bất thường, người dân không nên cố sử dụng lại.
Để chủ động phòng tránh ngộ độc thực phẩm trong mùa nắng nóng, bác sĩ Duyên khuyên người dân cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc vệ sinh an toàn thực phẩm sau:
Thực hiện “ăn chín, uống sôi”: Tuyệt đối không sử dụng thức ăn ôi thiu, hỏng mốc hoặc quá hạn sử dụng. Hạn chế tối đa các món gỏi sống, đồ tái trong mùa hè. Thực phẩm thừa cần được đun lại ở nhiệt độ trên 70 độ C trước khi ăn.
Vệ sinh tay: Rửa tay bằng xà phòng ít nhất 20 giây trước và sau khi chế biến thực phẩm, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Giữ khu vực chế biến và vật dụng nấu nướng luôn sạch sẽ, khô ráo.
Bảo quản thực phẩm đúng cách: Thức ăn chín cần được đậy kín để tránh bụi và côn trùng. Nếu dùng tủ lạnh, phải sắp xếp ngăn nắp, tránh việc tích trữ quá tải dung tích tủ. Nhiệt độ ngăn mát nên giữ ở mức 5 độ C hoặc thấp hơn.
Lựa chọn thực phẩm an toàn: Ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, còn hạn sử dụng, không có mùi lạ hay màu sắc bất thường.
Bù nước và điện giải đúng cách: Uống đủ 1,5 – 2,5 lít nước/ngày tùy độ tuổi và mức độ hoạt động. Nên uống chậm, chia thành nhiều lần ngay cả khi không khát. Có thể dùng nước lọc, nước khoáng, nước dừa hoặc Oresol để bổ sung khoáng chất bị thất thoát qua mồ hôi.
Đây không phải là điều bất thường mà thường là dấu hiệu cho thấy cách tập sai. Khi tập sai phương pháp, cơ thể sẽ phản ứng bằng cách tăng tiết các hoóc môn căng thẳng và làm tăng đường huyết, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).
Vì vậy, điều quan trọng không phải là tập nhiều mà là tập đúng. Với người tiểu đường hay tiền tiểu đường, nếu tập nhiều mà đường huyết không hạ thì có thể do những nguyên nhân sau:
Không phải cứ tập càng nặng thì đường huyết càng giảm. Các bài tập cường độ cao như chạy nước rút, tập cường độ cao ngắt quãng (HIIT) hoặc nâng tạ nặng có thể làm đường huyết tăng tạm thời. Nguyên nhân là cơ thể tiết hoóc môn adrenaline và cortisol, kích thích gan đưa thêm đường glucose vào máu để cung cấp nhanh nguồn năng lượng cho vận động.
Ngược lại, các bài tập cường độ vừa như đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi lội thường giúp giảm đường huyết hiệu quả hơn. Những hoạt động này cho phép cơ bắp sử dụng đường glucose một cách ổn định, không kích hoạt phản ứng stress mạnh. Vì vậy, nếu chỉ tập nặng mà không cân nhắc cường độ phù hợp, loại hình vận động thì có thể vô tình làm đường huyết tăng thay vì giảm.
Thời điểm tập cũng ảnh hưởng rõ rệt đến đường huyết. Khi tập lúc đói, đặc biệt là buổi sáng sớm, cơ thể dễ rơi vào trạng thái stress nhẹ và tăng tiết đường glucose vào máu. Điều này có thể khiến đường huyết tăng dù đang vận động.
Trong khi đó, vận động nhẹ như đi bộ sau bữa ăn lại giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn. Lúc này, lượng đường glucose trong máu đang tăng và cơ bắp có thể sử dụng trực tiếp để tạo năng lượng. Vì vậy, chỉ cần thay đổi thời điểm vận động, hiệu quả kiểm soát đường huyết đã có thể khác đi đáng kể.
Một sai lầm khác là tập dồn dập trong vài ngày rồi nghỉ dài. Hiệu quả của tập luyện đối với khả năng kiểm soát đường huyết chỉ kéo dài trong khoảng 1 - 3 ngày. Nếu không duy trì đều đặn, cơ thể sẽ nhanh chóng quay lại trạng thái ban đầu.
Vì vậy, tập đều mỗi tuần quan trọng hơn là tập thật nặng trong thời gian ngắn. Ngay cả những buổi tập nhẹ nhưng đều đặn cũng có thể mang lại hiệu quả kiểm soát đường huyết tốt hơn, theo Medical News Today.
Trong chương trình podcast Good Hang của Amy Poehler phát sóng trên YouTube hôm 20/5, ngôi sao tỷ phú Kim Kardashian chia sẻ về một trong những phương pháp chăm sóc sức khỏe mà cô đặc biệt tin tưởng, đó là chế độ uống thực phẩm chức năng hàng ngày. Cô cho biết uống khoảng 35 viên thực phẩm chức năng mỗi ngày và thường chia đều làm 3 lần uống để giảm bớt cảm giác "sợ nuốt thuốc" (pill fatigue).
Tiết lộ của Kim khiến ngay cả người dẫn chương trình Poehler kinh ngạc, dù những liệu trình chăm sóc sức khỏe xa xỉ của giới sao không còn là điều mới mẻ. Điều này cũng phản ánh một xu hướng đang định hình trong văn hóa chăm sóc sức khỏe hiện đại, nơi người ta thường cho rằng càng dùng nhiều thì càng tối ưu hóa được sức khỏe.
Thuật ngữ "sợ nuốt thuốc" vốn thường được dùng để chỉ sự kiệt sức cả về thể chất lẫn tinh thần khi phải quản lý các phác đồ điều trị bằng thuốc phức tạp và lâu dài ở những người phục hồi sau phẫu thuật hoặc sống chung với bệnh mạn tính. Dù Kardashian chỉ sử dụng cụm từ này một cách tình cờ, nó lại làm nổi bật thực trạng các chế độ bổ sung vi chất và chăm sóc sức khỏe cường độ cao đang dần trở nên bình thường hóa.
Ngành công nghiệp thực phẩm chức năng có quy mô khổng lồ và đang tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ, phần lớn được thúc đẩy bởi nhu cầu tăng cường dinh dưỡng tổng thể, kéo dài tuổi thọ và bảo vệ sức khỏe lâu dài. Tuy nhiên, bất chấp mức độ phổ biến đó, thực phẩm chức năng tại Mỹ được quản lý theo quy chế hoàn toàn khác với thuốc kê đơn khi không cần phải chứng minh tính an toàn hay hiệu quả trước khi tung ra thị trường. Bà Jessica Ball, chuyên gia dinh dưỡng kiêm Biên tập viên cao cấp mục dinh dưỡng của tạp chí EatingWell, cho biết: "Các công ty thực phẩm chức năng có thể chủ động tìm kiếm sự kiểm định độc lập để chứng minh tính chính xác và an toàn cho sản phẩm của mình nhưng quy trình này hoàn toàn mang tính tự nguyện chứ không bắt buộc".
Thực phẩm chức năng thường được tiếp thị là có nguồn gốc tự nhiên hoặc an toàn nói chung, khiến nhiều người lầm tưởng rằng việc sử dụng nhiều sản phẩm cùng lúc hầu như không có rủi ro. Thực tế, việc lạm dụng hoặc kết hợp sai các loại thực phẩm chức năng có thể dẫn đến những tác dụng phụ rất nghiêm trọng gồm tổn thương gan, thận, rối loạn tiêu hóa và thay đổi tâm trạng.
Các chuyên gia cho hay hầu hết mọi người không cần phải uống nhiều thực phẩm chức năng để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng hoặc mục tiêu kéo dài tuổi thọ. Thông thường, một chế độ ăn uống cân bằng đã có thể cung cấp đầy đủ vi chất dinh dưỡng cho những người trưởng thành khỏe mạnh không trong giai đoạn mang thai, cho con bú, không có nguy cơ thiếu hụt vi chất hoặc không phải quản lý bệnh mạn tính.
"Là một chuyên gia dinh dưỡng, tôi luôn khuyến khích mọi người áp dụng phương pháp ưu tiên thực phẩm tự nhiên để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể. Thực phẩm chức năng chỉ có nhiệm vụ lấp đầy những khoảng trống trong chế độ ăn uống và việc uống tới 35 viên mỗi ngày rõ ràng là quá mức cần thiết", bà Ball giải thích.
Theo chuyên gia, việc tiêu thụ đa dạng các loại thực phẩm giàu dinh dưỡng sẽ giúp đảm bảo nhu cầu vi chất cho cơ thể. Nếu muốn xác định chính xác tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng tiềm ẩn, người dân nên tham khảo ý kiến bác sĩ và xét nghiệm máu, từ đó đưa ra quyết định sáng suốt về việc có cần bổ sung hay không và sản phẩm nào phù hợp nhất với nhu cầu cụ thể của bản thân.
Mặc dù thực phẩm chức năng đóng một vai trò quan trọng trong y học, việc học theo chế độ của Kardashian hoàn toàn không được khuyến khích. Những thói quen đã được chứng minh qua thời gian như chế độ ăn uống cân bằng, hoạt động thể chất đều đặn, ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng sẽ mang lại hiệu quả cao hơn nhiều cho sức khỏe tổng thể và tuổi thọ so với việc uống hàng tá viên nang mỗi ngày.
Những liệu trình chăm sóc sức khỏe của người nổi tiếng có thể rất hấp dẫn nhưng chúng thường khó duy trì, tốn kém và không phải lúc nào cũng được kiểm chứng bởi các bằng chứng khoa học vững chắc. Y học thực tế chứng minh rằng việc chăm sóc sức khỏe không cần phải quá phức tạp hay cực đoan để đạt được hiệu quả. Sự kiên trì với các thói quen sức khỏe nền tảng mới là yếu tố cốt lõi và an toàn hơn nhiều so với một chế độ thực phẩm chức năng cầu kỳ để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Kim Kardashian sinh năm 1980, là người đã làm nên thương hiệu cho đại gia đình Kardashian. Cô nổi tiếng với thân hình đồng hồ cát cùng siêu vòng ba. Kim kiếm tiền từ các dòng sản phẩm trang điểm, nước hoa, quần áo và tham gia show truyền hình thực tế Keeping With Up The Kardashian. Ngôi sao truyền hình đang là người giàu nhất gia tộc Kardashian với khối tài sản tỷ đô. Cô hiện hẹn hò tay đua Lewis Hamilton, sau khi ly hôn rapper Kanye West.
Theo chuyên gia của Trung tâm Cấp cứu A9, thông thường khi gặp người bất tỉnh, chúng ta thường băn khoăn: Bế lên đưa đi cấp cứu ngay hay để nằm yên tại chỗ chờ xe cấp cứu? Trong nhiều trường hợp, hành động theo phản xạ chưa chắc đã đúng. Việc có nên di chuyển hay không phụ thuộc vào đánh giá nhanh nguy cơ, đặc biệt vấn đề chấn thương cột sống. Do đó, gặp người ngất xỉu, đừng bế ngay, hãy kiểm tra các tình trạng trước khi hành động.
Trước tiên, hãy kiểm tra nhanh, với 3 giây quan trọng cần nhớ, theo nguyên tắc A-B-C. Trong đó, A - đường thở: có bị tắc không?; B - hô hấp: có thở không?; C - tuần hoàn: có mạch không?
Nếu người gặp nạn không thở hoặc tắc nghẽn đường thở, cần phải khai thông ngay, kể cả khi cần di chuyển.
Có thể di chuyển người bệnh ngay, khi người đó không có dấu hiệu chấn thương; nghi ngờ nguyên nhân do bệnh lý (tụt đường huyết, đột quỵ, ngộ độc…). Nhưng khi di chuyển, cần nhớ các nguyên tắc: luôn giữ trục đầu - cổ - thân thẳng hàng; theo dõi đường thở liên tục.
Không bế lên ngay, khi người gặp nạn có nguyên nhân do: tai nạn giao thông; té ngã; có dấu hiệu thần kinh khu trú (đau cổ, đau lưng); nghi chấn thương cột sống. Vì một động tác sai có thể khiến tổn thương từ nhẹ dẫn đến liệt suốt đời. Trong trường hợp này, cần giữ nguyên tư thế, cố định đầu - cổ. Nếu di chuyển, cần giữ đầu - cổ - vai thẳng hàng như một khối và có cáng cứng càng tốt.
Đặc biệt, có một trường hợp cần đặt tư thế nằm nghiêng, giữ an toàn cho người gặp nạn. Đó là khi người đó có nôn ói, ngạt thở, không tự bảo vệ được đường thở. "Trong cấp cứu, đôi khi không làm gì vội vàng lại là cách cứu người đúng nhất", chuyên gia lưu ý.
