Ông Phạm Ngọc Thưởng, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, nêu ý kiến này tại buổi làm việc cùng UBND TP HCM, chiều 21/5.
Gợi ý của ông xuất phát từ tỷ lệ học sinh TP HCM chọn môn Ngoại ngữ (chủ yếu là Tiếng Anh) trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Năm nay, hơn 45,8% học sinh lớp 12 của thành phố chọn môn Tiếng Anh, ngược chiều với cả nước (chỉ gần 28,4% chọn môn này).
Ở nhóm Khoa học tự nhiên, như với môn Lý, khoảng 44,9% học sinh TP HCM chọn, cao hơn mức trung bình cả nước là 31,8%. Tương tự ở môn Hóa, các con số này lần lượt là 26,68 và 20,7%, ở môn Sinh là 7,73 so với 5%.
Theo Thứ trưởng, học sinh chọn môn học nào cũng tốt nhưng đất nước đang đẩy mạnh chuyển đổi số, xem khoa học công nghệ là đột phá nên rất cần nhân lực trong lĩnh vực này. Xu hướng chọn môn thi ở TP HCM không chỉ thể hiện thế mạnh của học sinh, mà còn cho thấy định hướng đúng đắn và sự chuẩn bị của ngành giáo dục thành phố.
Ông cho rằng với kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm sau, bên cạnh Toán, Văn là môn bắt buộc, TP HCM có thể chọn bài thi tổ hợp Khoa học tự nhiên hoặc Lịch sử và Địa lý để làm môn thứ ba thi vào lớp 10.
“Vì Tiếng Anh đã là thế mạnh, trở thành môn học thường xuyên, tự giác của học sinh rồi”, ông Thưởng nói.
Theo quy chế tuyển sinh lớp 10 của Bộ, nếu tổ chức thi tuyển, kỳ thi vào lớp 10 gồm Toán, Văn và môn thứ 3 (hoặc bài thi tổ hợp). Môn này do Sở Giáo dục và Đào tạo lựa chọn từ các môn được đánh giá bằng điểm số, gồm: Ngoại ngữ 1, Giáo dục công dân, Khoa học tự nhiên, Lịch sử và Địa lý, Công nghệ, Tin học.
Tuy nhiên, các tỉnh, thành không chọn một môn quá ba năm liên tiếp. Năm nay đã là lần thứ hai liên tiếp TP HCM chọn Tiếng Anh, trong bối cảnh quyết liệt đưa môn này thành ngoại ngữ thứ hai trong trường học.
Báo South China Morning Post ngày 16-5 đưa tin một trường tiểu học Trung Quốc đang đối mặt với làn sóng chỉ trích từ dư luận sau khi yêu cầu học sinh điền vào một bảng câu hỏi khảo sát khiếm nhã về công việc của cha mẹ mình.
Bảng khảo sát nói trên có tiêu đề "Danh sách quan sát nghề nghiệp của cha mẹ" được phổ biến hồi đầu tháng 5 cho học sinh Trường tiểu học Huatai ở thành phố Thiên Môn, tỉnh Hồ Bắc. Theo nhà trường, hoạt động này nhằm mục đích nâng cao lòng biết ơn của trẻ em đối với cha mẹ.
Bảng câu hỏi được chia thành 5 danh mục: môi trường làm việc, thời gian làm việc, nội dung công việc, thách thức trong công việc và thành tựu công việc.
Đáng chú ý, một số câu hỏi được cho là chi tiết quá mức bao gồm "Môi trường làm việc của bố mẹ bạn như thế nào? Có nóng không? Ồn ào không? Có mùi hôi không?", "Họ cần phải ngồi hoặc đứng bao nhiêu giờ mỗi ngày tại nơi làm việc?" và "Họ có cần phải làm thêm giờ không?".
Các câu hỏi khác bao gồm "Bố mẹ bạn làm công việc cụ thể nào?", "Phần khó khăn nhất trong công việc của họ là gì?", "Điều gì khiến họ hạnh phúc nhất trong công việc của họ?" và "Điều gì mang lại cho họ cảm giác thành tựu?".
Khi bảng khảo sát này lan truyền trên mạng xã hội, nhiều người đã chỉ trích nhà trường đang cố tình thu thập thông tin nghề nghiệp và hoàn cảnh gia đình của phụ huynh trá hình.
Một quan chức giấu tên của Trường tiểu học Huatai đã phủ nhận cáo buộc trên. Người này cho biết: "Chúng tôi đang hướng dẫn học sinh quan sát cận cảnh công việc của cha mẹ trong một ngày. Nhà trường hy vọng các em có thể trân trọng sự chăm chỉ, cống hiến của cha mẹ dành cho gia đình và học cách biết ơn".
Quan chức này nói thêm rằng bảng câu hỏi bắt buộc phải được phụ huynh kiểm tra lại trước khi nộp và phản hồi từ học sinh nhìn chung là tích cực vì nhiều em đã thực sự hiểu được sự vất vả của cha mẹ.
Trước những phản ứng gay gắt, cơ quan quản lý giáo dục thành phố cho biết họ đã tiến hành điều tra sự việc. Một quan chức chia sẻ: "Chúng tôi đã nhắc nhở nhà trường phải chu đáo và cân nhắc các tác động tiềm ẩn đối với công chúng khi triển khai các hoạt động trong tương lai".
Hồi năm 2022, Bộ Giáo dục Trung Quốc ban hành một thông tư nghiêm cấm các trường tiểu học và trung học cơ sở thu thập thông tin về nghề nghiệp cũng như thu nhập của phụ huynh.
Theo kế hoạch của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, điểm thi và điểm chuẩn tuyển sinh lớp 10 THPT công lập năm học 2026-2027 sẽ được công bố cùng thời điểm, dự kiến vào chiều 19-6.
Việc công bố đồng thời điểm thi và điểm chuẩn giúp thí sinh, phụ huynh thuận tiện tra cứu kết quả, đồng thời hạn chế tình trạng lan truyền các tin đồn về điểm chuẩn gây hoang mang.
Trước đó, trong ngày 19-6, các trường THPT sẽ nhận dữ liệu kết quả thi của thí sinh đăng ký nguyện vọng 1 để xác định điểm chuẩn dự kiến. Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội sau đó sẽ họp với lãnh đạo các trường để duyệt điểm chuẩn chính thức.
Thí sinh có thể tra cứu kết quả tại Cổng thông tin điện tử của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội hoặc Cổng tuyển sinh đầu cấp của thành phố.
Điểm xét tuyển vào lớp 10 THPT công lập không chuyên được tính bằng tổng điểm ba môn toán, ngữ văn, ngoại ngữ cùng điểm ưu tiên, khuyến khích (nếu có). Với các trường chuyên, điểm xét tuyển được tính từ tổng điểm ba môn chung và điểm môn chuyên nhân hệ số 2, cộng điểm ưu tiên, khuyến khích theo quy định.
Năm nay, mỗi thí sinh được đăng ký ba nguyện vọng vào các trường THPT công lập không chuyên. Điểm chuẩn giữa các nguyện vọng chênh nhau 0,5 điểm, thay vì 1 điểm như những năm trước. Thí sinh chỉ được xét nguyện vọng tiếp theo khi không trúng tuyển nguyện vọng trước đó.
Đây cũng là năm đầu tiên Hà Nội bỏ quy định giới hạn đăng ký nguyện vọng theo khu vực tuyển sinh.
Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT công lập tại Hà Nội diễn ra ngày 30 và 31-5 với hơn 123.000 thí sinh dự thi. Năm học 2026-2027, 124 trường THPT công lập và công lập chất lượng cao trên địa bàn tuyển tổng cộng 81.448 học sinh.
Theo thống kê của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, Trường THPT Yên Hòa có tỉ lệ chọi nguyện vọng 1 cao nhất với 1/3,4. Xếp sau là THPT Lê Quý Đôn - Hà Đông (1/3), THPT Nguyễn Thị Minh Khai (1/2,7), THPT Nhân Chính (1/2,6) và THPT Phan Đình Phùng (1/2,5).
Ở chiều ngược lại, ba trường có số lượng đăng ký nguyện vọng 1 thấp hơn chỉ tiêu gồm THPT Đại Cường, THPT Lưu Hoàng và THPT Minh Quang.
Tại Ngày hội lựa chọn nguyện vọng 2026 do Báo Tuổi trẻ tổ chức sáng 4/7, một thí sinh đặt vấn đề như trên. Trước đó, nhiều trường như Đại học Ngoại thương, Bách khoa Hà Nội cũng nhận được ý kiến tương tự của nhiều thí sinh, khi điểm thi SAT ở một số đợt được cho rằng "quá cao".
PGS. TS Vũ Duy Hải, Trưởng ban Tuyển sinh - Hướng nghiệp, Đại học Bách khoa Hà Nội, cho biết ngay khi nhận được phản ánh, trường đã liên hệ với đơn vị tổ chức bài thi, đề nghị cung cấp thông tin và làm rõ các nội dung liên quan.
"Vì đây là kỳ thi quốc tế, các đại học Việt Nam không có quyền can thiệp vào quy trình tổ chức hay chấm thi mà chỉ có thể gửi phản ánh, đề nghị cung cấp thông tin", ông Hải nói.
Đến nay, Đại học Bách khoa Hà Nội chưa nhận được phản hồi. Các trường đều khẳng định nếu có thông tin chính thức từ đơn vị tổ chức kỳ thi, cho thấy ảnh hưởng đến sử dụng điểm SAT thì sẽ thông báo tới thí sinh.
Tuy nhiên, ông Hải cho rằng thí sinh không cần lo ngại về sự mất công bằng giữa phương thức xét điểm thi SAT và các phương thức khác.
Lý do là theo quy chế tuyển sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo, từ năm 2025, các trường phải quy đổi điểm tương đương giữa các phương thức. Với yêu cầu này, mặt bằng điểm SAT quá cao so với điểm thi tốt nghiệp THPT hay điểm thi đánh giá tư duy TSA thì cũng sẽ được đưa về mức tương đương, ví dụ đưa về cùng nhóm 1% điểm cao nhất ở mỗi kỳ thi.
"Như vậy, sự công bằng giữa các phương thức vẫn được đảm bảo", ông Hải nói, khuyên thí sinh vào hệ thống tra cứu, quy đổi của các trường để xem mức quy đổi giữa các phương thức.
SAT là bài thi đánh giá năng lực học thuật của học sinh, thuộc sở hữu của tổ chức khảo thí College Board, Mỹ. Bài thi SAT gồm hai phần, Đọc-Viết và Toán học, với tổng điểm là 1600, được nhiều đại học trên thế giới dùng tuyển sinh.
Không đơn vị nào công bộ phổ điểm bài thi SAT theo từng đợt tại Việt Nam. Nhưng theo thống kê mới nhất của đơn vị tổ chức kỳ thi này tại Việt Nam, điểm trung bình của thí sinh Việt Nam tăng đều ba năm qua, đạt 1355/1600 vào năm 2025.
