Ngày 5/6, thông tin từ UBND tỉnh Cà Mau, tỉnh này vừa có kế hoạch thực hiện chương trình bảo đảm mức sinh thay thế giai đoạn 2026-2030.
Cà Mau cho rằng, có nhiều nguyên nhân gây giảm sinh như: chi phí nuôi dạy con ngày càng cao; áp lực công việc và cuộc sống; kết hôn muộn, sinh con muộn; thay đổi quan niệm về quy mô gia đình; đô thị hóa và di cư; phụ nữ tham gia lao động nhiều hơn; tiếp cận tốt các biện pháp tránh thai và kế hoạch hóa gia đình; chính sách hỗ trợ sinh con chưa thật sự hấp dẫn…
Để khắc phục vấn đề trên, thực hiện kế hoạch giai đoạn 2026-2030, Cà Mau cho biết mục tiêu của tỉnh phấn đấu tăng tỷ lệ sinh nhằm đạt và duy trì mức sinh thay thế là 2,1 con/phụ nữ vào năm 2030.
Trong đó, trên 95% các cặp vợ chồng, nam, nữ trong độ tuổi sinh đẻ được cung cấp thông tin về kết hôn, sinh con để đạt và duy trì mức sinh thay thế mỗi năm.
Nhiều giải pháp được UBND tỉnh Cà Mau đưa ra, trong đó ở cấp ủy, chính quyền đề cao tính gương mẫu của mỗi cán bộ, đảng viên về công tác dân số, nhất là vận động, khuyến khích, hỗ trợ để cặp vợ chồng, cá nhân sinh con, nuôi dạy con tốt, xây dựng gia đình tiến bộ, hạnh phúc, tạo sức lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội.
“Đưa chỉ tiêu về mức sinh vào kế hoạch của từng xã, phường nhằm làm cơ sở để đánh giá hoàn thành nhiệm vụ của lãnh đạo cấp ủy, nhất là những người đứng đầu”, theo kế hoạch của tỉnh Cà Mau.
Tỉnh cũng tăng cường công tác tuyên truyền như: lợi ích của việc kết hôn sớm, hạn chế tình trạng kết hôn muộn, sinh con muộn và sinh ít con; các yếu tố bất lợi của việc kết hôn quá sớm, sinh con quá sớm, sinh con quá dày đối với nam, nữ thanh niên, các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ vùng đồng bào dân tộc thiểu số để nâng cao chất lượng dân số.
Cùng với đó, nghiên cứu ban hành chính sách khuyến khích, hỗ trợ các cặp vợ chồng sinh con, sinh đủ 2 con, phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi nhằm đạt mức sinh thay thế; khuyến khích hỗ trợ các cặp vợ chồng kết hôn, cá nhân sinh con, nuôi dạy con tốt; hạn chế tình trạng kết hôn muộn, không sinh con muộn và không sinh ít con.
Nhiệm vụ của UBND các xã, phường: Nghiên cứu hỗ trợ tư vấn, cung cấp dịch vụ hôn nhân và gia đình như phát triển câu lạc bộ kết bạn trăm năm; khuyến khích nam, nữ kết hôn trước 30 tuổi và sinh con sớm; tạo điều kiện thuận lợi cho phụ nữ mang thai và nuôi con nhỏ cùng với các dịch vụ thân thiện với người lao động như đưa, đón trẻ, trông trẻ, ngân hàng sữa mẹ, bác sĩ gia đình,…
Sở Nội vụ chủ trì phối hợp với các sở, ban, ngành, đơn vị liên quan đẩy mạnh các chương trình tạo việc làm, giảm tỷ lệ thất nghiệp khu vực thành thị, tăng thời gian sử dụng lao động ở khu vực nông thôn, góp phần khuyến khích người dân an tâm sinh con, nhất là những cặp vợ chồng chưa sinh con và có một con.
Sở Xây dựng tham mưu UBND tỉnh các cơ chế chính sách phù hợp cho các cặp vợ chồng, cá nhân sinh đủ 2 con, nuôi con trước 35 tuổi và những đối tượng thuộc diện ưu tiên trong chính sách dân số như: dự án mua nhà trả góp, nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân tại các khu công nghiệp và các chính sách khác để gia tăng tỷ lệ sinh, đạt mức sinh thay thế.
Theo báo SCMP ngày 25-5, thiết bị này do nhóm của ông Ôn Liêu Dũng tại Đại học Tây Hồ ở thành phố Hàng Châu (tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc) nghiên cứu, được công bố trên tạp chí khoa học quốc tế Nature Photonics (Anh) ngày 13-5.
Theo nhóm nghiên cứu, thiết bị mới có kích thước nhỏ gọn, nằm vừa trong lòng bàn tay, trong khi đó các hệ thống xét nghiệm ung thư hiện nay thường có kích thước lớn cỡ tủ lạnh, cần thiết bị quang học phức tạp và chỉ có thể sử dụng được trong phòng thí nghiệm.
Không chỉ thu nhỏ kích thước, thiết bị mới còn có "độ nhạy cao" hơn khoảng 10.000 lần so với phương pháp xét nghiệm truyền thống.
Để làm được điều này, các nhà khoa học đã thay đổi cách đo tín hiệu. Thay vì đo bước sóng ánh sáng như trước đây, họ sử dụng một con chip 3D đặc biệt để đo cường độ ánh sáng, giúp phát hiện những thay đổi rất nhỏ trong mẫu máu.
Ông Ôn Liêu Dũng cho biết nếu ví phạm vi đo như một cây thước dài 1m, hệ thống này có thể nhận ra thay đổi nhỏ tới mức vài micromet.
Ngoài ra, nhóm nghiên cứu cũng đang tìm cách giảm mạnh chi phí sản xuất con chip trên. Nhóm nghiên cứu giải thích rằng đây bộ phận quan trọng nhất của thiết bị.
Theo ông Dũng, quy trình xét nghiệm cũ tốn kém như "chép tay một cuốn sách", còn phương pháp mới giống như in hàng loạt bằng công nghệ in chữ rời.
Nhờ tạo khuôn mẫu và sản xuất hàng loạt trên tấm bán dẫn rộng khoảng 20cm, nhóm nghiên cứu có thể tạo ra hàng nghìn chip cùng lúc với chất lượng đồng đều.
Cách làm này giúp giảm giá thành mỗi chip từ hàng trăm USD xuống còn khoảng 5 USD, mở ra khả năng đưa thiết bị đến gần người dân hơn và có thể dùng để xét nghiệm tại nhà.
Trong các thử nghiệm trên 171 mẫu huyết thanh của bệnh nhân ung thư phổi, thiết bị đạt độ chính xác 94,9% trong việc phát hiện sớm ung thư và 92,1% trong việc theo dõi bệnh nhân sau phẫu thuật.
Trong khi đó, các phương pháp tiêu chuẩn hiện nay chỉ đạt khoảng 74,7%.
Theo nhóm nghiên cứu, công nghệ này không chỉ dùng để sàng lọc ung thư mà còn có thể ứng dụng trong nhiều lĩnh vực y sinh học khác.
Nếu được thương mại hóa thành công, thiết bị có thể giúp việc tầm soát ung thư trở nên nhanh, rẻ và thuận tiện hơn, đặc biệt ở những nơi thiếu các cơ sở xét nghiệm chuyên dụng.
Trong các hình thức vận động, đi bộ được xem là bài tập đơn giản, dễ duy trì và phù hợp với nhiều người bị thoái hóa khớp. Dù vậy, người bệnh không nên đi bộ tùy ý hoặc cố gắng tập quá sức, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).
Tốc độ đi, thời gian đi, mặt đường và tư thế đi đều ảnh hưởng đến khớp. Nếu thực hiện đúng cách, đi bộ sẽ giúp khớp vận động linh hoạt hơn mà không làm tăng áp lực quá mức lên vùng khớp bị tổn thương.
Chuyên gia vật lý trị liệu người Mỹ Heather Broach cho biết đi bộ chậm và đều giúp các cơ quanh khớp hoạt động ổn định hơn, đồng thời hỗ trợ lưu thông dịch khớp, vốn là chất giúp nuôi dưỡng sụn. Người mới bắt đầu có thể đi khoảng 10 - 15 phút mỗi lần rồi tăng dần thời gian theo khả năng chịu đựng của cơ thể.
Một điều cần lưu ý là bề mặt đi bộ sẽ ảnh hưởng khá nhiều đến khớp gối và cột sống. Đi lâu trên nền bê tông cứng hoặc mặt đường gồ ghề có thể khiến khớp chịu lực nhiều hơn, dễ gây đau hoặc khó chịu sau khi vận động.
Người bị thoái hóa khớp nên ưu tiên đi ở công viên, đường chạy bộ có bề mặt mềm hơn hoặc sử dụng máy đi bộ có khả năng giảm chấn. Ngược lại, nên hạn chế leo dốc liên tục, đi cầu thang quá nhiều hoặc đi trên mặt đường trơn trượt vì dễ làm khớp bị quá tải và tăng nguy cơ té ngã.
Một sai lầm khá phổ biến là cố gắng chịu đau để luyện khớp. Thực tế, đau kéo dài hoặc đau tăng mạnh sau khi đi bộ có thể là dấu hiệu khớp đang bị quá tải.
Nếu cảm giác đau nhẹ xuất hiện lúc mới vận động rồi giảm dần khi đi, tình trạng này thường không quá đáng lo. Tuy nhiên, nếu đau tăng rõ rệt, khớp sưng hoặc đau kéo dài nhiều giờ sau khi tập, người bệnh nên giảm cường độ hoặc nghỉ ngơi hợp lý.
Nhiều chuyên gia phục hồi chức năng cho rằng người bị thoái hóa khớp chỉ nên vận động ở ngưỡng đau có thể chịu được, không nên tập đến mức đi khập khiễng hoặc đau quá mức.
Ngoài ra, khớp thoái hóa thường dễ bị cứng sau khi ngủ dậy hoặc ngồi lâu. Nếu đứng lên đi ngay với cường độ cao, khớp có thể khó thích nghi và dễ gây đau.
Trước khi đi bộ, người bệnh nên dành vài phút để xoay cổ chân, co duỗi gối nhẹ nhàng hoặc kéo giãn cơ đùi và bắp chân. Khởi động giúp tăng lưu thông máu đến cơ và khớp, từ đó giúp giảm cảm giác cứng khớp khi bắt đầu vận động, theo Verywell Health.
Một trong những lý do khiến mỡ nội tạng cần phải được quan tâm đặc biệt vì loại mỡ này không chỉ đóng vai trò dự trữ năng lượng. Các nghiên cứu khoa học cho thấy mô mỡ nội tạng hoạt động như một cơ quan nội tiết, có khả năng tiết ra nhiều chất gây viêm và các phân tử ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Khi lượng mỡ nội tạng tăng cao, nguy cơ kháng insulin, rối loạn mỡ máu, huyết áp cao và viêm mạn tính cũng tăng theo. Đây đều là những yếu tố có khả năng dẫn đến các bệnh mạn tính nghiêm trọng trong tương lai.
Tin vui là mỡ nội tạng phản ứng khá tốt với các bài tập aerobic như đi bộ. Đi bộ không phải là phương pháp giúp giảm mỡ nội tạng nhanh nhất. Thế nhưng, nếu được thực hiện đều đặn, hình thức vận động này thực sự có thể giúp giảm đáng kể lượng mỡ bụng, trong đó có mỡ nội tạng và mỡ dưới da. Điều này đặc biệt đúng nếu kết hợp đi bộ với chế độ ăn uống tốt.
Một nghiên cứu được công bố trên Journal of Exercise Nutrition & Biochemistry đã theo dõi những người phụ nữ béo phì trong nhiều 12 tuần. Kết quả cho thấy nhóm đi bộ giảm đáng kể cả mỡ dưới da lẫn mỡ nội tạng so với nhóm không tập luyện.
Đi bộ có thể tác động đến mỡ nội tạng vì giúp cơ thể đốt calo. Khi vận động kéo dài ở cường độ vừa phải, cơ thể sẽ sử dụng nhiều a xít béo làm nhiên liệu hơn. Theo thời gian, điều này góp phần làm giảm lượng mỡ dự trữ trong cơ thể, bao gồm cả mỡ nội tạng.
Bên cạnh đó, đi bộ còn giúp cải thiện độ nhạy insulin. Khi các tế bào phản ứng tốt hơn với insulin, cơ thể sẽ kiểm soát đường huyết hiệu quả hơn và giảm tích tụ mỡ thừa.
Một điều cần lưu ý là hiệu quả của đi bộ không xuất hiện chỉ sau vài ngày tập. Các tổ chức sức khỏe thường khuyến nghị người trưởng thành nên thực hiện ít nhất 150 phút hoạt động aerobic cường độ vừa mỗi tuần. Với đi bộ, điều này tương đương khoảng 30 phút mỗi ngày và 5 ngày trong tuần.
Đối với người mới bắt đầu, họ nên đi bộ với tốc độ vừa phải, tạo cảm giác hơi thở nhanh hơn nhưng vẫn có thể nói chuyện bình thường. Khi thể lực được cải thiện, có thể tăng dần tốc độ hoặc xen kẽ những đoạn đi bộ nhanh để tăng hiệu quả tập luyện, theo Healthline.
