“Lực lượng của chúng ta đã vượt sông Litani và tiến tới các điểm kiểm soát chiến lược. Chúng ta cũng đang hoạt động tại khu vực Beirut, thung lũng Bekaa và trên toàn bộ mặt trận, giáng đòn mạnh vào Hezbollah”, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nói ngày 29/5, trong chuyến thăm binh sĩ tại khu vực biên giới giáp Lebanon.
Ông cho biết lực lượng vượt sông Litani thuộc Sư đoàn bộ binh 36, một trong các đơn vị chủ lực của quân đội Israel. Đây là lần đầu Israel tuyên bố đưa quân vượt qua con sông được xem là ranh giới trong thỏa thuận ngừng bắn tại Lebanon và tiến vào khu vực Hezbollah kiểm soát gần thủ đô Beirut.
Sông Litani, chảy theo hướng đông – tây và nằm cách biên giới Israel khoảng 30 km về phía bắc, từ lâu được Tel Aviv coi là mốc quan trọng trong nỗ lực đẩy Hezbollah lùi sâu về phía bắc.
Thông báo được đưa ra giữa lúc Israel gia tăng hoạt động quân sự nhằm vào Hezbollah, ban bố nhiều lệnh sơ tán đối với cư dân tại miền nam Lebanon. Quân đội Israel trước đó cho biết các chiến dịch trên bộ đã mở rộng “vượt ra ngoài vùng an ninh” từ ngày 16/4.
Các nguồn tin an ninh Lebanon cho biết binh sĩ Israel vượt sông Litani gần làng Zawtar al-Sharqiyah hôm 28/5, nhưng sau đó rút về bờ nam. Đến ngày 29/5, lực lượng này tiếp tục vượt sông tại khu vực phía đông, gần biên giới Israel. Nguồn tin Lebanon nhận định đây không phải đợt tiến quân quy mô lớn.
Tướng Eyal Zamir, tư lệnh Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), khẳng định quân đội sẽ tiếp tục truy đuổi các đơn vị tên lửa, máy bay không người lái cùng chỉ huy Hezbollah ở mọi cấp độ và bất kỳ nơi nào xuất hiện mối đe dọa. Ông cũng tuyên bố rằng cơ chế phòng tuyến từ xa của Israel ở miền nam Lebanon “không có giới hạn về phạm vi hoạt động”.
Một quan chức IDF giải thích với truyền thông rằng chiến thuật đột kích vượt sông nhằm đẩy Hezbollah xa biên giới hơn và tăng cường bảo vệ vùng an ninh, sau khi nhận thấy đối phương tăng cường sử dụng thiết bị bay không người lái (drone) nhắm vào binh sĩ Israel.
Giao tranh giữa IDF và Hezbollah tiếp tục leo thang. Quân đội Israel hai lần đánh chặn máy bay không người lái (UAV) nghi thuộc về Hezbollah tại khu vực miền nam Lebanon.
Truyền thông nhà nước Lebanon cho biết ít nhất 6 người đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Israel nhằm vào miền nam nước này ngày 30/5, trong đó có một cảnh sát địa phương tại thị trấn Ebba nằm ở phía bắc sông Litani.
Các cuộc đụng độ diễn ra bất chấp lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon đang có hiệu lực. Israel tuyên bố sẽ chỉ rút quân khi Hezbollah không còn gây ra mối đe dọa cho cư dân những thị trấn miền bắc nước này. Hezbollah khẳng định sẽ tiếp tục chiến đấu cho tới khi IDF rời khỏi Lebanon và chấm dứt các cuộc không kích hàng ngày.
Xung đột giữa Israel và Hezbollah bùng phát ngày 2/3, sau khi nhóm vũ trang tại Lebanon tấn công nước láng giềng để trả đũa cho cái chết của lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. IDF sau đó phát động chiến dịch tấn công trên bộ vào Lebanon, khiến hơn một triệu người tại miền nam nước này phải di tản.
Giao tranh tới nay đã khiến gần 3.200 người thiệt mạng, hơn 9.600 người bị thương tại Lebanon. Văn phòng Thủ tướng Israel cho biết 23 binh sĩ, một nhà thầu quân sự và hai thường dân nước này thiệt mạng.
"Iran rất có thiện chí, họ rất muốn đạt được thỏa thuận. Đến nay họ vẫn chưa đạt được điều đó. Chúng tôi chưa hài lòng với việc này, nhưng rồi chúng ta sẽ hài lòng thôi. Hoặc là như vậy, hoặc là chúng ta sẽ phải hoàn thành nốt công việc", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói trong cuộc họp nội các ở Nhà Trắng ngày 27/5.
Ông Trump cho rằng Iran đang "đàm phán trong tình trạng vô vọng", thêm rằng bản thân "không vội" để đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt chiến sự Trung Đông. "Hoặc là như vậy hoặc là chúng ta sẽ phải làm nốt việc", ông nói, ám chỉ những lời đe dọa về nối lại chiến dịch quân sự nhằm vào Iran.
Đài truyền hình nhà nước Iran trước đó đưa tin về dự thảo thỏa thuận với Mỹ, trong đó có điều khoản Washington cam kết dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng biển của Tehran, khôi phục giao thông ở eo biển Hormuz và rút lực lượng khỏi vùng Vịnh.
Nhà Trắng gọi thông tin này là "hoàn toàn bịa đặt".
Tổng thống Trump khẳng định không vội vàng đạt được thỏa thuận với Iran, ngay cả trước khi diễn ra cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Tỷ lệ ủng hộ của đảng Cộng hòa đang ở mức thấp kỷ lục, chỉ 6 tháng trước cuộc bỏ phiếu quyết định liệu đảng này có giữ được quyền kiểm soát quốc hội hay không.
"Họ nghĩ sẽ chờ đợi được lâu hơn tôi, kiểu như 'chúng ta sẽ chờ đợi lâu hơn ông ta, ông ta còn phải đối mặt với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ'. Tôi không quan tâm tới bầu cử giữa nhiệm kỳ", Tổng thống Trump cho hay.
Mỹ và Iran từng nhiều lần đấu hỏa lực trong thời gian ngừng bắn. Trong khi đó, các bên vẫn tiếp tục đàm phán nhằm đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột. Iran cho biết đang hoàn thiện khuôn khổ gồm 14 điểm cho thỏa thuận hòa bình.
"Thỏa thuận với Iran đã hoàn tất. Chúc mừng tất cả", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội.
Tổng thống Trump cũng thông báo dỡ bỏ ngay lập tức lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ đối với Iran, cũng như mở cửa trở lại eo biển Hormuz "mà không có phí quá cảnh". "Tàu thuyền trên thế giới hãy kích hoạt động cơ đi. Hãy để cho dầu chảy", ông viết.
Tuyên bố được Tổng thống Trump đưa ra sau khi Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif nói rằng Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình. "Hai bên đã thống nhất chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, trong đó có Lebanon", ông Sharif cho hay, thêm rằng thỏa thuận sẽ được ký tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6.
Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho biết có kế hoạch dự lễ ký thỏa thuận với Iran và Tổng thống Trump cũng có thể góp mặt. Mật vụ Mỹ thường không khuyến khích tổng thống và phó tổng thống cùng xuất hiện đồng thời, đặc biệt là ở nước ngoài, nhằm bảo đảm an ninh.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi xác nhận nội dung bản ghi nhớ giữa Tehran và Washington đã hoàn tất, lễ ký sẽ được tổ chức tại Thụy Sĩ vào thời điểm như Pakistan thông báo. Ông thêm rằng hai vấn đề sẽ có hiệu lực ngay lập tức trong sáng 15/6, gồm Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hàng hải và hoạt động quân sự chấm dứt trên mọi mặt trận.
Ông Gharibabadi tuyên bố bản ghi nhớ này không chỉ là "sản phẩm từ nỗ lực ngoại giao", mà còn là "thành tựu quân sự" của Iran. Thứ trưởng Ngoại giao Iran thêm rằng hai nước sẽ tổ chức đàm phán trong vòng hai tháng tới nhằm đạt được "thỏa thuận cuối cùng" để kết thúc cuộc chiến.
Một quan chức cấp cao Iran trước đó nói với hãng thông tấn Reuters rằng theo dự thảo thỏa thuận, Mỹ sẽ chấp nhận giải phóng 25 tỷ USD tài sản bị đóng băng của Iran, trong khi Tehran đồng ý không sản xuất hoặc sở hữu vũ khí nguyên tử. Iran cũng đồng ý duy trì hiện trạng của chương trình hạt nhân, không làm giàu uranium hoặc mở rộng cơ sở hạt nhân, cho đến khi đạt thỏa thuận cuối cùng.
Theo một quan chức Mỹ, thỏa thuận cuối cùng sẽ dẫn đến chấm dứt chương trình hạt nhân của Iran, trong đó kho uranium làm giàu cao của nước này sẽ bị phá hủy và loại bỏ. Quan chức cấp cao Iran nói rằng dự thảo thỏa thuận sẽ cho phép Tehran pha loãng uranium làm giàu cao trong nước.
Iran và Mỹ đạt được thỏa thuận bất chấp cuộc tấn công hôm 14/6 do Israel tiến hành nhằm vào thủ đô Beirut của Lebanon, động thái vấp phải chỉ trích của Tehran và Tổng thống Trump.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Ghalibaf nói đòn tập kích của Israel cho thấy Mỹ thiếu "ý chí và khả năng thực hiện các cam kết của mình". Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố Mỹ phải chịu trách nhiệm cho cuộc tấn công, trong khi lực lượng vũ trang nước này cảnh báo sẵn sàng khai hỏa vào "trái tim kẻ thù".
Tổng thống Trump cũng cho rằng Israel đáng lẽ không nên tấn công Beirut vào thời điểm Mỹ và Iran sắp đạt thỏa thuận, gọi đây là "hành động vô nghĩa".
Về phía đảng Dân chủ, hạ nghị sĩ Al Green (79 tuổi), người đã giữ chức trong 11 nhiệm kỳ, thất bại trước hạ nghị sĩ Christian Menefee (38 tuổi). Theo Đài NBC News, cuộc đối đầu hy hữu giữa 2 nghị sĩ đương nhiệm này bắt nguồn từ việc bản đồ bầu cử ở Texas được vẽ lại theo đề xuất của đảng Cộng hòa. Điều này khiến khu vực bầu cử số 9 của ông Al Green bị thay đổi có lợi cho đảng Cộng hòa, buộc ông phải đối đầu với ông Menefee tại khu vực bầu cử số 18, vốn là "thành trì" của đảng Dân chủ.
Điểm chung của cả 2 nghị sĩ là lập trường phản đối Tổng thống Donald Trump. Ông Green từng bị đuổi khỏi nghị trường quốc hội khi bày tỏ bất bình trong những lần ông Trump đọc thông điệp liên bang. Trong khi đó, ông Menefee từng kiện chống lại chính quyền ông Trump khi còn là luật sư đại diện hạt Harris ở Texas. Ông Menefee mới nhậm chức đầu năm nay, sau khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử bổ sung để thay thế cố hạ nghị sĩ Sylvester Turner.
Đối với cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng hòa, Tổng chưởng lý Texas Ken Paxton (64 tuổi), người được ông Trump ủng hộ, đánh bại thượng nghị sĩ John Cornyn (74 tuổi) để giành đề cử của đảng trong cuộc đua vào Thượng viện. Giới quan sát nhận định việc Tổng thống Trump công khai ủng hộ vào giai đoạn nước rút đã góp phần lớn giúp ông Paxton giành chiến thắng.
