Trong đuối nước, điều cần làm sớm nhất là giúp trẻ có oxy trở lại. “5 nhịp thở vàng” để cứu trẻ đuối nước ra sao?
Trẻ biết bơi vẫn có thể đuối nước. Nhiều trường hợp đuối nước nếu được sơ cứu đúng ngay từ những phút đầu tiên, trẻ vẫn còn cơ hội sống.
Nhiều phụ huynh nghĩ rằng con đã học bơi thì sẽ an toàn. Nhưng bơi trong hồ bơi và bơi ở sông, ao, kênh rạch hay bơi biển là những chuyện rất khác nhau. Dưới lòng sông có thể có dòng chảy xiết, hố sâu, vùng nước xoáy hoặc khu vực sạt lở mà trẻ không nhận biết được.
Nước lạnh dễ gây chuột rút, đặc biệt khi trẻ hoảng loạn cố bơi ngược dòng để vào bờ sẽ nhanh chóng kiệt sức. Khi bị sặc nước và mất bình tĩnh, trẻ có thể chìm rất nhanh dù trước đó bơi khá giỏi.
Một sai lầm rất nguy hiểm hiện nay là nhiều người vẫn “xóc nước”, vác ngược trẻ chạy vòng vòng với hy vọng nước trong phổi chảy ra ngoài. Thực tế cách làm này không đúng theo hướng dẫn hồi sức hiện nay. Phần nước chảy ra chủ yếu là từ dạ dày chứ không phải từ phổi.
Việc xóc nước còn làm tăng nguy cơ trào ngược dịch vào đường thở khiến trẻ ngạt nặng hơn. Quan trọng nhất, nó làm mất “thời gian vàng” để cấp cứu hô hấp. Não thiếu oxy kéo dài chỉ vài phút đã có thể tổn thương nặng nề.
Trong đuối nước, điều cần làm sớm nhất là giúp trẻ có oxy trở lại. Đầu tiên phải thổi ngạt. Theo CDC và Hiệp hội Tim mạch Mỹ, cấp cứu đuối nước mới nhất, cùng với phác đồ 5 nhịp thở của của Hội đồng Hồi sức châu Âu đã đưa kỹ thuật thổi ngạt trở lại vị trí ưu tiên hàng đầu khi cấp cứu đuối nước, thay vì lạm dụng phác đồ “chỉ ép tim” vốn chỉ dành cho người bị đột quỵ tim thông thường.
Khác với nhiều trường hợp ngừng tim ở người lớn do bệnh tim, đuối nước là tình trạng cơ thể bị thiếu oxy trước rồi tim mới ngừng đập sau. Vì vậy trong hồi sức đuối nước, việc thổi ngạt sớm đóng vai trò rất quan trọng.
Ngay khi đưa trẻ lên bờ, hãy nhanh chóng gọi người hỗ trợ gọi cấp cứu 115, đồng thời bắt đầu sơ cứu ngay tại chỗ.
Kỹ thuật thổi ngạt “5 nhịp thở vàng” ban đầu trong đuối nước cần làm đúng và bình tĩnh. Gồm bốn bước:
Bước 1: Đặt trẻ nằm ngửa trên nền cứng, đầu và thân mình nằm thẳng.
Người cấp cứu quỳ bên cạnh đầu trẻ. Nếu quần áo ướt quá dày che kín ngực thì có thể nhanh chóng nới lỏng để dễ quan sát lồng ngực.
Bước 2: Khai thông đường thở.
Một tay đặt lên trán trẻ rồi nhẹ nhàng ngửa đầu ra sau. Tay còn lại dùng hai ngón nâng cằm lên. Động tác này giúp lưỡi không tụt ra phía sau bít kín khí quản. Không nên gập cổ trẻ về phía trước vì sẽ làm đường thở hẹp lại.
Nếu nhìn thấy bùn đất, rong rêu, thức ăn hoặc đờm nhớt trong miệng thì nhanh chóng lấy ra bằng ngón tay quấn khăn sạch. Không cố móc sâu nếu không nhìn thấy dị vật vì có thể làm tắc nghẽn nặng hơn.
Bước 3: Thổi ngạt.
Với trẻ trên 1 tuổi: Một tay vẫn giữ trán để đầu hơi ngửa ra sau. Dùng ngón cái và ngón trỏ của tay đó bịt kín hai lỗ mũi trẻ. Người cấp cứu hít một hơi bình thường, không cần quá sâu. Áp kín miệng mình phủ trọn miệng trẻ để không bị rò hơi ra ngoài.
Với trẻ dưới 1 tuổi: Không cần bịt mũi riêng. Miệng người cấp cứu sẽ bao trùm cùng lúc cả mũi và miệng trẻ vì khuôn mặt trẻ còn nhỏ.
Cách thổi: Thổi chậm và đều trong khoảng 1 giây cho mỗi hơi. Không thổi quá mạnh. Mắt phải nhìn vào lồng ngực trẻ. Dấu hiệu quan trọng nhất cho thấy thổi đúng là lồng ngực trẻ nhô lên nhẹ nhàng theo hơi thổi.
Nếu lồng ngực không nhô lên: Bà con mình cần chỉnh lại tư thế ngửa đầu nâng cằm, kiểm tra miệng có dị vật không rồi thổi lại.
Sau mỗi hơi: Nhấc miệng ra, thả tay bịt mũi (nếu là trẻ lớn), để lồng ngực tự xẹp xuống rồi mới tiếp tục hơi kế tiếp.
Người cấp cứu lặp lại đủ năm lần thổi ngạt liên tục như vậy.
Điều cần tránh: Không xóc nước. Không ép bụng. Không thổi quá mạnh hoặc quá nhanh. Không mất thời gian tìm cách “làm nước chảy ra”.
Chỉ cần thổi vừa đủ để lồng ngực nhô lên là đạt yêu cầu.
Sau năm nhịp thở đầu tiên: Nếu trẻ bắt đầu ho, tự thở hoặc cử động, tiếp tục theo dõi và nhanh chóng đưa đến bệnh viện.
Bước 4: Ép tim.
Nếu trẻ vẫn bất tỉnh, không tự thở, bắt đầu ép tim ngoài lồng ngực theo chu kỳ 30 ép tim + 2 thổi ngạt và gọi 115 càng sớm càng tốt.
Điều quan trọng nhất trong cấp cứu đuối nước là oxy phải đưa đến não càng sớm càng tốt. Nhiều trường hợp chỉ nhờ vài hơi thở đúng cách trong những phút đầu mà trẻ có thể giữ lại được sự sống.
Cần kiên trì thực hiện liên tục cho đến khi nhân viên y tế đến nơi hoặc trẻ có dấu hiệu hồi phục.
Ngay cả khi trẻ đã tỉnh lại sau đuối nước, vẫn phải đưa đến cơ sở y tế để theo dõi vì có thể xuất hiện suy hô hấp hoặc phù phổi muộn sau đó.
Ung thư gan là tình trạng các tế bào gan tăng sinh không kiểm soát, tạo thành các khối u ác tính phá hủy cơ quan này. Đây là một trong những loại ung thư phổ biến, gây tử vong hàng đầu, thường tiến triển âm thầm. Chế độ ăn uống lành mạnh, nghỉ ngơi khoa học có thể giúp phòng bệnh.
Chọn ngũ cốc giàu chất xơ thay vì tinh bột chế biến sẵn
Tinh bột tinh chế từ bánh mì trắng, bánh ngọt có thể nhanh chóng chuyển hóa thành đường, khiến gan tăng tích tụ mỡ. Thay vào đó, mỗi người nên ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, lúa mạch, gạo lứt để hỗ trợ ổn định đường huyết, cải thiện hệ vi khuẩn đường ruột và giảm viêm - những yếu tố góp phần giảm nguy cơ ung thư gan. Chế độ ăn giàu chất xơ cũng giúp giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ không do rượu, một trong các tác nhân dẫn đến ung thư gan.
Bổ sung rau họ cải, quả mọng
Bông cải xanh, cải bẹ xanh... giàu vitamin, chứa sulforaphane và indole-3-carbinol. Các hợp chất tự nhiên này kích hoạt các enzyme giải độc giúp gan trung hòa chất độc hại, bao gồm cả chất gây ung thư. Mỗi người nên ăn rau họ cải khoảng ba lần một tuần để cải thiện khả năng phục hồi của gan.
Việt quất, mâm xôi, anh đào, dâu tây giàu polyphenol và anthocyanin - các chất chống oxy hóa mạnh giúp bảo vệ tế bào gan khỏi stress oxy hóa, một trong những nguyên nhân thúc đẩy ung thư.
Trong khi đồ uống có đường và nước ngọt thúc đẩy sự tích tụ chất béo trong gan, trà xanh chứa catechin, nhiều chất chống oxy hóa thực vật cải thiện quá trình chuyển hóa chất béo trong gan, giảm viêm. Những người thường xuyên uống trà xanh có nguy cơ mắc ung thư gan thấp hơn.
Nên uống trà xanh vào buổi sáng hoặc sau bữa ăn khoảng 1-2 tiếng để không ảnh hưởng đến hấp thụ sắt. Dừng uống trước khi ngủ 2-3 tiếng (hoặc 6 tiếng nếu nhạy cảm với caffeine) để tránh mất ngủ.
Ưu tiên chất béo omega-3
Chất béo chuyển hóa và thực phẩm chiên rán gây viêm nhiễm âm thầm trong cơ thể. Mỗi người nên thay thế chúng bằng các nguồn omega-3 như hạt lanh, quả óc chó, cá béo... Omega-3 làm giảm triglyceride có hại, cải thiện độ nhạy insulin và giảm nguy cơ sẹo gan, một tình trạng thường dẫn đến ung thư.
Ăn tỏi, hành tây
Tỏi và hành tây chứa các hợp chất lưu huỳnh giúp tăng cường quá trình giải độc của gan. Thường xuyên ăn tỏi hỗ trợ gan giảm tích mỡ, chống oxy hóa, cân bằng enzyme nhờ hợp chất allicin. Những thực phẩm này còn góp phần bảo vệ DNA khỏi bị tổn thương, làm giảm nguy cơ ung thư về lâu dài.
Điều này không phải là bất thường mà phản ánh một hiểu lầm phổ biến về cách cơ thể đốt mỡ. Tập cardio thường xuyên nhưng vẫn có nhiều mỡ bụng có thể là do những nguyên nhân sau:
Nguyên tắc cốt lõi để giảm mỡ là cơ thể phải đốt nhiều calo hơn lượng nạp vào. Nếu tập cardio nhưng sau đó ăn nhiều hơn thì tổng calo trong ngày vẫn không giảm. Khi đó, cơ thể không huy động mỡ dự trữ nên không thể giảm mỡ, trong đó có mỡ bụng, theo chuyên trang sức khỏe Verywellfit (Mỹ).
Quá trình phân giải mỡ chỉ được kích hoạt mạnh khi cơ thể cần thêm calo từ năng lượng dự trữ. Đây là lý do vì sao nhiều người tập rất nhiều nhưng vẫn không giảm mỡ bụng.
Không phải cứ tập cardio là sẽ giảm mỡ hiệu quả như nhau. Cường độ tập đóng vai trò rất quan trọng. Nếu chỉ tập cardio ở mức nhẹ hoặc trung bình trong thời gian dài, cơ thể sẽ không có đủ kích thích để huy động calo từ mỡ thừa.
Một nghiên cứu trên chuyên san Frontiers in Physiology cho thấy các bài tập cardio cường độ cao, chẳng hạn chạy bộ, HIIT, có xu hướng giúp giảm mỡ bụng tốt hơn so với cardio cường độ thấp. Lý do là tập cường độ cao không chỉ đốt năng lượng trong lúc tập mà còn tăng tiêu hao năng lượng sau khi tập. Ngược lại, cardio nhẹ có thể khiến tập lâu nhưng tổng hiệu quả lại không cao.
Nhiều người nghĩ rằng tập cardio hoặc tập bụng sẽ giúp giảm mỡ ngay ở vùng bụng. Tuy nhiên, khoa học đã chứng minh điều này không đúng. Cơ thể không chọn vị trí cụ thể để đốt mỡ theo ý muốn.
Mỡ được huy động từ toàn bộ cơ thể theo cơ chế riêng, phụ thuộc vào di truyền và hoóc môn. Vì vậy, người tập có thể thấy tay hoặc chân gọn hơn nhưng bụng vẫn chưa thay đổi. Đây là hiện tượng rất phổ biến và không có nghĩa là tập luyện không hiệu quả.
Khi lặp lại một kiểu cardio trong thời gian dài, chẳng hạn chạy bộ hay đạp xe, cơ thể sẽ dần thích nghi để sử dụng calo tiết kiệm và hiệu quả hơn. Điều này khiến cùng một bài tập nhưng theo thời gian, lượng calo tiêu hao lại giảm đi.
Ngoài ra, cơ thể cũng có thể giảm mức vận động tự nhiên trong ngày, chẳng hạn ít đi lại hơn vì mệt. Điều này khiến tổng calo tiêu hao không tăng như chúng ta nghĩ. Đây là lý do vì sao ban đầu cardio có thể giảm mỡ nhưng sau đó hiệu quả chững lại dù vẫn tập đều.
Cardio giúp tiêu hao năng lượng nhưng không giúp giữ hoặc tăng cơ nhiều. Trong khi đó, cơ bắp lại giúp duy trì quá trình đốt calo trong suốt cả ngày.
Nếu chỉ tập cardio, cơ thể sẽ đốt cả mỡ và cơ, làm giảm tốc độ trao đổi chất và khiến việc giảm mỡ bụng trở nên khó khăn hơn. Do đó, cách tốt là hãy kết hợp các bài nâng tạ để tăng khối lượng cơ và đốt thêm calo, theo Verywellfit.
Ngày 19-6, một lãnh đạo UBND phường Đạo Thạnh cho biết vừa có báo cáo mới nhất về kết quả vụ việc nghi ngờ ngộ độc thực phẩm xảy ra trên địa bàn phường. Theo đó, cập nhật mới nhất từ địa phương, số ca nhập viện nghi do ngộ độc thực phẩm đã tăng lên 232 người. Trong đó, sau 3 ngày điều trị hầu hết các trường hợp vẫn đang được tiếp tục theo dõi sức khỏe, chỉ có 6 trường hợp ra viện.
Trao đổi nhanh với Tuổi Trẻ Online, một lãnh đạo UBND tỉnh Đồng Tháp cho biết ngay sau khi xảy ra vụ việc, UBND tỉnh Đồng Tháp đã có văn bản chỉ đạo các đơn vị liên quan.
Song song đó, Cục An toàn thực phẩm Bộ Y tế cũng đã có công văn gửi Sở Y tế tỉnh Đồng Tháp, yêu cầu làm rõ nguồn gốc thực phẩm nghi ngờ gây ngộ độc và tích cực điều trị các bệnh nhân ngộ độc sau khi ăn bánh mì ở phường Đạo Thạnh (Đồng Tháp).
Theo nhận định của Cục An toàn thực phẩm nhấn mạnh, vụ việc tiềm ẩn nguy cơ tiếp tục ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng và gây bức xúc trong dư luận xã hội. Do đó, cục đề nghị Sở Y tế tỉnh Đồng Tháp chỉ đạo các đơn vị chức năng triển khai gấp các vấn đề liên quan.
Trong đó quan trọng nhất là chỉ đạo các cơ sở khám chữa bệnh có bệnh nhân đang điều trị, tập trung nguồn lực tích cực điều trị cho bệnh nhân ngộ độc thực phẩm, không để ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng.
Đồng thời khẩn trương tổ chức điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm để xác định rõ nguồn cung cấp nguyên liệu, thực phẩm nghi ngờ gây ngộ độc; lấy mẫu thực phẩm, bệnh phẩm để xét nghiệm tìm nguyên nhân gây ngộ độc.
Từ đó xác định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan; rà soát toàn diện việc chấp hành các quy định về an toàn thực phẩm của cơ sở để có biện pháp xử lý nghiêm và ngăn ngừa tái diễn các vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.
