“Từ 3 năm trước, với xu thế thương mại điện tử phát triển và AI, tôi không còn cần nhà mặt đường để kinh doanh nữa. Tôi rút vào cái ngõ sâu với căn nhà vừa ở vừa kinh doanh 200 m2 và chỗ để xe thoải mái, chẳng việc gì chen chúc trong cái nhà mặt đường ô nhiễm khói bụi.
Bây giờ ba căn nhà mặt phố tôi thoải mái cho thuê, kiếm được 70 triệu đồng một tháng.
Xin nói thẳng là bây giờ nếu nhìn các cửa hàng mặt tiền trả mặt bằng, tưởng kinh doanh khó khăn, nhưng thực ra vẫn rất sôi động bởi họ chuyển vào trong ngõ nhỏ rồi, là xu hướng dịch chuyển sang bán online.
Hàng tháng tiết kiệm được cả chục triệu đến trăm triệu chi phí mặt bằng, mà hiệu quả bán hàng vẫn tương đương hoặc hơn”.
Độc giả nickname andrew.pda23 kể như trên, chia sẻ rằng đã cho thuê các nhà mặt tiền để vào hẻm, vừa rộng rãi vừa thoáng. Câu chuyện này được chia sẻ sau bài viết Nhiều cửa hàng sang nhượng mặt bằng sau khi siết vỉa hè. Nhiều chủ cửa hàng ở Hà Nội chia sẻ doanh thu sụt giảm khiến họ phải tính đến việc trả mặt bằng.
Ghi nhận tình trạng trên, Phó chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) cho biết 4 tháng đầu năm nay, công suất hoạt động và giá thuê mặt bằng bán lẻ tại các tuyến phố khu vực nội, ngoại thành sụt giảm so với trước.
Độc giả Nguyễn Quang Tú nói: “Đa số doanh thu ăn uống là từ mặt bằng vỉa hè vì tâm lý muốn ngồi bệt vỉa hè để thưởng thức cảm giác ngoài trời.
Phải có quy hoạch lại tổng thể, quy hoạch rõ ràng nơi nào được phép lập khu chợ đêm, khu ẩm thực. Khu buôn bán hàng hóa. Phải có bãi đậu xe đi động, bãi đậu xe ngầm, bãi đậu xe trên cao với quy mô vừa rồi mở rộng lớn dần.
Phải có lộ trình giảm bớt xe máy trong vòng 10 năm hay 20 năm rồi giảm hẳn, buộc thế hệ sau phải đi phương tiện công cộng khi hạ tầng phương tiện công cộng như xe bus, buýt BRT, metro đầy đủ. Có như vậy thì mới có văn minh, vững mạnh và văn hóa”.
Độc giả taianhvu1982 ví von: “Cần các bạn hiểu một cách đơn giản như thế này, muốn có một cơ thể khỏe mạnh, bạn bắt buộc phải đi chữa trị cũng như chấp nhận chịu đau chịu mất kinh phí.
Người đau nhiều đau ít, người mất nhiều mất ít dần đà theo thời gian các bạn sẽ khỏi bệnh có một cơ thể khỏe mạnh đúng nghĩa. Tôi chỉ biết nói hai từ đồng cảm, chia sẻ với những ai đang phải chịu đau bởi những ca ‘chữa bệnh, phẫu thuật; như hiện trạng”.
Nói về chiến dịch siết vỉa hè, độc giả nickname y4bp8kt7ym nói: “Nước ta đang có những mục tiêu chiến lược rất cụ thể trên con đường tiến lên thành một nước phát triển.
Điều ấy làm chúng ta cần thay đổi cách suy nghĩ, lối sống sao cho phù hợp với các mục tiêu này. Trong đó bộ mặt các đô thị cũng phải thay đổi theo hướng sạch đẹp, trật tự, an toàn, văn minh, và hiện đại.
Tôi không thích lạm dụng cụm từ ‘văn hóa mặt tiền;’, có những phương thức vận hành của một cộng đồng, một xã hội trong một thời gian rất dài mà đa số người mặc nhiên chấp nhận vì đơn giản rằng ai cũng làm vậy và được chấp nhận, thì nó là thông tục, hay chỉ là thói quen của đa số.
Tất nhiên, thông tục hay thói quen có thể sẽ đến lúc không còn phù hợp khi khoa học công nghệ đưa xã hội phát triển từng ngày. Không cần phải đi đâu xa, hãy nhìn vào các nước ASEAN top trên, đô thị họ trật tự, sạch đẹp, văn minh. Họ quy hoạch các khu chợ, siêu thị, trung tâm mua sắm, khu ẩm thực… cho người có nhu cầu kinh doanh.
Nếu phải thuê nhà mặt tiền kinh doanh thì có thể dành khoảng chi phí ấy để vào các khu được quy hoạch đàng hoàng. Lúc ấy, tình trạng giao thông, bộ mặt đô thị chắc chắn sẽ thay đổi theo hướng tích cực. Câu hỏi đặt ra rằng chúng ta có dám thay đổi cách tư duy, nhận thức (mindset) hay không, chứ không phải là ‘văn hóa mặt tiền’.
Độc giả nickname b3584960: “Kinh doanh mặt phố cần nhận thức rõ vỉa hè là chỗ thiết kế đủ để cho xe đạp, xe máy và lối đi bộ, không phải chỗ để bày biện kinh doanh, đặc biệt là thực phẩm đồ uống vì vốn dĩ như vậy khó đảm bảo an toàn thực phẩm.
Nếu chủ nhà muốn cho thuê để bán hàng thì cần xây dựng với khoảng lùi công trình hợp lý tùy độ rộng của vỉa hè.
Tuyến đường cắm biển cấm đỗ xe thì xác định không phục vụ được khách hàng đi ôtô, vỉa hè hẹp thì cũng không có cơ hội phục vụ khách đi xe đạp, xe máy.
Hạ tầng không đáp ứng đủ điều kiện kinh doanh mà vẫn muốn cho thuê mặt bằng thì không có mấy cơ hội đâu, không thể trách ai được, hãy nhìn nhận thực tế để tự điều chỉnh”.
Bà An khuyến nghị các chủ nhà thời điểm này cần linh hoạt giá thuê, giãn thời gian thanh toán hoặc chia nhỏ mặt bằng để giữ chân khách. Đồng thời, chủ nhà cần đưa ra mức giá phù hợp với khả năng chi trả của doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh để duy trì tỷ lệ lấp đầy.
Tôi đã rưng rưng khóc lúc nào không hay khi nhận ra rằng, con trai mình đang bị áp lực của kỳ thi vượt cấp cuốn theo. Ở trường thầy cô nói, nhấn mạnh tầm quan trọng, thậm chí giáo viên chủ nhiệm còn nhắc nhiều lần rằng: "Các con học 9 năm và kết thúc ngõ cửa vào lớp học chuyển cấp chỉ bằng một kỳ thi".
Tôi không đồng ý với cách nói này, nhưng đôi khi nhìn nhận vào thực tế thì đúng là thật. Tỷ lệ đỗ vào các trường cấp 3 công lập hiện nay chỉ vào khoảng 50%-60%, chưa kể nếu là địa bàn gần nhà thì tỷ lệ ở các quận/huyện trọng điểm chỉ còn lại là con số nhỏ hơn nhiều.
Con năm nay đang lớp 8, con hỏi tôi: "Nếu con không đỗ cấp 3 công lập thì con về quê học nghề à mẹ?". Tôi nói: "Ở quê làm gì có nghề gì mà học con".
Con có vẻ băn khoăn, thêm chút lo lắng, áp lực. Trong mỗi câu hỏi con đều nói khéo với tôi là "Mẹ cho con giả sử, con chỉ giả sử thôi nhé. Nếu mà con không đỗ trường công thì học trường tư thục như trường A, trường B thì tốn kém lắm đúng không mẹ?".
Tôi cũng khá bình tĩnh, nói với con là nhiệm vụ của con là nỗ lực học tập, thời gian để chuyển cấp không còn nhiều, chỉ còn hơn một năm học nữa thôi, duy trì phong độ ổn định, cố gắng từng chút một bằng mục tiêu và phương pháp nào đó để vượt lên chính mình, đến lúc thi cứ đúng năng lực mà thi.
Kết quả lúc thi dù có thế nào thì con cũng đã hết sức rồi. Con nghe xong cũng chỉ gật gù, có vẻ vẫn chưa được giải tỏa. Tôi bồi thêm: Thầy cô và bố mẹ có thể làm con áp lực hơi quá theo cách hiểu của con, nhưng con cứ nghĩ mà xem, mọi người là đang tìm giải pháp cùng con và chỉ có con mới điều chỉnh được.
Con cần tự tin, chia sẻ nhiều hơn khi con cần như những câu hỏi hôm nay. Giả sử, đúng theo cách nói của con, mẹ giả sử con đã học tập, rèn luyện để có phong độ ổn định tốt dần đều từ giờ đến hết năm học lớp 9.
Khi thi kỳ thi vượt cấp tính điểm cuối cùng để xét vào các trường công lập, không may vì một rủi ro nào đó mà con không đạt kỳ vọng, thì bố mẹ và thầy cô ghi nhận con cho cả một quá trình, chứ không phải kết quả của một kỳ thi.
Thực tế, tôi là phụ huynh ép con học hành, thậm chí có lần con viết tự sự liền ba trang giấy để nói rằng: con đã bị thúc giục liên tục, bị ép đến mức con phải giả tạo vâng dạ trả lời cho xong việc, là việc ba mẹ vẫn nói con điểm số thế nào còn tùy vào năng lực nhưng khi điểm thấp thì lại làm thái quá lên, là khi con băn khoăn rằng, nếu không đạt được kỳ vọng thì tính sao?
Và tôi cũng đã điều chỉnh nhiều hơn cách để định hướng, đồng hành, chia sẻ cùng con.
Tôi chỉ hy vọng, phổ cập cấp 3 nhanh chóng được thực hiện. Bởi một đứa trẻ hay chính phụ huynh đang mắc kẹt trong một kỳ thi để quyết định xem con có được theo tiếp hay không? Khi mà ở Việt Nam, học cấp 3 chưa phải là một tấm vé vào đời hướng nghiệp rõ ràng để thay thế bằng đi học nghề.
"Cũng may là tôi xả nhanh miếng đất Bình Phước (cũ), vừa mua xong, ba tháng sau tôi đổi ý bán lỗ 50 triệu đồng, quay sang mua căn hộ quận 2 (cũ).
Mua xong cảm giác nó khác liền, tài sản xa, khó quản lý, không biết có ai lấn chiếm gì không, mỗi lần lên xem đất là như đi đánh trận, khu đất nền rộng, hoang vắng, không cửa hàng, không hàng quán.
Từ đó tôi bỏ luôn khái niệm đất nền, tài sản nào mà mình có thể ở, xài được thì hãy mua".
Độc giả Dat Huynh, bình luận như trên, chia sẻ về cú quay xe, bán lỗ lô 50 triệu đồng lô đất ở Bình Phước để mua căn hộ ở quận 2 cũ. Bình luận này được viết sau bài Đất nền phía Nam giảm cả tỷ đồng vẫn ế.
Tình trạng khó thoát hàng cũng xuất hiện tại nhiều điểm nóng đất nền phía Nam từng tăng giá mạnh giai đoạn 2021-2022. Một nhà đầu tư tại Đồng Nai cho biết đang rao bán lô đất thổ vườn tại xã Tân Tiến với giá khoảng 3 tỷ đồng, thấp hơn cả tỷ so với thời điểm mua vào.
Độc giả nickname dieptbd kể: "Cuối tuần vừa rồi tôi có dịp đi một vòng khu vực Bến Cát, Bàu Bàng, Chơn Thành và Củ Chi, Tây Ninh khảo sát và nhận thấy có một thực tế mà nhiều nhà đầu tư chạy theo đám đông mà không tìm hiểu kỹ, đó là:
Tại các vùng ven quỹ đất rất rộng, người dân ở đó người ta canh tác và ở chưa hết thì mấy ai mà cần mua mấy lô vài chục đến vài trăm mét vuông làm gì?
Chỉ có người nơi khác chạy theo phong trào sốt đất mua đi bán lại kiếm lời vài chục triệu là người ta thoát hàng, những ai không tìm hiểu kỹ giá cả, tiện ích xung quanh và nhu cầu thực để tỉnh táo khi đến sau thì chỉ có ngậm đắng nuốt cay chôn vốn vào nơi không nên đầu tư vì sốt ảo".
Các đơn vị môi giới cho hay thanh khoản đất nền tiếp tục suy giảm rõ rệt. Nhiều sàn hiện ngại nhận ký gửi đất nền phân lô do khó bán, dù chủ đất chấp nhận giảm giá sâu.
"Giai đoạn 2023-2024, chủ đất còn giữ giá, chỉ giảm 10-15%. Sang năm 2025, mức giảm phổ biến tăng lên 25-30%. Đến đầu năm nay, nhiều trường hợp chấp nhận cắt lỗ tới 50% vẫn khó bán", đại diện một sàn giao dịch tại Đồng Nai thông tin.
Cùng chung nhận định, độc giả nickname nonghung100968 nói: "Giá tăng bằng lần. Cho nên dù giảm cả tỷ đồng hay giảm một nửa giá mua vào vẫn cao. Hiện này đất nền tỉnh lẻ bán kg ai mua là do không còn thời 'sốt"' đất nữa".
Theo môi giới, tại các "điểm nóng" từng sốt đất như Chơn Thành, Hớn Quản, Lộc Ninh (Bình Phước cũ), Lâm Hà, Bảo Lâm (Lâm Đồng), Phú Giáo (Bình Dương cũ) hay Thủ Thừa, Cần Giuộc (Long An cũ), không khó để bắt gặp các nền đất phân lô có nguồn gốc từ đất nông nghiệp đang được rao bán với mức giảm sâu. Nhiều lô từng được đẩy giá lên hàng tỷ đồng nay chấp nhận bán lại chỉ còn khoảng một nửa nhưng thanh khoản vẫn rất thấp.
Độc giả nickname hoangdavis2010: "Từ trước tới giờ thị trường bất động sản lúc nào cũng vậy giá đất bị cò đất nâng lên 5 lần hoặc 10 lần so với giá thực tế. Kẻ có chút tiền hám lợi nhuận sau khi mua sẽ bán giá cao hơn. Người mua do lòng tham mua rồi bán không được, giờ lại muốn bán theo giá đã mua thì cũng cao hơn thực tế nhiều lần, thì chẳng có ai dám mua nếu họ biết được điều này".
Độc giả nickname cackehoa nhận định: "Do quan niệm đất sẽ luôn tăng giá không bao giờ giảm.
Nhiều người thấy khu vực nào nóng giá đất tăng vù vù thì cũng tham xông vào mong kiếm lời, dù biết là có cò làm giá họ cũng vẫn xông vào với tâm lý sợ chậm không có phần.
Thực tế, trước khi có bão giá thì cá mập đã mua phần lớn đất nhằm tăng giá, sau đó bán vòng vòng tạo sốt giá. Ai vào mua sớm, sang tay sớm thì may ra chốt lời. Ai chờ đỉnh thì ôm hết.
Giá đất bị thổi gấp 3-4 lần đất khu vực, thì với quan niệm giá đất tăng dần đều thì cũng phải cả chục năm nữa mới tăng tới mức đỉnh giá. Nghĩa là thay vì mua đất tăng giá trong tương lai, thì bạn lại mua đất hiện tại với giá tương lai".
Thị trường đất nền tiếp tục trầm lắng trong quý I khi mức độ quan tâm và giao dịch đồng loạt suy giảm. Dữ liệu từ chuyên trang nhà đất trực tuyến Batdongsan cho thấy lượng tìm kiếm đất nền phía Nam giảm trên diện rộng. Các khu vực vừa sáp nhập vào TP HCM ghi nhận mức giảm mạnh, trong đó Bình Dương cũ giảm hơn 22%, Bà Rịa - Vũng Tàu cũ giảm 15%. Những điểm nóng như Tây Ninh và Đồng Nai cũng lần lượt sụt 2% và 8% so với quý trước.
Thanh khoản thị trường vẫn ở mức thấp. Báo cáo của DKRA Consulting cho thấy quý vừa qua, TP HCM và các tỉnh lân cận có 94 dự án đất nền mở bán với gần 7.500 sản phẩm sơ cấp nhưng chỉ tiêu thụ khoảng 224 nền, tương đương tỷ lệ hấp thụ 3%, giảm một nửa so với quý trước. Giá thứ cấp ghi nhận tiếp tục giảm 5-7% so với cùng kỳ năm ngoái.
Tôi là thành viên của một nhóm học thuật trên mạng xã hội từ lâu. Thành viên của nhóm là người Việt Nam trên toàn thế giới đã, đang và sẽ có ý định đi theo con đường học thuật.
Đến nay, số thành viên đã hơn trăm nghìn và tôi tin trong đó rất nhiều đã tốt nghiệp tiến sĩ. Đây là tín hiệu tích cực. Phần nhiều trong số đó đang định cư tại nước ngoài và có ý định trở về Việt Nam sinh sống, làm việc.
Cũng nhiều trong số đó đã lập gia đình, có con cái. Trong khuôn khổ bài viết này, tôi đưa ra quan sát cá nhân về nhưng bài viết và bình luận trên nhóm kết hợp với những trường hợp mình quan sát ngoài đời thực.
Việc ở lại làm đúng chuyên ngành, có vị trí ổn định nói chung, đặc biệt trong môi trường học thuật là điều khó vô cùng. Khi một vị trí đưa ra là có tới hàng trăm, hàng nghìn hồ sơ xuất sắc trên thế giới ứng nộp chưa kể xác suất cao là hội đồng đã có ứng viên sáng giá được đề cử trước dựa trên năng lực và mạng lưới quen biết.
Tôi sống ở Đức và làm việc trong ngành Y sinh. Tôi biết không ít người làm xong tiến sĩ nhưng rồi để đi tới đích là một vị trí vĩnh viễn trong ngành học thuật chỉ đếm đầu ngón tay.
Có nhiều người cố gắng làm sau tiến sĩ (Postdoc) đến khi nào hết quy định thì thôi (thường là 12 năm làm nghiên cứu và không tìm được vị trí vĩnh viễn). Lúc này bài toán đặt ra và vô cũng nan giải. Làm gì tiếp theo khi mà con cái đã lớn đều đã hòa nhập tốt vào môi trường bên này? Ở lại thì không có việc phù hợp.
Nhiều người đi làm việc bình thường trong siêu thị, bệnh viện, nhà máy với mức thu nhập tối thiểu theo quy định như những người không được đào tạo. Nếu ai hài lòng thì tốt, cả gia đình tổng hòa sẽ vui vẻ.
Nhưng nếu không chấp nhận, cơn bão ngầm bắt đầu nổi lên khi họ muốn về nước để tìm được công việc phù hợp, được tôn trọng và còn một lý do khác nữa là gần cha mẹ già.
Mọi thứ sẽ thực sự không dễ thở với những ai có gia đình, con cái. Ở bên này, anh em có dịp nói chuyện với nhau đều thống nhất rằng nếu hai vợ chồng đi làm mức lương tối thiểu thì cơ bản sẽ đủ tiêu và dư chút. Hàng năm vẫn đi chơi thoải mái và vài năm về nước một lần.
Ba vấn đề tôi mạn phép chia sẻ ở đây là nhà ở, y tế và môi trường nghiên cứu.
Đầu tiên là nhà ở, nước Đức có tỷ lệ sở hữu nhà riêng là khoảng 50%. Tức là 50% số người như tôi vẫn đang đi thuê mà rất yên tâm. Luật của Đức bảo vệ quyền lợi người thuê bằng quy định.
Chủ cho thuê không đuổi vô tội vạ trừ khi người thuê làm hỏng nhà đến mức tệ hoặc chủ muốn lấy lại nhà để ở hoặc cho con. Giá cho thuê chỉ được tăng vài phần trăm sau vài năm.
Tuy có một số mặt trái nhưng đa phần người thuê sẽ yên tâm khi ở nhà thuê trong khoảng thời gian dài. Nếu mua nhà sở hữu thì sẽ phải tuân thủ quy định về thời gian sau ở bao lâu mới được bán cũng như đóng thuế phần chênh lệch.
Có lẽ đó là hai yếu tố chính khiến thị trường mua và thuê ở đây có sự ổn định, không tăng giảm quá sốc.
Tôi nghĩ nếu cơ quan chức năng vào cuộc và đưa các quy định rõ ràng hơn và ràng buộc pháp lý khi thuê nhà cũng như mua nhà thì đại đa số người dân trong đó có những người muốn trở về sẽ không phải quá trăn trở về chỗ ở, một khoản chi tiêu lớn hàng tháng cho hộ gia đình.
Về y tế, Đức thực hiện chính sách y tế toàn dân. Tức là ai cũng có bảo hiểm và được chữa trị giá hợp lí, không phát sinh nhiều chi phí y tế ngoài bảo hiểm. Đặc biệt Đức chịu chi rất nhiều cho khám sàng lọc ở mọi lứa tuổi.
Họ biết rằng nếu chi cho sàng lọc tốt thì chữa sẽ giảm chi phí nhiều. Bên cạnh việc chi thường xuyên cho nhiều xét nghiệm sàng lọc thường niên, một sáng kiến rất hay đưa ra là một năm một người sẽ được bảo hiểm công chi tới 500 Euro cho sàng lọc phụ thêm như sàng lọc ung thư da, làm sạch răng, tiêm phòng ra nước ngoài...
Chúng ta có thể bắt đầu bằng những gói phụ sàng lọc hỗ trợ từ năm trăm nghìn đến vài triệu đồng một năm tùy đối tượng. Làm được tốt từ khâu khám sàng lọc thì khâu chữa chúng ta sẽ tiết kiệm được chi phí y tế rất nhiều, một cấu thành lớn trong chi tiêu mà những người đang ở bên nước phát triển có nền y tế toàn dân rất quan tâm khi trở về.
Việc xin dự án nghiên cứu ở Đức là tương đối cạnh tranh và minh bạch. Nhà khoa học được dành nhiều thời gian cho nghiên cứu và có thời gian không quá nhiều cho giảng dạy.
Việt Nam vẫn nên duy trì các quỹ nghiên cứu, đó là mạch máu nuôi dưỡng sức sống của người làm khoa học.
Về phía mỗi cá nhân, khi trở về đều nên hiểu và chuẩn bị cho một kịch bản sống mang nhiều khác biệt. Lấy việc ở gần cha mẹ, họ hàng, được nói ngôn ngữ của mình là điểm cộng để tự động viên bản thân cho hành trình trở về.
Ngay cả tại Trung Quốc, một nước đi trước chúng ta nhiều năm, quá trình đi và trở về cũng đang diễn ra và như những đồng nghiệp, hàng xóm tôi biết người Trung Quốc ở bên Đức, việc đi hay ở cũng không thuận lợi với bất kỳ ai.
Quyết định cuối cùng là của mỗi cá nhân và xin chúc mọi người đều vui vẻ với quyết định của mình.