Câu chuyện về bé trai họ Hứa, 12 tuổi, mắc bệnh hiếm gặp khiến suy gan và suy thận nghiêm trọng thu hút sự quan tâm trên mạng xã hội những ngày qua. Ở độ tuổi còn quá nhỏ, cậu bé đã phải duy trì sự sống bằng chạy thận nhân tạo. Bệnh tật khiến em mất đi tuổi thơ và không thể đến trường như bạn bè trang lứa. Để cứu con trai, cha mẹ Hứa đã “chia nhau” gánh vác trách nhiệm, lần lượt hiến tặng gan và thận của mình để nối dài sự sống cho con.
Theo truyền thông Đài Loan, cậu bé mắc căn bệnh hiếm gặp là xơ gan và giãn đường mật bẩm sinh (hay còn gọi là bệnh Caroli). Tình trạng này còn gây ra các biến chứng nguy hiểm khác là xơ hóa mô gan và sưng to lá lách.
Ngoài ra, em còn mắc bệnh thận đa nang di truyền lặn (ARPKD) và đã tiến triển sang giai đoạn 5 của bệnh thận mạn tính. Bác sĩ Trần Kiến Gia, chuyên khoa Ngoại tổng quát tại Bệnh viện Đại học Quốc lập Đài Loan (NTUH), cho biết trước đây, do chức năng gan thận quá kém, cậu bé thường xuyên phải nhập viện và chạy thận kéo dài, khiến cuộc sống của em hoàn toàn bị đảo lộn.
Người mẹ cho biết vợ chồng cô đã chuẩn bị sẵn tâm lý từ khi nhận kết quả chẩn đoán bệnh của con. Thương Hứa sinh ra chịu nhiều thiệt thòi, hai vợ chồng cố gắng bù đắp cho cậu bé. Cả hai quyết định hiến tạng và phân chia người hiến gan, người hiến thận cho con. Để đảm bảo ca phẫu thuật thành công và nội tạng ở trạng thái tốt nhất, hai vợ chồng thực hiện chế độ giảm cân đặc biệt và nỗ lực rèn luyện thể lực, với mong muốn dành tặng con những phần cơ thể khỏe mạnh nhất của mình.
Sau khi đội ngũ y tế tại NTUH đánh giá kỹ lưỡng, ca phẫu thuật ghép tạng từ người cho sống đã được triển khai theo lộ trình hai giai đoạn. Giai đoạn đầu tiên diễn ra vào tháng 1/2025, người mẹ đã hiến tặng một phần gan của mình cho con trai. Một năm sau, vào tháng 1/2026, do tình trạng suy thận của bệnh nhi trở nặng, người cha đã tiếp tục hiến thận để hoàn tất quá trình điều trị cho cậu bé.
Trải qua hai giai đoạn ghép tạng được lên kế hoạch tỉ mỉ và giám sát chặt chẽ, bác sĩ Trần cho biết cậu bé hiện khỏe mạnh, tràn đầy năng lượng và đã có thể trở lại trường học ngay trong học kỳ này. Tuy nhiên, em vẫn cần phải duy trì uống thuốc chống thải ghép mỗi ngày. Việc này sẽ làm suy giảm hệ miễn dịch, do đó sức đề kháng của em sẽ kém hơn so với bình thường. Trong sinh hoạt hàng ngày, em cần được bảo vệ và chăm sóc kỹ lưỡng hơn, đặc biệt phải tránh các môn thể thao có tính đối kháng hoặc va chạm mạnh. Bên cạnh đó, việc theo dõi sát sao quá trình phát triển thể chất cũng cần thiết để đánh giá liệu em có thể bắt kịp đà tăng trưởng so với bạn bè cùng trang lứa hay không.
Ông Dư Trung Nhân, Giám đốc NTUH, cho biết từ ca ghép thận người cho sống đầu tiên tại châu Á vào năm 1968, đến nay bệnh viện đã thực hiện hơn 1.500 ca với tỷ lệ sống sót sau 10 năm lên tới 85%, đạt mức hàng đầu thế giới. Việc thực hiện thành công ca ghép tạng đặc biệt cho bệnh nhi lần này đã chứng minh năng lực chuyên môn sâu rộng và uy tín của bệnh viện trong ngành ghép tạng.
Các chuyên gia cho hay ghép thận hiện là phương pháp tối ưu cho bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối, giúp cải thiện đáng kể chất lượng sống và giải tỏa áp lực tâm lý từ việc chạy thận. Bệnh viện cũng kêu gọi cộng đồng ủng hộ việc hiến tạng để nối dài những vòng tay yêu thương, đồng thời khuyến khích người thân đủ điều kiện sức khỏe cân nhắc việc hiến tạng sau khi được tư vấn chuyên môn kỹ lưỡng.
Theo Cơ quan Quản lý Bệnh viện Hong Kong, thận đảm nhận nhiều chức năng thiết yếu như bài tiết các sản phẩm chuyển hóa dư thừa, điều hòa lượng nước, điện giải, độ pH và huyết áp. Ngoài ra, thận còn tham gia sản xuất hồng cầu, hormone và hỗ trợ tổng hợp vitamin D. Khi chức năng thận bị tổn thương nghiêm trọng kéo dài do bất kỳ nguyên nhân nào, các chất cặn bã sẽ tích tụ trong cơ thể, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm và có nguy cơ tiến triển thành suy thận mạn tính.
Tuy nhiên, các triệu chứng của bệnh thận giai đoạn đầu và suy thận mạn tính thường rất mơ hồ, không có biểu hiện rõ ràng khiến người bệnh dễ dàng bỏ qua. Để chủ động bảo vệ sức khỏe, mỗi người cần lưu tâm đến những thay đổi bất thường qua nước tiểu như tình trạng tiểu ra máu hoặc nước tiểu có màu sẫm như nước trà, nước tiểu có bọt lâu tan do protein dư thừa, hay nước tiểu đục do nhiễm trùng đường tiết niệu.
Các rối loạn về tiểu tiện cũng là dấu hiệu cảnh báo quan trọng, gồm cảm giác đau buốt khi đi tiểu, tiểu nhiều lần nhưng vẫn cảm thấy không hết, có sỏi cát nhỏ đào thải qua nước tiểu hoặc lượng nước tiểu thay đổi bất thường như tiểu quá nhiều, tiểu quá ít và thường xuyên tiểu đêm. Bên cạnh đó, những triệu chứng thể chất như đau vùng thắt lưng, đau bụng, sưng phù mí mắt hoặc mắt cá chân và huyết áp tăng cao đột ngột cũng không nên bị xem nhẹ. Những nhóm có nguy cơ cao dẫn đến suy thận mạn tính gồm người mắc bệnh tiểu đường, viêm cầu thận (gồm cả viêm thận do lupus), cao huyết áp và những người có tiền sử gia đình mắc bệnh thận bẩm sinh. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ phải chạy thận hoặc ghép tạng trong tương lai.
Việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số gắn với phát triển bền vững và thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới, Phó thủ tướng cho rằng đây là thách thức trong bối cảnh biến động khó lường và nền kinh tế có độ mở lớn. Do đó, các nghị quyết của Bộ Chính trị đã đưa ra các nhiệm vụ, giải pháp giao cho từng cấp từng ngành để đạt kết quả với từng tháng, quý.
Theo đó, Chính phủ xác định ổn định kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết, nền tảng để đạt tốc độ tăng trưởng cao liên tục và ổn định. Vì thế, trong chương trình làm việc của Ban Chấp hành Trung ương Đảng sẽ xây dựng nghị quyết về đổi mới mô hình tăng trưởng, tiếp cận toàn diện mô hình tăng trưởng mới gắn với giải pháp cụ thể.
Theo ông, để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng cao, ổn định, thực chất và bền vững, không có con đường nào khác là đổi mới mô hình tăng trưởng mạnh mẽ. Thay đổi căn bản cấu trúc nền kinh tế, cải thiện thực chất đời sống người dân. Đây là thách thức lớn, yêu cầu bắt buộc để vượt qua bẫy thu nhập trung bình, bắt kịp và tiến cùng thế giới, thực hiện các mục tiêu.
Mô hình mới phải vận hành trên nền tảng thể chế phát triển hiện đại, cạnh tranh, văn hóa đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội, hạch toán kinh tế và phân bổ hiệu quả nguồn lực.
Vì thế, Chính phủ đã trình 11 nhóm với 92 nhiệm vụ, trọng tâm lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là động lực chính, kinh tế dữ liệu, kinh tế số, kinh tế xanh...
Gắn đó là việc phát huy vai trò của các thành phần kinh tế bao gồm có thành phần kinh tế nhà nước, tư nhân, FDI trên cơ sở cạnh tranh bình đẳng, liên kết chuỗi giá trị. Sắp tới, Bộ Chính trị sẽ tiếp tục ban hành đề án thu hút FDI trong giai đoạn mới.
Để ổn định kinh tế vĩ mô, Phó thủ tướng cho hay sẽ thúc đẩy chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm. Bao gồm việc trình Quốc hội nâng tỉ lệ bội chi bình quân từ 3% GDP trong giai đoạn trước lên 5% giai đoạn này, chi ngân sách tăng 1,9 lần, dành 40% chi đầu tư và gấp gần 2,4 lần so với trước.
Chính phủ tập trung phát triển thị trường vốn, phát triển mạnh mẽ thị trường chứng khoán để trở thành một kênh huy động trung và dài hạn của nền kinh tế. Mục tiêu năm 2028 phải đạt mức vốn hóa là 120% GDP.
Về đầu tư, Chính phủ cũng sẽ cắt giảm số lượng dự án để khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, kém hiệu quả, lãng phí. Tập trung tháo gỡ toàn diện các dự án khó khăn, tồn đọng, không chỉ là dự án đất đai, để huy động được tối đa nguồn lực khoảng 3,3 triệu tỉ đồng cho tăng trưởng kinh tế. Gắn đó là đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và cắt giảm điều kiện kinh doanh, hoàn thành ngay trong tháng 4.
Đối với lĩnh vực giáo dục, trọng tâm là đào tạo nguồn nhân lực cao là yêu cầu bắt buộc, ông Thắng cho hay đã có nhiều dự án được đưa ra với 102 ngành đào tạo công nghệ chiến lược, kỹ thuật then chốt và 98 chương trình đào tạo tài tăng. Thời gian tới Chính phủ sẽ tập trung chỉ đạo ưu tiên lĩnh vực then chốt như trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn, điện hạt nhân.
Về lĩnh vực y tế, với phương án tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người dân của Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị, ông Thắng nói Chính phủ đã trình Quốc hội bấm nút thông qua Luật Khám, chữa bệnh. Cùng đó các hướng dẫn, quy định nội dung về khám sức khỏe định kỳ cho từng đối tượng để thực hiện.
Cụ thể, với trẻ em dưới 6 tuổi tập trung vào theo dõi phát triển thể chất, tinh thần, dinh dưỡng và tiêm chủng. Đối với học sinh thực hiện khám lâm sàng toàn diện và sàng lọc các yếu tố nguy cơ. Với người trưởng thành thì ngoài khám lâm sàng còn thực hiện một số xét nghiệm cận lâm sàng cơ bản nhằm phát hiện sớm bệnh tật, đặc biệt là các bệnh không lây nhiễm.
Về nguồn lực và kinh phí thực hiện, ông Thắng cho biết sẽ bố trí từ ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm y tế và các nguồn vốn hợp pháp khác. Đối với các nhóm chưa tham gia bảo hiểm y tế, địa phương chủ động xây dựng kế hoạch và bố trí kinh phí để tổ chức khám sàng lọc miễn phí.
Khám, chụp X-quang miễn phí cho trẻ gù vẹo cột sống hôm 4/4 tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, các bác sĩ ghi nhận nhiều trẻ em cột sống cong vẹo nghiêm trọng. Điển hình, một bé gái 11 tuổi ở Hà Nội đến viện khám sau khi cha mẹ phát hiện vai con lệch nhẹ. Bác sĩ xác định cột sống của bé vẹo tới 63 độ, buộc phải can thiệp chuyên sâu.
"Hàng ngày con vẫn học tập, vui chơi bình thường, không ngờ bị cong vẹo cột sống nặng đến vậy", mẹ bé cho hay.
Tương tự, bé trai 9 tuổi ở Bắc Ninh được mẹ phát hiện vai hơi gù song chỉ nhắc nhở con ngồi thẳng khi học bài. Lần này bé đến viện khám, mẹ bất ngờ khi bác sĩ thông báo bé bị vẹo cột sống 39 độ cần theo dõi sát, can thiệp kịp thời, nhất là khi trẻ sắp bước vào giai đoạn dậy thì - thời điểm bệnh có thể tiến triển nhanh.
PGS.TS Đinh Ngọc Sơn, Trưởng khoa Phẫu thuật Cột sống, cho biết cong vẹo cột sống là bệnh lý thường gặp ở trẻ em, tỷ lệ mắc khoảng 0,5-1% dân số. Phần lớn trường hợp không xác định được nguyên nhân cụ thể. Một số trẻ mắc do yếu tố bẩm sinh, bệnh lý thần kinh - cơ, hoặc thói quen sinh hoạt sai tư thế kéo dài. Điểm nguy hiểm của bệnh là tiến triển âm thầm, ít biểu hiện rõ ràng nên dễ bị bỏ qua.
Nhiều trẻ vẫn sinh hoạt hoàn toàn bình thường, không đau đớn, không hạn chế vận động. Dấu hiệu ban đầu thường rất kín đáo, chỉ là lệch vai, gù nhẹ hoặc mất cân đối cơ thể. Chính vì vậy, không ít phụ huynh chủ quan, chỉ đưa con đi khám khi tình trạng đã trở nên nghiêm trọng, theo BS Sơn.
Hệ lụy của cong vẹo cột sống không dừng lại ở vấn đề thẩm mỹ. Khi cột sống biến dạng, lồng ngực có thể bị ảnh hưởng, làm giảm không gian phát triển của phổi. Trong những trường hợp nặng, bệnh có thể gây suy giảm chức năng hô hấp, thậm chí dẫn đến xẹp phổi. Đặc biệt, giai đoạn từ 5 đến 8 tuổi được xem là thời kỳ vàng để phổi phát triển. Nếu cột sống bị cong vẹo trong thời điểm này, những ảnh hưởng đến sức khỏe trẻ có thể kéo dài lâu dài.
Yếu tố quan trọng nhất trong điều trị là phát hiện sớm. Bệnh ở giai đoạn nhẹ có thể cải thiện bằng các phương pháp đơn giản như tập phục hồi chức năng, vận động phù hợp hoặc bơi lội để điều chỉnh tư thế. Khi bệnh tiến triển hơn, trẻ phải mặc áo chỉnh hình nhằm kiểm soát độ cong, cần kết hợp với tập luyện để đạt hiệu quả.
Trường hợp độ cong lớn hoặc các phương pháp bảo tồn không còn hiệu quả, bác sĩ cân phẫu thuật. Trẻ đang trong độ tuổi phát triển, các kỹ thuật nẹp tăng trưởng hiện đại có thể giúp vừa chỉnh hình cột sống, vừa duy trì khả năng phát triển tự nhiên, hạn chế số lần can thiệp.
Một trong những nguyên nhân khiến nhiều trẻ đến viện muộn, theo bác sĩ Sơn, là do phụ huynh chưa chú ý đến các dấu hiệu ban đầu. Trong khi đó, cách kiểm tra sớm hoàn toàn có thể thực hiện ngay tại nhà. Cha mẹ chỉ cần quan sát khi trẻ đứng thẳng để xem hai vai có cân đối hay không, hoặc cho trẻ cúi gập người về phía trước để phát hiện sự bất thường ở hai bên lưng. Nếu một bên vai hoặc lưng nhô cao hơn có thể là dấu hiệu cảnh báo.
Bên cạnh đó, thói quen sinh hoạt đóng vai trò quan trọng trong việc làm nặng thêm tình trạng cong vẹo cột sống. Ngồi học sai tư thế trong thời gian dài, ít vận động hoặc mang cặp lệch một bên đều có thể khiến bệnh tiến triển nhanh hơn. Vì vậy, phụ huynh cần nhắc nhở trẻ duy trì tư thế đúng khi ngồi học, đồng thời khuyến khích tham gia các hoạt động thể chất như bơi lội, đu xà để hỗ trợ cột sống phát triển cân đối.
Lê Nga
TS. BS Nguyễn Lương Tấn, Khoa Ngoại tim mạch - Lồng ngực, Bệnh viện Việt - Hàn Đà Nẵng, cho biết dị dạng động tĩnh mạch là tình trạng các mạch máu thông nối trực tiếp với nhau, làm dòng máu lưu thông sai cấu trúc.
"Khối này tiềm ẩn nguy cơ vỡ khi va chạm hoặc chấn thương nhẹ, ngoài ra dòng máu qua khối dị dạng quá nhiều có thể khiến tim hoạt động quá tải lâu dài dẫn đến nguy cơ suy tim", bác sĩ Tấn nói.
Bệnh nhân nhập viện ngày 25/5 trong tình trạng chóng mặt, khó chịu. Vùng sau tai trái có khối phình kích thước 3x4 cm, kèm nhiều mạch máu lớn đập theo nhịp trên toàn da đầu và trán.
Bệnh nhân xuất hiện khối bất thường này từ năm 2013, không đau nên chỉ theo dõi. Theo thời gian, khối này lớn dần, nổi rõ dưới da và đập theo nhịp tim. Năm 2020, anh được can thiệp đặt stent nhưng khối phình vẫn tiếp tục phát triển.
Lần này anh đến Bệnh viện Việt - Hàn Đà Nẵng siêu âm Doppler và chụp DSA cho thấy các nhánh động mạch cảnh ngoài bên trái có thông động - tĩnh mạch, tổn thương lan rộng lên đỉnh đầu và vùng chẩm.
Êkíp phẫu thuật tiếp cận động mạch cảnh ngoài để kiểm soát nguồn máu nuôi, sau đó bóc tách và cắt bỏ hoàn toàn khối dị dạng. Sau mổ, các tĩnh mạch da đầu xẹp dần, siêu âm không còn hình ảnh thông động tĩnh mạch.
Bác sĩ khuyến cáo khi phát hiện khối phồng bất thường vùng đầu, mặt, cổ, có tiếng đập theo nhịp tim, sưng đau tăng dần hoặc chóng mặt, sụp mí... cần đến cơ sở y tế khám sớm để điều trị kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.
