Reuters đưa tin Nga khẳng định sẽ phát động “cuộc không kích có hệ thống” vào hạ tầng quân sự, nhằm trả đũa các đòn tập kích của Ukraine.
Liên quan tình hình xung đột, giới chức địa phương của cả Nga và Ukraine ngày 25.5 cho biết các vụ tấn công bằng tên lửa, bom và máy bay không người lái (UAV) trong 24 giờ qua đã khiến nhiều thường dân thiệt mạng và bị thương, đồng thời gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng ở cả hai phía.
Lực lượng không quân Ukraine cho biết từ tối 24.5, quân đội Nga đã huy động 262 UAV các loại tấn công vào lãnh thổ nước này. Các đơn vị phòng không Ukraine đã phá hủy hoặc vô hiệu hóa 246 chiếc, trong khi 10 chiếc đánh trúng mục tiêu.
Giới chức Ukraine cho biết các vụ không kích của Nga nhằm vào các tỉnh Donetsk, Dnipropetrovsk, Kharkiv, Kherson và Zaporizhzhia, khiến ít nhất 5 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương.
Ở chiều ngược lại, giới chức địa phương tại các khu vực do Nga kiểm soát cũng báo cáo thương vong do các đợt tấn công từ phía Ukraine.
Giới chức thành phố Horlivka, nằm ở Donetsk, miền đông Ukraine nhưng hiện do Nga kiểm soát, nói rằng một cuộc tấn công từ Ukraine vào khu vực này đã khiến 4 người thiệt mạng. Một trường hợp thiệt mạng do không kích cũng được Nga ghi nhận tại tỉnh Belgorod.
Quân đội Nga ngày 25.5 tuyên bố tiến sâu vào tiền tuyến của Ukraine và kiểm soát thêm khu định cư Dobropasovo ở tỉnh Dnipropetrovsk. Nga cũng khẳng định đã đánh chặn 417 UAV Ukraine.
Nga và Ukraine không bình luận về tuyên bố của đối thủ. Hai bên cũng thường phủ nhận tấn công dân thường và hạ tầng dân sự.
Trong bối cảnh các nỗ lực hòa giải của Mỹ cho đến nay chưa thể mang lại thỏa thuận chấm dứt xung đột, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 22.5 đã lên tiếng kêu gọi cần phải có những bước đi ngoại giao mới nhằm chấm dứt chiến sự.
Theo Cơ quan tình báo quốc phòng Ukraine (HUR), Nga đã bắt đầu sử dụng nhiều mẫu UAV mới mang tên Geran-4 vào tháng 5 nhằm đối phó với năng lực đánh chặn của Kyiv. Dòng UAV này từng bị phát hiện hồi tháng 1 và được Ukraine tuyên bố đánh chặn mới đây.
Geran-4 được xem là thiết kế của Moscow để khắc phục điểm yếu khi bay tốc độ cao hoặc nhào lộn ở các dòng UAV trước, nhờ thiết kế khung thân khí động học được tinh chỉnh với kết cấu gia cố vững chắc hơn.
Kyiv cho rằng Geran-4 có thể đạt vận tốc lên đến 400 km/giờ, trần bay 5.000 m và tầm hoạt động đến 450 km. Thiết bị còn có thể mang theo đạn xuyên giáp hoặc đạn nhiệt áp với tải trọng đến 90 kg.
HUR cho biết Geran-4 đã được thử nghiệm tại vùng Oryol (Nga) và khu vực sân bay Donetsk cũ để chuẩn bị cho việc sản xuất hàng loạt trong năm 2026.
Một kíp chiến đấu thuộc Lữ đoàn tấn công đường không độc lập số 78 của Ukraine vừa tuyên bố thực hiện một trong những phát đạn xe tăng trúng mục tiêu xa nhất kể từ đầu xung đột.
Xạ thủ mang hô hiệu “Khilya” cho biết đã sử dụng pháo trên thiết giáp chống tăng B1 Centauro, do Ý sản xuất, bắn trúng một ngôi nhà có lực lượng đối phương đồn trú từ khoảng cách lên tới 11 km. Người quân nhân Khilya cho biết phát đạn được khai hỏa từ vị trí khuất tầm nhìn, vận hành nòng pháo hướng lên tương tự pháo binh. Không thể xác thực thông tin do phía Ukraine đưa ra.
Dòng B1 Centauro là xe bánh lốp 8×8 bọc thép nhẹ nhưng sở hữu hỏa lực mạnh với pháo 105mm chuẩn NATO. Việc dùng hỏa lực thiết giáp bắn vào công sự như pháo binh đang ngày càng phổ biến trong xung đột, khi chiến thuật dùng UAV tấn công xe tăng khiến loại thiết giáp này không còn hiệu quả và an toàn khi tác chiến cự ly gần.
Trong một cuộc phỏng vấn với hãng thông tấn nhà nước Nga RIA Novosti ngày 29/5, ông Ebrahim Azizi, người đứng đầu Ủy ban An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran, tuyên bố Tehran “không có ý định chuyển giao uranium làm giàu của nước này cho một nước thứ ba”.
Trước đó, Lãnh tụ Tối cao của Iran Mojtaba Khamenei cũng đưa ra chỉ thị không cho phép chuyển lượng uranium làm giàu cao của Tehran ra nước ngoài.
Giới chức hàng đầu của Iran tin rằng việc gửi số vật liệu này ra nước ngoài sẽ khiến đất nước dễ bị tổn thương hơn trước các cuộc tấn công tiềm tàng trong tương lai của Mỹ và Israel.
Iran và Mỹ được cho là sắp đạt được thỏa thuận chính thức hóa lệnh ngừng bắn và mở lại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, vấn đề liên quan tới số phận của kho uranium làm giàu vẫn chưa được giải quyết và là một phần quan trọng trong các cuộc đàm phán tiếp theo.
Uranium làm giàu cấp độ cao vốn có thể dùng chế tạo vũ khí hạt nhân. Vấn đề hạt nhân là một trong những điểm nghẽn cản trở các cuộc đàm phán hiện nay giữa Mỹ và Iran.
Tổng thống Donald Trump nhiều lần nêu rõ Mỹ sẽ bằng mọi giá ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Ông cũng để ngỏ khả năng tiến vào Iran và thu giữ số uranium làm giàu cấp độ cao.
Tổng thống Trump đã vạch ra kế hoạch tiêu hủy uranium làm giàu của Iran, nói rằng số vật liệu này sẽ được vận chuyển đến Mỹ, xử lý tại chỗ hoặc đưa đến một địa điểm khác.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho rằng Iran đang “tiến rất gần” đến việc chế tạo vũ khí hạt nhân, khẳng định Tehran chỉ cần “vài tuần” là có thể làm giàu một tấn uranium lên cấp độ vũ khí.
Trước cuộc chiến, Iran từng ra tín hiệu sẵn sàng vận chuyển ra nước ngoài một nửa kho uranium đã được làm giàu lên mức 60%. Tuy nhiên, các nguồn tin cho biết lập trường đó đã thay đổi sau những lời đe dọa liên tiếp từ Mỹ về việc tấn công Iran.
Iran khẳng định chương trình hạt nhân của họ nhằm mục đích hòa bình. Tehran cũng nêu rõ họ không có ý định chuyển uranium làm giàu cao ra khỏi đất nước bất chấp Nga đề nghị tiếp quản số vật liệu đó để gỡ bế tắc đàm phán hòa bình Mỹ - Iran.
Các quan chức Iran nhiều lần tuyên bố ưu tiên của Tehran là đảm bảo xung đột chấm dứt vĩnh viễn, cũng như Mỹ và Israel cam kết sẽ không phát động các cuộc tấn công tiếp theo.
Các quan chức Iran cho biết chỉ sau khi những đảm bảo như vậy được thực thi, Iran mới sẵn sàng tham gia vào các cuộc đàm phán chi tiết về chương trình hạt nhân của mình.
Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố Nga vẫn để ngỏ đề xuất chuyển giao uranium làm giàu của Iran sang Nga, và Moscow vẫn coi đây là một lựa chọn khả thi để giảm leo thang căng thẳng.
Theo Tổng thống Putin, Moscow sẵn sàng lưu trữ uranium làm giàu của Iran, tương tự thỏa thuận năm 2015 - một mô hình ban đầu được tất cả các bên chấp nhận trước khi Mỹ thay đổi lập trường.
Theo Tổng thống Putin, Mỹ, Iran và Israel ban đầu đã đồng ý với ý tưởng này. Tuy nhiên, cả Washington và Tehran sau đó đều đưa ra lập trường cứng rắn hơn. Mỹ yêu cầu uranium của Iran chỉ được đưa đến lãnh thổ nước này, trong khi Tehran đề xuất thành lập một liên danh Nga - Iran trên lãnh thổ của mình để pha loãng uranium. Cuối cùng, tình hình đã rơi vào bế tắc.
Theo CNN ngày 1.6, tài khoản mạng xã hội Instagram của thượng sĩ trưởng John Bentivegna (cấp bậc hạ sĩ quan cao nhất của lực lượng Không gian Mỹ) đã bị tin tặc tấn công hôm 31.5. Ông Bentivegna đã khuyên mọi người không ấn vào đường link hay tương tác với video do tài khoản ông đăng tải.
Tin tặc đã sử dụng tài khoản của ông Bentivegna để đăng nhiều video ủng hộ Iran và chống lại Mỹ, trong có tin tặc còn đăng ảnh cố quan chức an ninh Iran Ali Larijani, người đã thiệt mạng vài tuần sau khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran nổ ra. Nhiều bài viết được đăng kèm ngôn ngữ Ba Tư. Hiện tài khoản đã bị tạm khóa.
Người phát ngôn của lực lượng Không gian Mỹ xác nhận vụ tin tặc tấn công nhưng từ chối tiết lộ về việc nội dung trên bị hiển thị trong bao lâu trên tài khoản của ông Bentivegna, cũng như ai là người đứng sau vụ việc.
“Chúng tôi đang làm việc với các cơ quan chuyên trách để giành lại quyền truy cập và giải quyết vấn đề nhanh nhất có thể", ông Bentivegna cho biết.
Lực lượng Không gian đóng vai trò quan trọng trong các hoạt động quân sự của Mỹ nhằm vào Iran. Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine đã khen ngợi lực lượng này vì góp phần cản trở hệ thống phòng không của Iran khi Mỹ bắt đầu ném bom ngày 28.2.
Các lãnh đạo quân đội Mỹ đã nhiều lần cảnh báo binh sĩ rằng điện thoại và tài khoản trực tuyến của họ có thể trở thành mục tiêu trong thời chiến. Vụ tấn công vào tài khoản Instagram của ông Bentivegna là diễn biến mới nhất trong mặt trận thông tin trong cuộc chiến giữa Mỹ và Iran.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) trình bày với giới lập pháp Mỹ rằng gần đây cơ quan "nhận được nhiều báo cáo đe dọa liên quan đến việc đối phương khai thác dữ liệu vị trí thương mại để nhắm mục tiêu hoặc theo dõi nhân viên Mỹ trên chiến trường".
Trong một tuyên bố được công bố vào tối 13.4, Toàn quyền Tuvalu Tofiga Vaevalu Falani nói rằng tình trạng khẩn cấp sẽ chỉ giới hạn ở Funafuti, hòn đảo chính của quốc gia này, theo AFP.
Quyết định được đưa ra trong bối cảnh sự bất ổn ngày càng gia tăng trong hệ thống sản xuất và phân phối điện, cùng với những rủi ro đối với nguồn cung nhiên liệu, đe dọa đến việc cung cấp các dịch vụ thiết yếu một cách đáng tin cậy ở Funafuti, theo tuyên bố.
Funafuti là nơi đặt thủ đô của Tuvalu và là nơi sinh sống của khoảng 2/3 trong tổng số 10.000 công dân của quốc gia Thái Bình Dương này.
Ông Falani cho hay Funafuti có vai trò trung tâm trong việc quản lý quốc gia và cung cấp dịch vụ, và cần phải được bảo vệ.
Ông nhấn mạnh việc ban bố tình trạng khẩn cấp sẽ "cho phép chính phủ hành động phối hợp và ngay lập tức để bảo vệ phúc lợi công cộng, đảm bảo tiếp cận công bằng các dịch vụ thiết yếu và duy trì ổn định quốc gia trong giai đoạn rủi ro cao này".
Tuyên bố tình trạng khẩn cấp cho phép chính phủ kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng nhiên liệu và hạn chế đi lại. Ông Falani cho hay tình trạng khẩn cấp sẽ kéo dài ít nhất 2 tuần.
Tuvalu đang nỗ lực chuyển đổi từ sản xuất điện bằng diesel sang 100% năng lượng mặt trời vào năm 2030, nhưng vẫn chi một phần lớn ngân sách hằng năm cho nhiên liệu hóa thạch.
Vào năm 2021, Tuvalu đã chi tương đương 70% GDP cho nhiên liệu hóa thạch, nhưng con số này hiện đã giảm xuống còn khoảng 25%, theo AFP dẫn tài liệu về ngân sách.
