“Trong đêm 28/5, rạng sáng 29/5, Nga tiếp tục tiến hành các cuộc tập kích bằng máy bay không người lái (UAV) nhằm vào mục tiêu dân sự và cơ sở hạ tầng ở Ukraine, gần biên giới sông với Romania”, Bộ Quốc phòng Romania hôm nay thông báo.
“Một UAV trong số đó đã xâm nhập không phận Romania, được radar theo dõi đến khu vực phía nam của thành phố Galati trước khi rơi xuống mái của một tòa nhà chung cư, gây ra hỏa hoạn”, thông báo có đoạn.
Lực lượng ứng phó khẩn cấp Romania cho biết ngọn lửa bùng phát trong một căn hộ ở tầng 10 sau khi UAV phát nổ. Hai người được điều trị tại hiện trường và 70 người đã được sơ tán.
Đám cháy đã được dập tắt, nhưng giới chức Romania cho biết sự cố đã làm hư hại 5 ôtô và gây ảnh hưởng tới hai cầu thang ở tòa nhà.
Bộ Quốc phòng Romania thông báo đã triển khai hai tiêm kích F-16 và một trực thăng để giám sát UAV Nga, thêm rằng phi công đã được phép bắn hạ mục tiêu.
Luật pháp Romania cho phép bắn hạ UAV trong thời bình nếu tài sản hoặc tính mạng người dân bị đe dọa, song nước này chưa làm vậy. Hiện chưa rõ tiêm kích F-16 Romania có khai hỏa về phía UAV xâm nhập không phận hay không.
Đài truyền hình nhà nước Romania TVR cùng ngày cho biết một UAV không mang thuốc nổ đã được tìm thấy ở gần xã Basesti tại hạt Maramures. Máy bay có sải cánh khoảng ba mét và giới chức đang điều tra nguồn gốc cũng như cách nó xuất hiện ở khu vực này.
Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về thông tin.
Không phận Romania đã bị UAV xâm nhập hàng chục lần kể từ khi xung đột Nga – Ukraine bùng phát hồi đầu năm 2022, song đây là lần đầu tiên UAV đánh trúng một tòa nhà dân sự, theo AFP.
Ngoài Romania, các nước thành viên NATO khác giáp biên giới với Nga hoặc Ukraine, trong đó có Latvia, Estonia và Ba Lan, cũng ngày càng chứng kiến nhiều hơn các vụ UAV của Kiev hoặc Moskva xâm nhập không phận.
Một tiêm kích F-16 NATO hôm 19/5 bắn hạ UAV Ukraine trên không phận Estonia. Bộ Ngoại giao Ukraine đã xin lỗi Estonia, cáo buộc biện pháp tác chiến điện tử của Nga đã khiến UAV Ukraine bị chuyển hướng về phía các quốc gia vùng Baltic.
Theo báo Korea Times, ngày 29-4, cựu Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol đã bị Tòa án Cấp cao Seoul giữ nguyên kết luận có tội liên quan việc ban bố thiết quân luật năm 2024, đồng thời tăng mức án từ 5 lên 7 năm tù với các cáo buộc gồm cản trở công lý và lạm dụng quyền lực khẩn cấp.
Tòa án nhận định ông Yoon đã vi phạm Hiến pháp và các luật liên quan khi loại trừ 7 Bộ trưởng khỏi quá trình thảo luận về việc ban bố thiết quân luật.
Theo tòa, quyền hạn và vị thế của từng Bộ trưởng được pháp luật bảo vệ, không thể bị vượt qua ngay cả dưới danh nghĩa "quyền quyết định chính trị".
Bên cạnh đó tòa cũng xác nhận ông Yoon đã chỉ đạo soạn thảo bổ sung và tiêu hủy một bản tuyên bố thiết quân luật được ghi lùi ngày; yêu cầu cấp dưới che giấu các dữ liệu điện thoại mã hóa liên quan đến cuộc điều tra nổi loạn; đồng thời sử dụng lực lượng an ninh Tổng thống để ngăn cản các điều tra viên từ Cơ quan Điều tra tham nhũng đối với quan chức cấp cao khi họ tìm cách thi hành lệnh bắt giữ hợp pháp được ban hành sau khi ông bị luận tội.
Hội đồng xét xử nhận định động cơ và hậu quả từ các hành vi của ông là "đáng lên án ở mức độ cao", không chỉ làm suy yếu tiến trình pháp lý mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến niềm tin công chúng.
Ngoài bản án mới nhất, ông Yoon hiện còn đang thụ án tù chung thân vì tội danh nghiêm trọng hơn là lãnh đạo một cuộc nổi loạn, liên quan đến nỗ lực thất bại nhằm áp đặt thiết quân luật.
Trước đó hồi tháng 1, tòa án cấp dưới đã tuyên án 5 năm tù sau khi xác định ông Yoon sử dụng lực lượng an ninh để cản trở việc bắt giữ chính mình.
Sau phán quyết này, cả ông Yoon và phía công tố đều kháng cáo. Bị cáo cho rằng các lệnh bắt giữ xuất phát từ một cuộc điều tra "bất hợp pháp", trong khi công tố đề nghị nâng mức án lên 10 năm tù vì tính chất "đặc biệt nghiêm trọng" của vụ việc.
Mới đây cựu Đệ nhất phu nhân Hàn Quốc Kim Keon Hee - vợ ông Yoon - hôm 28-4 cũng bị tăng án lên 4 năm tù, kèm khoản phạt 50 triệu won (khoảng 34.000 USD), tịch thu chiếc vòng cổ kim cương Graff và truy thu khoảng 20 triệu won liên quan đến các khoản lợi bất chính.
Hãng thông tấn AFP dẫn lời thành viên nội các Mỹ cho biết đã có nổ súng tại sự kiện tiệc tối chiêu đãi dành cho phóng viên chuyên trách Nhà Trắng tại khách sạn Washington Hilton hôm 25/4. Video được đăng trên mạng xã hội cho thấy ông Trump được mật vụ sơ tán khỏi sự kiện sau khi xuất hiện những âm thanh lớn.
Ông Trump, bà Melania, Phó tổng thống JD Vance và các thành viên nội các khác đều an toàn.
Cảnh sát đã bao vây khách sạn này và trực thăng di chuyển ở phía trên. CNN đưa tin rằng kẻ nổ súng đã bị bắn chết ở sảnh khách sạn.
Các lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) họp thượng đỉnh ngày 24-25/4 tại Cộng hòa Cyprus để thảo luận về các vấn đề an ninh, kinh tế và ngân sách của khối. Trong cuộc gặp tối 24/4, họ đã bàn về một vấn đề ít được nhắc đến, đó là điều khoản 42.7 về phòng thủ chung trong hiệp ước liên minh.
Tổng thống Cyprus Nikos Christodoulides, người chủ trì phiên họp, cho biết các lãnh đạo EU đã nhất trí rằng Ủy ban châu Âu sẽ chuẩn bị "bản kế hoạch chi tiết" về cách các thành viên phản ứng nếu điều khoản phòng thủ chung được kích hoạt.
Điều khoản 42.7 quy định các quốc gia thuộc EU có "nghĩa vụ viện trợ và hỗ trợ bằng mọi phương tiện trong khả năng của mình" nếu một nước thành viên bị chính phủ nước ngoài hay thực thể phi nhà nước tấn công. Điều khoản này ít được nhắc đến vì nó gần giống Điều 5 về phòng thủ tập thể trong Hiệp ước NATO, liên minh quân sự mà phần lớn quốc gia EU là thành viên.
Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa hôm 24/4 cũng xác nhận EU "đang thiết kế cẩm nang hướng dẫn" cách áp dụng điều khoản hỗ trợ lẫn nhau này. Ông lấy dẫn chứng từ vụ tấn công bằng máy bay không người lái gần đây nhắm vào căn cứ của Anh ở Cyprus trong giai đoạn đầu của cuộc xung đột Trung Đông.
"Sau vụ tấn công đó, Hy Lạp, rồi đến Pháp, Italy, Tây Ban Nha và Hà Lan, đã huy động thiết bị và lực lượng quân sự để giúp Cyprus phòng thủ", ông Costa nói.
Pháp là quốc gia duy nhất từng kích hoạt điều khoản 42.7, sau vụ tấn công khủng bố ở Paris năm 2015, khi các phần tử cực đoan sát hại 130 người tại các quán bar, nhà hàng, sân vận động và phòng hòa nhạc Bataclan. Pháp khi đó kêu gọi các quốc gia thành viên khác trong EU tăng cường cam kết quân sự ở nước ngoài để có thể điều động quân đội tăng cường an ninh trong nước.
Việc hiệp ước EU không quy định chi tiết về cách thức thi hành điều khoản 42.7 trước đây được xem là điểm mạnh, cho phép liên minh phản ứng một cách linh hoạt, nhưng hiện nay các quốc gia thành viên cảm thấy không chắc chắn về cách thức hoạt động của nó, trong bối cảnh hoài nghi về mức độ cam kết của Mỹ với NATO ngày càng tăng.
"Giả sử Pháp kích hoạt điều khoản 42.7, những quốc gia nào sẽ nhanh chóng đáp ứng yêu cầu của chính phủ Pháp? Các quốc gia khi kích hoạt điều khoản 42.7 cần những gì?", Tổng thống Cyprus Christodoulides nói, thêm rằng những vấn đề này đang được thảo luận chi tiết.
Cyprus, quốc gia không phải thành viên NATO, muốn EU xem xét điều khoản này nghiêm túc hơn sau vụ UAV tấn công căn cứ không quân Akrotiri của Anh trên quốc đảo hồi tháng 3. Tuy nhiên, một số thành viên EU tỏ ra thận trọng về bất kỳ bước đi nào có thể bị coi là làm suy yếu Điều 5 của NATO.
"NATO vẫn là nền tảng của phòng thủ tập thể, nhưng EU có những công cụ bổ sung cho NATO, như trừng phạt, hỗ trợ tài chính và viện trợ nhân đạo. Đó là những điều có thể được sử dụng trong trường hợp áp dụng điều khoản 42.7", một quan chức EU nói.
Động thái của EU diễn ra trong lúc Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần chỉ trích các thành viên NATO và dọa sẽ không bảo vệ các thành viên khối này. Gần đây còn xuất hiện thông tin Mỹ đang cân nhắc "đình chỉ tư cách" thành viên của Tây Ban Nha trong liên minh, do nước này không ủng hộ các hoạt động quân sự của Washington. Tuy nhiên, một quan chức NATO cho biết hiệp ước sáng lập liên minh "không có bất kỳ điều khoản nào về việc đình chỉ tư cách thành viên".
