“Về cơ bản, chúng tôi dạy robot tự suy nghĩ”, Kenneth Ren, chuyên gia giải pháp nước ngoài của công ty RealMan Intelligent Technology, nói với CNBC khi huấn luyện robot của mình tại Trung tâm đào tạo dữ liệu robot hình người Bắc Kinh.
Ren hiện phụ trách một trong những công đoạn quan trọng nhất cho robot hình người tại các “trường đào tạo” được mở trên khắp đất nước. Sau giai đoạn đầu huấn luyện dữ liệu cơ bản, các cơ sở đang tìm cách đưa loại máy móc này vượt khỏi lĩnh vực giải trí và hướng tới làm việc. Trước đó, các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc xác định robot hình người là lĩnh vực cần tập trung phát triển, đảm bảo nước này thống trị thị trường và chuỗi cung ứng toàn cầu.
“Chính sách công nghiệp thế hệ tiếp theo của Trung Quốc thể hiện sự chuyển dịch quan trọng, từ can thiệp theo ngành có mục tiêu sang chính sách công nghiệp toàn diện”, Phòng Thương mại Mỹ và công ty nghiên cứu Rhodium Group viết trong nghiên cứu chung công bố ngày 11/5.
Trong hơn 100 giảng viên của Trung tâm đào tạo dữ liệu robot hình người Bắc Kinh, Fudi Luo, cựu giáo viên mỹ thuật, đang hướng dẫn các “học sinh” người máy cách phân loại sản phẩm trên dây chuyền sản xuất. Sử dụng camera, bộ điều khiển và công nghệ ghi lại chuyển động, cô và đồng nghiệp cần mẫn chỉ cho cỗ máy thực hiện nhiệm vụ, lặp lại hành động nhiều lần.
“Ban đầu, robot không có nhận thức, vì thế tôi phải điều khiển nó bằng tay”, Luo nói. “Nhưng một khi chuyển động của tôi tạo ra dữ liệu, robot sẽ học hỏi và sau đó tự thực hiện nhiệm vụ”.
Các kỹ năng được Luo dạy gồm dọn dẹp nhà cửa, massage, sắp xếp kệ hàng, sửa chữa dụng cụ. Mỗi ngày, cô làm 8 tiếng với công việc lặp đi lặp lại. “Robot không biết mệt mỏi là gì, nhưng tôi thì có”, Luo nói.
Winston Zou, thư ký hội đồng quản trị của Beijing Inspire-Robots Technology – công ty chuyên đào tạo cánh tay cho robot hình người bằng công nghệ theo dõi chuyển động và cảm biến, cho biết trung bình một bàn tay cần luyện tập 10.000 lần mới có thể học một kỹ năng mới. “Cánh tay robot hiện tại của chúng tôi có thể nhặt một quả trứng, nhặt vật nhỏ hơn hay thậm chí nâng một sợi tóc”, Zou cho biết.
Elon Musk, CEO Tesla – công ty đứng sau Optimus, từng nhiều lần đánh giá việc sản xuất bàn tay là công đoạn khó nhất trên robot hình người và nhấn mạnh Trung Quốc là đối trọng đáng gờm. “Đến nay, đối thủ cạnh tranh lớn nhất trong lĩnh vực robot hình người đến từ Trung Quốc. Họ cực kỳ giỏi trong việc mở rộng quy mô sản xuất”, tỷ phú Mỹ nói trong báo cáo tài chính Tesla đầu năm.
Những đơn vị huấn luyện nghề nghiệp như Trung tâm đào tạo dữ liệu robot hình người Bắc Kinh đang dần hình thành tại nhiều địa phương, được chính phủ thúc đẩy và tài trợ. Ngày 16/5, một cơ sở thí điểm quốc gia về ứng dụng robot hình người khác đã khai trương tại Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang. Trung tâm ban đầu có 130 robot hoạt động trong hơn 30 kịch bản nghề nghiệp khác nhau, từ phục vụ ăn uống, bán lẻ tự động, biểu diễn sự kiện đến kiểm tra đường dây điện, hái trái cây và các hoạt động dưới lòng đất.
“Trung tâm ra đời nhằm phát triển nền tảng thúc đẩy sự hợp tác sâu rộng giữa các công ty robot trên toàn quốc, cũng như doanh nghiệp thượng nguồn và hạ nguồn trong chuỗi công nghiệp, giúp chuyển đổi những lợi thế riêng lẻ thành sức mạnh tổng hợp”, ông Li Xingteng, Phó tổng giám đốc công ty Công nghệ Thí điểm Trí tuệ hiện thân Hàng Châu, đơn vị vận hành cơ sở, nói với Tân Hoa Xã.
Theo ông Xingteng, công nghệ robot và chuỗi công nghiệp còn khá rời rạc, chỉ một số cái tên nổi trội trong lĩnh vực cụ thể như điều khiển chuyển động hoặc sản xuất thông minh. Do đó, cơ sở này có thể thúc đẩy hợp tác và phát triển phối hợp trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và trí tuệ nhân tạo vật lý.
Theo China Daily, sự phát triển của robot hình người đại diện cho bước chuyển mình quan trọng trong tham vọng đưa AI từ thế giới ảo sang ứng dụng thực tế tại Trung Quốc, khi công nghệ đang nhanh chóng chuyển từ phòng thí nghiệm sang các sản phẩm công nghiệp. Vấn đề cũng đã được xác định trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 của Trung Quốc (2026-2030), xem đây là ngành công nghiệp tương lai đòi hỏi tầm nhìn chiến lược.
Hàng Châu hiện quy tụ nhiều công ty trong chuỗi cung ứng robot hình người, với hơn 700 doanh nghiệp đang hoạt động, tạo ra giá trị sản lượng 106,8 tỷ nhân dân tệ (15,68 tỷ USD) riêng năm 2025. Thành phố hiện chiếm hơn 80% doanh nghiệp sản xuất robot bốn chân và hơn 50% doanh nghiệp sản xuất robot hình người của Trung Quốc.
Wang Yaonan, thành viên Viện Hàn lâm Kỹ thuật Trung Quốc, cho biết sự kết hợp giữa đột phá công nghệ, AI và sự cải tiến không ngừng của hệ sinh thái công nghiệp đang mở ra cơ hội lớn hơn trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và robot. “Chúng tôi đặt mục tiêu thúc đẩy đột phá robot Trung Quốc ở nhiều cấp độ, gồm chip nền tảng, hệ điều hành và công cụ phát triển, qua đó tạo lợi thế hệ sinh thái trong lĩnh vực trí tuệ vật lý”, Yaonan nhấn mạnh.
Nhiều chuyên gia thừa nhận, robot hình người tại Trung Quốc chưa thể tự làm các công việc đơn giản nhất, vẫn cần sự hỗ trợ của con người. Tuy vậy, những người ủng hộ cho rằng việc cải thiện chỉ là vấn đề thời gian.
“Mục tiêu của chúng tôi là giúp robot đảm nhận những nhiệm vụ nguy hiểm với con người, hoặc những công việc lặp đi lặp lại không ai muốn hoặc sợ làm”, Ren nói với CNBC. “Chúng tôi không có ý định thay thế con người trong bất kỳ lĩnh vực nào”.
Cục Viễn thông cho biết các thuê bao thuộc diện phải xác thực thông tin nếu không tiến hành xác thực sử dụng chính chủ trên VNeID sẽ bị khóa SIM sau ngày 15/6 tới.
Người dân tranh thủ xác thực SIM trước hạn
Ghi nhận tại một cửa hàng giao dịch Viettel trên đường Giải Phóng (Hà Nội), lượng khách đến xác thực thông tin thuê bao khá đông. Không có cảnh chen chúc hay xếp hàng kéo dài, nhưng khu vực chờ liên tục kín chỗ khi nhiều người tranh thủ giờ nghỉ để hoàn tất thủ tục xác thực SIM chính chủ.
Ngồi chờ đến lượt, anh Hải mang theo căn cước công dân để hỏi thủ tục xác thực cho hai SIM đặc thù gồm một SIM đồng hồ trẻ em và một SIM data chỉ dùng truy cập Internet.
Tại quầy giao dịch, nhân viên Viettel hỗ trợ xác thực ngay cho SIM data đứng tên anh bằng điện thoại nghiệp vụ. Tuy nhiên, SIM đồng hồ trẻ em lại đứng tên vợ nên không thể xử lý trực tiếp.
“Các bạn hướng dẫn tôi vào ứng dụng My Viettel, thực hiện từng bước xác thực và còn gửi kèm tờ rơi hướng dẫn. Thủ tục thực tế không quá khó”, anh Hải chia sẻ.
Theo anh Hải, phần lớn người dùng có thể tự thao tác trên ứng dụng mà không cần đến cửa hàng. Điều khiến anh bất ngờ là nhiều người vẫn chưa thực hiện dù quy định đã có hiệu lực.
“Đến lúc bị khóa SIM chắc sẽ lại ồ ạt đi xác thực giống đợt ngân hàng yêu cầu sinh trắc học trước đây, vừa phải chờ đợi vừa gián đoạn liên lạc”, anh nhận xét.
Đưa xác thực SIM đến từng ngôi nhà, từng bản làng
Khảo sát tại nhiều điểm giao dịch của Viettel ở Hà Nội cho thấy chưa xuất hiện tình trạng quá tải kéo dài. Tuy nhiên, lượng khách đã tăng đáng kể vào các khung giờ nghỉ trưa và cuối giờ chiều.
Phần lớn người dân đến không chỉ để xác thực thông tin mà còn để giải quyết những tình huống phát sinh liên quan đến các SIM đã sử dụng nhiều năm.
Chị Hồng Hạnh cho biết đã tự thực hiện xác thực trên ứng dụng My Viettel nhưng gặp khó khăn ở bước quét NFC căn cước công dân.
“Tôi làm đến bước NFC thì liên tục gặp lỗi. Có thể do thao tác chưa đúng nên phải ra cửa hàng nhờ nhân viên hướng dẫn. Sau vài phút là hoàn tất”, chị nói.
Theo thống kê của nhà mạng, khoảng 30% số thuê bao chưa hoàn thành xác thực thuộc nhóm người cao tuổi. Đây là những người thường gặp khó khăn do sức khỏe yếu, thị lực hạn chế, ít sử dụng điện thoại thông minh hoặc ngại tiếp cận các thủ tục công nghệ.
Để hỗ trợ, Viettel đã triển khai chương trình hỗ trợ xác thực thông tin thuê bao tận nhà cho người cao tuổi và các nhóm khách hàng đặc biệt.
Không chỉ ở thành phố, công tác chuẩn hóa thuê bao hiện cũng được đẩy mạnh tại các địa bàn miền núi, vùng sâu vùng xa.
Theo ghi nhận của Dân trí, nhân viên các nhà mạng đã trực tiếp mang thiết bị nghiệp vụ vượt nhiều cung đường đồi núi để đến các bản làng hỗ trợ người dân xác thực sinh trắc học và cập nhật thông tin thuê bao.
Tại nhiều địa phương vùng cao, không ít người dân chưa sở hữu điện thoại thông minh hoặc chưa quen sử dụng ứng dụng số. Nhiều người cao tuổi, người dân tộc thiểu số gặp khó khăn trong việc thực hiện các bước xác thực điện tử.
Thay vì chờ người dân đến điểm giao dịch, nhân viên nhà mạng chủ động đến tận nơi để hướng dẫn, chụp ảnh sinh trắc học, đối soát thông tin và hoàn tất các thủ tục cần thiết.
Đại diện nhà mạng Vinaphone cho biết việc hỗ trợ trực tiếp tại địa phương giúp người dân không phải di chuyển quãng đường xa hàng chục km xuống trung tâm huyện, đồng thời bảo đảm mọi thuê bao đều có cơ hội hoàn thành xác thực trước thời hạn quy định.
Khi số điện thoại trở thành “chìa khóa số”
Theo Thông tư 08/2026/TT-BKHCN có hiệu lực từ ngày 15/4/2026, các nhà mạng đang bước vào giai đoạn tăng cường quản lý nhằm hạn chế SIM không chính chủ, SIM rác và các hành vi lừa đảo qua mạng.
Theo quy định mới, thông tin thuê bao sẽ được đối soát với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Đối với những trường hợp được xác định không chính chủ, nhà mạng sẽ gửi thông báo yêu cầu cập nhật thông tin.
Nếu khách hàng không thực hiện theo yêu cầu, thuê bao có thể bị tạm khóa chiều gọi đi, khóa dịch vụ nhắn tin SMS, tiếp tục khóa hai chiều và cuối cùng bị thu hồi số theo lộ trình quy định.
Hệ quả không chỉ dừng ở việc mất liên lạc. Hiện nay, số điện thoại đã trở thành "chìa khóa số" của nhiều dịch vụ như tài khoản ngân hàng, ví điện tử, ứng dụng gọi xe, mạng xã hội, dịch vụ công trực tuyến và các hệ thống xác thực OTP.
Theo các chuyên gia chuyển đổi số, thách thức lớn nhất không nằm ở công nghệ mà ở thói quen trì hoãn của người dùng. Khi chưa thấy ảnh hưởng trực tiếp, nhiều người có xu hướng chờ đợi đến sát hạn mới thực hiện.
Trong điều kiện bình thường, việc xác thực chỉ mất vài phút. Tuy nhiên, nếu hàng triệu thuê bao đồng loạt thực hiện vào những ngày cuối, áp lực sẽ tăng mạnh tại các điểm giao dịch và hệ thống hỗ trợ khách hàng.
Đó cũng là lý do các nhà mạng liên tục khuyến nghị người dân chủ động xác thực sớm thông qua ứng dụng, tổng đài hoặc các điểm giao dịch gần nhất thay vì đợi đến sát thời hạn mới thực hiện.
Trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu, Trung Quốc đang dẫn đầu về sản xuất kim cương tổng hợp siêu lớn, vật liệu quan trọng giúp phân tán nhiệt từ chất bán dẫn. Khi hiệu suất chip ngày càng bị hạn chế bởi thách thức vật lý liên quan tới nhiệt lượng, một loạt đột phá trong phát triển kim cương đơn tinh thể lớn hứa hẹn mang lại cho Trung Quốc lợi thế khi sản xuất phần cứng AI thế hệ mới.
Theo South China Morning Post, nhà nghiên cứu Zhu Jiaqi và đồng nghiệp ở Trường Hàng không Vũ trụ thuộc Viện Công nghệ Cáp Nhĩ Tân (HIT) phát triển công nghệ có thể sản xuất kim cương đơn tinh thể có độ tinh khiết cao với bất kỳ hình dạng và kích thước nào từ trang sức tới tấm wafer. Nhóm nghiên cứu sử dụng lắng đọng hơi hóa học plasma vi sóng (MPCVD) để tạo ra các nguyên tử carbon trong môi trường siêu sạch, sau đó xếp từng lớp lên tinh thể hạt kim cương.
Trong khi HIT cung cấp nhiều công nghệ cốt lõi, tinh chỉnh kỹ thuật phát triển MPCVD và tăng kích thước tinh thể, đội kỹ sư của Tập đoàn Sinomach giải quyết một trong những thách thức dai dẳng nhất trong ngành là cong vênh wafer (hiện tượng tấm đĩa bán dẫn bị biến dạng, cong queo hoặc không phẳng hoàn toàn trong quá trình chế tạo hoặc xử lý). Theo Science and Technology Daily, thông qua tối ưu hóa công thức bột và điều kiện vòng nén, họ giảm biến dạng ở bộ tản nhiệt kim cương xuống mức vi mô, cho phép tích hợp chính xác với thiết bị bán dẫn.
Công ty Công nghệ vật liệu mới Nam Kinh Realway giải quyết một trở ngại lớn khác là liên kết kim cương với đồng. Do độ tương thích hóa học kém, hai vật liệu này rất khó bám dính trong tự nhiên. Bằng cách phát triển kỹ thuật hợp kim và mạ kim loại chuyên dụng, công ty giảm 80% điện trở nhiệt tại bề mặt tiếp xúc giữa kim cương và đồng. Công ty Công nghệ vật liệu lõi carbon Hà Nam đã góp phần thương mại hóa công nghệ này, biến nguyên mẫu phòng thí nghiệm thành các sản phẩm quản lý nhiệt sản xuất hàng loạt.
Trong khi kim cương tổng hợp thông thường chỉ rộng vài milimet, các nhà nghiên cứu Trung Quốc đã tăng kích thước tinh thể lên 15,2 cm và gần đây là hơn 20 cm. Công ty Huanghe Whirlwind ở tỉnh Hà Nam đang sản xuất các bộ tản nhiệt kim cương đường kính khoảng 20,3 cm, chỉ nhỏ hơn quả bóng rổ một chút (24 cm). Bộ tản nhiệt này được thiết kế để đặt trực tiếp bên trên vùng nóng nhất của chip. Đối với bộ xử lý AI chứa hàng tỷ bóng bán dẫn gói gọn trong diện tích ngày càng nhỏ, quản lý hiệu quả nhiệt lượng đang trở thành yêu cầu tất yếu.
Ngành công nghiệp AI đang đối mặt với thách thức xử lý nhiệt lượng khi tiêu thụ điện tăng lên do bộ tăng tốc thế hệ mới và các cụm máy tính dày đặc. Bộ tản nhiệt đồng thông thường đang tiến gần đến giới hạn vật lý. Độ dẫn nhiệt của đồng vào khoảng 400 watt trên mét - độ C trong khi kim cương có thể vượt quá 2.000 watt trên mét - độ C, cao gấp 5 lần. Theo Bloomberg, sự bùng nổ của AI khiến nhu cầu kim cương nhân tạo tăng cao khi chúng trở thành vật liệu làm mát hiệu quả trong sản xuất chip tiên tiến, cho phép chế tạo chip AI mạnh mẽ và nhỏ gọn hơn. Đây là lựa chọn thay thế vượt trội so với các giải pháp truyền thống như đồng hoặc nhôm. Bộ tản nhiệt kim cương cũng có đặc tính giãn nở nhiệt tương thích với gallium nitride (GaN) và silicon carbide (SiC), giảm áp lực cơ học.
Công ty SF Diamond ở Trịnh Châu, tỉnh Hà Nam bắt đầu giao bộ tản nhiệt kim cương theo lô nhỏ sau khi vượt qua thử nghiệm của khách hàng nước ngoài. Công ty Kim cương Henan Liliang cũng tiết lộ họ đã bắt đầu sản xuất giai đoạn đầu trong dự án bộ tản nhiệt công suất cao.
Tại Triển lãm Điện tử Tiêu dùng đầu tháng 1, Nvidia thông báo sẽ loại bỏ các phương pháp làm mát truyền thống cho thế hệ GPU tiếp theo của công ty. Thay vào đó, họ sẽ chuyển sang hệ thống quản lý nhiệt dựa trên vật liệu composite kim cương - đồng kết hợp làm mát bằng chất lỏng để đáp ứng nhu cầu năng lượng và nước ngày càng tăng của AI.
Ecovacs X12 OmniCyclone - Robot đầu tiên tự phun nước vào vết bẩn để làm sạch
Trải nghiệm Ecovacs Deebot X12 Omni Cyclone.
Ecovacs X12 là bản nâng cấp nhẹ của X11 với dock sạc và kiểu dáng robot không có quá nhiều thay đổi. Máy sử dụng trạm không túi rác với hộp đựng có cơ chế gạt để đổ tương tự các dòng hút bụi cầm tay cao cấp của Dyson, Tineco. Các nâng cấp của X12 chủ yếu là các thông số bên trong như lực hút, khả năng lau.
Điểm đáng chú ý nhất là công nghệ FocusJet với hai ống phun tia nước đặt ở phía trước, gần vị trí camera của robot. Nước được phun với áp lực 46.000 Pa trực tiếp vào các vết bẩn "cứng đầu" do hệ thống phát hiện, sau đó sử dụng cơ chế lau con lăn để làm sạch. Tuy nhiên, cơ chế này chỉ hoạt động ở khu vực với diện tích khoảng 4 m2.
Mặt dưới của X12 (bên phải) so với X11 với hệ thống lau con lăn Ozmo Roller 3.0 mới, con lăn dài hơn 50% so với thế hệ cũ, lên mức 27 cm. Chổi chính của model này cũng dùng cơ chế gần giống T90 với cấu tạo khuyết một bên đầu giúp việc thu lông, tóc dễ dàng hơn, hạn chế tình trạng bị cuốn, rối.
Ecovacs X12 có giá niêm yết 40 triệu đồng nhưng trong gian đầu là 26,9 triệu đồng, cùng phân khúc với Roborock Saros 20 hay DJI Robo P mới ra mắt.
