Một phân tích tổng hợp mới đăng trên British Journal of Sports Medicine (Anh) cho thấy, tập kết hợp aerobic với kháng lực và HIIT giúp giảm huyết áp đáng kể suốt 24 giờ ở người tăng huyết áp.
Aerobic (liên tục hoặc ngắt quãng) kết hợp kháng lực là các bài tập khuyến nghị dựa trên bằng chứng tốt nhất để hạ huyết áp 24 giờ. Các hình thức mới như HIIT, pilates, thể thao giải trí giúp giảm nhàm chán, tăng khả năng duy trì hằng ngày – yếu tố quan trọng nhất trong kiểm soát tăng huyết áp, theo Medical News Today (Anh).
Các nhà nghiên cứu phân tích các thử nghiệm lâm sàng công bố từ 11.2024 đến 8.2025, với chương trình tập tối thiểu 4 tuần, gồm: Aerobic (đi bộ nhanh, chạy, đạp xe), tập kháng lực, bài tập đẳng trường (plank, wall sit), HIIT, yoga, pilates và các môn thể thao giải trí như bóng đá, tennis bãi biển, bóng ném. Tổng cộng có 31 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng, với hơn 1.345 người tham gia và 67 chương trình tập luyện.
Kết quả cho thấy aerobic là phương pháp ổn định và hiệu quả nhất để hạ huyết áp cả ngày lẫn đêm. Ngoài ra, bài tập kết hợp (aerobic, kháng lực) và HIIT giúp giảm huyết áp suốt 24 giờ rõ rệt và làm giảm đáng kể huyết áp tâm thu. Cụ thể, so với không tập luyện:
Theo tác giả nghiên cứu, tiến sĩ Rodrigo Ferrari, Đại học Liên bang Rio Grande do Sul, (Brazil), tập kết hợp có hiệu quả vì tận dụng cơ chế sinh lý của cả aerobic và kháng lực, giúp cải thiện đồng thời chức năng tim mạch và cơ xương, đặc biệt hữu ích khi tuổi tác làm suy giảm thể lực.
Một số nghiên cứu trước đây cho rằng bài tập đẳng trường (plank, wall sit) tốt nhất cho huyết áp. Tuy nhiên, nhóm tác giả cho rằng aerobic có lợi thế tim mạch đặc biệt vì nó giúp mạch máu giãn bền vững, cải thiện chức năng nội mạc mạch máu và giảm sức cản mạch máu.
Ngoài ra, aerobic có khối lượng bằng chứng khoa học lớn nhất, với nhiều thử nghiệm và người tham gia, nên độ tin cậy cao. Ngược lại, tập kháng lực có thể tạm thời làm tăng độ cứng động mạch do áp lực cao khi nâng tạ, vì vậy nên xem là phương pháp bổ trợ, không phải lựa chọn ưu tiên.
Tiến sĩ Ferrari khuyến nghị mọi người nên lấy aerobic làm nền tảng cho thói quen tập luyện, kết hợp thêm tập kháng lực để tăng sức mạnh cơ và cải thiện thể lực. Quan trọng nhất là phải chọn hình thức tập có thể duy trì lâu dài.
"Không tồn tại ranh giới an toàn giữa khu vực hút thuốc và không hút thuốc trong không gian kín. Người không hút thuốc vẫn có nguy cơ hít phải khói thuốc thụ động dù đứng ngoài phòng hút thuốc", Bà Đinh Thị Thu Thủy, Phó vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Y tế, nói tại hội thảo chuyên đề sau lễ phát động Ngày Thế giới không thuốc lá và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá năm 2026, hôm 29/5.
Báo cáo giám sát năm 2025 của Trường Đại học Y tế công cộng tại các cơ sở ăn uống, giải trí, nồng độ bụi mịn PM2.5 tại nơi cho phép hút thuốc lên tới 64,64 µg/m³, cao gần gấp 4 lần so với các địa điểm cấm hút thuốc hoàn toàn trong nhà (16,98 µg/m³).
Khảo sát năm 2026 tại sân bay, tàu hỏa và du thuyền cho thấy các khu vực dành riêng cho người hút thuốc (DSA) gần như không phát huy hiệu quả ngăn khói thuốc. Do dùng chung hệ thống thông gió và tác động từ việc đóng mở cửa, khói thuốc vẫn liên tục phát tán sang khu vực bên cạnh.
Nồng độ PM2.5 tại phòng hút thuốc trong sân bay lên tới 262,59 µg/m³, cao hơn 10 lần mức an toàn khuyến nghị của WHO, theo bà Thủy. Trên tàu hỏa, con số này là 121,76 µg/m³ và trên du thuyền là 63,79 µg/m³.
Từ thực trạng trên, các chuyên gia y tế và đại diện WHO khuyến nghị Việt Nam sớm sửa đổi quy định hiện hành, tiến tới loại bỏ hoàn toàn phòng hút thuốc trong nhà tại nhà hàng, khách sạn, sân bay và phương tiện công cộng nhằm bảo vệ quyền được hít thở không khí sạch của người dân.
Tại lễ phát động, chùa Bổ Đà (Bắc Ninh) - ngôi chùa cổ nổi tiếng miền Bắc, lưu giữ vườn tháp và kho mộc bản Phật giáo cổ lớn nhất Việt Nam, đón hàng chục nghìn lượt du khách và phật tử hành hương - được lựa chọn là nơi thí điểm mô hình du lịch không khói thuốc.
Theo kế hoạch kéo dài đến cuối năm 2026, toàn bộ khu vực di tích sẽ được lắp đặt biển báo cấm hút thuốc, pano tuyên truyền. Cán bộ quản lý và người dân địa phương được tập huấn về môi trường không khói thuốc. Các tình nguyện viên cũng sẽ nhắc nhở du khách nếu phát hiện hút thuốc trong khuôn viên chùa.
Ông Nguyễn Văn Bình, Phó giám đốc Sở Y tế Bắc Ninh, cho biết tỉnh đang mở rộng các mô hình "không khói thuốc" tại di tích, điểm du lịch và nơi công cộng nhằm xây dựng hình ảnh điểm đến văn minh, an toàn cho du khách. Giai đoạn 2026-2030, Bắc Ninh đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hút thuốc ở nam giới xuống dưới 36%, đồng thời đưa tỷ lệ tiếp xúc khói thuốc thụ động trên phương tiện công cộng và trong trường học về 0%.
Còn bà Đoàn Thị Thu Huyền, Giám đốc Quốc gia Tổ chức Campaign for Tobacco-Free Kids tại Việt Nam, nói thực tiễn cho thấy môi trường không khói thuốc không làm giảm sức hút của các điểm đến di sản mà còn nâng cao trải nghiệm của nhân dân và du khách. Việc xây dựng chùa Bổ Đà thành điểm du lịch không khói thuốc được kỳ vọng sẽ góp phần lan tỏa thông điệp sống lành mạnh, hạn chế tác hại của hút thuốc lá thụ động tại cộng đồng.
WHO năm nay phát động chiến dịch toàn cầu với thông điệp "Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo", kêu gọi các quốc gia tăng cường kiểm soát thuốc lá truyền thống và thuốc lá điện tử để bảo vệ giới trẻ khỏi nghiện nicotine.
Bia hiếm khi được coi là một thức uống tốt cho sức khỏe, nhưng chứa một số vitamin và khoáng chất mà cơ thể có thể cần.
Theo Food and Wine, nghiên cứu được công bố trên Journal of Agricultural and Food Chemistry đã tập trung vào vitamin B6 giúp cải thiện tâm trạng. Trong nghiên cứu, các nhà khoa học đã phân tích 65 loại bia khác nhau để đánh giá thành phần dinh dưỡng của chúng.
Các nhà nghiên cứu phát hiện một loại bia lager (bia được sản xuất bằng phương pháp lên men chìm ở nhiệt độ thấp và ủ lạnh trong thời gian dài - PV) bình thường trong nghiên cứu cung cấp 20% lượng vitamin B6 khuyến nghị theo chế độ ăn của người Mỹ, trong khi bia lager không cồn cung cấp gần 59% lượng khuyến nghị hằng ngày.
Mặc dù các chuyên gia dinh dưỡng chưa sẵn sàng gọi bia không cồn là một "thức uống lành mạnh", nhưng nhiều người đồng tình rằng đây là thông tin đáng lưu ý.
Vitamin B6 có mặt tự nhiên trong một số thực phẩm, là dưỡng chất quan trọng trong việc tạo ra các chất dẫn truyền thần kinh như serotonin và dopamine có thể cải thiện tâm trạng. Loại vitamin này cũng quan trọng đối với sức khỏe não bộ, chuyển hóa năng lượng và chức năng tế bào nói chung, giúp cơ thể chuyển hóa protein.
Theo tiến sĩ Michael Rychlik, đồng tác giả nghiên cứu và là chủ tịch bộ môn hóa học thực phẩm phân tích tại Đại học Kỹ thuật Munich (Đức), malt chứa lượng đáng kể vitamin B6 và do đó với đặc tính là vitamin tan trong nước, B6 dễ dàng được chuyển vào tất cả các loại bia nếu được sản xuất từ malt.
Nghiên cứu không so sánh tác động sức khỏe của việc uống bia có cồn và không cồn. Tuy nhiên đối với những người thích bia, bia không cồn là cách để họ tận hưởng hương vị tương tự mà không phải hấp thụ cồn và các tác dụng phụ tiêu cực tiềm ẩn như rối loạn giấc ngủ.
Bia không cồn cũng có xu hướng ít calo hơn so với các loại có cồn. Khía cạnh xã hội khi uống bia không cồn cùng bạn bè cũng có thể góp phần cải thiện tâm trạng.
Tuy vậy các chuyên gia không khuyến nghị uống bia không cồn chỉ vì muốn bổ sung vitamin B6. Theo tiến sĩ Sonya Angelone, chuyên gia dinh dưỡng tại San Francisco (Mỹ), những loại đồ uống này không giàu dinh dưỡng. Chúng thiếu protein, chất xơ và các dưỡng chất quan trọng khác. Bia không cồn có thể bị tiêu thụ quá mức nếu được xem là một loại đồ uống lành mạnh.
Vitamin B6 có trong nhiều thực phẩm như cá, nội tạng, khoai tây, trái cây không phải họ cam quýt và ngũ cốc. Ăn chế độ cân bằng với ngũ cốc nguyên hạt, trái cây, rau, protein nạc và chất béo không bão hòa sẽ giúp tiêu thụ đủ vitamin B6 mà không cần tìm đến bia.
Tăng huyết áp có thể dẫn đến các biến chứng sức khỏe nghiêm trọng bao gồm suy tim, đột quỵ, bệnh tim hoặc bệnh thận. Tuy nhiên, nghiên cứu mới vừa được công bố trên tạp chí y khoa Nature Digital Medicine đã phát hiện ra một thủ phạm gây tăng huyết áp ẩn trong giấc ngủ ban đêm.
Nghiên cứu do các chuyên gia về giấc ngủ tại Đại học Flinders (Úc) thực hiện nhằm xem xét mối liên hệ giữa chứng ngáy và huyết áp. Nghiên cứu kéo dài 9 tháng và bao gồm hơn 12.000 người tham gia trên toàn cầu, chủ yếu là nam giới trung niên bị thừa cân.
Các nhà nghiên cứu đã sử dụng thiết bị theo dõi giấc ngủ đặt dưới đệm để đo tình trạng ngáy và ngưng thở khi ngủ, kết hợp với máy đo huyết áp tại nhà.
Kết quả đã phát hiện ngáy ngủ thường xuyên có thể đóng vai trò như một chỉ báo sớm về tình trạng tăng huyết áp nguy hiểm hoặc huyết áp cao không kiểm soát.
Ở những người ngáy thường xuyên, nguy cơ bị tăng huyết áp không kiểm soát cao gần gấp đôi. Đáng chú ý, nguy cơ này tiếp tục tăng gấp đôi ở những người vừa ngáy thường xuyên vừa bị ngưng thở khi ngủ so với những người không ngáy thường xuyên, theo Daily Express (Anh).
Tác giả chính, tiến sĩ Bastien Lechat, từ Trường Y và Y tế Công cộng Đại học Flinders, cho biết: Có mối liên quan mạnh mẽ giữa việc ngáy ngủ thường xuyên ban đêm và huyết áp cao. Nghiên cứu nhận thấy 15% tổng số người tham gia ngáy ngủ trung bình hơn 20% thời gian mỗi đêm và điều này dẫn đến huyết áp cao và tăng huyết áp không kiểm soát được.
Đồng tác giả, Giáo sư Danny Eckert, Trưởng khoa Sức khỏe Giấc ngủ tại Đại học Flinders, nhấn mạnh: Kết quả nghiên cứu cho thấy tầm quan trọng của việc xem xét ngáy ngủ như một yếu tố trong chăm sóc y tế và điều trị các vấn đề liên quan đến giấc ngủ.
Giáo sư Danny Eckert cho biết ngáy là hiện tượng rất phổ biến nhưng thường bị xem nhẹ. Trên thực tế, ngáy ngủ thường đi kèm với tình trạng ngưng thở khi ngủ - một rối loạn có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.
Nghiên cứu cho thấy những người ngáy thường xuyên có nguy cơ tăng huyết áp không kiểm soát cao gần gấp đôi. Đáng lo ngại hơn, nguy cơ này tiếp tục tăng gấp đôi ở những người vừa ngáy vừa mắc chứng ngưng thở khi ngủ, so với những người ít hoặc không ngáy.
Như vậy, mọi người cần xem xét nghiêm túc chứng ngáy ngủ vì có thể là tín hiệu cảnh báo sớm về nguy cơ đột quỵ và suy tim, và cần có biện pháp điều trị kịp thời.