Hôm nay 4.6, Bộ GD-ĐT đã đăng tải để lấy ý kiến góp ý dự thảo nghị định của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của đại học quốc gia. Dự thảo nghị định nếu được thông qua sẽ chính thức thay thế Nghị định số 201/2025/NĐ-CP ngày 11.7.2025 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của đại học quốc gia.
Về cơ bản, dự thảo nghị định có nội dung tương đồng với Nghị định số 201, chỉ có 2 nét khác biệt lớn là bỏ thiết chế hội đồng đại học và làm rõ thẩm quyền bổ nhiệm nhân sự lãnh đạo của đại học quốc gia.
Cụ thể, dự thảo nghị định mới lược bỏ hoàn toàn các quy định liên quan đến “hội đồng đại học quốc gia”. Các nội dung về việc báo cáo bổ nhiệm, miễn nhiệm chủ tịch hội đồng đại học quốc gia, hay việc trình Bộ GD-ĐT công nhận, bổ sung, thay thế thành viên hội đồng đều đã được rút khỏi dự thảo.
Theo Bộ GD-ĐT, nguyên nhân của sự thay đổi này xuất phát từ khoản 1 Điều 15 luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15 quy định: trong cơ cấu tổ chức của các cơ sở giáo dục đại học công lập sẽ không còn hội đồng đại học và hội đồng trường.
Đặc biệt, dự thảo nghị định mới tách bạch thẩm quyền bổ nhiệm giám đốc và phó giám đốc đại học quốc gia. Theo Nghị định 201, Bộ GD-ĐT trình Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm, miễn nhiệm cả giám đốc và phó giám đốc. Còn dự thảo mới đã phân định rõ ràng thẩm quyền đối với từng chức danh.
Đối với chức danh giám đốc đại học quốc gia, đại học quốc gia sẽ báo cáo Bộ GD-ĐT, Bộ GD-ĐT trình Thủ tướng Chính phủ quyết định bổ nhiệm, miễn nhiệm, cho thôi giữ chức vụ, điều động, thuyên chuyển. Còn đối với chức danh phó giám đốc đại học quốc gia, đại học quốc gia sẽ cáo Bộ GD-ĐT, sau đó Bộ GD-ĐT xem xét, quyết định bổ nhiệm, miễn nhiệm, điều động chức danh này.
Theo Bộ GD-ĐT, có sự phân cấp này là để tuân thủ nghiêm ngặt khoản 3 Điều 16 luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15.
Ngoài ra, dự thảo nghị định mới cũng có một số thay đổi nhằm chuẩn hóa các thuật ngữ quản lý tài chính, tài sản. Ví dụ, cụm từ chung chung “đơn vị thành viên” trong các quy định về phân bổ ngân sách, phê duyệt phương án tự chủ tài chính hay phục vụ công tác thanh kiểm tra ở Nghị định 201 đã được thay thế chính xác bằng “trường đại học thành viên, viện nghiên cứu thành viên”.
Giáo Dục
Đại học danh tiếng Thanh Hoa của Trung Quốc qua 'lăng kính' du học sinh Việt

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã kết thúc chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc vào hôm 17.4. Một điểm nhấn đặc biệt ở chuyến đi này là bài phát biểu chính sách của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại học (ĐH) Thanh Hoa (Bắc Kinh) - cũng là nơi ông dự Diễn đàn Hợp tác giáo dục ĐH, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam-Trung Quốc.
Thanh Hoa, theo thống kê năm ngoái của hai tổ chức THE và QS, lần lượt xếp hạng 1 và 2 Trung Quốc, giữ vị trí thứ 12 và 17 toàn cầu. Ngôi trường sẽ kỷ niệm 115 năm thành lập vào năm nay có tiền thân là trường dự bị ĐH dành cho các sinh viên được Chính phủ Trung Quốc gửi sang Mỹ du học. Tới hiện tại, trường là "hạt nhân" quan trọng trong nền giáo dục ĐH Trung Quốc, có vai trò là một trong những "đầu tàu" học thuật của nước này.
Ngoài những con số thống kê, ngôi trường này còn có điểm gì đặc biệt qua trải nghiệm của du học sinh Việt đang học thực tế tại đây?
Là một trong số hơn 20 người Việt đang học tập và nghiên cứu tại Thanh Hoa tham gia tiếp đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Nguyễn Sơn Trà, học thạc sĩ ngành quan hệ quốc tế ở Trường Schwarzman, bày tỏ ấn tượng với bài phát biểu truyền cảm hứng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về vai trò của thanh niên Việt trong việc tập tinh hoa của thế giới để trở về đóng góp cho sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước.
Trà kỳ vọng thông qua chuyến thăm, hợp tác giữa Việt Nam và Trung Quốc, đặc biệt ở khía cạnh giáo dục sẽ ngày càng thực chất hơn, phát triển trên cơ sở cùng có lợi và tôn trọng lẫn nhau. "Tôi cũng hy vọng trường học hai nước cùng hợp tác để nâng chất lượng đào tạo, hỗ trợ học bổng và đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, chuyển giao kỹ thuật để đóng góp cho tiến trình xây dựng mô hình xã hội chủ nghĩa phát triển bền vững trong thời kỳ mới", Trà nói.
Theo nam học viên, điểm nổi bật của Thanh Hoa là sự kết hợp giữa triết lý giáo dục phương Đông với tư tưởng khai phóng, tiếp nhận tri thức toàn cầu. Tại đây, mỗi cá nhân không chỉ được học chương trình đào tạo chất lượng cao mà còn có thể tham gia nghiên cứu khoa học hay trải nghiệm nhiều kỹ năng mà có thể sẽ rất khó để tìm được cơ hội bên ngoài một cách dễ dàng.
"Từ khi vào trường, tôi đã thử trải nghiệm các bộ môn như võ thuật cổ truyền Trung Quốc, bắn cung, bơi lội và hát trong dàn hợp xướng. Tôi cũng đang thực hiện nghiên cứu về chính sách xe điện tại các quốc gia đang phát triển", Trà chia sẻ. "Đây là điểm rất đặc biệt so với các quốc gia khác tôi từng có thời gian theo học và làm việc như Hungary, Hàn Quốc".
Đến Thanh Hoa bằng học bổng toàn phần, Trà cho biết thêm anh hiện là thành viên của nhiều cộng đồng học thuật, có cơ hội dự nhiều hội thảo liên quan đến lĩnh vực bản thân quan tâm. Tuy nhiên, điều khiến anh bất ngờ là cứ đến 17 giờ, khi chuông báo kết thúc lớp học vang lên cũng là lúc trường phát đi khẩu hiệu, "Không thể thao, không Thanh Hoa" để thúc đẩy người học rèn sức khỏe.
"Các dịch vụ thể thao của trường có nhiều khung giờ hoàn toàn miễn phí cho sinh viên, và một số khung giờ khác chỉ thu phí rất thấp nếu đó là sinh viên trường. Thanh Hoa cũng có đầy đủ cơ sở vật chất, nhà thi đấu phục vụ gần như mọi loại hình thể dục thể thao. Bản thân là người yêu bơi lội, từ khi vào học tại Thanh Hoa, tôi cũng giữ nhịp độ đi bơi ít nhất 3 lần mỗi tuần", Trà kể.
"Thanh Hoa không chỉ mang đến cảm giác thanh xuân vườn trường, mà còn cho tôi cơ hội kết nối với cộng đồng học giả lớn mạnh tại Trung Quốc và trên toàn cầu", Trà nhấn mạnh.
Đối với Lưu Gia Linh, sinh viên năm 2 ngành luật, áp lực tại Thanh Hoa là điều có thể cảm nhận rất rõ ngay từ những ngày đầu. Mọi thứ được vận hành với quy mô và kỷ luật rất cao, trong khi việc chủ động, bền bỉ học tập gần như trở thành bản năng của mỗi sinh viên. "Đó là cú sốc đầu tiên của tôi. Nhìn vào sức học và cường độ làm việc của mọi người, có những lúc tôi thấy hoàn toàn choáng ngợp", Linh nói.
Theo nữ sinh, có thể nói ví von rằng ở Thanh Hoa "đi đâu cũng gặp nhân tài", vì đa số sinh viên đều là những thủ khoa, á khoa thi ĐH tại các tỉnh, thành, hoặc từng đạt các huy chương, giải thưởng khác nhau. Song, điều khiến Linh ấn tượng là tâm thế "bắt đầu lại từ số không", bỏ lại hào quang THPT phía sau, sẵn sàng dành toàn bộ thời gian trong thư viện, phòng thí nghiệm... của bạn bè đồng trang lứa.
"Sự thi đua về điểm trung bình hay những môn học đạt mức 4.0/4.0 tuyệt đối tại đây, có lẽ không đến từ áp lực điểm số đơn thuần mà từ sự tỉ mỉ và lòng tự trọng học thuật", Linh kể. "Tất cả có chung niềm tin vào giá trị của sự kiên định, nỗ lực tự thân, mong muốn được đo lường bằng chiều sâu đóng góp và những điều cống hiến cho xã hội. Đây là nét văn hóa rất tương đồng với những gì tôi được dạy dỗ tại Việt Nam".
Học chương trình dạy bằng tiếng Trung với sinh viên bản địa, Linh nhận định khi dần thích nghi hơn với nhịp học, cô bắt đầu có góc nhìn khác về trường. Trong khi bạn cùng lớp giúp cô ý thức hơn về việc "nâng chuẩn" bản thân, thì các giảng viên - vốn là đại diện của Trung Quốc tại Liên Hợp Quốc hay giữ vai trò pháp lý cấp cao cho các doanh nghiệp lớn - lại dạy cho cô cách tư duy hệ thống và đặt vấn đề trong sự vận động đa chiều.
"Thanh Hoa là sự cộng hưởng của những nhân tài, nơi mọi người xem sự nỗ lực cũng giống như việc hít thở. Đây là nguyên do mỗi ngày tôi đều thấy mình như đang tham gia vào một hành trình rèn luyện bản thân", Linh nói.
Tuy nhiên, cuộc sống học đường của Linh tại Thanh Hoa không chỉ gói gọn trong việc học. Nữ sinh hiện đảm nhận vị trí Trưởng ban Truyền thông và đối ngoại của Hội sinh viên Việt Nam tại ĐH Thanh Hoa, với niềm thôi thúc mang văn hóa Việt đến gần bạn bè quốc tế hơn.
Điều này được cô và các thành viên trong hội hiện thực hóa qua việc tổ chức nhiều trò chơi dân gian như chơi truyền, nhảy sạp và giới thiệu những món ăn truyền thống như gỏi cuốn, chè 3 miền trong ngày hội Global Village (Ngôi làng toàn cầu). Các thành viên của hội còn trình diễn tiết mục mang âm hưởng quê hương ở đêm nhạc cho sinh viên quốc tế và tổ chức thành công lớp học tiếng Việt tại Thanh Hoa...
"Tất cả đều được bạn bè quốc tế đón nhận nồng nhiệt", Linh tự hào. "Qua những hoạt động này, chúng tôi mong muốn mỗi sinh viên Việt Nam ở đây đều trở thành một sứ giả văn hóa, lan tỏa hình ảnh Việt Nam vừa truyền thống, vừa hiện đại, từ đó hòa vào dòng chảy tri thức chung của thế giới", Linh nói thêm.
Trần Phương Thảo Linh, sinh viên Viện Kinh tế và quản lý, nhận định Thanh Hoa ngoài thực tế không có áp lực học thuật "khắc nghiệt" như hình ảnh thường thấy trong phim ảnh. Dù vậy cô cũng thẳng thắn cho rằng các sinh viên "rất chăm chỉ, ý thức tự học rất mạnh và tính cạnh tranh cũng rất cao". "Điều tôi ấn tượng nhất là tinh thần trách nhiệm và mục tiêu rõ ràng của các bạn đang học tại đây", Linh nói.
Nữ sinh kể rằng trong xã hội Trung Quốc, Thanh Hoa có danh tiếng hàng đầu, thường được xem là biểu tượng của đỉnh cao học thuật lẫn thành công. Với người Trung Quốc, việc vào được trường không chỉ là thành tích của cá nhân học sinh mà còn là niềm tự hào với cả địa phương và dòng họ. "Mọi người đều có sự tôn trọng đặc biệt với sinh viên Thanh Hoa, như khi ra đường tôi cũng từng được những người lớn tuổi khen ngợi", Linh bày tỏ.
Theo tin từ Thanh Hoa, hiện có 81 người Việt Nam đang học tập và nghiên cứu tại ĐH này. Trường cũng đang có quan hệ đối tác với 5 ĐH Việt Nam.
Tin Gốc: Thanh Niên

Theo nội dung bài đăng này, một giáo viên đã nhờ AI thiết kế nội dung bài tập về nhà cho học sinh.
Tuy nhiên, điều khiến chủ nhân bài đăng bức xúc là giáo viên này chụp nguyên màn hình đoạn hội thoại với ChatGPT rồi gửi trực tiếp vào nhóm chung của phụ huynh mà không biên tập lại nội dung.
Thậm chí, các ảnh chụp màn hình còn được gửi không theo thứ tự khiến các phụ huynh khó theo dõi và mất thời gian để tự sắp xếp lại.
Chia sẻ với phóng viên Dân trí, chủ nhân bài đăng cho biết sau khi xem được đoạn tin nhắn từ người thân của mình, đồng thời là phụ huynh học sinh, người này cảm thấy bức xúc trước cách làm việc của giáo viên nên đã đăng tải sự việc lên mạng xã hội.
Theo lời kể từ người đăng, vị phụ huynh khá bất bình bởi thái độ hời hợt của giáo viên.
“Tôi được biết đây là lần thứ hai giáo viên này chụp nguyên kết quả từ ChatGPT và gửi vào nhóm chung mà không chỉnh sửa”, người này phản ánh.
Nhiều phụ huynh khác trong nhóm cũng bày tỏ sự không hài lòng và có ý định kiến nghị nhà trường đổi giáo viên khác cho lớp.
Khi bài viết được lan truyền, không ít người dùng mạng xã hội và phụ huynh đã để lại phản ứng tiêu cực.
“Vô trách nhiệm, ít ra cũng nên sao chép vào word rồi căn chỉnh lại chứ nhỉ?”, một tài khoản bình luận.
Một ý kiến khác cho rằng: “Nghề giáo viên cần sự nghiêm túc và đặt tâm huyết cho học sinh. Làm việc hời hợt như vậy rất khó chấp nhận và có thể ảnh hưởng cả một thế hệ”.
Đáng chú ý, ngay cả một số giáo viên cũng lên tiếng phản đối cách làm này.
“Tôi cũng đi dạy mà phải nhăn mặt với kiểu làm việc này, ít nhất cũng phải trình bày ra file đàng hoàng cho học sinh và phụ huynh dễ theo dõi”, một giáo viên chia sẻ.
Người này khẳng định bản thân cũng sử dụng AI để hỗ trợ thiết kế đề bài, tìm ý tưởng hoặc xây dựng nội dung học tập. Tuy nhiên, AI chỉ đóng vai trò công cụ tham khảo, giáo viên vẫn phải tự chỉnh sửa, chọn lọc và trình bày lại phù hợp với học sinh trước khi gửi cho phụ huynh.
Thực tế, AI hiện được nhiều giáo viên xem như công cụ hỗ trợ giúp giảm tải áp lực công việc trong bối cảnh giáo viên phải xử lý khối lượng lớn công việc.
Chị Mai Anh, chuyên gia trong lĩnh vực Giáo dục nhận định: “AI có thể hỗ trợ rất tốt trong việc truyền đạt kiến thức, tìm ý tưởng và xây dựng học liệu. Dẫu vậy, giáo viên vẫn giữ vai trò không thể thay thế trong việc truyền cảm hứng, định hướng tư duy và tạo sự kết nối với học sinh”.
Theo vị chuyên gia, với học sinh, bài tập ngoài cần đúng kiến thức còn phải rõ ràng, trực quan và mang tính sư phạm.
Chị Nguyễn Thu Hà (29 tuổi), hiện đang có con học tiểu học nêu quan điểm: “Nếu giáo viên biết tận dụng AI để thiết kế bài tập, bài giảng sinh động hơn thì nên khuyến khích. Vấn đề là cần tránh lạm dụng, phụ thuộc vào công cụ này”.
Vụ việc kể trên chỉ là một phần trong những biểu hiện tiêu cực của việc sử dụng AI thiếu trách nhiệm trong môi trường giáo dục. Trước đó, nhiều trường hợp tương tự cũng đã tạo ra tranh luận sôi nổi trong cộng đồng.
Điển hình là trường hợp một học viên cao học tại một trường đào tạo về kinh doanh ở Úc đã tố cáo rằng bị giảng viên sử dụng ChatGPT chấm bài.
“Thật tuyệt khi bài tập cao học của tôi, nơi tôi trả 5.000 AUD mỗi sáu tuần được AI chấm điểm”, sinh viên này viết trên mạng xã hội.
Nghi vấn xuất phát từ phần nhận xét của giảng viên có đoạn: “ChatGPT cho rằng: Bài luận thể hiện sự hiểu biết sâu sắc về hệ thống thanh toán và phòng chống gian lận tại Australia”, kèm theo số điểm 88/100.
Tin Gốc: Dân Trí

Ông Phạm Thành Nhân, Phó Giám đốc Sở Nội vụ TP HCM, cho biết thông tin trên tại hội thảo Thị thực nhân tài và chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao do Đại học Quốc gia TP HCM tổ chức, ngày 20/5.
Theo ông Nhân, sự thiếu hụt trầm trọng nhóm chuyên gia dẫn dắt trong các lĩnh vực mũi nhọn đang trở thành rào cản trực tiếp, làm chậm tiến trình phát triển bền vững và xây dựng đô thị thông minh của TP HCM.
Thành phố đã ra chính sách ưu đãi vượt trội để thu hút nhân tài trong và ngoài nước. Ví dụ, chuyên gia sẽ nhận mức trợ cấp ban đầu tối đa 100 triệu đồng khi về làm việc, thu nhập hàng tháng linh động từ 30-100 triệu đồng. Ngoài ra, họ được hưởng thù lao bằng 5% giá trị của công trình nghiên cứu được nghiệm thu hoặc thưởng tối đa lên đến 1 tỷ đồng với thành tích đặc biệt xuất sắc; hỗ trợ tiền thuê nhà 7 triệu đồng một tháng.
Từ năm 2023 đến nay, 10 chuyên gia, nhà khoa học đã về làm việc cho TP HCM theo chính sách này, tạo ra tác động lớn ở một số lĩnh vực chuyên môn. Tuy nhiên, Phó Giám đốc Sở Nội vụ đánh giá con số này còn rất khiêm tốn.
Ông chỉ ra nguyên nhân là sự cạnh tranh khốc liệt ở khối tư nhân và doanh nghiệp FDI (có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài). Xét tổng thể về môi trường sống, không gian làm việc và tính linh hoạt trong thu nhập, chính sách ưu đãi của TP HCM vẫn chưa bằng các doanh nghiệp đa quốc gia. Chưa kể các quy định xuất nhập cảnh, cấp giấy phép lao động và phê duyệt hồ sơ với chuyên gia nước ngoài, Việt kiều còn phức tạp, làm giảm động lực và sự hào hứng của họ.
Ông Nhân lấy ví dụ visa lao động của chuyên gia nước ngoài phải gia hạn hàng năm, thủ tục phức tạp. Sở Nội vụ đề xuất thí điểm cấp "Thị thực công nghệ" hoặc thẻ tạm trú với thời hạn đặc biệt 5-10 năm cho nhóm có trình độ cao, hoạt động trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược theo Nghị quyết 57. Loại thị thực này tương tự mô hình ONE Pass của Singapore.
Ngoài ra, chính sách thu hút nhân tài cần bổ sung một số ưu đãi như phương tiện đi lại, trường học, bệnh viện quốc tế cho con em chuyên gia...
Ông Ngô Đông Hải, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, nhìn nhận nguồn nhân lực chất lượng cao và nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia. Nhiều nước đang triển khai mạnh mẽ chính sách thị thực nhân tài, tạo ra cuộc đua thu hút chất xám trên toàn cầu. Việt Nam cũng có nhiều chính sách nhưng thiếu cơ chế đặc thù về cư trú, tài chính và bảo đảm cuộc sống lâu dài cho chuyên gia quốc tế.
GS. TS Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc Đại học Quốc gia TP HCM, đồng tình. Bà cho rằng thị thực nhân tài không nên được nhìn nhận đơn thuần như một chính sách nhập cư hay thủ tục hành chính.
Nhiều nước mời gọi được nhân lực chất lượng cao không chỉ bằng mức lương, ưu đãi tài chính mà bằng cả hệ sinh thái. Trong đó, cơ chế thị thực linh hoạt, môi trường học thuật cởi mở, hạ tầng nghiên cứu hiện đại, cơ hội khởi nghiệp và thương mại hóa, quyền lợi cho gia đình đi cùng chất lượng sống hấp dẫn.
Theo một báo cáo của Bộ Nội vụ năm 2022, tỷ lệ tiến sĩ làm việc trong hệ thống công chức ở Việt Nam khoảng 0,63%. Trong khi đó, ở Mỹ, tỷ lệ này khoảng 9%, theo khảo sát của Quỹ khoa học Mỹ năm 2021. Con số này ở Hàn Quốc là gần 5%, nhưng chỉ 1-1,8% ở một số nước như Australia hay Nhật.
Tin Gốc: Vnexpress

