Đề thi và lời giải môn Toán chuyên vào lớp 10 ở Hà Tĩnh

Trong nhiều năm qua, tuyển sinh vào lớp 10 luôn là một trong những vấn đề được xã hội đặc biệt quan tâm. Ở nhiều địa phương, nhất là các đô thị lớn, số lượng học sinh có nguyện vọng học tại các trường THPT công lập luôn vượt quá khả năng tiếp nhận. Điều này khiến kỳ tuyển sinh lớp 10 trở thành một kỳ thi có áp lực rất lớn đối với học sinh, phụ huynh, giáo viên và cả hệ thống giáo dục.

Vấn đề đặt ra hiện nay là không chỉ là giảm áp lực của một kỳ thi, mà sâu xa hơn là đổi mới cách thức kiểm tra, đánh giá để phản ánh đúng năng lực của học sinh, đồng thời đáp ứng yêu cầu quản trị giáo dục trong giai đoạn mới.

Đặc biệt, sau buổi làm việc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với ngành giáo dục, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đã yêu cầu Bộ GD-ĐT khẩn trương nghiên cứu đổi mới kiểm tra, đánh giá cuối cấp THCS và phương án tuyển sinh lớp 10 theo hướng giảm áp lực, bảo đảm công bằng, minh bạch; đồng thời rà soát cơ chế đánh giá học sinh, giáo viên, nhà trường, thi cử và thi đua, khen thưởng nhằm khắc phục bệnh thành tích và nâng cao chất lượng giáo dục.

Trong nhiều cuộc trao đổi, câu hỏi thường được đặt ra là nên tiếp tục thi tuyển hay chuyển sang xét tuyển vào lớp 10. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng ở việc lựa chọn giữa hai phương thức này thì chưa chạm đến bản chất của vấn đề.

Điều quan trọng hơn là phải xây dựng được một hệ thống đánh giá lớp cuối cấp phản ánh đúng mức độ yêu cầu cần đạt của học sinh sau khi hoàn thành chương trình THCS. Khi hệ thống đánh giá đủ độ tin cậy, độ giá trị và tính công bằng, kết quả của nó có thể được sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau.

Trước hết đây là căn cứ để xác nhận mức độ hoàn thành chương trình giáo dục THCS của mỗi học sinh. Thay vì chỉ phản ánh điểm số của từng môn học, hệ thống đánh giá cần cho thấy học sinh đã đạt đến mức nào so với yêu cầu cần đạt của cấp học, ở cả phương diện kiến thức, kỹ năng và năng lực vận dụng.

Thứ hai, kết quả đánh giá cuối cấp có thể được sử dụng làm căn cứ chủ yếu trong tuyển sinh vào lớp 10. Khi được chuẩn hóa, kết quả này sẽ giúp giảm sự phụ thuộc vào một kỳ thi diễn ra trong thời gian ngắn, đồng thời giảm áp lực thi cử nhưng vẫn bảo đảm tính công bằng và minh bạch.

Như vậy tuyển sinh vào lớp 10 chỉ là một trong nhiều mục đích sử dụng của hệ thống đánh giá cuối cấp. Giá trị lớn hơn của hệ thống này là tạo lập một cơ sở dữ liệu tin cậy phục vụ nâng cao chất lượng giáo dục trung học phổ thông và quản trị hệ thống giáo dục.

Một băn khoăn thường gặp là nếu đổi mới đánh giá thì liệu có làm tăng thêm áp lực cho học sinh và giáo viên hay không. Câu trả lời là không, nếu mô hình được thiết kế hợp lý.

Học sinh vẫn thực hiện các bài kiểm tra định kỳ theo kế hoạch giáo dục hiện hành. Giáo viên vẫn thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, đánh giá theo quy định. Điểm khác biệt là các bài kiểm tra này sẽ được chuẩn hóa về yêu cầu cần đạt, ma trận đề, ngân hàng câu hỏi, quy trình tổ chức và phân tích chất lượng để kết quả có thể sử dụng cho những quyết định giáo dục quan trọng.

Một ưu điểm nổi bật của mô hình này là có thể triển khai theo lộ trình ngay trên cơ sở các quy định hiện hành, không cần tạo thêm kỳ kiểm tra hay thay đổi căn bản hệ thống pháp luật về giáo dục.

Hiện nay các trường trung học cơ sở đã tổ chức kiểm tra định kỳ theo quy định của Bộ GD-ĐT. Điều cần đổi mới không phải là bổ sung thêm hoạt động đánh giá, mà là chuẩn hóa chất lượng của các bài kiểm tra hiện có và nâng cao giá trị sử dụng của kết quả đánh giá.

Trong giai đoạn đầu, Bộ GD-ĐT có thể ban hành hướng dẫn thống nhất về ma trận đề, ngân hàng câu hỏi, quy trình xây dựng đề, tổ chức kiểm tra, chấm điểm và phân tích chất lượng đối với các bài kiểm tra định kỳ lớp 9.

Trên cơ sở đó, các địa phương chủ động tổ chức thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế nhưng vẫn bảo đảm các yêu cầu chung về chất lượng và tính tương đương.

Điều này cũng phù hợp với cơ chế phân cấp hiện nay trong tuyển sinh vào lớp 10. Khi hệ thống đánh giá đã được chuẩn hóa, các địa phương có thêm một căn cứ khoa học để lựa chọn phương thức tuyển sinh phù hợp mà vẫn bảo đảm công bằng, minh bạch và khách quan.

Xa hơn, việc chuẩn hóa đánh giá sẽ tạo nền tảng quan trọng cho quá trình chuyển đổi số trong giáo dục. Khi ngân hàng câu hỏi được chuẩn hóa, các đề kiểm tra có thể được sinh tự động theo đúng ma trận, bảo đảm tương đương về độ khó và khả năng phân hóa.

Đổi mới kiểm tra, đánh giá lớp cuối cấp THCS không đơn thuần là thay đổi cách tuyển sinh vào lớp 10. Đây là cơ hội để chuyển từ tư duy quản lý dựa trên một kỳ thi sang tư duy quản lý dựa trên một hệ thống đánh giá có chất lượng.

Khi kết quả đánh giá phản ánh trung thực mức độ đạt của yêu cầu cần đạt, hệ thống giáo dục sẽ có trong tay một nguồn dữ liệu đáng tin cậy phục vụ đồng thời nhiều mục tiêu: công nhận hoàn thành cấp học, tuyển sinh vào lớp 10, cung cấp thông tin đầu vào cho các trường THPT, phân luồng học sinh, theo dõi chất lượng giáo dục và hoạch định chính sách.

Đổi mới không phải là làm nhiều hơn, mà là làm tốt hơn những gì đang có. Giá trị của mô hình không nằm ở việc thay thế kỳ thi tuyển sinh bằng một hình thức xét tuyển đơn giản, mà ở việc nâng tầm chất lượng của hệ thống kiểm tra, đánh giá để kết quả của nó đủ độ tin cậy phục vụ nhiều quyết định giáo dục quan trọng.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Tại lễ bế giảng diễn ra sáng nay 10.4, nhà báo Nguyễn Ngọc Mai, Phó ban Quốc tế Báo Thanh Niên, cũng là giảng viên của lớp nhận định một số sản phẩm báo cáo hết môn do các nhóm sinh viên thực hiện có chất lượng tiệm cận trình độ của một phóng viên tập sự. Điều này cho thấy thái độ học tập nghiêm túc và mức độ đầu tư chỉn chu của các bạn khi học tập ở ngoài giảng đường quen thuộc.

Nổi bật, sản phẩm về những kênh TikTok lợi dụng công nghệ deepfake để lừa đảo bán hàng được thể hiện qua hình thức một bản tin thời sự đã khiến cả hội trường ấn tượng. Theo nhà báo Trọng Phước, Ủy viên Ban biên tập, Giám đốc Trung tâm Phát triển nội dung số, sản phẩm này chỉ cần điều chỉnh một số hình thức theo quy chuẩn là sẽ được xuất bản trên nhiều nền tảng của Báo Thanh Niên trong thời gian tới.

Nhà báo Trọng Phước cũng kỳ vọng sau khi kết thúc môn học, các bạn sinh viên VLU tiếp tục đồng hành cùng tòa soạn ở nhiều vai trò mới. Đầu tiên, đó chính là đồng hành cùng báo ở một dự án truyền thông thực tế để rèn giũa hơn nữa kỹ năng chuyên môn. Thứ hai, đó là thẩm định, góp ý những tin tức thực tế trên báo, từ tít tựa tới nội dung cho toà soạn với góc độ một bạn đọc thân thiết và am hiểu.

"Các bạn chỉ cần bình luận trong bài báo là chúng tôi sẽ chuyển góp ý tới bộ phận quản lý. Chúng tôi sẽ càng hạnh phúc hơn nữa nếu trong bình luận các bạn giới thiệu mình chính là sinh viên của trường, để chúng tôi biết những kiến thức được giảng dạy có thể giúp các bạn ứng dụng vào thực tế", nhà báo Trọng Phước nói.

Tiến sĩ Võ Văn Tuấn, Phó hiệu trưởng thường trực, kiêm Trưởng khoa Quan hệ công chúng - truyền thông VLU, chia sẻ thời gian học tập tại tòa soạn Báo Thanh Niên không dừng lại ở việc hoàn thành một môn học, mà nên được coi là bước đầu cọ xát với nghề. Bởi lẽ, sinh viên không chỉ học về một vấn đề nổi cộm hiện nay là tin thật-tin giả trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ, mà còn được học qua thực tế từ chính những nhà báo kỳ cựu.

"Chắc chắn Khoa Quan hệ công chúng - truyền thông sẽ có phần thưởng đặc biệt cho những bạn tiếp tục theo dõi, đóng góp cho nội dung trên báo sau khi hoàn thành khóa học này và hy vọng các bạn sẽ tiếp tục duy trì tinh thần học tập suốt đời", thầy Tuấn chia sẻ, cho biết thêm nhiều sinh viên đánh giá khóa học "rất ý nghĩa và sâu sắc".

Đại diện nhóm sinh viên có sản phẩm được đánh giá cao nhất, Phan Phạm Phương Phương, sinh viên ngành quan hệ công chúng tại VLU, chia sẻ ý tưởng hình thành sau khi được thầy cô cảnh báo về công nghệ deepfake và hướng dẫn công thức "I'M VAIN" để nhận diện tin thật-tin giả do AI tạo ra.

Kiến thức này, cùng quan sát thực tế một số kênh TikTok dùng video deepfake người khuyết tật để lừa đảo bán hàng, đã giúp nhóm hoàn thành một sản phẩm mang tính cảnh báo người dùng mạng xã hội tỉnh táo khi gặp các trường hợp tương tự. "Chúng tôi thậm chí còn phỏng vấn những người từng bị lừa bởi các video deepfake nêu trên để minh họa cho thực tế hiện nay", Phương nói thêm.

"Chúng tôi rất vui khi nghe tin sản phẩm mình sẽ được đăng báo, bởi lúc làm bài chúng tôi chỉ nghĩ đơn giản là sẽ cố gắng hết sức", nữ sinh viên chia sẻ.

Ngoài kiến thức thẩm định tin tức, Phương cho hay cô còn được học thêm về cách sử dụng AI có trách nhiệm cũng như cách ứng dụng AI để quay dựng video, song song với học một kỹ năng cứng là chỉnh sửa video... "Tôi được học rất nhiều kiến thức hữu ích có thể áp dụng ngay vào thực tế", Phương bộc bạch.

Nguồn: https://thanhnien.vn/sinh-vien-truong-dh-van-lang-hoan-thanh-khoa-hoc-tai-bao-thanh-nien-co-san-pham-dang-bao-185260410132557399.htm

Buổi thi diễn ra trong điều kiện thời tiết nắng nóng ở Hà Nội. Tại điểm thi Học viện An ninh nhân dân, từ hơn 6h, hàng nghìn thí sinh đã có mặt để làm thủ tục vào phòng thi. Bên ngoài cổng trường, đông đảo phụ huynh kiên nhẫn đứng chờ dưới cái nắng gay gắt.

Nhiều gia đình đã vượt quãng đường hàng trăm cây số từ các tỉnh, thành về Hà Nội từ hôm trước để kịp dự thi. Có phụ huynh đến từ Huế, Quảng Trị, Hà Tĩnh, Lào Cai, Phú Thọ thuê phòng trọ gần điểm thi để con có điều kiện nghỉ ngơi, chuẩn bị tốt nhất cho kỳ thi được đánh giá là có tính cạnh tranh rất cao.

Ngồi dưới tán cây trước cổng Học viện An ninh nhân dân, anh Hà Quốc Chính, người dân tộc Mường (ở Phú Thọ) cho biết bắt xe khách đến Hà Nội để con trai là Hà Quốc Anh làm thủ tục dự thi từ chiều 20/6. Sau quãng đường di chuyển khá vất vả, anh Chính động viên con bình tĩnh, làm bài hết khả năng.

Các thí sinh đã trải qua bài thi với tổng thời gian làm bài 180 phút. Tổng điểm của bài thi là 100 điểm. Trong đó, phần tự luận bắt buộc là 25 điểm và phần trắc nghiệm là 75 điểm. Đối với phần trắc nghiệm bắt buộc, gồm các môn: toán, lịch sử, tiếng Anh. Phần trắc nghiệm tự chọn một trong các môn học sau: vật lí (CA1), hóa học (CA2), sinh học (CA3), địa lí (CA4).

Ghi nhận của phóng viên Dân trí sau khi kết thúc bài thi đánh giá của Bộ Công an, nhiều thí sinh nhận định đề thi năm nay có độ phân hóa cao, đặc biệt ở các câu hỏi vận dụng và vận dụng cao.

Theo quy chế tuyển sinh của Bộ Công an, thí sinh không được mang đề thi và giấy nháp ra khỏi phòng thi, toàn bộ tài liệu phải nộp lại cho cán bộ coi thi sau khi hoàn thành bài làm.

Đăng ký dự thi mã bài thi CA2 với môn tự chọn là hóa học, Nguyễn Thị Hải Anh, học sinh Trường THPT Tam Dương (tỉnh Phú Thọ), cho biết khá tự tin với bài làm của mình. Tuy nhiên, nữ sinh nhận xét phần toán khó, dài.

"So với đề minh họa mà Bộ Công an công bố trước đó, cấu trúc đề thi năm nay tương đối sát. Tuy nhiên, phần kiến thức thuộc nhóm môn khoa học tự nhiên khó hơn, có tính phân loại cao hơn. Riêng môn tiếng Anh có nhiều câu hỏi ở mức độ vừa phải, thí sinh có thể dễ dàng ghi điểm nếu nắm chắc kiến thức cơ bản", Hải Anh chia sẻ.

Nữ sinh đăng ký vào ngành An ninh mạng và phòng, chống tội phạm công nghệ cao, Học viện An ninh nhân dân.

Trong khi đó, Nguyễn Phương Khanh, học sinh Trường THPT Chuyên Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội, đánh giá phần thi tiếng Anh năm nay khá "dễ thở". "Đề tiếng Anh nếu ôn tập kỹ, thí sinh có thể đạt mức điểm cao, thậm chí tiệm cận điểm tối đa ở phần này", Khanh nhận định. Thí sinh cũng nhận xét đề toán khá khó.

Đối với hai môn lịch sử và địa lý, nữ sinh cho rằng đề thi không xuất hiện nhiều câu hỏi có thể nhận biết đáp án dạng "ăn ngay". "Các câu hỏi yêu cầu thí sinh phải phân tích dữ liệu, liên hệ kiến thức và suy luận nhiều hơn, vì vậy cần thêm thời gian để cân nhắc trước khi lựa chọn đáp án", Khanh nói.

Lựa chọn mã bài thi CA4 với môn tự chọn là địa lý, Phạm Trung Tuấn (ở Hà Nội), đánh giá đề thi năm nay có tính phân loại khá rõ. Nam sinh cho biết phần tự luận có chủ đề liên quan đến giao thông và văn hóa giao thông, tạo điều kiện để thí sinh bày tỏ quan điểm và liên hệ thực tiễn.

"Em làm phần tự luận khá ổn, viết hết khoảng ba mặt giấy. Tuy nhiên, các câu hỏi ở phần trắc nghiệm, đặc biệt là nhóm câu vận dụng cao ở cả phần khoa học xã hội và khoa học tự nhiên, tương đối khó. Tính chung cả bài thi, em tự đánh giá mình hoàn thành được khoảng hơn 60% yêu cầu", Trung Tuấn chia sẻ.

Một số thí sinh khác cũng đánh giá đề thi đánh giá của Bộ Công an năm nay tiếp tục giữ định hướng tăng cường các câu hỏi phân hóa, không chỉ kiểm tra kiến thức nền tảng mà còn đánh giá khả năng tư duy, vận dụng và giải quyết vấn đề của người dự thi.

Năm nay, 8 học viện, trường công an nhân dân được Bộ Công an giao tuyển sinh 2.070 chỉ tiêu được xác định theo từng trường, từng vùng, từng ngành, từng đối tượng (nam, nữ), từng phương thức tuyển sinh. Tỷ lệ chọi trung bình vào các trường, học viện công an nhân dân khoảng 1 chọi 11.

Tin Gốc: Dân Trí