Phía sau mỗi ca ghép thận thành công là một cuộc đời được tái sinh từ ranh giới mong manh của sự sống và cái chết.
Điển hình là trường hợp anh D.V.B (30 tuổi, Cần Thơ), người từng suy kiệt hoàn toàn vì suy thận mạn giai đoạn cuối vào năm 2021. Ở tuổi trai tráng, anh Bảo nặng chừng 37 kg, phải đối mặt với hàng loạt biến chứng nguy hiểm như suy tim độ 3, phù phổi cấp.
Nhưng rồi, trong lúc tuyệt vọng nhất, người cha 58 tuổi của anh Bảo đã quyết định hiến tặng một phần cơ thể để cứu con trai khi biết kỹ thuật ghép thận đã được triển khai tại Bệnh viện ĐKTƯ Cần Thơ. Ca phẫu thuật kéo dài hơn 6 giờ vào tháng 8.2024 như nối lại mầm sống cho anh Bảo từ chính tình thương của cha.
Giờ đây, sau 20 tháng kể từ khi được ghép thận, anh Bảo đã hồi phục sức khỏe kỳ diệu, có thể lao động mưu sinh và vỡ òa hạnh phúc khi đón con gái nhỏ vừa chào đời. Một niềm hạnh phúc mà trước đây anh Bảo chưa từng dám mơ tới.
Khác với anh Bảo, câu chuyện của ông T.V.U.E (59 tuổi, Vĩnh Long) lại là minh chứng đầy xúc động cho nghĩa cữ nhân văn và sự tiếp nối sự sống từ người hiến chết não.
Sau nhiều năm kiệt quệ vì bệnh tật, ông E. may mắn khi nhận được quả thận phù hợp từ một người hiến chết não vào tháng 11.2025. Đây cũng là ca ghép tạng từ người chết não đầu tiên được thực hiện tại Bệnh viện ĐKTƯ Cần Thơ.
Ca ghép thành công giúp ông E. trở lại với nghề thợ may để mưu sinh, sống những ngày tháng ý nghĩa với lòng biết ơn sâu sắc dành cho người ân nhân quá cố đã trao cho mình cơ hội sống thứ hai.
BS.CK2 Phạm Thanh Phong, Phó giám đốc Bệnh viện ĐKTƯ Cần Thơ cho biết, đến nay, 20 bệnh nhân được ghép thận tại bệnh viện – bao gồm 15 ca cùng huyết thống, 3 ca vợ chồng và 2 ca từ người chết não – đều có sức khỏe ổn định, chức năng thận tốt và chất lượng cuộc sống đều được nâng lên rõ rệt. Hiện có 11 cặp ghép khác đang hoàn tất thủ tục và sẽ được ghép trong thời gian tới.
Thành quả của 20 ca ghép thận là minh chứng rõ nét cho năng lực làm chủ kỹ thuật khó và sự phối hợp nhịp nhàng của ê-kíp y bác sĩ Bệnh viện ĐKTƯ Cần Thơ. Tuy nhiên, để có được thành tựu này, bệnh viện đã chuẩn bị một lộ trình dài hơi, đào tạo bài bản cũng như chuyển giao từ Bệnh viện Chợ Rẫy. Chính việc đầu tư có hệ thống này đã tạo nền tảng vững chắc để bệnh viện thực hiện thành công ca ghép đầu tiên vào ngày 25.4.2024. Đây cũng là ca ghép tạng thành công đầu tiên tại ĐBSCL, đưa Bệnh viện ĐKTƯ Cần Thơ trở thành trung tâm ghép tạng thứ 26 của cả nước.
PGS-TS-BS Thái Minh Sâm (nguyên Trưởng khoa Ngoại Tiết niệu – Bệnh viện Chợ Rẫy), nhận định, đội ngũ bác sĩ tại Bệnh viện ĐKTƯ Cần Thơ đã cho thấy sự tiến bộ vượt bậc về chuyên môn. Các ca phẫu thuật đều đạt kết quả tốt, minh chứng cho khả năng tiếp nhận chuyển giao kỹ thuật hiệu quả. Tuy vậy, ghép thận là kỹ thuật phức tạp, đòi hỏi đội ngũ y tế phải không ngừng học hỏi, cập nhật kiến thức và nâng cao kỹ năng để duy trì chất lượng điều trị lâu dài.
Dấu mốc 20 ca thành công đã góp phần quan trọng khẳng định vị thế của Bệnh viện ĐKTƯ Cần Thơ là trung tâm ghép tạng uy tín. Quan trọng hơn, tiến bộ này đã và đang giúp người dân miền Tây tiếp cận với các kỹ thuật y tế chuyên sâu nhất ngay tại địa phương, giảm bớt gánh nặng đường xa và thắp lên hy vọng cho nhiều cuộc đời cần được hồi sinh.
Tin từ Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ ngày 17.4 cho biết, các bác sĩ của bệnh viện vừa xử trí thành công một bệnh nhi nuốt nhiều dị vật nguy hiểm là nam châm.
Theo đó, bệnh nhi là bé trai T.N.K (5 tuổi, ở phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ), được gia đình đưa đến bệnh viện khám với triệu chứng ho nhẹ kéo dài 2 ngày, kèm đau họng tăng về đêm. Các triệu chứng này khá giống viêm đường hô hấp thông thường.
Tuy nhiên, qua khai thác bệnh sử, bác sĩ nghi vấn trẻ có thể đã nuốt phải dị vật là các mảnh đồ chơi nhỏ, dù chưa xác định được cụ thể. Ngay sau đó, bệnh nhi được chỉ định chụp X-quang để kiểm tra. Kết quả cho thấy có dị vật cản quang tại vùng cổ, đồng thời phát hiện thêm dị vật trong ổ bụng.
Ê kíp nội soi tai mũi họng đã khẩn trương can thiệp, lấy dị vật tại vùng họng. Dị vật được xác định là một viên nam châm nhỏ. Sau thủ thuật, bệnh nhi tỉnh táo, ổn định, triệu chứng đau họng giảm rõ rệt.
Đối với các dị vật còn lại trong ổ bụng, bác sĩ quyết định theo dõi sát sao. Sau 4 ngày, bệnh nhi đã tự đào thải 6 viên nam châm dính liền nhau qua đường tiêu hóa. Qua thăm khám lại, sức khỏe bé ổn định và được xuất viện.
Theo bác sĩ Nguyễn Thị Xinh, Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ, tình trạng trẻ nuốt dị vật như chi tiết đồ chơi nhỏ, pin cúc áo hay nam châm xảy ra khá phổ biến và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Đặc biệt, nam châm là dị vật có mức độ nguy hiểm cao. Khi nuốt nhiều viên, chúng có thể hút nhau xuyên qua thành ruột, gây hoại tử, thủng ruột, tắc ruột hoặc viêm phúc mạc, đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện kịp thời.
Ruột không thể suy nghĩ hay ghi nhớ như não bộ nhưng ảnh hưởng đến tiêu hóa, cảm xúc và sức khỏe. Nhiều người bị đau bụng, đầy hơi hoặc chán ăn khi căng thẳng, trong khi các vấn đề tiêu hóa cũng có thể tác động ngược đến tâm trạng và giấc ngủ. Theo chuyên gia, đây là biểu hiện của mối liên hệ giữa não và đường ruột.
Hệ thần kinh đặc biệt bên trong đường ruột
Theo Healthline, bên trong thành ruột là hệ thần kinh ruột (enteric nervous system - ENS), mạng lưới gồm hàng trăm triệu tế bào thần kinh trải dài dọc theo đường tiêu hóa. Hệ thần kinh này có thể tự điều phối nhiều hoạt động như co bóp ruột, vận chuyển thức ăn, tiết enzyme tiêu hóa và điều hòa lưu lượng máu đến đường ruột mà không cần não chỉ đạo từng bước.
Chính khả năng hoạt động tương đối độc lập này khiến ENS được ví như "bộ não thứ hai". Tuy nhiên, ENS không thể tư duy, ghi nhớ hay đưa ra quyết định như não bộ, mà chủ yếu đảm nhiệm việc điều phối các chức năng của hệ tiêu hóa.
Não và đường ruột tác động lẫn nhau
Theo Medical News Today, trục não - ruột (gut-brain axis) là hệ thống kết nối não với đường tiêu hóa, cho phép hai cơ quan trao đổi tín hiệu theo cả hai chiều. Sự giao tiếp này diễn ra theo nhiều con đường khác nhau, bao gồm dây thần kinh phế vị, các hormone, hệ miễn dịch và hệ vi sinh vật đường ruột.
Nhờ sự kết nối này, những thay đổi ở não có thể ảnh hưởng đến hoạt động của đường tiêu hóa. Đây là lý do nhiều người bị đau bụng, đầy hơi hoặc tiêu chảy khi căng thẳng, hồi hộp trước kỳ thi hay một sự kiện quan trọng.
Ngược lại, tình trạng của đường ruột cũng có thể tác động đến não. Trang Healthline chỉ ra hệ vi sinh vật đường ruột tạo ra nhiều hợp chất tham gia vào quá trình truyền tín hiệu giữa ruột và não. Các nghiên cứu cho thấy sự mất cân bằng hệ vi sinh vật có liên quan đến một số rối loạn về tâm trạng và chức năng não.
Đường ruột có thể ảnh hưởng đến tâm trạng
Khoảng 90-95% lượng serotonin của cơ thể được sản xuất tại đường tiêu hóa. Tuy nhiên, phần lớn lượng serotonin này tham gia điều hòa hoạt động của ruột và không trực tiếp đi vào não để kiểm soát cảm xúc.
Các chuyên gia cho rằng tác động của đường ruột lên tâm trạng là kết quả của sự phối hợp giữa hệ thần kinh ruột, hệ vi sinh vật, hệ miễn dịch và các tín hiệu hóa học trao đổi với não, thay vì chỉ do một chất dẫn truyền thần kinh. Vì vậy, sức khỏe đường ruột và sức khỏe tinh thần có mối liên hệ chặt chẽ.
Khi hệ tiêu hóa gặp vấn đề, một số người có thể đồng thời xuất hiện các triệu chứng như lo âu, căng thẳng hoặc khó ngủ. Ngược lại, stress kéo dài cũng có thể làm thay đổi hệ vi sinh vật đường ruột, từ đó ảnh hưởng đến chức năng tiêu hóa.
Theo các chuyên gia, chăm sóc đường ruột không chỉ giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả mà còn góp phần duy trì sự cân bằng của trục não - ruột. Ưu tiên chế độ ăn giàu chất xơ từ rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu để nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột. Có thể bổ sung sữa chua, kim chi nếu phù hợp, đồng thời hạn chế thực phẩm siêu chế biến và nhiều đường.
Duy trì vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc, kiểm soát căng thẳng và chỉ sử dụng kháng sinh khi có chỉ định của bác sĩ nhằm hạn chế ảnh hưởng đến hệ vi sinh vật đường ruột.
Sáng 18-7, Sở Y tế TP.HCM tổ chức lễ ký kết hỗ trợ chuyên môn toàn diện giữa các bệnh viện với các trung tâm y tế khu vực. Dự buổi lễ có ông Nguyễn Phước Lộc - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM.
Tại buổi lễ, 7 bệnh viện đa khoa đã ký kết hỗ trợ chuyên môn toàn diện cho 7 trung tâm y tế khu vực phía Bắc TP.HCM, gồm Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức hỗ trợ Trung tâm Y tế khu vực Thuận An, Bệnh viện Đa khoa Bình Tân hỗ trợ Trung tâm Y tế khu vực Dĩ An, Bệnh viện Đa khoa Lãnh Binh Thăng hỗ trợ Trung tâm Y tế khu vực Tân Uyên.
Bệnh viện Đa khoa khu vực Củ Chi hỗ trợ Trung tâm Y tế khu vực Bến Cát, Bệnh viện Đa khoa Trung Mỹ Tây hỗ trợ Trung tâm Y tế khu vực Dầu Tiếng, Bệnh viện Đa khoa Tân Phú hỗ trợ Trung tâm Y tế khu vực Phú Giáo, Bệnh viện Đa khoa Nguyễn Thị Thập hỗ trợ Trung tâm Y tế khu vực Bàu Bàng.
Mỗi bệnh viện sẽ hỗ trợ trung tâm y tế khu vực từ quản trị bệnh viện, phát triển nguồn nhân lực, đào tạo liên tục, chuyển giao kỹ thuật, quản lý chất lượng, cải tiến quy trình khám chữa bệnh đến triển khai bệnh án điện tử, chuyển đổi số, nghiên cứu khoa học và xây dựng văn hóa chất lượng.
Phát biểu chỉ đạo buổi lễ, ông Nguyễn Phước Lộc - Phó bí thư Thành ủy TP.HCM - đánh giá cao sự phối hợp, hỗ trợ chuyên môn toàn diện giữa các bệnh viện với các trung tâm y tế khu vực. Theo ông Lộc, đây là hoạt động có giá trị và ý nghĩa quan trọng.
Ông Lộc nhấn mạnh tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với Thành ủy TP.HCM và tinh thần Nghị quyết 09 về xây dựng và phát triển TP.HCM trong thời đại mới.
TP.HCM sẽ chú trọng phát triển đa trung tâm, đa tầng và đa cực.
Thành phố cần hình thành mạng lưới y tế liên thông, trong đó các bệnh viện giữ vai trò đầu tàu về chuyên môn, còn các trung tâm y tế khu vực là nền tảng chăm sóc sức khỏe ban đầu.
Phó bí thư Thành ủy TP.HCM cũng yêu cầu việc chuyển giao phải được triển khai toàn diện, từ chuyển giao kỹ thuật, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, hội chẩn, tư vấn chuyên môn từ xa, hỗ trợ quản trị đến xây dựng quy trình chuyên môn thống nhất, qua đó nâng cao năng lực của y tế cơ sở. Trong đó, quan trọng nhất là nâng cao tư duy quản trị y tế cho toàn bộ hệ thống.
Ông Lộc đề nghị Sở Y tế TP.HCM tiếp tục rà soát, nêu rõ những khó khăn, dự báo từ xa và giải pháp để phát triển toàn diện ngành y tế. "Nhiệm vụ trước mắt là các bệnh viện ở tuyến trên phối hợp các trung tâm y tế thực hiện việc khám sức khỏe toàn dân, đảm bảo chất lượng", ông nhấn mạnh.
Từ đó, TP.HCM sẽ đánh giá tình trạng bệnh để quy hoạch định hướng chuyên khoa sâu, đầu tư công mũi nhọn ở từng khu vực. Ông Lộc cũng yêu cầu 168 xã, phường, đặc khu sát cánh trong công tác chăm sóc sức khỏe của người dân, xem việc nâng cao sức khỏe người dân là nhiệm vụ chính trị quan trọng, là một trong những tiêu chí đánh giá phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Phó bí thư Thành ủy TP.HCM đề nghị đẩy nhanh tiến độ và hiệu quả của việc thực hiện sổ sức khỏe điện tử, toàn diện hóa mô hình hồ sơ sức khỏe điện tử, chú trọng chỉ đạo quan tâm chăm sóc sức khỏe đối với người có công, đối với người cao tuổi, phụ nữ, trẻ em.
