Trong đoạn video ngày 21.4, Tổng tham mưu trưởng Lực lượng vũ trang Nga Valery Gerasimov cho hay kể từ đầu năm, quân đội Nga đã kiểm soát tổng cộng hơn 80 khu định cư. Ông nói các đơn vị thuộc Cụm quân phía nam của Nga đang tấn công tuyến phòng thủ bao quanh các thành phố chiến lược gồm Sloviansk, Kramatorsk và Kostiantynivka.
Theo Reuters dẫn lời ông Gerasimov, lực lượng Nga hiện chỉ còn cách Sloviansk và Kramatorsk khoảng 7 – 12 km, đồng thời đã giao tranh tại một số khu vực ở Kostiantynivka. Ngoài ra, Moscow cũng đang mở rộng hoạt động tại khu vực Sumy ở phía bắc và Kharkiv ở đông bắc nhằm thiết lập cái gọi là “vùng an ninh”.
Theo ước tính của phía Nga, Moscow đang kiểm soát khoảng 90% Donbass, 75% các vùng Zaporizhzhia và Kherson, cùng một phần của các khu vực Kharkiv, Sumy, Mykolaiv và Dnipropetrovsk ở Ukraine.
Tuy nhiên, các nguồn theo dõi độc lập và bản đồ ủng hộ Ukraine cho thấy Nga mới kiểm soát khoảng 600 km2 trong năm 2026, với tổng diện tích khoảng 116.793 km2, tương đương 19,35% lãnh thổ Ukraine. Tốc độ tiến quân của Moscow được đánh giá đã chậm lại so với trước.
Ngoài ra, Tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrskyi cho biết Kyiv đã tái kiểm soát gần 50 km2 lãnh thổ trong tháng 3.
Phía Ukraine cho biết đã đẩy lùi một số đợt tấn công của Nga, theo Reuters. Cụ thể, quân đội Ukraine ngày 21.4 đã chặn đứng 2 mũi tiến công gần Sloviansk trong 24 giờ qua, đồng thời ghi nhận 19 cuộc tấn công của Nga quanh Kostiantynivka và khu vực lân cận. Ở vùng Kharkiv, Nga cũng tiến hành ít nhất 5 nỗ lực xuyên phá phòng tuyến gần biên giới nhưng chưa đạt kết quả rõ rệt.
Phát biểu với Hãng thông tấn Ukrinform tối 20.4, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bác bỏ khả năng rút quân khỏi các khu vực ở Donbass, cho rằng đây sẽ là “tổn thất chiến lược” và làm suy yếu hệ thống phòng thủ. Ông cảnh báo việc rút lui sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến tinh thần binh sĩ.
Liên quan nỗ lực ngoại giao, ông Zelensky cho rằng việc các phái đoàn Mỹ đến thăm Ukraine là cần thiết nhằm thể hiện sự tôn trọng và thúc đẩy tiến trình đàm phán. “Vấn đề không nằm ở địa điểm, mà là kết quả”, ông nói.
Lực lượng Ukraine đã tiến hành một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) nhằm vào trạm phân phối dầu Samara, thuộc tỉnh Samara (Nga) trong đêm 20.4, theo The Kyiv Independent.
Chiến dịch do Trung tâm tác chiến đặc biệt Alfa thuộc Cơ quan an ninh Ukraine (SBU) thực hiện. Cuộc tấn công được cho là đã gây ra “đám cháy lớn”, làm hư hại 5 bể chứa dầu thô với mỗi bể có dung tích khoảng 20.000 m3.
Đây là cơ sở quan trọng trong chuỗi sản xuất dầu Urals – mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Nga. Theo nguồn tin SBU, thiệt hại tại các cơ sở trọng yếu có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tập hợp các lô hàng xuất khẩu và thực hiện nghĩa vụ hợp đồng của Nga.
Về phía Nga, Thống đốc tỉnh Samara Vyacheslav Fedorishchev xác nhận một cơ sở công nghiệp trong khu vực đã bị tấn công, nhưng cho biết không có thương vong dân thường.
Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga ngày 21.4 tuyên bố lực lượng phòng không đã bắn hạ 97 UAV của Ukraine trong đêm 20.4 tại nhiều khu vực, gồm Astrakhan, Belgorod, Volgograd, Voronezh, Kursk, Rostov, Samara, Saratov và cả khu vực biển Đen.
Nhu cầu tài chính của Ukraine trong năm 2026 cơ bản đã được đảm bảo, khi Liên minh châu Âu (EU) dự kiến giải ngân khoản đầu tiên từ gói vay 90 tỉ euro vào cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6, theo Reuters dẫn lời một quan chức cấp cao EU.
Năm 2025, EU đã thông qua gói hỗ trợ tài chính 90 tỉ euro cho Ukraine trong giai đoạn 2026 – 2027. Tuy nhiên, tiến trình giải ngân bị đình trệ do Thủ tướng Hungary Viktor Orban phản đối. Sau khi ông Orban thất bại trong cuộc bầu cử ngày 12.4, ông Peter Magyar – lãnh đạo đảng Tisza (chiến thắng trong cuộc bầu cử Quốc hội Hungary) – tuyên bố sẽ không tiếp tục cản trở việc cấp vốn cho Ukraine, mở ra khả năng tháo gỡ bế tắc.
Ủy viên Kinh tế châu Âu Valdis Dombrovskis cho biết EU có thể sớm đạt tiến triển. “Nếu việc này được thông qua ngay trong tuần thì rất tích cực. Nếu không, chúng ta sẽ chờ chính phủ mới. Dù thế nào, tôi tin vấn đề sẽ được giải quyết”, ông nói, đồng thời thận trọng trước những trì hoãn trước đó.
Theo kế hoạch, EU sẽ giải ngân 45 tỉ euro trong năm 2026 và 45 tỉ euro còn lại vào năm 2027. Trong đó, khoảng 28 tỉ euro dành cho nhu cầu quân sự và 17 tỉ euro phục vụ ngân sách chung của Ukraine.
Gói vay 90 tỉ euro sẽ được giải ngân theo từng đợt, đi kèm điều kiện Ukraine tiếp tục cải cách và điều chỉnh pháp luật để phù hợp với tiêu chuẩn EU trong lộ trình gia nhập khối.
Về phần mình, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha ngày 21.4 cho biết các rào cản đối với việc giải ngân đã được tháo gỡ. “Hiện không còn trở ngại nào, kể cả những rào cản mang tính kỹ thuật. EU có đủ công cụ để thông qua trong tuần này, và chúng tôi kỳ vọng điều đó sẽ sớm xảy ra”, ông nói.
Theo Hãng tin Reuters, nhiều tiếng nổ vang lên khắp thủ đô Kiev ngay sau 1h sáng 24-5 (theo giờ địa phương), sau khi Không quân Ukraine cảnh báo về mối đe dọa do tên lửa Oreshnik - loại vũ khí có khả năng mang cả đầu đạn thông thường và hạt nhân - trên kênh Telegram của lực lượng này.
Thị trưởng Vitali Klitschko của Kiev cho biết ít nhất 5 người đã bị thương và một người trong số đó phải nhập viện.
"Thủ đô Kiev đã hứng chịu cuộc tấn công tên lửa đạn đạo quy mô lớn. Hiện có thông tin cho thấy ít nhất 4 địa điểm bị ảnh hưởng do cuộc tấn công, trong đó có quận Shevchenkivsky, Dniprovsky và Podilsky. Theo thông tin sơ bộ, đã xảy ra hỏa hoạn và hư hại đối với các tòa chung cư" - ông Tymur Tkachenko, một quan chức cấp cao tại Kiev, thông tin.
Ông Klitschko cho biết các mảnh vỡ từ vụ tấn công đã bốc cháy trong khuôn viên một trường học ở trung tâm thành phố.
Trên nền tảng X, AMK Mapping - tài khoản có dấu tích xanh chuyên theo dõi chiến sự Ukraine - cho biết thủ đô của Ukraine đang trải qua cuộc tấn công dữ dội, với "ít nhất 20 tên lửa đạn đạo Iskander-M, 6 tên lửa hành trình Kalibr, 4 tên lửa hành trình siêu vượt âm Zircon cùng 2 tên lửa Oreshnik đã nhắm vào Kiev".
"Thêm nhiều tên lửa đã tấn công các mục tiêu ở tỉnh Khmelnytskyi, tỉnh Zhytomyr và tỉnh Kirovohrad. Hàng trăm máy bay không người lái Geran-2 cũng đang tấn công các mục tiêu trên khắp Ukraine" - AMK Mapping viết.
Hiện phía Nga chưa lên tiếng. Không quân Ukraine chưa cập nhật liệu tên lửa Oreshnik có bắn trúng mục tiêu nào hay không.
Hôm 23-5, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã cảnh báo Nga chuẩn bị tấn công Ukraine bằng tên lửa đạn đạo siêu vượt âm Oreshnik. Ông dẫn lại thông tin tình báo từ Ukraine, Mỹ và châu Âu.
Cảnh báo được đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin ra lệnh cho quân đội Nga chuẩn bị các phương án trả đũa đối với Ukraine, sau vụ tấn công bằng máy bay không người lái (drone) nhằm vào một ký túc xá sinh viên ở khu vực Lugansk do Nga kiểm soát ở miền đông Ukraine.
Các quan chức Nga thông tin số người thiệt mạng trong vụ tấn công bằng drone vào ký túc xá sinh viên ở Lugansk đã tăng lên 23 người. Tuy nhiên quân đội Ukraine phủ nhận trách nhiệm về vụ tấn công này, tuyên bố chỉ tấn công vào một cơ sở sản xuất drone của Nga.
Trước cuộc tấn công trên, Nga từng hai lần tấn công Ukraine bằng tên lửa siêu vượt âm Oreshnik - loại tên lửa mà ông Putin từng tuyên bố là "không thể đánh chặn" nhờ tốc độ được cho là gấp hơn 10 lần vận tốc âm thanh.
Đoạn video được tài khoản AMK Mapping chia sẻ trên nền tảng X với dòng chú thích "Đoạn phim cận cảnh cho thấy khoảnh khắc tên lửa đạn đạo tầm trung Oreshnik của Nga tấn công Kiev" - Video: X/AMK Mapping
Nga lần đầu phóng tên lửa Oreshnik hồi tháng 11-2024 nhằm vào một cơ sở mà Nga nói là nhà máy quân sự ở Ukraine. Khi đó, các nguồn tin Ukraine cho biết tên lửa mang đầu đạn giả, thay vì thuốc nổ và chỉ gây thiệt hại hạn chế. Vụ tấn công thứ hai diễn ra vào tháng 1-2026, khi tên lửa đánh trúng vùng Lviv ở miền tây Ukraine.
Sau hơn hai năm xung đột lan rộng từ Gaza sang Lebanon rồi tới cuộc đối đầu trực tiếp giữa Mỹ, Israel với Iran, Trung Đông đã chứng kiến hàng loạt nỗ lực ngoại giao nhằm ngăn chiến sự vượt khỏi tầm kiểm soát. Các thỏa thuận ngừng bắn lần lượt được thiết lập, dấy lên hy vọng mang đến hòa bình cho khu vực.
Tuy nhiên, những gì diễn ra lại cho thấy một bức tranh khác, khi những cuộc không kích, tập kích, đấu hỏa lực vẫn diễn ra tại Gaza, Lebanon, miền nam Israel hay eo biển Hormuz.
Nghịch lý này phản ánh một thực tế mới của khu vực, khi ngừng bắn không còn chắc chắn đồng nghĩa với hòa bình. Theo một quan chức an ninh Trung Đông, khu vực này đang chứng kiến cách diễn giải linh hoạt hơn đối với các thỏa thuận ngừng bắn.
"Những cuộc không kích hạn chế, chiến dịch tấn công có mục tiêu và tiến quân trên bộ vẫn tiếp diễn, nhưng thỏa thuận ngừng bắn vẫn được duy trì về mặt hình thức. Các nỗ lực ngoại giao tập trung vào ngăn xung đột leo thang, thay vì chấm dứt hoàn toàn bạo lực", quan chức này nói với National.
Mỹ và Iran ngày 7/4 đạt thỏa thuận ngừng bắn để mở đường cho đàm phán, hướng đến một giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột bùng phát từ cuối tháng 2. Tuy nhiên, hai bên sau đó vẫn tiếp tục đối đầu bằng những vụ phóng tên lửa, tập kích tàu thuyền, khiến nỗ lực ngoại giao có nguy cơ sụp đổ bất cứ lúc nào.
Mỹ vẫn ném bom vào cơ sở quân sự ở miền nam Iran, phóng tên lửa vào tàu thuyền tìm cách vượt vòng phong tỏa, trong khi Tehran đáp trả bằng cách tập kích tên lửa, UAV vào các căn cứ quân sự Mỹ và hạ tầng các nước vùng Vịnh. Tuy nhiên, hai bên đều tránh những hành động quân sự quy mô lớn có thể thổi bùng lửa xung đột.
Giới chức Mỹ cho rằng những hoạt động quân sự của Iran chỉ là "hỏa lực quấy rối ở mức thấp", chưa đến ngưỡng để tái khởi động chiến dịch tấn công. Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine nhấn mạnh "không đối thủ nào được nhầm lẫn sự kiềm chế hiện tại của Mỹ là thiếu quyết tâm".
Xung đột giữa Israel và Hezbollah bùng phát ngày 2/3, sau khi nhóm vũ trang tại Lebanon tấn công nước láng giềng để trả đũa cho cái chết của lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. Quân đội Israel sau đó phát động chiến dịch tấn công trên bộ vào Lebanon.
Israel và Lebanon đạt lệnh ngừng bắn từ giữa tháng 4, nhưng các cuộc đụng độ vẫn diễn ra. Hezbollah đã tăng cường dùng UAV tập kích các vị trí của Israel ở miền nam Lebanon và miền bắc nước láng giềng. Đáp lại, Israel mở rộng chiến dịch trên bộ, thọc sâu hơn vào lãnh thổ Lebanon.
Các cuộc giao tranh liên tục đã khiến hàng chục nghìn người ở cả hai bên biên giới chưa thể trở về nhà. Nhiều khu vực tại miền nam Lebanon vẫn nằm trong tình trạng sơ tán hoặc chịu thiệt hại nặng nề về cơ sở hạ tầng.
Tại Gaza, Israel tiếp tục duy trì các chiến dịch quân sự nhằm vào những mục tiêu mà nước này cho là thuộc Hamas hoặc các nhóm vũ trang đồng minh. Israel gần đây thông báo đã hạ sát Mohammed Odeh, một chỉ huy quân sự cấp cao của Hamas, chưa đầy hai tuần sau khi hạ sát người tiền nhiệm của ông.
Israel còn mở rộng kiểm soát tại một số khu vực chiến lược trong dải Gaza, đặc biệt là các hành lang an ninh và vùng đệm dọc biên giới. Quân đội Israel cho biết các hoạt động này nhằm ngăn Hamas tái tổ chức lực lượng và khôi phục năng lực chiến đấu.
Hamas vẫn tiến hành các cuộc phục kích ở quy mô hạn chế nhằm vào lực lượng Israel, cho thấy mạng lưới quân sự của nhóm này chưa bị vô hiệu hóa hoàn toàn.
Giới chức y tế Palestine cho biết hàng trăm người Palestine đã thiệt mạng kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực. Cuộc khủng hoảng nhân đạo cũng chưa được cải thiện đáng kể. Nhiều khu vực vẫn thiếu điện, nước sạch và dịch vụ y tế cơ bản, trong khi phần lớn dân số tiếp tục phụ thuộc vào viện trợ quốc tế.
Theo Foreign Policy, kể từ tháng 10/2023, Israel đã đạt ít nhất 7 lệnh ngừng bắn với các đối thủ, gồm ba lần tại Gaza, hai lần ở Lebanon và hai lần liên quan đến Iran. Việc giao tranh vẫn tiếp diễn sau những thỏa thuận này khiến các lệnh ngừng bắn như vậy "có cũng như không", theo Avishay Ben-Sasson-Gordis, nhà nghiên cứu tại Đại học Hebrew Jerusalem, và Simon Frankel Pratt, chuyên gia về khoa học chính trị Đại học Melbourne.
Tuy nhiên, hai chuyên gia cho rằng điều đó không đồng nghĩa chúng hoàn toàn thất bại. "Công chúng thường cho rằng lệnh ngừng bắn chỉ thành công nếu dẫn tới hòa bình lâu dài. Bất kỳ cuộc đấu hỏa lực nào xảy ra đều bị xem là bằng chứng cho thấy thỏa thuận đã thất bại", họ bình luận. "Thực tế ở Trung Đông cho thấy các lệnh ngừng bắn vẫn mang lại kết quả cụ thể".
Những lệnh ngừng bắn này đã tạo ra khoảng thời gian tạm lắng để giảm bớt tác động đối với dân thường. Trong các giai đoạn đình chiến trước đây tại Gaza, viện trợ nhân đạo được đưa vào nhiều hơn, người dân có cơ hội sơ tán và một số khu vực có điều kiện phục hồi tối thiểu. Các thỏa thuận cũng tạo điều kiện cho việc trao đổi con tin và tù nhân.
Ngoài khía cạnh nhân đạo, các khoảng lặng tạm thời còn mở ra cơ hội cho các cuộc đàm phán. Ngay cả khi không dẫn tới hòa bình cuối cùng, chúng vẫn có thể giúp các bên xây dựng những nền tảng thương lượng mới hoặc chuyển sang giai đoạn đàm phán khác.
Dù vậy, việc các lệnh ngừng bắn liên tục bị vi phạm cũng phản ánh một thực tế rằng nguyên nhân cốt lõi của các cuộc xung đột vẫn chưa được giải quyết.
Tại Gaza, Israel vẫn coi việc vô hiệu hóa Hamas là mục tiêu chiến lược quan trọng. Trong khi đó, Hamas chưa giải giáp và chưa có giải pháp rõ ràng cho việc quản lý dải Gaza sau chiến tranh.
Tại Lebanon, Hezbollah vẫn bị Israel coi là một mối đe dọa an ninh nghiêm trọng. Một nguồn tin an ninh Lebanon nói rằng lệnh ngừng bắn ngay từ đầu vốn đã rất mong manh và được thiết kế để quản lý xung đột hơn là chấm dứt nó.
Đối với Mỹ và Iran, hai bên đều có động lực để tránh một cuộc chiến kéo dài, nhưng vẫn tồn tại những bất đồng sâu sắc về chương trình hạt nhân, các biện pháp trừng phạt và cấu trúc an ninh khu vực.
Một quan chức Arab cho rằng Trung Đông đang bước vào thời kỳ chiến tranh kéo dài, bất kể Mỹ và Iran có đạt được thỏa thuận lớn hơn hay không. "Cái vòng luẩn quẩn đó sẽ tiếp tục. Đây là chiến tranh cường độ thấp", quan chức này nói.
Ông đưa ra tuyên bố trên trong bối cảnh các nhà lãnh đạo NATO tập trung tham dự hội nghị thượng đỉnh tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Những tuyên bố trước đó của ông Trump rằng Mỹ phải sở hữu hoặc kiểm soát Greenland đã làm bùng phát căng thẳng giữa Washington và Copenhagen, vốn đều là những thành viên sáng lập NATO, cũng như rộng hơn trên khắp châu Âu. Kể từ đó, vấn đề về Greenland, vùng lãnh thổ bán tự trị của Đan Mạch, đã được chuyển sang kênh ngoại giao.
“Vùng lãnh thổ đó nên do Mỹ kiểm soát, chứ không phải Đan Mạch”, ông Trump nói với các phóng viên trong cuộc gặp Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan.
Ông Trump cho rằng vấn đề quyền kiểm soát Greenland đã gây tổn hại đến quan hệ của Mỹ với NATO.
“Đó là điều đã làm tổn hại mối quan hệ của tôi với NATO, bởi vì Greenland không giúp ích gì cho Đan Mạch. Đan Mạch thực sự không chi tiền để hỗ trợ Greenland, nhưng đây là một khu vực rất quan trọng đối với Mỹ, và nó đang bị bao quanh bởi các tàu Trung Quốc và tàu Nga, điều đó sẽ không được phép xảy ra”, ông nói.
Đan Mạch và các nước thành viên NATO khác chưa bình luận về tuyên bố mới nhất của ông Trump.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết vào tháng 6 rằng các cuộc trao đổi với Đan Mạch và Greenland vẫn đang được tiến hành hằng tháng.
Mặt khác, ông Trump cho biết ông sẽ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Thổ Nhĩ Kỳ và sẽ đưa ra quyết định về khả năng bán tiêm kích F-35 cho Ankara khi bắt đầu cuộc gặp với Tổng thống Erdoğan bên lề hội nghị thượng đỉnh NATO ngày 7/7.
“Chúng tôi sẽ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt”, ông Trump nói với các phóng viên khi được hỏi về các biện pháp được áp đặt theo Đạo luật Chống các Đối thủ của Mỹ thông qua Trừng phạt (CAATSA).
Năm 2020, Washington đã áp đặt các biện pháp trừng phạt theo CAATSA đối với Thổ Nhĩ Kỳ vì nước này mua các hệ thống phòng không S-400 của Nga. Mỹ cũng loại Ankara khỏi chương trình tiêm kích F-35 - động thái mà Thổ Nhĩ Kỳ cáo buộc không công bằng và trái luật.
Hai nguồn thạo tin cho biết ngày 7/7 rằng ông Trump dự kiến sẽ bày tỏ sự ủng hộ đối với khả năng bán F-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ trong chuyến thăm Ankara, dù các rào cản pháp lý và sự phê chuẩn của Quốc hội Mỹ vẫn chưa được giải quyết hoàn toàn.
“Đó là một quyết định mà chúng tôi sẽ đưa ra”, ông Trump nói. Ông cho biết sẽ cùng ông Erdoğan thảo luận về thương mại.
