Khi nhiệt độ vượt 35 độ C, thực phẩm rất dễ trở thành môi trường cho vi khuẩn phát triển nhanh. Vì vậy, chú ý an toàn ăn uống và phòng ngộ độc thực phẩm là điều không thể xem nhẹ trong mùa nóng.
Theo thạc sĩ – bác sĩ Bùi Thị Duyên, phụ trách khoa Dinh Dưỡng, Bệnh viện Quân y 175, việc để thức ăn chín ở nhiệt độ phòng nhiều giờ là nguy cơ ngộ độc thực phẩm phổ biến. Nhiều nơi chế biến thực phẩm sẵn nhưng không bảo quản đúng cách, khiến vi khuẩn phát triển nhanh. Bên cạnh đó, nhiễm khuẩn chéo do dùng chung dao, thớt cho đồ sống – chín, hoặc để lẫn thực phẩm sống với đồ ăn liền trong tủ lạnh cũng làm tăng rủi ro mất an toàn thực phẩm.
“Nếu khâu kiểm soát nguyên liệu đầu vào không chặt chẽ, dẫn đến việc sử dụng thực phẩm đã ôi thiu, biến chất vì mục tiêu lợi nhuận hoặc chủ quan cũng sẽ vô tình tạo ra các ‘ổ’ vi khuẩn phát triển mạnh mẽ, trở thành nguồn gây ngộ độc”, bác sĩ Duyên cảnh báo.
Thạc sĩ – bác sĩ Võ Thị Tố Hi, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Gia An 115, cho biết khoảng nhiệt độ 30 – 40°C thường được gọi là “vùng nguy hiểm” trong an toàn thực phẩm. Nhiều loại vi khuẩn có thể nhân đôi chỉ sau 20 – 30 phút, tức chỉ sau vài giờ, số lượng vi khuẩn có thể tăng lên hàng trăm đến hàng nghìn lần.
Do đó, mọi người cần lưu ý một nguyên tắc quan trọng: Thực phẩm chín không nên để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ; nếu nhiệt độ môi trường trên 32 – 35°C, thời gian này nên rút ngắn còn khoảng 1 giờ. Sau mốc này, nguy cơ vi khuẩn phát triển và sinh độc tố tăng lên rõ rệt. Đáng lưu ý, một số độc tố vi khuẩn không bị phá hủy hoàn toàn khi hâm nóng lại, nên việc “nấu lại cho kỹ” không đồng nghĩa với an toàn.
Các thực phẩm như hải sản, món nhiều nước, sữa hoặc thức ăn chế biến sẵn là nhóm dễ hư hỏng nhanh nhất trong thời tiết nắng nóng. Từ đó, bác sĩ Tố Hi lưu ý khi thực phẩm có dấu hiệu mùi lạ, nhớt, đổi màu hoặc vị bất thường, người dân không nên cố sử dụng lại.
Để chủ động phòng tránh ngộ độc thực phẩm trong mùa nắng nóng, bác sĩ Duyên khuyên người dân cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc vệ sinh an toàn thực phẩm sau:
Thực hiện “ăn chín, uống sôi”: Tuyệt đối không sử dụng thức ăn ôi thiu, hỏng mốc hoặc quá hạn sử dụng. Hạn chế tối đa các món gỏi sống, đồ tái trong mùa hè. Thực phẩm thừa cần được đun lại ở nhiệt độ trên 70 độ C trước khi ăn.
Vệ sinh tay: Rửa tay bằng xà phòng ít nhất 20 giây trước và sau khi chế biến thực phẩm, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Giữ khu vực chế biến và vật dụng nấu nướng luôn sạch sẽ, khô ráo.
Bảo quản thực phẩm đúng cách: Thức ăn chín cần được đậy kín để tránh bụi và côn trùng. Nếu dùng tủ lạnh, phải sắp xếp ngăn nắp, tránh việc tích trữ quá tải dung tích tủ. Nhiệt độ ngăn mát nên giữ ở mức 5 độ C hoặc thấp hơn.
Lựa chọn thực phẩm an toàn: Ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, còn hạn sử dụng, không có mùi lạ hay màu sắc bất thường.
Bù nước và điện giải đúng cách: Uống đủ 1,5 – 2,5 lít nước/ngày tùy độ tuổi và mức độ hoạt động. Nên uống chậm, chia thành nhiều lần ngay cả khi không khát. Có thể dùng nước lọc, nước khoáng, nước dừa hoặc Oresol để bổ sung khoáng chất bị thất thoát qua mồ hôi.
Mục tiêu chính của việc đánh răng là loại bỏ vi khuẩn trong khoang miệng. Jennifer Cullen, giảng viên lâm sàng tại Trường Nha khoa Đại học Michigan (Mỹ), cho biết việc giảm lượng vi khuẩn trong miệng là yếu tố then chốt để phòng ngừa các bệnh lý răng miệng như sâu răng và viêm nướu, theo Forbes (Mỹ).
Theo tiến sĩ Mark S. Wolff, chuyên gia nha khoa tại Đại học Pennsylvania (Mỹ), một trong những lý do quan trọng của mốc thời gian 2 phút là giúp bàn chải có đủ thời gian tiếp cận mọi bề mặt răng trong khoang miệng.
Chuyên gia Cullen cũng giải thích rằng do mảng bám trên răng tồn tại thành nhiều lớp, việc chải răng càng kỹ và đủ lâu càng giúp loại bỏ được những lớp mảng bám bám chặt ở sâu bên dưới.
Một lý do khác khiến các chuyên gia khuyến nghị đánh răng đủ 2 phút là để fluoride trong kem đánh răng có thời gian phát huy tác dụng bảo vệ răng. Về cách đánh răng, nên đánh đầy đủ mặt ngoài, mặt trong, mặt nhai của răng, cả phía gần má và phía lưỡi.
Tiến sĩ Wolff khuyên thêm rằng mọi người nên đặt lông bàn chải nhẹ nhàng sát viền nướu khi bắt đầu chải. Để tránh bỏ sót vị trí, nên chải răng theo trình tự thay vì chải ngẫu nhiên. Có thể chia miệng thành 4 vùng và dành khoảng 30 giây cho mỗi vùng.
Các chuyên gia khuyến nghị đánh răng ít nhất 2 lần mỗi ngày. Một số người có thể cần đánh răng thường xuyên hơn do bệnh lý, niềng răng hoặc các tình trạng đặc biệt khác.
Tuy nhiên, tiến sĩ Wolff lưu ý rằng đánh răng nhiều lần nhưng sai cách không giúp giảm nguy cơ sâu răng hay bệnh nướu. Điều quan trọng vẫn là kỹ thuật đúng và chải răng nhẹ nhàng.
Nếu không thể đánh răng sau bữa ăn, các chuyên gia khuyên nên súc miệng bằng nước để giảm độ axit trong khoang miệng và hỗ trợ làm sạch thức ăn còn sót lại.
Chuyên gia Cullen nhấn mạnh thêm rằng, đánh răng 2 lần mỗi ngày tuy là một hành động nhỏ, nhưng có thể tạo ra tác động lớn đối với sức khỏe tổng thể. Do đó, mọi người nên bắt đầu sớm và duy trì thói quen này.
Edson Brandão, một người có sức ảnh hưởng (influencer) gốc Brazil, hiện sống ở Hà Lan, gây xôn xao mạng xã hội khi tiết lộ tuổi thật - 59. Ở tuổi trung niên nhưng ông tự nhận thấy tinh thần mình luôn duy trì ở trạng thái của tuổi 30.
Không ít người trong lần đầu gặp gỡ đều lầm tưởng Edson chỉ mới ngoài 20 tuổi, thậm chí, ông từng bị từ chối cho vào hộp đêm vì nhân viên cho rằng chưa đủ tuổi vị thành niên khi không xuất trình được giấy tờ tùy thân.
Ông có hơn 727.000 người theo dõi trên Instagram và là tác giả cuốn Trẻ trung sau tuổi 40: Cẩm nang để sống trẻ hơn và khỏe mạnh hơn.
"Tôi chưa từng phẫu thuật thẩm mỹ hay động đến botox. Bí quyết của tôi chỉ nằm ở hai chữ: kiên trì. Bất kỳ ai cũng có thể làm được điều đó", Brandão nói trong các cuộc phỏng vấn gần đây.
Bước ngoặt đến vào năm ông tròn 40 tuổi. Brandão nhận ra rằng sự lão hóa "không diễn ra sau một đêm, mà tích tụ từ những thói quen hàng ngày". Kể từ đó, ông xây dựng một lộ trình và giữ nguyên suốt 19 năm như tập kháng lực kết hợp 40 phút cardio mỗi ngày, ăn trái cây theo mùa và thực phẩm sạch, loại bỏ hoàn toàn đồ chiên rán, đường, phô mai, bánh mì trắng và thức ăn nhanh.
"Chúng chỉ làm bạn cạn kiệt năng lượng và đẩy nhanh quá trình lão hóa. Quên botox đi, tôi chọn ăn trái cây", ông nói
Một phân tích tổng hợp năm 2020 trên Nutrients ghi nhận hạt chia chứa hàm lượng omega-3 dạng ALA cao, cùng với chất xơ hòa tan và không hòa tan, canxi, magie, kẽm và các hợp chất chống oxy hóa. Khi ngâm vào nước, hạt chia giải phóng một lớp gel gọi là mucilage, bao phủ thành ruột, hỗ trợ nhu động và kéo dài cảm giác no. Tổ chức Y tế Quốc gia Anh (NHS) khuyến nghị bổ sung khoảng một thìa canh hạt chia hoặc hạt lanh vào bữa ăn hàng ngày.
Brandão uống hỗn hợp này mỗi sáng, cho hạt chia vào nước, chờ 10 đến 15 phút cho hạt nở, vắt thêm nửa quả chanh, khuấy đều rồi uống ngay. Ông gọi đây là "loại nước detox tự nhiên mạnh mẽ nhất hành tinh", còn chanh đóng vai trò "bí mật thực sự" giúp nhân đôi hiệu quả, bổ sung vitamin C, hỗ trợ gan và giảm tình trạng tích nước.
"Hạt chia đi vào hệ tiêu hóa, nhẹ nhàng quét sạch độc tố, giảm đầy hơi và giữ cho bạn no trong nhiều giờ", ông mô tả.
Bất chấp những nghi ngờ về tuổi thật hay ý kiến cho rằng ông "sợ già", Edson chia sẻ lão hóa là quy luật tự nhiên, hy vọng thông qua trải nghiệm cá nhân để chứng minh rằng chỉ cần duy trì thói quen tốt vẫn có thể giữ được trạng thái đỉnh cao ngay cả khi cận kề tuổi 60.
"Tôi hiểu rằng nếu không bắt đầu chăm sóc bản thân ngay bây giờ, chắc chắn sau này tôi sẽ phải hối hận", ông nói.
Ngày 20/4, Bệnh viện Phụ sản Trung ương cho biết sau 4 tháng điều trị, bệnh nhi đạt cân nặng 2,5 kg, đã tự ăn và duy trì hệ thống tim phổi ổn định. BS Hà Đức Dũng, Trung tâm Sơ sinh, cho biết gia đình mang con về nhà cùng bộ hồ sơ bệnh án dày cộp nặng tới 2 kg. Ông yêu cầu người nhà tuân thủ tuyệt đối hướng dẫn dinh dưỡng, đảm bảo vệ sinh môi trường sống nhằm phòng chống nhiễm khuẩn và đưa trẻ đi tiêm vaccine đúng lịch.
4 tháng trước, bệnh nhân lọt lòng ở mốc 25 tuần 4 ngày, mang theo nhiều rủi ro sinh tồn. Trẻ đối diện tình trạng suy hô hấp cực nặng, chảy máu não không do chấn thương và nhiễm khuẩn sơ sinh. Cơ thể bệnh nhi chưa hoàn thiện, nhịp thở yếu ớt khiến các bác sĩ phải theo dõi sát sao.
Đội ngũ y tế áp dụng phác đồ thở máy kéo dài phối hợp chặt chẽ với chế độ nuôi dưỡng đặc biệt. Trẻ phải thở máy kéo dài và quá trình cai máy diễn ra cực kỳ khó khăn. Để duy trì sự sống, các bác sĩ phải phối hợp chặt chẽ giữa phác đồ điều trị biến chứng và chế độ nuôi dưỡng đặc biệt. Mất một tháng chăm sóc tích cực, bé mới có thể bắt đầu ăn hoàn toàn qua đường tiêu hóa.
"Nhìn con đi được đến ngày hôm nay an toàn, tôi chỉ biết gửi lời biết ơn, tri ân sâu sắc nhất đến các bác sĩ, điều dưỡng, hộ sinh đã không chỉ cứu sống con mà còn luôn động viên gia đình trong những lúc khó khăn nhất", người mẹ chia sẻ.
Thống kê của Bộ Y tế chỉ ra tử vong sơ sinh chiếm 71% ca tử vong ở trẻ dưới một tuổi; trong đó nguyên nhân đẻ non và nhẹ cân chiếm tới 25%. Tổ chức Y tế ThThốngế giới (WHO) định nghĩa sinh non là tình trạng chuyển dạ trước 37 tuần tuổi thai. Trẻ sinh thiếu tháng mang hệ miễn dịch yếu, dễ mắc nhiễm trùng huyết, suy hô hấp, viêm ruột hoại tử và đối mặt nguy cơ bại não, mù, điếc.
Nhằm giảm thiểu rủi ro, giới chuyên môn khuyến cáo thai phụ chăm sóc thai kỳ cẩn thận, duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng và khám thai định kỳ để y bác sĩ kịp thời phát hiện, kiểm soát các bệnh lý nền.
