Tổng thống Trump nêu lý do Bộ trưởng Hải quân Mỹ mất chức

Tham vọng lá chắn không gian lớn nhất lịch sử Mỹ

Một báo cáo mới của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) ngày 12/5 đã hé lộ quy mô gây choáng của chương trình phòng thủ tên lửa Vòm Vàng do chính quyền Tổng thống Donald Trump thúc đẩy.

Theo tính toán của CBO, tổng chi phí để phát triển, triển khai và vận hành hệ thống này trong vòng 20 năm có thể lên tới gần 1.200 tỷ USD. Đây được xem là dự án phòng thủ tham vọng nhất của Mỹ kể từ thời Chiến tranh Lạnh.

Điểm đáng chú ý nhất nằm ở kế hoạch triển khai tới 7.800 tên lửa đánh chặn ngoài không gian, hoạt động trên quỹ đạo tầm thấp (LEO). Chỉ riêng mạng lưới đánh chặn này đã tiêu tốn khoảng 743 tỷ USD, tương đương hơn 60% toàn bộ ngân sách chương trình.

Tuy nhiên, điều gây tranh cãi là dù tiêu tốn số tiền khổng lồ như vậy, hệ thống này theo đánh giá của CBO vẫn chỉ đủ khả năng đánh chặn đồng thời khoảng 10 tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM).

Vòm Vàng là phiên bản hiện đại hóa của ý tưởng “Chiến tranh giữa các vì sao” (Star Wars) từng được Tổng thống Ronald Reagan theo đuổi trong thập niên 1980.

Mục tiêu của chương trình là xây dựng một lá chắn phòng thủ đa tầng có khả năng bảo vệ lãnh thổ Mỹ trước các mối đe dọa tên lửa từ các đối thủ của Mỹ.

Theo kế hoạch, hệ thống sẽ kết hợp nhiều lớp phòng thủ gồm: Vệ tinh cảnh báo sớm trên quỹ đạo, tên lửa đánh chặn ngoài không gian, các tổ hợp đánh chặn mặt đất, hệ thống radar toàn cầu, vũ khí chống tên lửa siêu vượt âm.

Trong đó, lớp đánh chặn không gian được xem là thành phần quan trọng nhất vì cho phép tiêu diệt tên lửa đối phương ngay từ giai đoạn tăng tốc sau phóng. Nếu thành công, Mỹ có thể phá hủy ICBM đối phương trước khi chúng tách đầu đạn hoặc triển khai phương tiện lướt siêu vượt âm.

Theo CBO, để bảo đảm luôn có đủ tên lửa đánh chặn ở đúng vị trí cần thiết, Mỹ buộc phải triển khai số lượng cực lớn vệ tinh vũ trang trên quỹ đạo thấp.

Các vệ tinh này bay liên tục quanh Trái Đất ở độ cao chỉ khoảng 300-500 km. Do chuyển động không ngừng, để duy trì khả năng phản ứng tức thời trước các vụ phóng tên lửa từ nhiều khu vực khác nhau, Washington phải tạo ra một “mạng lưới dày đặc” bao phủ toàn cầu.

CBO cho biết chỉ riêng việc duy trì khả năng đối phó 10 ICBM cùng lúc đã cần tới 7.800 vệ tinh đánh chặn hoạt động thường trực.

Thậm chí trong vòng 20 năm, Mỹ có thể phải phóng tổng cộng gần 30.000 vệ tinh thay thế do tuổi thọ trung bình mỗi thiết bị chỉ khoảng 5 năm trước khi quỹ đạo suy giảm.

Khó chống đỡ các cuộc tấn công quy mô lớn?

Điều khiến nhiều chuyên gia Mỹ lo ngại là ngay cả hệ thống trị giá gần 1.200 tỷ USD này cũng khó có thể chống đỡ các cuộc tấn công quy mô lớn từ các đối thủ mạnh.

CBO thừa nhận Vòm Vàng hiện chủ yếu được thiết kế để đối phó với các đợt phóng hạn chế.Trong trường hợp Moskva hoặc Bắc Kinh tung đòn tập kích hạt nhân quy mô lớn bằng hàng trăm ICBM và phương tiện siêu vượt âm, hệ thống hoàn toàn có nguy cơ bị quá tải.

Mối lo này càng lớn khi Nga đang triển khai các loại tên lửa chiến lược mới như RS-28 Sarmat hay phương tiện lướt siêu vượt âm Avangard, vốn được thiết kế riêng để xuyên thủng mọi lá chắn phòng thủ hiện nay.

Trong khi đó, Trung Quốc cũng đang tăng tốc phát triển kho tên lửa siêu vượt âm và vũ khí không gian với tốc độ đáng kinh ngạc.

Một trong những tranh cãi lớn nhất quanh Vòm Vàng là nguy cơ biến không gian thành chiến trường quân sự thực sự.

Giới chuyên gia cảnh báo việc Mỹ triển khai hàng nghìn tên lửa đánh chặn trên quỹ đạo có thể kích hoạt cuộc chạy đua vũ trang ngoài không gian với các đối thủ.

Hiện cả Nga và Trung Quốc đều đã phát triển các loại vũ khí chống vệ tinh, từ tên lửa phóng mặt đất cho tới vệ tinh có khả năng tiếp cận và vô hiệu hóa mục tiêu trên quỹ đạo.

Điều đó đồng nghĩa với việc nếu chiến tranh lớn nổ ra, hàng nghìn vệ tinh Vòm Vàng cũng có thể trở thành mục tiêu bị săn lùng đầu tiên.

Nhiều nhà phân tích cho rằng chi phí thực tế của chương trình thậm chí còn có thể cao hơn đáng kể so với ước tính của CBO, bởi Mỹ sẽ còn phải xây dựng thêm hệ thống bảo vệ cho chính mạng lưới vệ tinh đánh chặn này.

Dù còn gây nhiều tranh cãi, dự án Vòm Vàng cho thấy Washington đang ngày càng lo ngại trước sự phát triển chóng mặt của tên lửa siêu vượt âm và ICBM thế hệ mới từ các nước.

Trong bối cảnh các hệ thống phòng thủ hiện tại như Patriot, THAAD hay Aegis bị đặt dấu hỏi về hiệu quả trước các đòn tấn công hiện đại, Mỹ dường như muốn tạo ra một cuộc cách mạng hoàn toàn mới trong phòng thủ chiến lược.

Tuy nhiên, bài toán lớn nhất vẫn là liệu Washington có sẵn sàng chi khoản tiền khổng lồ gần 1.200 tỷ USD cho một hệ thống, mà ngay cả Quốc hội Mỹ cũng thừa nhận chưa thể tạo ra “lá chắn bất khả xâm phạm” hay không.

Tin Gốc: Dân Trí

Theo Hãng tin Reuters ngày 23-4, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết các đợt gián đoạn Internet tại Nga được áp dụng vì lý do an ninh cần thiết, dù tình trạng này đã gây ra làn sóng bất bình trong dư luận.

Tuy nhiên phát biểu trên truyền hình, ông cũng yêu cầu các cơ quan thực thi pháp luật phải thể hiện "sự linh hoạt, sáng tạo" trong việc tìm giải pháp và bảo đảm hoạt động của các dịch vụ thiết yếu.

"Tôi không thể không lưu ý đến những gì người dân đang trải qua ở các thành phố lớn. Điều này không thường xuyên xảy ra, nhưng đáng tiếc là vẫn xảy ra. Tôi đang đề cập đến một số vấn đề và gián đoạn Internet tại các đô thị lớn" - ông nêu vấn đề.

"Tất nhiên, nếu điều này liên quan đến các hoạt động nhằm ngăn chặn các vụ tấn công khủng bố - và chúng ta biết rằng đôi khi không may chúng ta không ngăn chặn kịp - thì ưu tiên hàng đầu luôn là bảo vệ an toàn cho người dân" - ông bổ sung.

Tháng trước, giới chức Nga đã cắt Internet tại Matxcơva trong gần ba tuần, đồng thời thường xuyên chặn dịch vụ này ở các khu vực khác, với lý do lo ngại máy bay không người lái (drone) của Ukraine có thể sử dụng mạng để dẫn đường cho các cuộc tấn công.

Ngày 23-4, Nga đã đưa ra cảnh báo rằng bất kỳ quốc gia châu Âu nào chấp nhận triển khai các máy bay ném bom chiến lược có khả năng mang vũ khí hạt nhân của Pháp sẽ trở thành mục tiêu tấn công của Matxcơva trong trường hợp xảy ra xung đột.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hồi tháng 3 đã công bố kế hoạch mở rộng kho vũ khí hạt nhân của nước này, đồng thời cho biết Paris có thể cho phép các đối tác châu Âu tiếp nhận tạm thời các máy bay có khả năng mang vũ khí hạt nhân.

Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Grushko cho rằng động thái này là một phần của quá trình "tăng cường không kiểm soát" tiềm lực hạt nhân của NATO, gây ra mối đe dọa chiến lược đối với Nga.

"Rõ ràng, quân đội chúng tôi sẽ buộc phải đặc biệt lưu ý đến vấn đề này trong bối cảnh cập nhật danh sách các mục tiêu ưu tiên trong trường hợp xảy ra xung đột lớn" - ông Grushko nói với Hãng truyền hình Russia Today.

"Kết quả là, thay vì củng cố khả năng phòng thủ cho các đồng minh như Pháp tuyên bố - mà thực tế họ cũng không hề đảm bảo chắc chắn - thì an ninh của các quốc gia này lại đang bị suy yếu".

Giáo hoàng Leo XIV ngày 23-4 đã bày tỏ tiếc thương trước cái chết của "rất nhiều" dân thường trong cuộc chiến giữa Mỹ và Iran, đồng thời lấy làm tiếc về việc các cuộc đàm phán hòa bình giữa hai bên đổ vỡ.

"Tôi lên án tất cả những hành động bất công. Tôi lên án việc tước đoạt sinh mạng con người" - Giáo hoàng nhấn mạnh.

"Với tư cách một mục tử, tôi không thể ủng hộ chiến tranh" - Ngài nói, đồng thời cho biết mình luôn mang theo một bức ảnh của một đứa trẻ thiệt mạng trong cuộc không kích của Israel nhằm vào lực lượng Hezbollah tại Lebanon.

Theo Ngài, đứa trẻ này từng nằm trong đám đông chào đón Ngài trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên của Ngài - chuyến thăm Lebanon hồi tháng 11 và 12.

Bộ Tư pháp Mỹ ngày 23-4 cho biết sẽ ngay lập tức nới lỏng một số hạn chế đối với cần sa và đẩy nhanh quá trình phân loại lại chất này ở mức ít nguy hiểm hơn - đánh dấu một trong những thay đổi lớn nhất trong chính sách ma túy của Mỹ trong nhiều thập kỷ.

Động thái này không hợp pháp hóa cần sa trên toàn nước Mỹ, nhưng nhiều khả năng sẽ định hình lại ngành công nghiệp trị giá 47 tỉ USD - vốn vẫn đối mặt với nhiều rào cản ở cấp liên bang, dù gần như tất cả các bang đã cho phép sử dụng cần sa dưới một số hình thức.

Quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche cho biết Chính phủ Mỹ cũng sẽ đẩy nhanh nỗ lực phân loại lại toàn bộ các dạng sử dụng cần sa. Các biện pháp này được kỳ vọng sẽ giảm rào cản cho nghiên cứu, giảm gánh nặng thuế và giúp doanh nghiệp dễ tiếp cận nguồn vốn hơn.

Bộ Tư pháp cho biết sẽ bắt đầu tiến trình vào ngày 29-6 nhằm thu thập bằng chứng và ý kiến chuyên gia về việc phân loại lại cần sa.

Tuy nhiên vẫn có những cảnh báo cho rằng việc hợp pháp hóa có thể làm gia tăng sử dụng trong thanh thiếu niên, giảm năng suất lao động và tăng rủi ro tai nạn giao thông.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 23-4 cho biết người dân Mỹ nên chuẩn bị tinh thần cho việc phải trả giá xăng cao hơn "trong một thời gian ngắn".

Theo Reuters, khi được hỏi liệu người Mỹ có nên "dự đoán sẽ phải chi nhiều hơn cho xăng trong tương lai gần hay không", ông Trump đáp ngắn gọn: "Trong một thời gian ngắn".

Xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran từ ngày 28-2 đã gây nhiều tổn thất hạ tầng, nhân mạng và cũng khiến hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải then chốt vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu - gần như tê liệt, đẩy giá năng lượng tăng vọt.

Đà tăng của giá xăng đang đặt ra bài toán khó cho Đảng Cộng hòa của ông Trump, trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 đang đến gần.

Ông Trump thừa nhận giá xăng có thể duy trì ở mức cao cho đến tháng 11, nhưng tỏ ra không mấy lo ngại trước những quan tâm của dư luận.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Trong các đường hầm tối tăm bên dưới một khu mỏ hẻo lánh ở huyện Longcheng, tỉnh Xaisomboun, miền trung Lào, lực lượng cứu nạn đa quốc gia đang mạo hiểm mạng sống để tìm kiếm nhóm 7 người mắc kẹt trong hang từ ngày 20/5. Họ vào hang tìm vàng và bị kẹt lại khi mưa lớn gây lũ quét chặn lối ra.

"Chúng tôi vẫn chưa tìm thấy họ, nhưng chiến dịch đang được đẩy mạnh và chúng tôi rất hy vọng họ vẫn còn sống", Mikko Paasi, thợ lặn Phần Lan từng tham gia chiến dịch giải cứu đội bóng thiếu niên mắc kẹt trong hang động ở Thái Lan hồi năm 2018, hôm 26/5 cho hay.

Theo hãng thông tấn Lào, họ mắc kẹt cách cửa hang khoảng 180 mét, bám trụ trên một mỏm đá cao, nơi có luồng không khí lưu thông. Một thành viên trong nhóm tìm vàng đã kịp thoát ra ngoài trước khi lối ra ngập nước và thông báo tình hình với giới chức.

Một sở chỉ huy chiến dịch tìm kiếm cứu nạn được thành lập giữa rừng, cạnh lối vào hang, để điều phối hoạt động của các thợ lặn và tình nguyện viên. Ông Paasi đã từ Thái Lan đến hiện trường để hỗ trợ chiến dịch giải cứu 7 người mắc kẹt.

"Nguy cơ sập hầm rất cao vì các thợ lặn liên tục phải chạm vào trần những đường hầm được đào thủ công, không có bất kỳ hệ thống chống đỡ nào", ông Paasi giải thích.

Lực lượng cứu nạn đã bố trí nhiều thiết bị quanh cửa hang, như máy phát điện, hệ thống liên lạc, máy bơm nước. Dân làng đã phát quang một lối đi dài khoảng 4 km xuyên rừng, bởi họ rất mong hàng xóm của mình được cứu sống.

Khi ông Paasi và đội cứu nạn len lỏi sâu vào trong hang, xung quanh họ là những gờ đá sắc nhọn và số bình oxy rất hạn chế. Một khi họ lặn xuống dòng nước đục ngầu, tầm nhìn gần như bằng không, buộc họ phải lần dò đường bằng đầu ngón tay.

Chiến dịch lần này còn nguy hiểm hơn vụ giải cứu đội bóng thiếu niên mắc kẹt ở hang Tham Luang, miền bắc Thái Lan 8 năm trước. Không gian trong hang ở Lào nhỏ hơn, chật hẹp đến mức ngột ngạt, chỉ rộng tương đương bề ngang của chiếc lốp ôtô.

Đường hầm hẹp đến mức thợ lặn không thể quay người dưới nước, còn những đoạn không ngập nước thì quá nhỏ để họ có thể đeo bình dưỡng khí trên lưng đi qua. Họ phải kéo bình khí phía sau, thậm chí thở ra hết mức để hóp người lại một chút mới có thể lọt qua những khe hẹp hơn.

"Nếu phía trước bạn có ai đó chắn đường, bạn sẽ bị mắc kẹt. Và không có cách nào quay đầu cho tới khi tới được khoang rộng hơn tiếp theo, có thể cách đó 100 mét", ông Paasi nói.

Những hiểm nguy đó khiến chiến dịch cứu nạn diễn ra với tốc độ chậm chạp, trong khi nhóm mắc kẹt đang phải đối mặt nguy cơ hạ thân nhiệt, ngộ độc khí CO2 và thiếu thức ăn, nước uống. Tuy nhiên, người dân địa phương cho biết những người tìm vàng thường ở trong hầm nhiều ngày và có lẽ đã mang theo thực phẩm cần thiết.

"Tất nhiên tôi vẫn hy vọng và tin tưởng", ông Paasi nói khi được hỏi liệu các nạn nhân còn sống hay không.

Tuy nhiên, vẫn tồn tại mối nguy khác. Ngay cả khi những người mắc kẹt còn sống, nếu họ đã kiệt sức hoặc không thể di chuyển, ông Paasi không cho rằng ông hoặc bất kỳ ai khác có thể kéo họ ra ngoài, bởi điều đó quá nguy hiểm.

Bounkham Luanglath, lãnh đạo Đội tình nguyện cứu nạn nhân dân Lào, cho biết người dân địa phương thường xuyên đến khu vực này để tìm kiếm các vỉa vàng, bất chấp cảnh báo rủi ro của chính quyền.

Tin Gốc: Vnexpress