Sáng 2/6, Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội bước vào phần tuyên án đối với ông Lê Văn Chung – cựu Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng Công ty Xi măng Việt Nam (VICEM) cùng 9 cựu lãnh đạo, cán bộ VICEM trong vụ án xảy ra tại dự án Trung tâm điều hành và giao dịch thương mại VICEM (tòa tháp VICEM) trên đường Phạm Hùng, Hà Nội.
Sau bản án sơ thẩm, các bị cáo kháng cáo cấp phsuc thẩm để xin giảm nhẹ hình phạt và trách nhiệm bồi thường sau khi bị cấp sơ thẩm kết án về các sai phạm trong quá trình triển khai dự án.
HĐXX phúc thẩm nhận định, từ năm 2011 đến tháng 8/2015, dự án trên mới hoàn thành phần tầng hầm và kết cấu phần thân rồi dừng thi công. Tổng số vốn đã đầu tư lên tới 1.244 tỷ đồng nhưng đến nay công trình vẫn chưa được đưa vào khai thác, sử dụng, gây thất thoát, lãng phí hơn 380 tỷ đồng.
Ngoài ra, trong quá trình thực hiện gói thầu thi công tường vây và cọc khoan nhồi của dự án, bị cáo Nguyễn Ngọc Anh – cựu Tổng giám đốc VICEM, Trưởng Ban quản lý dự án – đã thống nhất với đại diện nhà thầu về việc trích lại 5% giá trị gói thầu sau thuế cho VICEM.
Theo tòa, hành vi của các bị cáo là đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm đến việc quản lý, sử dụng vốn và tài sản nhà nước, gây thiệt hại lớn về kinh tế và ảnh hưởng xấu đến dư luận xã hội.
Quá trình xét xử cho thấy các bị cáo nhận thức được hành vi vi phạm nhưng vẫn thực hiện với lỗi cố ý. Tuy nhiên, HĐXX cũng xác định các bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.
Đáng chú ý, tòa cho rằng các bị cáo đều là lãnh đạo chủ chốt của VICEM, thực hiện dự án với mong muốn xây dựng trụ sở làm việc khang trang cho doanh nghiệp, không có động cơ vụ lợi hay tư lợi cá nhân. Sai phạm xuất phát từ việc không tuân thủ các quy định về đầu tư, đấu thầu và xây dựng, dẫn đến dự án không thể hoàn thành và đưa vào sử dụng.
Bên cạnh đó, các bị cáo không thực hiện chủ trương rà soát, cắt giảm đầu tư theo Nghị quyết 11 của Chính phủ, tiếp tục triển khai dự án dù điều kiện thị trường và hiệu quả đầu tư không bảo đảm.
Xem xét kháng cáo, HĐXX ghi nhận các bị cáo đều thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tích cực khắc phục hậu quả. Sau phiên sơ thẩm, các bị cáo đã nộp bổ sung số tiền lớn để bồi thường thiệt hại, nâng tổng số tiền khắc phục lên hơn 119 tỷ đồng. Nhiều bị cáo còn cung cấp thêm các tài liệu thể hiện quá trình công tác, thành tích, bằng khen và giấy khen.
Từ đó, tòa quyết định chấp nhận một phần kháng cáo, giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo.
Đối với bị cáo Nguyễn Ngọc Anh, dù chưa trực tiếp khắc phục hậu quả nhưng HĐXX xem xét nhiều tình tiết giảm nhẹ như tuổi cao, mắc bệnh hiểm nghèo (ung thư giia đoạn cuối), là Anh hùng Lao động và được VICEM cam kết tiếp tục thực hiện nghĩa vụ bồi thường 61 tỷ đồng.
Đối với nhóm bị cáo bị xét xử về hai tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”, HĐXX tuyên: Nguyễn Ngọc Anh bị tuyên 13 năm tù (án sơ thẩm 15 năm tù), tiếp tục thực hiện nghĩa vụ bồi thường 61 tỷ đồng.
Bị cáo Dư Ngọc Long – cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án VICEM: 9 năm tù (án sơ thẩm 12 năm 6 tháng tù), đã nộp 25 tỷ đồng khắc phục hậu quả.
Các bị cáo Hoàng Ngọc Hiếu, cựu Trưởng phòng Thẩm định dự án VICEM: 10 năm tù (án sơ thẩm 11 năm tù), đã nộp 1 tỷ đồng và tiếp tục thực hiện nghĩa vụ bồi thường theo bản án.
Đối với nhóm bị cáo phạm tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”: Lê Văn Chung – cựu Chủ tịch HĐTV VICEM: 10 năm tù (án sơ thẩm 13 năm tù); đã nộp 22 tỷ đồng khắc phục hậu quả và còn phải bồi thường phần nghĩa vụ còn lại theo bản án.
Tạ Quang Bửu – cựu Thành viên HĐTV kiêm Phó Tổng giám đốc VICEM: 7 năm tù (án sơ thẩm 9 năm tù); đã nộp 5 tỷ đồng khắc phục hậu quả. Trần Bình Trọng và Nguyễn Lâm Cường, cùng là cựu Phó Tổng giám đốc Tổng Công ty Tư vấn xây dựng Việt Nam (VNCC): cùng bị tuyên 3 năm tù nhưng cho hưởng án treo, được trả tự do ngay tại tòa. Hai bị cáo đã hoàn thành nghĩa vụ bồi thường hơn 22 tỷ đồng.
Một số bị cáo khác cũng được giảm án hoặc chuyển sang hình phạt tù cho hưởng án treo do có nhiều tình tiết giảm nhẹ, có vai trò thứ yếu và đã tích cực khắc phục hậu quả.
Theo nội dung vụ án từ năm 2006 – 2011, trong quá trình chuẩn bị đầu tư dự án Trung tâm điều hành và giao dịch thương mại VICEM, bị cáo Dư Ngọc Long đã tham mưu sử dụng các chỉ tiêu về giá thuê văn phòng và dịch vụ cao hơn thực tế thị trường để tính toán hiệu quả kinh tế của dự án.
Trên cơ sở đó, bị cáo Nguyễn Ngọc Anh ký văn bản đề nghị UBND TP Hà Nội cấp giấy chứng nhận đầu tư cho dự án với tổng mức đầu tư dự kiến hơn 1.482 tỷ đồng.
Quá trình lập, thẩm định và phê duyệt dự án, dù hồ sơ của đơn vị tư vấn chưa đầy đủ, các lãnh đạo VICEM vẫn chỉ đạo triển khai. Tổng mức đầu tư sau đó nhiều lần được điều chỉnh tăng lên 1.951 tỷ đồng rồi 2.743 tỷ đồng.
Cơ quan tố tụng xác định các bị cáo thuộc Tổng Công ty Tư vấn xây dựng Việt Nam (VNCC) đã giúp sức cho các lãnh đạo VICEM thực hiện các sai phạm trong quá trình lập, thẩm định và phê duyệt dự án, gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 380 tỷ đồng.
Ngoài thiệt hại do đầu tư dự án không hiệu quả, các bị cáo còn vi phạm quy định về đấu thầu tại gói thầu thi công tường vây và cọc khoan nhồi, gây thiệt hại thêm hơn 15 tỷ đồng.
Theo báo cáo của UBND phường Cao Xanh, khoảng 19h15 ngày 29/5, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ninh tiếp nhận cháu Vũ Văn Q. (sinh năm 2015, trú tại phường Cao Xanh) vào cấp cứu trong tình trạng đã ngừng tuần hoàn. Sau khi cấp cứu, bác sỹ xác định cháu Q. tử vong ngoài viện chưa rõ nguyên nhân, trên tử thi nạn nhân có một số vết bầm tím.
Sau khi nhận được thông tin trên, UBND phường Cao Xanh chỉ đạo Phòng Văn hóa - Xã hội phường cùng với khu phố tiến hành xác minh, xác định bố đẻ của cháu là Vũ Văn Đ. (lao động tự do), hiện đang ở với vợ thứ hai là Phạm Thúy Nga (sinh năm 1993, giáo viên Trường Mầm non tư thục Hoa Trạng Nguyên). Gia đình anh Vũ Văn Đ. thuê nhà ở tại tổ 13 khu 2A phường Cao Xanh từ tháng 9/2015.
Khai thác thông tin từ gia đình cho biết, sau khi bố mẹ ly hôn, cháu Vũ Văn Q. ở cùng với bác tại phường Trần Hưng Đạo và đi học ở Trường Tiểu học Võ Thị Sáu. Tuy nhiên đến năm học lớp 3, do cháu nghịch ngợm, thường xuyên trốn học, nghỉ học và bác không quản lý được nên đã chuyển cháu về ở với bố.
Khi cháu chuyển về ở cùng bố, do cháu nhiều lần có hành vi trộm cắp nên gia đình anh Vũ Văn Đ. cũng đã trình báo với Công an phường Cao Xanh.
Kết quả điều tra ban đầu của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Ninh xác định, khoảng 19h ngày 29/5, tại tổ 13 khu 2A phường Cao Xanh, tỉnh Quảng Ninh, do bực tức về việc cháu Q. không mặc quần áo ở nhà nên Phạm Thuý Nga (sinh năm 1993, là mẹ kế của cháu Q.) đã dùng tay tát, đánh vào mặt, vào người khiến nạn nhân bị thương tích dẫn tới tử vong.
Sau khi thu thập lời khai, chứng cứ ban đầu, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Ninh đã ra quyết định tạm giữ hình sự đối với Phạm Thuý Nga về hành vi "Cố ý gây thương tích" theo quy định của Bộ Luật Hình sự và đang tiếp tục điều tra, xác minh làm rõ vụ việc để xử lý theo quy định.
Người dân và các cơ quan, đơn vị còn 15 ngày để góp ý cho Dự thảo sửa đổi Bộ luật Hình sự năm 2026, đang được Bộ Công an lấy ý kiến công khai.
Lần sửa đổi này đề ra loạt đề xuất bao quát mọi lĩnh vực, từ môi trường, tội phạm công nghệ, việc giảm các tội còn án tử hình; mở rộng các tội phạt tiền thay tù, đến tăng tội hình sự với doanh nghiệp.
Trong lĩnh vực tư pháp, ngoài đề xuất luật sư phải tố cáo thân chủ khi chuẩn bị phạm tội, Bộ Công an đề xuất thêm tội danh hình sự với nhóm các chấp hành viên thi hành án dân sự.
Theo cơ quan soạn thảo, tình trạng cán bộ thực hiện sai hoặc không đầy đủ quy định về thi hành án dân sự đã gây thiệt hại nghiêm trọng về tài sản, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Nhưng luật lại chưa có chế tài xử lý hình sự, gây bức xúc cho quần chúng nhân dân, xâm phạm đến an ninh, trật tự.
Do đó, Bộ Công an đề xuất bổ sung hành vi phạm tội mới vào Bộ luật Hình sự: Thực hiện sai quy định hoặc thực hiện không đầy đủ quy định về thi hành án dân sự gây thiệt hại nghiêm trọng, áp dụng riêng cho người vi phạm là chấp hành viên.
Các sai phạm của chấp hành viên đang được xử lý ra sao
Chấp hành viên do Bộ trưởng Tư pháp bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức; là người được Nhà nước giao nhiệm vụ thi hành các bản án, quyết định của Tòa án và một số cơ quan liên quan, theo Luật Thi hành án dân sự.
Chấp hành viên thi hành án sai quy định pháp luật, gây thiệt hại sẽ bị xử lý kỷ luật (khiển trách, cảnh cáo, hạ bậc lương, cách chức), bồi thường thiệt hại, hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự tùy mức độ. Họ phải chịu trách nhiệm cá nhân về hành vi, quyết định của mình trong thi hành án dân sự.
>>Chấp hành viên có quyền hạn thế nào
Bộ luật Hình sự chưa có một tội danh riêng biệt dành riêng cho hành vi "thi hành án sai" của chấp hành viên. Song tùy tính chất, động cơ, chấp hành viên có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo các tội danh về chức vụ hoặc tội xâm phạm hoạt động tư pháp như:
- Tội không thi hành án (Điều 379): Nếu chấp hành viên là người có thẩm quyền nhưng cố ý không ra quyết định thi hành án hoặc không thi hành quyết định thi hành bản án, quyết định của Tòa án.
Hình phạt cao nhất có thể lên đến 10 năm tù nếu gây thiệt hại hoặc tẩu tán tài sản trị giá trên 1 tỷ đồng.
- Tội cản trở việc thi hành án (Điều 381): Áp dụng nếu chấp hành viên lợi dụng chức vụ, quyền hạn để cố ý cản trở việc thi hành án. Hình phạt có thể từ cải tạo không giam giữ đến 5 năm tù.
- Tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng (Điều 360): Nếu chấp hành viên không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nhiệm vụ được giao do thiếu trách nhiệm, dẫn đến thiệt hại về tính mạng, sức khỏe hoặc tài sản theo các mức định lượng luật định.
- Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ (Điều 356): Áp dụng nếu chấp hành viên vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà làm trái công vụ gây thiệt hại cho lợi ích Nhà nước, tổ chức, cá nhân.
Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Lâm Đồng, bước vào kỳ nghỉ hè, nhu cầu sử dụng điện thoại thông minh, mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến của học sinh tăng cao. Đây cũng là thời điểm các đối tượng xấu lợi dụng sự thiếu cảnh giác, tâm lý tò mò của thanh thiếu niên để thực hiện nhiều hành vi lừa đảo trên không gian mạng với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi.
Thời gian gần đây, nổi lên tình trạng các đối tượng giả danh tuyển cộng tác viên online với lời mời gọi "việc nhẹ lương cao", chỉ cần thực hiện các nhiệm vụ như thả tim, xem video, chốt đơn hàng ảo là có thể nhận tiền hoa hồng. Ban đầu, các đối tượng thường chuyển khoản số tiền nhỏ để tạo lòng tin, sau đó yêu cầu nạn nhân chuyển tiền làm nhiệm vụ và chiếm đoạt tài sản.
Bên cạnh đó, nhiều học sinh còn trở thành mục tiêu của các thủ đoạn tặng quà game miễn phí, nhận vật phẩm trong trò chơi trực tuyến, bình chọn cuộc thi online hoặc gửi các đường link lạ chứa mã độc nhằm chiếm quyền sử dụng tài khoản Facebook, Zalo, Gmail. Sau khi chiếm được tài khoản mạng xã hội, các đối tượng tiếp tục nhắn tin mượn tiền người thân, bạn bè hoặc lợi dụng tài khoản ngân hàng của học sinh để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.
Ngoài ra, các đối tượng còn giả danh cơ quan chức năng, nhà mạng, trường học gọi điện thông báo liên quan đến học bổng, tài khoản vi phạm hoặc yêu cầu xác minh thông tin nhằm dụ dỗ học sinh cung cấp mã OTP, thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng để chiếm đoạt tài sản. Một số trường hợp học sinh bị lôi kéo tham gia các hội nhóm đầu tư tiền ảo, kiếm tiền online, dẫn đến nguy cơ mất tiền và bị lợi dụng vào các hoạt động vi phạm pháp luật.
Trước tình hình trên, Công an phường Xuân Trường - Đà Lạt khuyến cáo phụ huynh cần tăng cường quản lý, quan tâm đến việc sử dụng internet của con em trong thời gian nghỉ hè; thường xuyên nhắc nhở các em không chuyển tiền, không cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP, tài khoản ngân hàng cho người lạ dưới bất kỳ hình thức nào.
