Hoàng Nam, sinh viên năm cuối ngành marketing tại TP HCM, nhận thấy mọi người hiện nay khá nhạy cảm với những nội dung “trông hoàn hảo”. “Một file trình chiếu chỉn chu, một đoạn mở đầu quá mượt, một báo cáo với các bước mạch lạc lập tức bị hỏi ‘AI hả?’. Đúng AI thật, nên tôi thường để lại vài lỗi nhỏ sao cho tự nhiên hơn”, Nam nói
Trong khi đó, WSJ dẫn câu chuyện của Sarah Suzuki Harvard, một cây bút chuyên nghiệp ở Mỹ, vốn không có khuynh hướng viết văn suồng sã, nhưng đang thay đổi. “Tôi sẽ dùng ngôn ngữ văn nói, kiểu như ‘ê này, thật luôn đấy’, hoặc thêm nhiều dấu chấm than. Dù khó chịu, tôi vẫn phải làm vậy để nghe giống con người”, nhà sáng tạo nội dung 32 tuổi chia sẻ.
Harvard sợ bị nghĩ là dùng AI để soạn thảo, sau khi chứng kiến điều đó xảy ra với nhiều tác giả khác và phải nỗ lực chứng minh khía cạnh “con người” của mình. “Thật điên rồ. Mọi người đang đòi bằng chứng cho điều không thể chứng minh”, cô nói.
Tương tự, Garrett Marcy, điều phối viên tài chính 28 tuổi ở Jacksonville, dùng AI hỗ trợ công việc. “Tôi không ‘vô tội’, ai cũng dùng thứ này thôi. Nếu bạn dùng nó soạn email thì cũng không phải mạo danh công trạng gì”, anh cho biết.
Tuy nhiên, sau khi ra lệnh cho AI, Marcy vẫn chỉnh sửa để giữ giọng văn riêng, như loại bỏ dấu gạch ngang dài (em dash), đôi khi thay vào những câu tự viết dù biết dài dòng, thậm chí để lại lỗi chính tả.
Theo Andy O’Bryan, nhà đồng sáng lập cộng đồng trực tuyến dành cho các doanh nhân quan tâm đến AI, ngày càng nhiều người “phá” văn bản do AI tạo bằng cách thêm lỗi hoặc viết vài ba câu trúc trắc. “Nhiều khi đọc bài đăng trên nền tảng sáng tạo nội dung Substack hoặc blog của ai đó, bạn sẽ thấy giữa một đoạn văn hoàn hảo lại đột nhiên xuất hiện lỗi sai rõ ràng”, ông cho hay.
Theo WSJ, khi văn bản AI tràn ngập Internet, nhiều người tìm cách phát hiện xem nhà sáng tạo nào đang sử dụng công nghệ này để sản xuất nội dung. Vì vậy, những tác giả vốn tự viết mọi tác phẩm và cả những người dùng chatbot trợ giúp đều phải học một kỹ năng mà trước đó họ chưa từng bận tâm: viết sao cho giống con người.
AI là cây bút giỏi vì được đào tạo trên kho tàng tác phẩm khổng lồ, từ văn học kinh điển đến những bài phê bình hiện đại. Các mô hình cũng được dạy để viết mạch lạc và tránh sự phức tạp không cần thiết. Dù vậy, việc quá chỉn chu và sử dụng lặp đi lặp lại các thủ pháp văn học có thể trở thành dấu hiệu nhận biết cho văn bản AI.
Theo Ivan Jackson, nhà sáng lập startup Writehuman, khi các mô hình ngày càng phát triển, việc phân biệt văn bản do bot viết trở nên khó khăn. Phần mềm của công ty anh chỉnh sửa văn bản AI để nghe giống người hơn, thậm chí ra các bản cập nhật hàng tháng để bắt kịp xu hướng. Tuy nhiên, Jackson cho biết, văn bản do chính con người viết lại ngày càng hay bị các công cụ phát hiện AI gắn cờ, có thể do mọi người vô thức bắt đầu sao chép phong cách của trí tuệ nhân tạo.
Sự lẫn lộn giữa văn bản AI và con người gây ra nhiều tranh cãi. Tháng 3, nhà xuất bản Hachette thu hồi cuốn Shy girl (Cô gái nhút nhát) sau cáo buộc một phần nội dung viết bằng AI, dù tác giả Mia Ballard khẳng định không trực tiếp sử dụng công nghệ này. Theo Ballard, một biên tập viên do cô thuê đã dùng công cụ AI để xử lý ấn bản đầu tiên của tiểu thuyết.
Vài năm qua, nhiều trường học và giáo viên cũng sử dụng phần mềm phát hiện AI nhằm tìm ra học sinh gian lận, nhưng hiệu quả không ổn định. Theo ABC News, năm 2024, Đại học Công giáo Australia (ACU) ghi nhận hơn 5.000 vụ nghi ngờ vi phạm học thuật liên quan đến sử dụng AI, nhưng khoảng 1/4 số này sau đó được minh oan vì Turnitin, phần mềm kiểm tra đạo văn phổ biến, gặp lỗi.
Theo Slate, nghiên cứu của một chuyên gia từ Trường Kinh doanh Quốc tế Hult cho biết, Đại học Bang Montclair (Mỹ) từng hướng dẫn giảng viên coi ngữ pháp quá tốt là điểm đáng ngờ. Nhà trường đưa ra lời khuyên: “Các bài luận do AI viết thường chuẩn xác bất thường về ngữ pháp, cách dùng từ và biên tập”.
Bất chấp lời tán dương về công nghệ trí tuệ nhân tạo, một số nghiên cứu chỉ ra hiện tượng “kỳ thị người dùng AI” vẫn tiếp diễn. Khảo sát của Đại học Duke năm 2025 cho thấy, nhiều người tin đồng nghiệp sẽ nghĩ họ lười biếng và kém cỏi nếu dùng AI, khiến họ ngại tiết lộ việc này.
Từ đó, trào lưu “viết dở” để chứng minh không dùng AI ra đời, dù không phải ai cũng ủng hộ. Tuần trước, người dùng Akhil Salim bày tỏ sự phản đối trên nền tảng sáng tạo nội dung Medium: “Dạo này, tôi nhận thấy một xu hướng trong văn bản trực tuyến. Đó là mọi người cố tình viết với nhiều lỗi chính tả, lỗi ngữ pháp cơ bản và kiểu chữ kỳ quặc để chứng tỏ họ không tạo văn bản đó bằng AI”.
Theo Salim, một số tác giả thậm chí quảng bá lối viết dở như một điểm mạnh hoặc bằng chứng cho sự chân thật. “Bạn không thể biện minh cho kỹ năng ngôn ngữ yếu kém dưới danh nghĩa ‘tính chân thực’. Xin đừng làm thế”, anh nói.
Salim cho biết anh thậm chí không thể nhắn tin WhatsApp cho bạn bè theo phong cách lỗi như vậy, chưa nói đến bài đăng công khai. “Tôi thấy xu hướng đó phản cảm vì tôi tôn trọng cách diễn đạt đúng đắn, dù là tiếng Anh hay bất kỳ ngôn ngữ đẹp nào khác trên hành tinh này”.
Theo tài liệu IPO (Initial Public Offering - lần đầu phát hành cổ phiếu ra công chúng) mà Reuters tiếp cận được, SpaceX đang nói với các nhà đầu tư rằng không ai có thể sa thải Elon Musk ngoài chính ông.
Hồ sơ nêu rõ, Musk "chỉ có thể bị loại khỏi hội đồng quản trị bằng phiếu bầu của cổ đông loại B". Đây là cổ phiếu có quyền biểu quyết đặc biệt sau khi công ty IPO. Mỗi cổ phiếu sẽ tương ứng 10 phiếu bầu.
Nếu Musk giữ lại một phần đáng kể cổ phần loại B của mình trong một thời gian dài, ông có thể tiếp tục kiểm soát việc bầu cử và bãi nhiệm đa số thành viên hội đồng quản trị.
Điều khoản này nằm trong kế hoạch phân loại cổ đông kép SpaceX dự định áp dụng khi IPO. Đây là cấu trúc phổ biến tại các công ty công nghệ do người sáng lập lãnh đạo khi niêm yết. Nó cho phép người sáng lập và các nhà đầu tư ban đầu có quyền kiểm soát lớn hơn so với các cổ đông công chúng.
Nhưng ngay cả trong những cấu trúc đó, hội đồng quản trị thường vẫn giữ quyền lực chính thức để bãi nhiệm CEO, ngay cả khi những người sáng lập có thể tác động đến kết quả thông qua quyền biểu quyết. Chuyên gia về quản trị doanh nghiệp cho biết, tác động đầy đủ của điều khoản này sẽ phụ thuộc nội dung chi tiết trong các văn kiện pháp lý thành lập của SpaceX.
Những điều khoản này đang trao cho Musk quyền phủ quyết đối với bất kỳ nỗ lực nào nhằm loại bỏ ông. Các chuyên gia đánh giá việc kiểm soát này vượt xa mức thông thường. SpaceX đã cảnh báo các nhà đầu tư tiềm năng rằng cấu trúc này "sẽ hạn chế hoặc ngăn cản khả năng của nhà đầu tư trong việc ảnh hưởng đến các vấn đề của công ty. Trong đó có cả việc bầu chọn các thành viên hội đồng quản trị".
Theo Giáo sư Lucian Bebchuk của Trường Luật Harvard: "Điều khoản này không phổ biến. Thông thường, việc bãi nhiệm CEO là quyết định thuộc về hội đồng quản trị. Những người nắm quyền kiểm soát dựa vào quyền lực của họ để thay thế hội đồng quản trị".
Reuters cho biết, cấu trúc cổ phần hai loại đã trở thành tiêu chuẩn của các công ty công nghệ do người sáng lập lãnh đạo khi niêm yết cổ phiếu trong những năm gần đây. Facebook được niêm yết vào năm 2012, đã trao quyền biểu quyết cao nhất cho các cổ đông trước IPO, bao gồm cả Mark Zuckerberg, mặc dù quyền biểu quyết sau đó tập trung hơn khi các nhà đầu tư ban đầu bán bớt cổ phần của họ. Các đợt niêm yết gần đây hơn như Figma đã tập trung quyền biểu quyết cao hơn vào tay những người sáng lập sau khi IPO.
SpaceX sẽ chia cổ phiếu phổ thông thành hai loại. Loại A dành cho các nhà đầu tư công chúng và cổ phiếu loại B có quyền biểu quyết cao dành cho các nhà đầu tư nội bộ. Theo Reuters, Musk sẽ nắm giữ phần lớn quyền biểu quyết, điều này gắn trực tiếp quyền kiểm soát hội đồng quản trị và quyền điều hành với số cổ phần ông nắm giữ.
SpaceX là công ty hàng không vũ trụ tư nhân do Elon Musk sáng lập năm 2002, có trụ sở tại Hawthorne, California (Mỹ). Công ty tiên phong trong công nghệ tên lửa tái sử dụng với dòng Falcon 9 và Falcon Heavy, giúp giảm đáng kể chi phí phóng. Tàu Dragon của công ty đã thực hiện nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa và phi hành gia lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) cho NASA (Cơ quan Hàng không và vũ trụ Mỹ). Hiện tại, SpaceX vận hành Starlink, mạng lưới internet vệ tinh toàn cầu với hàng nghìn vệ tinh quỹ đạo thấp. Dự án Starship đang phát triển nhằm đưa con người lên Mặt Trăng và Sao Hỏa. Công ty đang được định giá hàng trăm tỉ USD, dẫn đầu ngành vũ trụ thương mại thế giới.
Thông điệp này được ông Bae Kyunghoon, Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ thông tin Hàn Quốc, nói tại Diễn đàn Khoa học công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Hàn Quốc, sáng 24/4.
Bốn định hướng chính được Phó thủ tướng Hàn Quốc nêu ra gồm: hợp tác gắn với nhu cầu của doanh nghiệp và giới nghiên cứu; thúc đẩy đào tạo, giao lưu nhân lực công nghệ; chuyển hóa công nghệ thành ứng dụng công nghiệp; và mở rộng mạng lưới hợp tác, với Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Hàn Quốc (VKIST) đóng vai trò trung tâm kết nối.
Theo ông Bae Kyunghoon, hai nước "không chỉ là bạn mà còn là đối tác láng giềng rất đặc biệt". Do đó, việc hợp tác song phương dần mở rộng sang các lĩnh vực mang tính chiến lược của tương lai như AI, bán dẫn và năng lượng. Hai bên sẽ thúc đẩy hợp tác theo hướng bổ trợ lẫn nhau, kết hợp thế mạnh của mỗi quốc gia để tạo ra những động lực tăng trưởng mới trong tương lai.
Ở cấp độ viện nghiên cứu, ông Oh Sangrok, Chủ tịch KIST, nhấn mạnh tính đặc biệt của mô hình hợp tác hiện nay. "Trên thế giới chỉ có hai viện mang tên KIST", ông nói, một tại Hàn Quốc và một tại Việt Nam, cho thấy mức độ gắn kết trong lĩnh vực khoa học và công nghệ giữa hai quốc gia.
Theo ông, hợp tác đã chuyển sang giai đoạn "đồng hành cùng phát triển", trong đó khoa học và công nghệ là nền tảng mở rộng sang kinh tế. Từ thực tế này, đại diện Hàn Quốc đề xuất phát triển công nghệ chiến lược dựa trên thế mạnh bổ sung của hai bên, năng lực công nghệ của Hàn Quốc và tiềm năng công nghiệp của Việt Nam.
Theo Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã được lãnh đạo cấp cao hai nước xác định là một trong những trụ cột hợp tác quan trọng nhất. Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Bộ Khoa học và Công nghệ thông tin Hàn Quốc thống nhất thúc đẩy hợp tác đi vào chiều sâu, chú trọng hiệu quả thực chất, hướng tới tạo ra các sản phẩm cụ thể.
Hợp tác giữa hai viện nghiên cứu KIST của Hàn Quốc và VKIST của Việt Nam cũng sẽ được đẩy mạnh. Việt Nam định hướng VKIST là nơi thí điểm triển khai các cơ chế, chính sách mới mang tính đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong khi đó, Hàn quốc muốn biến VKIST trở thành biểu tượng hợp tác về khoa học công nghệ giữa hai nước.
Hàn Quốc đã xác định 11 công nghệ chiến lược ưu tiên, trong khi Việt Nam cũng đang xây dựng danh mục tương tự. "Qua rà soát, hai bên nhận thấy có nhiều điểm tương đồng", Bộ trưởng Quân nói, cho rằng việc chia sẻ kinh nghiệm là cần thiết.
Nguồn nhân lực là trụ cột thứ ba. Hai bên đặt mục tiêu đào tạo đội ngũ chuyên gia và nhà khoa học trình độ cao, đủ năng lực làm chủ công nghệ và phát triển các lĩnh vực mới.
Phát biểu tại sự kiện, ông Bùi Thế Duy, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội, cho rằng hợp tác giữa Việt Nam - Hàn Quốc không chỉ dừng ở các viện nghiên cứu, mà đã mở rộng sang trường đại học và doanh nghiệp. Nhiều dự án chuyển giao công nghệ được triển khai, trong khi doanh nghiệp Hàn Quốc cũng đã đặt hàng nghiên cứu từ Việt Nam.
"Những hợp tác này không chỉ thúc đẩy nghiên cứu mà còn góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao", ông Duy nói, kỳ vọng các mô hình hợp tác đa phương giữa viện, trường và doanh nghiệp hai nước sẽ tiếp tục phát triển, nhằm tạo ra các sản phẩm công nghệ chiến lược, tận dụng thế mạnh bổ sung của mỗi bên.
Ông Trần Hồng Thái, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam mong muốn hoạt động hợp tác gắn với nhu cầu thực tiễn của Việt Nam, đặc biệt ở các lĩnh vực đang cần lời giải công nghệ. Theo ông, các chương trình cũng cần hướng tới tạo ra sản phẩm cụ thể, có khả năng thương mại hóa, thay vì dừng ở nghiên cứu.
Kết luận diễn đàn, Phó thủ tướng Hàn Quốc cho rằng Việt Nam đang đặt ra những mục tiêu rõ ràng để nâng cao năng lực cạnh tranh về khoa học và công nghệ. Ông Bae Kyunghoon kỳ vọng, qua các hợp tác về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Việt Nam và Hàn Quốc sẽ cùng nhau tạo ra các sản phẩm mới, đóng góp cho tăng trưởng và phát triển bền vững.
Tại diễn đàn, hai Bộ trưởng cũng chứng kiến lễ trao nhiều thỏa thuận, biên bản ghi nhớ hợp tác giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp Việt Nam - Hàn Quốc.
Diễn đàn được tổ chức trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước tới Việt Nam của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung cùng phu nhân từ ngày 21-24/4. Đây là lần đầu tiên Tổng thống Lee Jae Myung đến Việt Nam sau khi ông nhậm chức hồi tháng 6/2025. Chuyến thăm được thực hiện sau khi Việt Nam vừa kiện toàn ban lãnh đạo cấp cao sau Đại hội XIV của Đảng.
Theo thông báo từ Cổng thông tin Chính phủ, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia vừa ban hành Quyết định số 123/QĐ-XPHC ngày 7.5.2026, xử phạt Công ty TNHH Xiaomi Việt Nam số tiền gần 300 triệu đồng do có nhiều hành vi vi phạm quy định của luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Quyết định xử phạt từ Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia nêu rõ Xiaomi Việt Nam đã thực hiện 3 hành vi vi phạm:
Với 3 hành vi nêu trên, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã quyết định xử phạt Công ty TNHH Xiaomi Việt Nam tổng số tiền 290 triệu đồng.
