Theo Reuters ngày 5.6, một chiếc xuồng không người lái đã tự phát nổ cách một bến dầu khoảng 500 m tại cảng Constanta, Romania. Vụ việc không gây thương vong.
Thứ trưởng Nội vụ Romania Raed Arafat thông báo các biện pháp hạn chế và sơ tán tại cảng lớn nhất nước này đã được dỡ bỏ sau khi rà soát và không phát hiện thêm rủi ro. Vài giờ sau đó, quân đội Ukraine xác nhận một trong những chiếc xuồng không người lái của nước này đã phát nổ ở bờ biển Romania, và biện minh rằng vụ việc là do hệ thống tác chiến điện tử của Nga can thiệp. Trước đó, Đại sứ quán Nga tại Romania cũng ra tuyên bố cáo buộc đây là vũ khí của Ukraine.
Đây là sự cố an ninh lớn thứ hai xảy ra ở khu vực đông dân cư tại Romania chỉ trong vòng một tuần, làm gia tăng lo ngại về rủi ro lan rộng xung đột. Tuần trước, một máy bay không người lái (UAV) của Nga đã đâm vào một tòa chung cư ở thành phố Galati khiến 2 người bị thương.
Cảng Constanta hiện là tuyến xuất khẩu ngũ cốc và nhập khẩu nhiên liệu thay thế quan trọng của Ukraine. Phản ứng trước sự việc, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nhận định cuộc xung đột đang ngày càng trở thành mối đe dọa trực tiếp đối với các quốc gia ở biên giới phía đông của châu Âu.
Giới chức Nga ngày 5.6 cáo buộc Ukraine sử dụng UAV tấn công hai tàu chở hàng đang trên đường đến một cảng của Nga. Theo Bộ Ngoại giao Azerbaijan, vụ việc đã khiến ít nhất 5 công dân nước này thiệt mạng.
Bộ Ngoại giao Nga cho biết 2 tàu hàng mang tên Natra và Zircon đang trong hành trình từ Thổ Nhĩ Kỳ đến thành phố Rostov-on-Don (miền nam nước Nga) thì bị UAV Ukraine tập kích. Phía Moscow lên án đây là hành động nhắm vào dân thường và cơ sở hạ tầng dân sự, đồng thời gửi lời chia buồn tới gia đình các nạn nhân, cam kết hỗ trợ chính quyền Azerbaijan.
Cơ quan ngoại giao Azerbaijan xác nhận có tổng cộng 25 công dân nước này làm việc trên hai con tàu, đồng thời nhấn mạnh các tàu bị tấn công không thuộc sở hữu của Baku.
Ở chiều ngược lại, quân đội Ukraine trước đó cùng ngày tuyên bố lực lượng UAV của họ đã đánh trúng 5 con tàu tại các cảng Mariupol, Berdyansk trên biển Azov và vùng biển ven bờ thuộc các khu vực do Nga kiểm soát. Kyiv chưa lên tiếng về trường hợp thiệt mạng trên tàu.
Nga và Ukraine luôn phủ nhận tấn công vào dân thường và hạ tầng dân sự.
Ông Robert Brovdi, tư lệnh lực lượng UAV Ukraine, khẳng định các mục tiêu bị tập kích (gồm tàu chở hàng khô và tàu chở dầu) đã tham gia “đánh cắp” ngũ cốc của Ukraine, đồng thời vận chuyển nhiên liệu và hàng hóa quân sự. Ông Brovdi cũng cáo buộc các tàu này đã cố tình xóa tên trên thân tàu và tắt hệ thống radar khi hoạt động.
Nga và Ukraine thông báo đã tiến hành đợt trao đổi tù binh chiến tranh với 185 người từ mỗi bên được trả tự do. Đây là một trong số ít những nỗ lực hợp tác hiếm hoi giữa hai nước trong bối cảnh chiến sự tiếp diễn.
Bộ Quốc phòng Nga xác nhận vụ trao đổi trên. Trong khi đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết một số binh sĩ Ukraine đã bị giam giữ từ năm 2022.
Động thái trao đổi tù binh diễn ra một ngày sau khi ông Zelensky gửi thư kêu gọi Tổng thống Nga Vladimir Putin đồng ý ngồi vào bàn đàm phán nhằm chấm dứt cuộc xung đột. Điện Kremlin cho biết đã chuyển thư từ lãnh đạo Ukraine cho Tổng thống Putin và lãnh đạo Nga đã xem xét.
Thông báo của Văn phòng Hoàng gia Qatar ngày 12-7 chỉ cho biết Thái thượng hoàng Sheikh Hamad bin Khalifa Al Thani qua đời sáng cùng ngày. Chưa có thông tin về tang lễ của người trị vì Qatar từ năm 1995 đến năm 2013.
Theo đánh giá của Đài Al Jazeera, trên cương vị Quốc vương Qatar, ông là nhà kiến tạo có công lớn trong việc đưa đất nước giàu dầu mỏ này phát triển mạnh mẽ không chỉ về kinh tế, xã hội và văn hóa mà còn nâng cao vị thế đất nước.
Ông Sheikh Hamad bin Khalifa Al Thani đã giám sát các khoản đầu tư kinh tế lớn và thúc đẩy các mối quan hệ đối tác quốc tế rộng rãi, đưa Qatar trở thành nhà xuất khẩu khí đốt tự nhiên hóa lỏng lớn nhất thế giới.
Ảnh hưởng chính trị trải rộng khắp Bắc Phi và Trung Đông ngày nay của Qatar cũng có công lớn của ông.
Thời gian trị vì của ông Sheikh Hamad bin Khalifa Al Thani cũng chứng kiến việc ban hành hiến pháp thường trực đầu tiên của Qatar vào năm 2004. Các cuộc bầu cử cấp thành phố lần đầu tiên được tổ chức trong giai đoạn này, trong đó phụ nữ được phép bỏ phiếu và ứng cử.
Năm 2013, Quốc vương Sheikh Hamad bin Khalifa Al Thani tuyên bố thoái vị, chuyển giao quyền lực cho con trai mình, Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani.
Nhiều nhà lãnh đạo thế giới đã bày tỏ chia buồn trước sự ra đi của Thái thượng hoàng Sheikh Hamad bin Khalifa Al Thani.
"Tổng thống đã gửi lời chia buồn chân thành nhất tới Quốc vương Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani, Chính phủ và nhân dân anh em Qatar trong thời khắc đau buồn này.
Ông đã bày tỏ lòng kính trọng đối với sự lãnh đạo sáng suốt và những đóng góp quý báu của cố Quốc vương Sheikh Hamad bin Khalifa Al Thani cho sự tiến bộ và phát triển của Qatar, cũng như cho hòa bình và hợp tác khu vực", Văn phòng Tổng thống Pakistan Asif Ali Zardari cho biết trong một tuyên bố.
Sau vài ngày xem xét, Iran đã phản hồi đề xuất chấm dứt xung đột của Mỹ vào tối 10.5. Ngay lập tức, Tổng thống Mỹ Donald Trump phản ứng và phản đối quan điểm của phía Iran.
"Tôi vừa đọc câu trả lời từ những người gọi là 'đại diện' của Iran. Tôi không thích phản hồi đó, hoàn toàn không thể chấp nhận", Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Hôm 8.5, ông Trump nói có thể nhận được phản hồi của Iran "trong đêm nay" nhưng theo CNN, đến sáng 10.5 Iran mới gửi ý kiến của nước này cho các nhà đàm phán Pakistan.
Trong bài đăng trước tuyên bố phản đối, ông Trump cáo buộc Iran đã giở trò trì hoãn với Mỹ và thế giới trong nhiều chục năm. Nhà lãnh đạo chỉ trích người tiền nhiệm Barack Obama vì đã tử tế với Iran trong khi bỏ rơi Israel và các đồng minh khác. "Họ sẽ không cười được nữa đâu", ông Trump cảnh báo. Ông Obama chưa bình luận về tuyên bố này.
Chưa rõ Iran đã đưa ra quan điểm thế nào trong câu trả lời gửi cho Mỹ. Đài IRIB của Iran tiết lộ phản hồi tập trung vào việc chấm dứt chiến sự trên toàn bộ mặt trận, đặc biệt là Lebanon, nơi Israel đang chống lực lượng Hezbollah, cũng như đảm bảo an ninh hàng hải.
Trong khi đó, đề xuất của Mỹ được cho là tập trung vào việc gia hạn ngừng bắn tại vùng Vịnh để tạo điều kiện cho đàm phán về thỏa thuận chấm dứt xung đột và về chương trình hạt nhân của Iran.
Đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc Mike Waltz nói rằng Washington đã vạch ra lằn ranh đỏ rất rõ ràng trong đề xuất của mình, đó chính là Tehran sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân và không thể bắt các nền kinh tế thế giới làm con tin, theo Fox News.
Vế sau của tuyên bố này ám chỉ việc Iran đang đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng cho việc cung cấp năng lượng cho thế giới.
Trong diễn biến liên quan, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố chiến sự với Tehran chưa thể được coi là kết thúc nếu kho uranium được làm giàu của Iran chưa được lấy đi khỏi nước này.
"Vẫn còn những cơ sở làm giàu cần phải được dỡ bỏ. Bạn vào đó và bạn lấy chúng (vật liệu hạt nhân) đi. Tôi sẽ không nói về biện pháp quân sự nhưng Tổng thống Trump đã nói với tôi rằng 'Tôi muốn vào đó'", ông Netanyahu nói trong cuộc phỏng vấn với CBS News được đăng ngày 11.5.
Theo Hãng tin Reuters, trong bài đăng trên Truth Social ngày 28-4, ông Trump nói Iran muốn Mỹ sớm "mở lại eo biển Hormuz" trong khi xử lý vấn đề nội bộ.
"Iran vừa thông báo với chúng ta rằng họ đang ở trong 'tình trạng sụp đổ'. Họ muốn chúng ta 'mở eo biển Hormuz' càng sớm càng tốt, trong khi họ tìm cách ổn định tình hình lãnh đạo - điều mà tôi tin họ sẽ làm được", ông Trump viết trên mạng xã hội.
Ông không nêu rõ Iran đã truyền đạt thông điệp này đến Mỹ bằng cách nào.
Phát biểu trên được đưa ra khi Nhà Trắng đang cân nhắc một đề xuất hòa bình mới từ phía Iran. Theo truyền thông Mỹ, Tehran đề xuất chấm dứt việc đóng cửa eo biển Hormuz để đổi lấy việc Mỹ dỡ bỏ phong tỏa đối với tàu thuyền và các cảng của Iran.
Tuy nhiên, đề xuất này cũng muốn trì hoãn việc thảo luận về chương trình hạt nhân cho đến sau khi xung đột kết thúc và các tranh chấp vận tải ở vịnh Ba Tư được giải quyết.
Đây cũng là điểm khiến tiến trình đàm phán rơi vào bế tắc. Một quan chức Mỹ cho biết ông Trump không hài lòng với đề xuất mới nhất từ Iran và muốn vấn đề hạt nhân phải được giải quyết ngay từ đầu, coi đây là điều kiện then chốt của bất kỳ thỏa thuận nào.
Trong khi đó, tình hình trên thực địa vẫn mong manh. Dù giao tranh đã phần nào lắng xuống nhờ lệnh ngừng bắn tạm thời, Mỹ và Iran vẫn trong trạng thái đối đầu trên biển khi cả hai bên hạn chế hoạt động vận tải tại vịnh Ba Tư. Eo biển Hormuz vẫn chưa được mở lại, khiến giá năng lượng toàn cầu duy trì ở mức cao.
Ở một diễn biến khác, các lãnh đạo vùng Vịnh ngày 28-4 đã có cuộc họp trực tiếp tại Saudi Arabia lần đầu tiên kể từ khi xung đột bùng phát, nhằm xây dựng phản ứng chung trước các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái từ Iran.
Theo truyền thông nhà nước Saudi Arabia, tham dự hội nghị có Quốc vương Bahrain, Quốc vương Qatar, Thái tử Kuwait và Ngoại trưởng Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE).
