Theo Hãng tin Reuters ngày 26-4, đám cháy rừng đầu tiên bùng phát hôm 22-4 tại khu vực miền núi. Sau đó một đám cháy khác gần đó đe dọa các khu dân cư ở thị trấn Otsuchi, tỉnh Iwate.
Địa hình đồi núi, thời tiết khô hanh và gió mạnh đang cản trở công tác chữa cháy, theo một quan chức cứu hỏa.
Tính đến thứ Bảy (ngày 25-4), lửa đã thiêu rụi khoảng 730ha, khiến chính quyền ban hành lệnh sơ tán với 1.541 hộ dân, tương đương 3.233 người – khoảng 1/3 dân số thị trấn Otsuchi.
Trực thăng từ nhiều tỉnh và Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản đang hỗ trợ lực lượng chữa cháy trên mặt đất, tiến hành thả nước từ trên không để ngăn lửa lan rộng.
“Đất quá khô nên lửa liên tục bùng phát. Dập được chỗ này thì lại phải chạy sang chỗ khác, cứ thế lặp đi lặp lại”, ông Masashi Kikuchi (37 tuổi), lính cứu hỏa tình nguyện, cho biết.
Đến nay tám công trình, trong đó có một nhà dân, đã bị hư hại hoặc phá hủy. Chính quyền địa phương cho biết chưa ghi nhận thương vong.
Thị trấn Otsuchi vẫn còn mang ký ức nặng nề về thảm họa động đất và sóng thần tháng 3-2011, khi thị trấn mất gần 1/10 dân số.
“Ngay cả trong thảm họa năm 2011, khu vực này cũng không bị cháy. Khi đó có sóng thần nhưng không có hỏa hoạn”, bà Taeko Kajiki (76 tuổi), cựu y tá, cho biết.
Bà nằm trong số những người phải sơ tán từ ngày 24-4, và đã thức trắng đêm theo dõi ánh lửa đỏ rực. Khi rời nhà, bà mang theo sổ tiết kiệm, thẻ y tế cùng con rùa nuôi từ năm 2010.
“Tôi không thể để người dân mất nhà thêm lần nữa sau khi họ đã mất nhà vì sóng thần” – Thị trưởng Otsuchi Kozo Hirano nói, đồng thời cho biết thị trấn sẽ tìm kiếm hỗ trợ từ các cơ quan khác và cung cấp dịch vụ tắm nước nóng để giúp người dân giảm căng thẳng.
Dù Nhật Bản ghi nhận tương đối ít vụ cháy rừng so với nhiều nơi trên thế giới, biến đổi khí hậu đã làm gia tăng tần suất các vụ cháy – đặc biệt vào đầu mùa xuân, trước mùa mưa ẩm, khi thời tiết nóng, khô và gió mạnh khiến lửa dễ lan nhanh.
Cơ quan khí tượng Nhật Bản cho biết khu vực này không có mưa trong dự báo tuần tới.
Theo số liệu chính thức, diện tích cháy quanh Otsuchi hiện chỉ đứng sau vụ cháy rừng ở Ofunato năm 2025 (3.370ha), và vụ cháy tại Kushiro năm 1992 (1.030ha).
Chỉ vài tiếng sau khi giới chức Mỹ xác định nghi phạm Cole Allen, 31 tuổi, là người nổ súng tại nơi tổ chức bữa tiệc báo chí mà Tổng thống Donald Trump tham dự ở Washington, mạng xã hội Facebook tràn lan những hình ảnh giả do AI tạo ra về người này.
Loạt tài khoản đăng ảnh giả về Allen bên cạnh nhiều người nổi tiếng, nói rằng nghi phạm từng là tài xế, trợ lý hay thành viên đoàn làm phim. Kết quả tìm kiếm do AFP thu thập được cho thấy có hơn 50 người nổi tiếng bị ghép ảnh liên quan Allen, từ các diễn viên Tom Hanks, Sydney Sweeney đến các ca sĩ Chris Brown, Taylor Swift. Nhiều ảnh ghép giả mạo còn xuất hiện cả các chính trị gia như cựu tổng thống Barack Obama.
Meta chưa phản hồi về vấn đề này.
Những thông tin giả này phản ánh tình trạng các nền tảng mạng xã hội đang ngập tràn "nội dung rác do AI tạo ra". Các nhà nghiên cứu bày tỏ lo ngại về số lượng tin giả tràn lan sẽ gây áp lực lên người dùng mạng xã hội, khiến họ mệt mỏi khi phải liên tục phân biệt đâu là thật đâu là giả.
Nhiều sự kiện lớn khác như Mỹ mở chiến dịch bắt Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro hồi tháng 1 cũng xuất hiện loạt ảnh giả do AI tạo ra.
Nghi phạm Allen ngày 27/4 lần đầu xuất hiện tại tòa án liên bang ở Washington, hai ngày sau khi cố tình đột nhập và nổ súng gần bữa tiệc của Hiệp hội Phóng viên chuyên trách Nhà Trắng ở khách sạn Washington Hilton.
Allen bị cáo buộc âm mưu ám sát Tổng thống và có thể đối mặt án tù chung thân nếu bị kết tội. Ngoài ra, nghi phạm còn bị cáo buộc vận chuyển trái phép vũ khí xuyên bang và nổ súng trong khi thực hiện hành vi bạo lực.
Dữ liệu trên trang theo dõi hàng không dân sự FlightRadar24 cho thấy phi cơ tiếp dầu KC-135R có số đuôi 62-3578 cất cánh từ căn cứ Al Dhafra tại thủ đô Abu Dhabi của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) hôm 5/5, sau đó bay nhiều vòng khép kín ở độ cao 7.000-8.200 m trên không phận quốc tế ở vịnh Ba Tư.
Máy bay sau đó chuyển hướng về phía không phận Qatar, bật mã phát đáp "7700" và bắt đầu giảm độ cao. Tín hiệu định vị của chiếc KC-135R bị ngắt ở độ cao khoảng 4.200 m. Hai trực thăng hạng nhẹ đa năng H125 sau đó cất cánh từ căn cứ Al Udeid ở Qatar và hướng tới khu vực chiếc KC-135R mất tín hiệu, nhưng chưa rõ có liên quan tới sự việc hay không.
Một máy bay tiếp dầu KC-46A Mỹ hôm 4/5 cất cánh từ Israel, bay qua Arab Saudi và UAE rồi tới eo biển Hormuz, sau đó bật mã phát đáp "7700" và mất tín hiệu ở phía đông thủ đô Riyadh của Arab Saudi. Theo hãng thông tấn Fars News của Iran, máy bay KC-46A đã "hạ cánh khẩn cấp".
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa lên tiếng về thông tin.
Mã "7700" được dùng khi xuất hiện tình huống khẩn nguy trên không, như sự cố động cơ, mất áp suất hay có người cần trợ giúp y tế. Sau khi bật mã 7700, phi công phải thông báo với đài kiểm soát không lưu trong khu vực rằng họ đang gặp vấn đề gì.
Ian Petchenik, cơ trưởng điều khiển máy bay Boeing 757/767, khẳng định 99% trường hợp bật mã phát đáp 7700 được ghi nhận trên các trang theo dõi dân sự là "sự kiện bình thường". Ông lưu ý rằng tín hiệu 7700 không đồng nghĩa với phi cơ đang đối mặt nguy hiểm cận kề, mà có thể là phi công tỏ ra thận trọng và muốn thông báo đang gặp tình huống bất thường.
"Trong môi trường quốc tế, khi giao tiếp trở nên khó khăn vì bất đồng ngôn ngữ, phát tín hiệu 7700 sẽ giúp đài kiểm soát không lưu hiểu rõ máy bay đang cần được ưu tiên và hỗ trợ", Petchenik nói.
Máy bay KC-135R Mỹ hoạt động trong khu vực diễn ra xung đột, với hoạt động tác chiến điện tử và gây nhiễu phức tạp. Điều này gây ảnh hưởng đến liên lạc và định vị, khiến phi công bật mã 7700 dù bản thân máy bay không gặp nguy hiểm.
Dòng KC-135 được sử dụng từ năm 1957, sử dụng chung thiết kế nguyên mẫu với máy bay chở khách Boeing 707. Mỗi chiếc có tổ lái 3-4 người, đạt tốc độ tối đa 933 km/h, tầm hoạt động 2.100 km khi mang theo 68 tấn nhiên liệu để chuyển cho các máy bay khác.
Tổng cộng 803 chiếc KC-135 đã được chế tạo trong giai đoạn 1955-1965. Tính đến cuối năm 2024, quân đội Mỹ còn 376 phi cơ KC-135 trong biên chế, nhưng không rõ số lượng máy bay sẵn sàng làm nhiệm vụ. Mỗi chiếc KC-135 có giá ước tính gần 40 triệu USD vào thời điểm năm 1998, tương đương với 77 triệu USD hiện nay.
Trong 6 tuần xung đột Trung Đông, không quân Mỹ đã mất hàng loạt máy bay KC-135, trong đó một chiếc bị rơi do va chạm trên không và nhiều máy bay trúng hỏa lực Iran khi đang nằm tại bãi đỗ.
Theo Hãng tin AFP ngày 19-4, Cơ quan hàng không dân dụng Iran thông báo sẽ nối lại các chuyến bay quốc tế từ sân bay Mashhad kể từ ngày 20-4.
"Giấy phép khai thác các chuyến bay chở hành khách quốc tế tại sân bay Mashhad đã được cấp, bắt đầu từ ngày mai" - truyền hình nhà nước Iran dẫn thông báo cho biết.
Hãng thông tấn IRNA sau đó xác nhận hành khách đã có thể mua vé cho các chặng bay quốc tế đi và đến sân bay Mashhad qua hệ thống đặt vé chính thức.
Theo AFP, các sân bay trên toàn Iran đã phải đóng cửa kể từ khi xung đột với Mỹ và Israel bùng phát hôm 28-2.
Giới chức hàng không nước này cho biết sẽ triển khai kế hoạch mở cửa không phận theo từng giai đoạn, tùy thuộc vào tiến độ chuẩn bị kỹ thuật cũng như năng lực vận hành của cả khối quân sự và dân dụng.
Theo kế hoạch, Iran sẽ bắt đầu bằng các chuyến bay quá cảnh, sau đó nối lại hoạt động tại các sân bay ở khu vực phía đông, trong đó có Mashhad.
Hai sân bay lớn tại thủ đô Tehran - Imam Khomeini và Mehrabad - dự kiến sẽ được mở cửa trở lại trong giai đoạn ba, còn các sân bay phía tây sẽ là những điểm cuối cùng nối lại hoạt động.
Động thái này được xem là tín hiệu cho thấy Iran đang dần nới lỏng kiểm soát không phận và từng bước khôi phục kết nối quốc tế sau gần hai tháng gián đoạn vì xung đột.
