Những hình ảnh "chuẩn đẹp" như làn da mịn màng, thân hình lý tưởng hay nụ cười hoàn hảo từ xã hội, phim ảnh đến quảng cáo, tất cả đều gửi đến cho trẻ một thông điệp ngầm rằng chỉ khi đạt đến hình mẫu ấy, các em mới đáng được yêu thương…
Nhiều trẻ chịu đựng áp lực ngoại hình, thậm chí dẫn đến rối loạn ăn uống hay trầm cảm, điều mà nhiều phụ huynh có thể không thấy.
Tuổi dậy thì là hành trình con tìm hiểu chính mình, cả về cơ thể và tâm hồn. Nếu ba mẹ không kịp lắng nghe, những tự ti nhỏ bé có thể lớn dần thành nỗi ám ảnh.
Ở tuổi dậy thì, cơ thể trẻ lớn nhanh, thay đổi từng ngày và đôi khi chính các em cũng không hiểu chuyện gì đang xảy ra. Một vài nốt mụn, vài ký tăng thêm hay dáng người chưa kịp cân đối... cũng đủ khiến trẻ đứng rất lâu trước gương, loay hoay giữa những cảm xúc lẫn lộn: bối rối, e dè rồi tự ti.
Trong khi đó, thế giới xung quanh lại đầy rẫy những hình ảnh "chuẩn đẹp".
Thực tế, áp lực này đến với trẻ sớm hơn chúng ta tưởng. Một nghiên cứu tại Bệnh viện Nhi Toronto cho thấy khoảng 30% bé gái từ 10-14 tuổi từng ăn kiêng để cố thay đổi ngoại hình.
Và không chỉ các bé gái. Nhiều cậu bé tuổi teen cũng âm thầm so mình với những ngôi sao điện ảnh nhiều cơ bắp hay các vận động viên, rồi thất vọng khi thấy cơ thể các em "chưa đủ chuẩn".
Dù ít nói ra nhưng con trai cũng có thể chịu đựng áp lực ngoại hình, thậm chí dẫn đến rối loạn ăn uống hay trầm cảm, điều mà nhiều phụ huynh có thể không ngờ tới.
Đôi khi con không nói "con thấy mình xấu" nhưng ba mẹ có thể nhận ra qua những thay đổi nhỏ trong cách con cư xử: con thường xuyên nói về ngoại hình, chê mình "béo", "thấp", "xấu".
Ăn kiêng quá mức, bỏ bữa hoặc sợ tăng cân. Thường xuyên soi gương, so sánh bản thân với người khác nhiều hơn. Trở nên buồn bã, thu mình, giảm tự tin, ngại tham gia các hoạt động chung.
Nếu thấy những biểu hiện ấy ở trẻ, ba mẹ đừng vội trách hay khuyên răn. Lúc này điều con cần trước hết là sự lắng nghe và thấu hiểu. Một cái ôm, một buổi đi dạo hay đơn giản là ngồi cùng con nói chuyện có thể giúp con cảm thấy mình vẫn được yêu thương, không phải vì vẻ ngoài mà vì con là chính con.
1. Là tấm gương cho con
Dù đôi khi tỏ ra thờ ơ hay bướng bỉnh nhưng thật ra trẻ vẫn luôn âm thầm quan sát ba mẹ từng chút một: cách ăn uống, tập thể dục hay cách ba mẹ nói về chính cơ thể mình. Nếu ba mẹ thường xuyên than phiền về cân nặng hay ngoại hình, con cũng sẽ bắt đầu "để ý" đến khuyết điểm của bản thân.
Những lời bình luận về ngoại hình, đặc biệt là những từ như "béo", "gầy", "xấu" hay "kỳ cục" đều sẽ để lại dấu ấn trong suy nghĩ của trẻ. Mỗi lời nói, mỗi hành động của ba mẹ đều góp phần định hình cách trẻ nhìn nhận về cơ thể và giá trị của chính mình.
Ngược lại, khi ba mẹ sống tích cực, yêu thương bản thân, trẻ cũng sẽ học được điều đó một cách tự nhiên nhất.
2. Giữ thái độ tích cực
Đừng phê bình hay chê bai ngoại hình của trẻ, dù chỉ là lời nói thoáng qua. Nếu trẻ có vấn đề về cân nặng, thực ra chính bản thân bé cũng đã nhận ra điều đó. Những lời chê trách (dù vô tình) chỉ khiến bé thêm tự ti, thậm chí khiến mọi chuyện trở nên nặng nề hơn.
Thay vào đó, ba mẹ hãy khen trẻ bằng những lời thật lòng và cụ thể, giúp con có cái nhìn tích cực về bản thân.
Ba mẹ cũng có thể khuyến khích con hình thành thói quen sống lành mạnh như: chăm sóc cơ thể sạch sẽ, giữ tư thế đúng, ngủ đủ giấc và biết cách thư giãn. Khi thấy con ngồi lì trên ghế, chỉ cần nhẹ nhàng rủ: "Ra ngoài đi bộ hay chạy bộ cùng ba hay mẹ nhé?" vừa vận động vừa là dịp trò chuyện gần gũi với con hơn.
Nếu cảm thấy cần thêm hướng dẫn, ba mẹ có thể trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên viên tâm lý học đường của con. Việc cùng nhau xây dựng một kế hoạch ăn uống và vận động phù hợp sẽ giúp con khỏe mạnh hơn, cả về thể chất lẫn tinh thần.
3. Cùng con "giải mã" thế giới truyền thông
Giúp con hiểu rằng những hình ảnh lung linh trên mạng phần lớn đều được "tạo nên": chỉnh sáng, làm mịn hay thậm chí phẫu thuật. Khi nhận ra điều đó, con sẽ bớt so sánh bản thân với những khuôn mẫu ảo và học cách nhìn thấy vẻ đẹp thật trong chính mình và trong người khác.
4. Đặt giá trị con người lên trên ngoại hình
Hãy khuyến khích và trân trọng những khả năng, sở thích hay đam mê không liên quan đến vẻ ngoài của trẻ, từ âm nhạc, thể thao, hội họa đến các hoạt động thiện nguyện. Khi ba mẹ thật sự quan tâm và tự hào về những điều trẻ làm được, bé sẽ cảm nhận rõ rằng giá trị của mình không nằm ở dáng hình mà ở hành động và tâm hồn.
Ba mẹ cũng đừng ngại khen trẻ vì những điều giản dị mà bạn yêu ở con.
Những lời công nhận ấy sẽ giúp con xây dựng lòng tự trọng bền vững, vượt xa mọi tiêu chuẩn sắc đẹp.
Ba mẹ hãy nói về sức khỏe thay vì ngoại hình.
5. Biến lối sống lành mạnh thành thói quen của cả gia đình
Cùng nhau ăn uống cân bằng, nấu ăn tại nhà; sau bữa ăn, cả nhà có thể đi dạo, đạp xe hoặc cùng tập vài động tác tập thể dục nhẹ thay vì bật tivi... những điều tưởng nhỏ nhưng sẽ giúp cả nhà thêm gắn kết. Khi ba mẹ cùng tham gia, trẻ sẽ cảm thấy được đồng hành, không cô đơn trong hành trình học cách yêu thương cơ thể mình.
Khi lối sống lành mạnh trở thành một phần tự nhiên trong văn hóa gia đình, trẻ sẽ học được cách chăm sóc bản thân và nuôi dưỡng sức khỏe, không chỉ cho hiện tại mà còn cho cả tương lai.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
