TAND TPHCM đang thụ lý vụ án Buôn lậu do Shaileshkumar Hareshbhai Prajapati (30 tuổi, quốc tịch Ấn Độ) và các đồng phạm thực hiện.
Liên quan đến vụ án, Shah Hemantkumar Sureshkumar – người điều hành Công ty Nsh & Co tại Ấn Độ – được cơ quan điều tra xác định có vai trò chỉ đạo Prajapati (nhân viên) đưa kim cương vào Việt Nam. Tuy nhiên, do chưa nhận được kết quả ủy thác tư pháp để xác minh nhân thân, lai lịch của người này nên cơ quan điều tra đã tách vụ án để xử lý sau.
Theo cáo trạng, đầu năm 2023, Sureshkumar, người điều hành Công ty Nsh & Co tại Ấn Độ, đã thỏa thuận với Nguyễn Thị Linh tổ chức đưa kim cương từ Ấn Độ vào Việt Nam tiêu thụ trái phép.
Từ tháng 8/2023, Sureshkumar giao cho Prajapati trực tiếp vận chuyển kim cương sang TPHCM mà không khai báo hải quan.
Prajapati và Linh tìm khách mua qua mạng xã hội, yêu cầu chuyển tiền đặt cọc trước. Căn cứ danh sách khách hàng, Sureshkumar chỉ đạo Prajapati mang kim cương sang TPHCM giao cho Linh để giao trực tiếp hoặc gửi qua chành xe đến các địa phương.
Tiền bán hàng được chuyển vào các tài khoản do Linh quản lý. Linh được hưởng hoa hồng 0,1% giá trị mỗi lô hàng, phần còn lại chuyển cho Sureshkumar. Prajapati được trả lương khoảng 6 triệu đồng/tháng.
Cơ quan điều tra xác định, từ tháng 8/2023 đến tháng 10/2024, Prajapati đã 5 lần nhập cảnh từ Ấn Độ vào Việt Nam, vận chuyển trái phép tổng cộng 1.477 viên kim cương các loại giao cho Linh tiêu thụ.
Lần gần nhất, ngày 23/10/2024, khi nhập cảnh qua Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, Prajapati bị phát hiện cất giấu 715 viên kim cương trong hành lý, nhưng không khai báo hải quan.
Kết quả giám định cho thấy tang vật gồm 503 viên kim cương thiên nhiên và 212 viên kim cương tổng hợp (CVD), có tổng trị giá hơn 6,84 tỷ đồng.
Đối với số kim cương mà Prajapati đã vận chuyển trái phép từ Ấn Độ sang Việt Nam và giao cho Nguyễn Thị Linh trong bốn chuyến đầu để bán cho khách hàng, Cơ quan điều tra đã tiến hành xác minh theo quy định.
Kết quả điều tra đến nay cho thấy, cơ quan điều tra chỉ xác định được số lượng kim cương thông qua dữ liệu trích xuất từ điện thoại, còn hàng hóa thực tế không thu giữ được.
VKS xác định hành vi của bị can Shaileshkumar Hareshbhai Prajapati và các đồng phạm là nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm đến trật tự quản lý kinh tế và hoạt động quản lý Nhà nước về xuất, nhập khẩu hàng hóa.
Hành vi của các bị can còn gây ảnh hưởng đến uy tín hàng hóa Việt Nam trong hoạt động thương mại quốc tế, gây thất thu thuế cho Nhà nước, đồng thời xâm phạm quyền sở hữu tài sản của công dân và ảnh hưởng xấu đến trật tự, an toàn xã hội.
Do đó, Viện KSND TPHCM cho rằng cần xử lý nghiêm các bị can theo quy định của pháp luật hình sự nhằm răn đe, giáo dục và phòng ngừa chung đối với xã hội.
Đối với các cá nhân khác đặt mua kim cương từ Shah Hemantkumar Sureshkumar, Shaileshkumar Hareshbhai Prajapati và Nguyễn Thị Linh, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TPHCM nhận thấy các trường hợp này có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có kết quả xác minh đối với các tài khoản ngân hàng liên quan.
Do đó, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TPHCM đã quyết định tách vụ án để tiếp tục xác minh, làm rõ và xử lý theo quy định của pháp luật khi có đủ căn cứ.
Vụ việc đặt ra câu hỏi về ranh giới pháp lý trong việc khai thác âm nhạc trên YouTube, TikTok và mạng xã hội.
Theo luật sư Trương Anh Tú (Đoàn luật sư TP Hà Nội), nhiều ca sĩ, nhà sáng tạo nội dung và doanh nghiệp hiện chưa phân biệt rõ giữa quyền biểu diễn trên sân khấu và quyền khai thác tác phẩm trên nền tảng số.
Trên thực tế, việc được phép biểu diễn một ca khúc trực tiếp không đồng nghĩa với việc được quay lại và đăng tải video lên Internet. Biểu diễn sân khấu và khai thác trên mạng là hai hành vi pháp lý khác nhau.
Giấy phép biểu diễn thông thường chỉ cho phép sử dụng tác phẩm trong phạm vi buổi diễn, còn việc ghi hình và đăng tải lên YouTube, TikTok lại phát sinh thêm các quyền như sao chép, định hình bản ghi và truyền đạt tác phẩm tới công chúng trên môi trường số.
Nhiều người vẫn nghĩ sao chép chỉ là in đĩa hoặc nhân bản vật lý. Tuy nhiên, trong môi trường số, việc tạo file video chứa bài hát để lưu trữ trên máy chủ của nền tảng cũng được xem là hành vi sao chép kỹ thuật số. Vì vậy, việc khai thác chỉ hợp pháp khi nằm trong phạm vi được chủ sở hữu quyền cho phép.
Đây cũng là lý do nhiều tranh chấp bản quyền hiện nay không nằm ở việc được hát hay không, mà ở phạm vi khai thác sau buổi biểu diễn.
Một video đăng trên YouTube có thể tạo doanh thu quảng cáo, mang giá trị thương mại và tồn tại rất lâu trên Internet. Nếu không có thỏa thuận rõ ràng về quyền ghi hình và khai thác trên nền tảng số, việc đăng tải vẫn có thể phát sinh tranh chấp bản quyền.
Luật sư Phan Vũ Tuấn (Đoàn luật sư TP.HCM) cũng cho rằng theo Luật Sở hữu trí tuệ, việc biểu diễn bài hát trên sân khấu và việc ghi hình, đăng tải tiết mục lên YouTube, Facebook, TikTok… là hai hành vi khai thác hoàn toàn khác nhau về mặt pháp lý.
Thông thường, đơn vị tổ chức chỉ xin phép sử dụng tác phẩm để biểu diễn trước công chúng. Phạm vi sử dụng phụ thuộc vào nội dung cấp phép hoặc thỏa thuận giữa các bên. Vì vậy, nếu giấy phép chỉ cho phép biểu diễn trực tiếp thì tổ chức, cá nhân chỉ được khai thác trong phạm vi đó.
Trường hợp tiếp tục ghi hình, sao chép và đăng tải tiết mục lên các nền tảng số để lưu trữ hoặc khai thác thương mại thông qua quảng cáo, lượt xem… thì phải được sự đồng ý của chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan.
Việc được phép hát trên sân khấu không đồng nghĩa đương nhiên được quyền đưa tiết mục lên môi trường mạng. Các vụ khởi tố gần đây cho thấy cơ quan chức năng đang siết chặt xử lý hành vi khai thác tác phẩm vượt quá phạm vi được cấp phép, đặc biệt trong môi trường số.
Luật sư Trương Anh Tú cho rằng TikTok và các nền tảng mạng xã hội đang là "vùng xám pháp lý" mà nhiều người vô tình bước vào. Nhiều người ghép nhạc vào video bán hàng, clip giải trí hoặc nội dung cá nhân mà không biết tác giả là ai và cũng không trực tiếp xin phép sử dụng. Tuy nhiên, việc bài hát xuất hiện sẵn trên nền tảng không đồng nghĩa người dùng được toàn quyền khai thác.
Trong nhiều trường hợp, TikTok, Facebook hay YouTube đã ký thỏa thuận bản quyền với các đơn vị quản lý quyền tác giả hoặc hãng ghi âm để cho phép người dùng sử dụng một phần thư viện nhạc trong phạm vi cá nhân hoặc giải trí nhất định. Nhưng nếu nội dung nhằm mục đích quảng cáo, bán hàng, xây dựng thương hiệu hoặc tạo doanh thu, người dùng có thể đã vượt quá phạm vi cấp phép thông thường.
Còn luật sư Tuấn thì cho rằng việc không biết tác giả là ai hoặc không liên hệ được với chủ sở hữu quyền không đồng nghĩa được tự do sử dụng nhạc trên mạng xã hội. Các bài hát còn thời hạn bảo hộ khi dùng trong video, clip bán hàng hoặc nội dung đăng tải trên TikTok, Facebook, YouTube… đều có thể bị xem là hành vi khai thác tác phẩm, liên quan đến quyền sao chép, sử dụng bản ghi âm, ghi hình hoặc truyền đạt tác phẩm đến công chúng.
Cần phân biệt giữa việc dùng nhạc từ thư viện chính thức của nền tảng và tự ý lấy nhạc từ nguồn bên ngoài. Với nhạc có sẵn trong thư viện TikTok, Facebook, YouTube, nền tảng thường đã có thỏa thuận bản quyền nên rủi ro pháp lý thấp hơn nếu người dùng sử dụng đúng tính năng.
Ngược lại, việc tự cắt ghép nhạc từ nguồn ngoài để đăng tải công khai, nhất là phục vụ quảng cáo, bán hàng hoặc livestream, vẫn có thể bị xem là xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan.
Ngày 24-6, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4, Viện kiểm sát nhân dân TP Hà Nội ban hành cáo trạng truy tố bà Mai Thị Bích V. (65 tuổi) về tội cố ý làm hư hỏng tài sản trong vụ chiếc Mercedes GLC 200 bị phá hoại tại phường Đại Mỗ.
Bị hại trong vụ án là chị Đ.B.N. (36 tuổi), chủ chiếc Mercedes GLC200.
Trước đó, ngày 10-6, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội có thông báo về việc kết thúc điều tra vụ án hình sự cố ý làm hư hỏng tài sản, xảy ra tại phường Đại Mỗ. Cơ quan điều tra ban hành kết luận điều tra, đề nghị truy tố bà V. về tội danh trên.
Hồi giữa tháng 2, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đã khởi tố vụ án hình sự để điều tra tội cố ý làm hư hỏng tài sản.
Tối 18-1, chị N. đỗ ô tô Mercedes Benz GLC200 trước cửa một gia đình tại dự án khu nhà ở Nam Thắng (phố Phùng Khoang) và rời đi trong khoảng một tiếng rưỡi, từ 19h55 - 21h20. Trên xe có để lại số điện thoại liên hệ.
Khi quay lại, chị N. xem camera an ninh thấy hai phụ nữ có hành vi đập gương, dùng mũ bảo hiểm đập kính xe, dùng vật sắc nhọn cào xước nhiều vị trí quanh thân xe.
Ngoài ra, những người này còn đặt một chậu cây dưới gầm xe.
Chủ xe đã trình báo sự việc đến công an khu vực. Tiếp nhận tin báo, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đã vào cuộc xác minh, giải quyết tố giác tội phạm.
Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Đắk Lắk, Cơ quan CSĐT công an tỉnh này đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, quyết định khởi tố bị can và lệnh tạm giam đối với Hoàng Phước Tuấn (26 tuổi, trú tại xã Ea Na, tỉnh Đắk Lắk) để điều tra về các hành vi giết người và hiếp dâm. Nạn nhân là chị V.T.L. (40 tuổi, trú tại xã Ea Na, tỉnh Đắk Lắk), là người bị khiếm khuyết về trí tuệ.
Trước đó, vào sáng 12/6, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Đắk Lắk tiếp nhận báo cáo của Công an xã Ea Na về việc phát hiện chị V.T.L. tử vong tại khu vực nghĩa địa thôn Đoàn Kết, xã Ea Na trong tình trạng có nhiều dấu hiệu bất thường.
Lực lượng chức năng đã tiến hành khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi, thu thập dấu vết, vật chứng; đồng thời thành lập nhiều tổ công tác rà soát địa bàn, xác minh các mối quan hệ, quá trình sinh hoạt, di chuyển của nạn nhân trước thời điểm vụ án xảy ra. Song song với đó, tập trung rà soát các đối tượng có biểu hiện nghi vấn, sử dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ kết hợp nguồn tin do quần chúng nhân dân cung cấp để phục vụ công tác điều tra.
Với tinh thần khẩn trương, quyết liệt, lực lượng công an đã nhanh chóng xác định Hoàng Phước Tuấn là đối tượng nghi vấn và triệu tập đến cơ quan công an làm việc. Tại cơ quan điều tra, Tuấn đã thừa nhận hành vi phạm tội.
Kết quả điều tra bước đầu xác định, đối tượng đã nhiều lần lợi dụng việc nạn nhân bị khiếm khuyết về trí tuệ để thực hiện hành vi phạm tội. Đến chiều tối ngày 11/6, đối tượng tiếp tục dụ dỗ nạn nhân đến khu vực nghĩa địa thôn Đoàn Kết, xã Ea Na và gây án, khiến nạn nhân tử vong.
