Bà Nguyễn Thị Kiều Oanh, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tập đoàn KNI, chia sẻ như vậy với PV Báo Thanh Niên, bên lề một sự kiện liên quan giáo dục diễn ra tại TP.HCM hôm nay (9.4). Bà Oanh, vừa là cương vị một nhà làm quản lý, vừa một người mẹ của 3 người con – các con thế hệ X và thế hệ Z (Gen Z), chia sẻ những góc nhìn của bà về hành trình dạy con của những người làm cha mẹ.
Đặc biệt, hành trình này đặt trong bối cảnh công nghệ phát triển như vũ bão hiện nay và sự giao tiếp trực tiếp của những người làm cha mẹ với con cái có vẻ như đang co hẹp lại. Có khi chỉ được nối qua màn hình của một chiếc điện thoại thông minh. Con cái – cha mẹ có khi vài ngày, không ăn cùng nhau một bữa cơm gia đình…
Bà Oanh cho biết dạy con, giáo dục thế hệ trẻ bây giờ khó gấp trăm ngàn lần ngày xưa. Vài chục năm trước, bối cảnh chung là kinh tế còn nhiều thiếu thốn, trẻ em tự tìm tòi những trò chơi, tự học hỏi, nuôi dưỡng nhiều động lực học tập để vươn lên. Bây giờ trẻ từ nhỏ đã có điều kiện tốt, các em được tiếp xúc với công nghệ từ khi nằm nôi, thậm chí từ trong bụng mẹ, xã hội quá nhiều tiện nghi, thì dạy trẻ em thế nào, giáo dục ra sao cho trẻ để các em có tinh thần nỗ lực, tinh thần vượt khó để cố gắng?
“Thời vượt khổ chỉ cần no cơm, ấm áo là vui rồi. Còn bây giờ cuộc sống quá đủ đầy rồi, dạy trẻ về sự nỗ lực, khát vọng, cũng nhiều thách thức hơn. Nên nói dạy trẻ thời “vượt sướng” khó hơn khi vượt khổ”, bà Oanh chiêm nghiệm.
Bà Oanh cho rằng, bằng quan sát của mình, bà nhận thấy trong thời đại công nghệ, con người ít giao tiếp trực tiếp cùng nhau mà co cụm trong thế giới riêng của mìn. Không chỉ trong quán cà phê người ta mới thấy mỗi người một góc ôm laptop, điện thoại mà ngay trong gia đình, nhiều khi trong bàn ăn mà mỗi người một cái điện thoại, vừa ăn vừa xem.
Chắc nhiều người cũng thấy, nhiều bạn trẻ bây giờ ít chào hỏi, ít quan tâm mọi người. Nhờ công nghệ – các bạn thấy đầy đủ – khi được tiếp cận với cả thế giới, làm việc với người nước ngoài, ở bất cứ đâu…
“Thách thức lớn nhất bây giờ trong giáo dục lớp trẻ, không phải là vượt khó, mà là giáo dục cho trẻ sống không co cụm, đừng lui vào thế giới cá nhân của mình, mà các em cần hòa đồng, biết quan tâm tới thế giới xung quanh, mọi người xung quanh”, bà Oanh chia sẻ.
Thế nhưng, trong tình hình ấy, bà cũng nhận thấy những nghịch lý tồn tại trong nhiều gia đình, khi trẻ con không được cha mẹ quan tâm cả về vật chất và tinh thần đúng nghĩa.
Có những đứa trẻ hết giờ học ở trường thì được gửi cho người giúp việc chăm nom, ông bà trông chừng. Các em lại thoải mái dùng điện thoại, các thiết bị công nghệ. Có những cha mẹ vì quá bận bịu làm việc, gặp gỡ đối tác, khách hàng…, lo công việc để có chi phí trang trải cho cuộc sống nên dù rất lý tưởng với lý thuyết “cha mẹ phải đồng hành cùng con lớn lên”, họ vẫn không thể sắp xếp được thời gian, tâm trí, sức lực, trò chuyện với con, chơi với con, dạy con học và xa hơn là làm bạn cùng con…
Những trăn trở, suy ngẫm ấy, là một trong những lý do thôi thúc bà Oanh cùng những cộng sự tại KNI nghiên cứu, tìm hiểu tại Anh, mang mô hình trường nội trú Anh về Việt Nam. Ngày 7.3, Trường Ardingly College Việt Nam (phường Cam Đường, Lào Cai) chính thức hoạt động – mô hình trường nội trú Anh quốc chính thống tại Việt Nam, bắt đầu ra đời.
“Khi chúng tôi qua Anh tìm hiểu và được thấy, có những phụ huynh nhà chỉ cách trường nội trú vài bước chân nhưng họ vẫn cho con học nội trú. Chúng tôi hỏi vì sao, họ nói vì biết con sẽ được học ở trường nhiều cái tốt hơn, và trường nội trú sẽ quản lý con tốt hơn ở nhà”, bà Oanh kể lại.
Bà Oanh tâm đắc với ngôi trường nội trú chuẩn Anh ở Lào Cai, nơi mà học sinh được rèn giũa kỷ luật, kỹ năng sống, rèn nền nếp, văn hóa, học được tinh thần tự lập, các em tự thiết kế cuộc sống của mình. Và đặc biệt, trong thời đại công nghệ, ngoài giờ học chính khóa và giờ tự học, trường có nhiều hoạt động. Điều này một cách tự nhiên “kéo” được học sinh khỏi các thiết bị công nghệ, như các hoạt động thể dục thể thao, nghệ thuật…
Sáng 9.4, Công ty Cổ phần Ardingly College Việt Nam phối hợp cùng Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) đã công bố gói tài chính để phụ huynh hoặc các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài hỗ trợ cho đội ngũ nhân sự cao cấp có điều kiện cho con theo học. Theo đó, với một khoản tiền gửi tiết kiệm ban đầu, tùy theo chọn lựa về thời gian, chương trình và hình thức học tập, phụ huynh sẽ được phía ngân hàng đảm bảo thanh toán học phí và các khoản phí liên quan. Sau khi học sinh hoàn tất chương trình học theo hợp đồng, phụ huynh sẽ nhận lại toàn bộ vốn gốc gửi tiết kiệm ban đầu cùng phần lãi tích lũy còn lại, nếu có – tùy theo chọn lựa của phụ huynh.
Ông Phạm Ngọc Thưởng, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, nêu ý kiến này tại buổi làm việc cùng UBND TP HCM, chiều 21/5.
Gợi ý của ông xuất phát từ tỷ lệ học sinh TP HCM chọn môn Ngoại ngữ (chủ yếu là Tiếng Anh) trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Năm nay, hơn 45,8% học sinh lớp 12 của thành phố chọn môn Tiếng Anh, ngược chiều với cả nước (chỉ gần 28,4% chọn môn này).
Ở nhóm Khoa học tự nhiên, như với môn Lý, khoảng 44,9% học sinh TP HCM chọn, cao hơn mức trung bình cả nước là 31,8%. Tương tự ở môn Hóa, các con số này lần lượt là 26,68 và 20,7%, ở môn Sinh là 7,73 so với 5%.
Theo Thứ trưởng, học sinh chọn môn học nào cũng tốt nhưng đất nước đang đẩy mạnh chuyển đổi số, xem khoa học công nghệ là đột phá nên rất cần nhân lực trong lĩnh vực này. Xu hướng chọn môn thi ở TP HCM không chỉ thể hiện thế mạnh của học sinh, mà còn cho thấy định hướng đúng đắn và sự chuẩn bị của ngành giáo dục thành phố.
Ông cho rằng với kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm sau, bên cạnh Toán, Văn là môn bắt buộc, TP HCM có thể chọn bài thi tổ hợp Khoa học tự nhiên hoặc Lịch sử và Địa lý để làm môn thứ ba thi vào lớp 10.
"Vì Tiếng Anh đã là thế mạnh, trở thành môn học thường xuyên, tự giác của học sinh rồi", ông Thưởng nói.
Theo quy chế tuyển sinh lớp 10 của Bộ, nếu tổ chức thi tuyển, kỳ thi vào lớp 10 gồm Toán, Văn và môn thứ 3 (hoặc bài thi tổ hợp). Môn này do Sở Giáo dục và Đào tạo lựa chọn từ các môn được đánh giá bằng điểm số, gồm: Ngoại ngữ 1, Giáo dục công dân, Khoa học tự nhiên, Lịch sử và Địa lý, Công nghệ, Tin học.
Tuy nhiên, các tỉnh, thành không chọn một môn quá ba năm liên tiếp. Năm nay đã là lần thứ hai liên tiếp TP HCM chọn Tiếng Anh, trong bối cảnh quyết liệt đưa môn này thành ngoại ngữ thứ hai trong trường học.
Chiều 11/6, lãnh đạo UBND xã Tuyên Hoá, tỉnh Quảng Trị, cho biết lực lượng công an và đoàn thanh niên đã hỗ trợ một nữ sinh không may gặp tai nạn trước buổi thi tốt nghiệp THPT.
Sáng cùng ngày, em Nguyễn Thị Quỳnh Như (lớp 12A6, Trường THPT Lê Trực, xã Tuyên Hoá) đi xe đạp điện đến điểm thi không may bị tai nạn.
Nhận thông tin, Công an xã Tuyên Hoá và đoàn viên, thanh niên xã này đã đến hiện trường, cùng người dân đưa em Như vào cơ sở y tế.
Nữ thí sinh được bác sĩ xử lý vết thương và khâu 8 mũi ở vùng mặt. Sau khi bác sĩ kiểm tra kỹ, nhận thấy sức khoẻ Như tạm ổn định, lực lượng công an phối hợp Đoàn thanh niên xã Tuyên Hoá đã dùng xe chuyên dụng, chở nữ sinh đến điểm thi.
“Rất may Như chỉ bị thương nhẹ phần mềm, được bác sĩ xử lý kịp thời. Em được đưa đến điểm thi kịp thời gian quy định. Chúng tôi cũng động viên em cố gắng để hoàn thành tốt kỳ thi”, chị Đặng Thị Kim Huệ, Bí thư Đoàn xã Tuyên Hoá, chia sẻ.
Tại điểm thi Trường THPT Trần Hưng Đạo (xã Sen Ngư, tỉnh Quảng Trị) cũng ghi nhận một nữ sinh vừa phẫu thuật xong vẫn cố gắng tham gia kỳ thi.
Theo thông tin từ đại diện điểm thi Trường THPT Trần Hưng Đạo, em Phạm Lê Na mổ ruột thừa ngày 10/6. Tuy nhiên, ngày 11/6, em vẫn quyết tâm đến trường thi để không bỏ lỡ kỳ thi quan trọng.
Còn tại điểm thi Trường phổ thông liên cấp Cao đẳng Sư phạm Quảng Trị, một nữ thí sinh cũng phải đến trường thi bằng xe lăn do bị gãy chân trước đó.
Tại điểm thi, nữ sinh nói trên được đoàn viên trong đội hình tiếp sức mùa thi hỗ trợ đẩy xe lăn, đưa đến phòng thi an toàn.
Cũng tại tỉnh Quảng Trị, vào sáng 11/6, Công an xã Lao Bảo đã sử dụng xe chuyên dụng, đến tận nhà đón một nam sinh ngủ quên đến điểm thi.
Học viện Nông nghiệp Việt Nam (VNUA) hôm 23/4 công bố quy định về công tác sinh viên. Theo đó, sinh viên phải tham gia ít nhất một trong hơn 80 câu lạc bộ của trường, thời gian tối thiểu hai năm, áp dụng với K69 (năm thứ hai) trở đi.
Bài đăng trên một số kênh thông tin của trường ngay lập tức gây chú ý. Chẳng hạn, một bài nhận hơn 1.600 lượt tương tác, trong đó 1.200 là biểu tượng "phẫn nộ".
Hoàng Anh, sinh viên năm thứ hai ngành Khoa học kinh tế và Quản lý, cho rằng việc bắt buộc là vô lý. Theo nữ sinh, bản chất của các hoạt động ngoại khóa là dựa trên đam mê, nhu cầu thực tế và tinh thần tự nguyện. Chưa kể, Hoàng Anh thấy tham gia câu lạc bộ còn tốn kém, vì phải đóng góp một số khoản như quỹ liên hoan.
"Việc ép buộc sẽ dẫn tới tình trạng đối phó, gây áp lực, lãng phí và giảm chất lượng hoạt động của các câu lạc bộ", nữ sinh đánh giá.
Không phủ nhận lợi ích, song Trần Hương nhìn nhận việc bắt buộc chưa phù hợp. Lý do là sinh viên K69 chuẩn bị bước vào giai đoạn thực tập. Nếu chưa tham gia trước đó, trong hai năm cuối, sinh viên sẽ phải vừa thực tập, làm thêm, thi chứng chỉ, vừa sinh hoạt ngoại khóa ở trường.
"Mình muốn tập trung vào các hoạt động bên ngoài giúp tăng thu nhập, kinh nghiệm làm việc, không muốn vào câu lạc bộ", Hương nói.
Ngoài ra, một số sinh viên đặt mục tiêu tốt nghiệp trong 3,5 năm, nên băn khoăn liệu chỉ tham gia trong 1,5 năm có vi phạm quy định hay không, có được xét tốt nghiệp không.
Trả lời VnExpress tối 24/4, ông Giang Trung Khoa, Trưởng ban Công tác sinh viên, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, cho biết trường chủ trương đổi mới đào tạo, nhằm tăng cường phát triển toàn diện cho sinh viên, gồm kỹ năng mềm, năng lực nghiên cứu khoa học, tinh thần khởi nghiệp, kỹ năng làm việc nhóm và năng lực thích ứng với thị trường lao động.
Theo ông, việc tham gia câu lạc bộ không ảnh hưởng nhiều đến kế hoạch học tập và sinh hoạt của sinh viên, do thường chỉ 2-3 tiếng mỗi tuần, không phải đóng phí.
Cùng đó, sinh viên có thể theo nhiều hình thức như nghiên cứu khoa học, hoạt động xã hội, dự án trải nghiệm, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo... Tuy bắt buộc nhưng trường chưa đưa ra hình thức xử lý với những sinh viên không thực hiện, nên "không có chuyện" các em không được xét tốt nghiệp.
Với những sinh viên hoàn thành chương trình trong 3,5 năm, tức chỉ có 1,5 năm tham gia câu lạc bộ, ông Khoa cho biết tiến độ ra trường sẽ không bị ảnh hưởng.
"Sinh viên tích lũy đủ tín chỉ thì đủ điều kiện ra trường, không có lý do gì lại phải ở lại sinh hoạt câu lạc bộ thêm nửa năm", ông Khoa nói. "Sinh viên hoàn toàn an tâm".
Chiều cùng ngày, Đoàn Thanh niên trường ra thông báo, khuyến khích sinh viên phản ánh, nêu thắc mắc thông qua các kênh chính thống để được giải đáp.
Học viện Nông nghiệp Việt Nam được thành lập năm 1956, mỗi năm tuyển khoảng 8.000 sinh viên. Ngoài những ngành truyền thống, trường còn đào tạo lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật.
