Những chuyến du lịch mùa hè luôn mang đến cảm giác háo hức, nhưng cũng là “bài test” không hề dễ chịu cho làn da và sức khỏe. Ánh nắng gay gắt, thời gian di chuyển ngoài trời nhiều và việc sinh hoạt không ổn định khiến da dễ sạm, mất nước và nhanh lão hóa hơn.
Không ít người chỉ chú trọng bôi kem chống nắng mà quên mất rằng, để bảo vệ da hiệu quả, cần kết hợp nhiều yếu tố từ trang phục, thói quen sinh hoạt cho đến chăm sóc sau nắng. Nắng nóng kéo dài làm có thể tăng nguy cơ mất nước, say nắng và kiệt sức khi đi chơi ngoài trời. Nếu muốn tận hưởng chuyến đi trọn vẹn mà vẫn giữ được sức khỏe cùng làn da đẹp thì chúng ta nên lưu ý.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, thời tiết nóng bức có thể khiến cơ thể mất nước nhanh, làm rối loạn khả năng điều hòa thân nhiệt. Khi nhiệt độ cơ thể tăng cao, nguy cơ say nắng, chuột rút do nhiệt và kiệt sức sẽ tăng lên.
Tiến sĩ William Schaffner (Đại học Vanderbilt, Mỹ) cho biết khi cơ thể không kịp thích nghi với nhiệt độ môi trường, hệ tim mạch và thần kinh có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến chóng mặt, buồn nôn hoặc ngất xỉu.
Dưới tác động của nắng nóng, cơ thể tăng tiết mồ hôi để làm mát. Quá trình này khiến nước và các chất điện giải bị mất đi nhanh chóng. Nếu không bổ sung đủ nước, thể tích máu giảm sẽ khiến tim phải làm việc nhiều hơn, đồng thời làm giảm khả năng làm mát cơ thể, theo Mayo Clinic.
Bác sĩ Roxana Ehsani (Học viện Dinh dưỡng và Ăn kiêng Mỹ) khuyến nghị nên uống nước đều đặn, không đợi đến khi khát mới uống, đặc biệt khi di chuyển hoặc vận động ngoài trời.
Để giảm nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe trong thời tiết oi bức, các chuyên gia khuyến nghị không chỉ thay đổi thói quen mà còn cần hiểu rõ cơ chế cơ thể phản ứng với nhiệt độ cao.
Uống đủ nước, đúng cách: Chống nắng không chỉ là câu chuyện bên ngoài mà còn liên quan đến việc chăm sóc cơ thể từ bên trong. Khi đi du lịch, đặc biệt ở nơi có thời tiết nóng, cơ thể rất dễ mất nước. Việc uống đủ nước giúp duy trì độ ẩm cho da, hỗ trợ quá trình thải độc và giữ cho làn da luôn tươi tắn. Bạn cũng có thể bổ sung thêm nước ép trái cây để tăng lượng vitamin và khoáng chất cần thiết.
Theo CDC Mỹ, cơ thể có thể mất một lượng lớn nước và điện giải qua mồ hôi khi trời nóng. Việc uống từng ngụm nhỏ, đều đặn giúp duy trì thể tích máu và hỗ trợ cơ chế làm mát tự nhiên.
Tránh khung giờ nắng gắt: Nhiệt độ và tia UV thường đạt đỉnh từ 11 giờ đến 15 giờ. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), việc hạn chế ra ngoài trong khoảng thời gian này giúp giảm nguy cơ say nắng và tổn thương da. Nếu buộc phải di chuyển, nên tìm bóng râm và nghỉ ngơi xen kẽ.
Chọn trang phục hỗ trợ tản nhiệt: Trang phục không chỉ là yếu tố thời trang mà còn đóng vai trò như một lớp bảo vệ vật lý cho làn da. Khi đi du lịch, đặc biệt là đến biển hoặc những nơi có nắng gắt, bạn nên ưu tiên các chất liệu thoáng mát như cotton, linen hoặc vải có khả năng chống tia UV.
Những thiết kế rộng rãi, sáng màu không chỉ giúp giảm hấp thụ nhiệt mà còn tạo cảm giác dễ chịu suốt cả ngày. Đây là cách chống nắng đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả mà nhiều người thường bỏ qua.
Bảo vệ da khỏi tia UV: Tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng có thể gây bỏng da và tăng nguy cơ tổn thương lâu dài. Trong điều kiện nắng gắt khi du lịch, việc sử dụng kem chống nắng có chỉ số SPF 50 trở lên là điều cần thiết. Mức SPF này giúp bảo vệ da tốt hơn trước tia UVB – nguyên nhân chính gây cháy nắng.
Bên cạnh đó, bạn cũng nên chọn sản phẩm có chỉ số PA cao để chống lại tia UVA, yếu tố gây lão hóa và sạm da. Một sản phẩm phù hợp không chỉ bảo vệ da mà còn giúp bạn yên tâm hơn khi phải hoạt động ngoài trời trong thời gian dài.
Nên thoa lại sau mỗi 2-3 giờ, đặc biệt khi hoạt động ngoài trời liên tục. Nếu trang điểm, có thể sử dụng dạng xịt hoặc cushion chống nắng để tiện dặm lại mà không làm ảnh hưởng đến lớp nền.
Dùng thêm vật dụng bảo vệ: Kem chống nắng là chưa đủ. Để tối ưu hiệu quả, bạn nên kết hợp thêm các vật dụng như áo chống nắng, khăn choàng, kính râm và mũ rộng vành. Những phụ kiện này giúp giảm lượng tia UV tiếp xúc trực tiếp với da, đặc biệt ở những vùng nhạy cảm như mặt, cổ và vai. Ngoài ra, kính râm còn giúp bảo vệ vùng da quanh mắt – nơi dễ xuất hiện nếp nhăn nếu tiếp xúc ánh nắng quá nhiều.
Điều chỉnh cường độ vận động: Khi nhiệt độ cao, cơ thể phải làm việc nhiều hơn để tản nhiệt. Theo CDC Mỹ, vận động quá sức trong thời tiết nóng có thể dẫn đến kiệt sức do nhiệt hoặc say nắng. Vì vậy, nên ưu tiên hoạt động nhẹ, nghỉ ngơi thường xuyên và lắng nghe tín hiệu cơ thể.
Các bác sĩ cảnh báo, những ca nhiễm ký sinh trùng ở mắt không còn hiếm gặp và đã được ghi nhận ở nhiều nơi, chủ yếu liên quan đến thói quen sinh hoạt thiếu vệ sinh khi tiếp xúc với thú nuôi.
Mới đây, tại Hồ Bắc, một thiếu niên 14 tuổi từng bị suy giảm thị lực nghiêm trọng, mắt phải chỉ còn 0,2 và mắt trái 0,1. Nguyên nhân được xác định do ký sinh trùng xâm nhập vào mắt, gây tổn thương võng mạc không thể hồi phục.
Đáng nói, các triệu chứng mờ mắt đã xuất hiện hơn một năm nhưng không được phát hiện sớm, khiến việc điều trị bỏ lỡ "thời điểm vàng".
Theo gia đình, bệnh nhi có thói quen thường xuyên ăn ngủ cùng chó mèo, nhưng lại ít rửa tay sau khi tiếp xúc yếu tố nguy cơ cao dẫn đến nhiễm ký sinh trùng.
Và mới đây, một trường hợp tương tự tiếp tục được ghi nhận, gióng lên hồi chuông cảnh báo. Như đã đề cập, bệnh nhi đến khám tại Vũ Hán với biểu hiện nhìn mờ kéo dài. Kết quả kiểm tra cho thấy cả hai mắt đều nhiễm ấu trùng giun tròn Toxocariasis, gây tổn thương nghiêm trọng đến thị lực.
Theo thông tin ban đầu từ Jimu News, một bệnh nhi được đưa đến khám tại bệnh viện nhãn khoa ở Vũ Hán sau khi xuất hiện dấu hiệu thị lực bất thường.
Gia đình cho biết bố mẹ làm việc xa nhà, cậu bé sống cùng ông bà. Trẻ thường xuyên ăn ngủ cùng mèo, ít khi rửa tay sau khi tiếp xúc với thú cưng hoặc chơi ngoài đồng.
Thời gian gần đây, cậu bé nhiều lần than phiền nhìn mờ, kết quả học tập cũng giảm sút rõ rệt. Nhận thấy dấu hiệu bất thường, gia đình đã nhanh chóng đưa trẻ đi kiểm tra.
Qua thăm khám chuyên sâu, bác sĩ chẩn đoán bệnh nhi bị thoái hóa điểm vàng ở mắt phải và bệnh võng mạc trung tâm thanh dịch ở cả hai mắt. Đáng chú ý, cả hai mắt đều phát hiện nhiễm ấu trùng giun tròn Toxocariasis.
Các bác sĩ giải thích, đây là bệnh do ấu trùng giun tròn từ chó hoặc mèo xâm nhập vào cơ thể người. Thú nuôi là vật chủ chính của ký sinh trùng, trong khi con người chỉ là vật chủ ngẫu nhiên, thường nhiễm bệnh khi tiếp xúc với lông động vật mang mầm bệnh hoặc ăn phải thực phẩm, nguồn nước nhiễm trứng giun.
Sau khi xâm nhập qua đường tiêu hóa, trứng giun nở thành ấu trùng, xuyên qua thành ruột và theo đường máu di chuyển khắp cơ thể. Trong một số trường hợp, chúng có thể xâm nhập vào nhãn cầu, gây phản ứng viêm và tổn thương mô nghiêm trọng.
Trẻ em được đánh giá là nhóm nguy cơ cao do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, đồng thời thường chưa có thói quen vệ sinh tốt. Những hành vi như mút tay, ăn uống không rửa tay sau khi chơi đùa khiến nguy cơ nhiễm ký sinh trùng tăng lên đáng kể.
Đáng lo ngại, giai đoạn đầu của bệnh thường không có biểu hiện viêm rõ rệt như đỏ, sưng hay đau. Trẻ có thể chỉ nhìn mờ một bên hoặc thấy "vật thể bay" trước mắt những dấu hiệu dễ bị nhầm với cận thị hoặc mỏi mắt thông thường, dẫn đến chậm trễ trong điều trị.
Khi ấu trùng xâm nhập sâu vào võng mạc, chúng có thể gây ra hàng loạt biến chứng như viêm nội nhãn, tổn thương võng mạc hoặc đục thủy tinh thể. Trường hợp nặng có thể dẫn đến teo nhãn cầu, thậm chí mù lòa.
Để bảo vệ thị lực và sức khỏe mắt cho trẻ, các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh nếu nuôi thú cưng cần quản lý chặt chẽ, tẩy giun định kỳ và hạn chế để vật nuôi tiếp xúc trực tiếp với trẻ, như vào phòng ngủ hoặc ăn chung.
Đồng thời, cần xây dựng cho trẻ thói quen vệ sinh tay thường xuyên, tránh các hành vi như cắn hay gãi tay.
Nếu trẻ xuất hiện các dấu hiệu bất thường như lác mắt, sợ ánh sáng, chảy nước mắt kéo dài hoặc giảm thị lực, cần đưa đi khám chuyên khoa ngay. Việc khám mắt định kỳ hằng năm cũng được khuyến nghị nhằm phát hiện sớm nguy cơ, tránh những tổn thương đáng tiếc có thể để lại hậu quả lâu dài.
Tại mặt trận tỉnh Lâm Đồng, Phó trưởng ban thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM Lê Văn Minh cùng Phó bí thư Thành Đoàn TP.HCM Nguyễn Minh Sơn đã thăm đội hình Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TP.HCM) tại Trường tiểu học Bi Năng Tắc.
Đoàn cũng dự giờ Lớp chia sẻ “Tự hào bản sắc văn hóa Việt Nam", sân chơi "Rung chuông vàng", khánh thành công trình thanh niên "Thắp sáng đường quê" tại Bon Đắk Gằn.
Cũng tại Đồn biên phòng Đắk M’Bai, đoàn thăm các chiến sĩ tình nguyện Trường đại học Quốc tế (Đại học Quốc gia TP.HCM), Đội công tác xã hội TP.HCM, Đoàn Cơ quan Đại học Quốc gia TP.HCM và các y, bác sĩ trẻ từ Bệnh viện Chợ Rẫy đang khám phát thuốc miễn phí và giao lưu cùng các chiến sĩ biên phòng…
Tại mặt trận tỉnh Tây Ninh, đoàn công tác do Phó bí thư Đảng ủy UBND TP.HCM Nguyễn Trường Giang cùng Phó bí thư Thành Đoàn TP.HCM Lê Tuấn Anh đã thăm đội hình Trường đại học Công thương TP.HCM, ở xã Long Chữ.
Đoàn tham dự lễ khánh thành tuyến đường đèn năng lượng mặt trời dài 2,5km; thăm, động viên đội hình thi công, sửa chữa “Nhà Khăn quàng đỏ” do Ban chỉ huy cấp thành hỗ trợ kinh phí xây dựng.
Ở xã Phước Chỉ, đoàn đến thăm đội hình chiến sĩ Trường đại học Ngoại ngữ - Tin học TP.HCM và dự lễ khánh thành công trình mang tính lan tỏa tri thức “Máy tính cũ - tri thức mới”, trao tặng 14 máy vi tính cho địa phương.
Tại các xã biên giới thuộc tỉnh Gia Lai, đoàn công tác do Phó bí thư Thường trực Thành Đoàn TP.HCM Hồ Thị Ánh Tuyết thăm, động viên đội hình Trường đại học Công Thương TP.HCM; tham dự lễ khánh thành công trình thanh niên “Ánh sáng đường biên” với hơn 100 trụ đèn năng lượng mặt trời kết hợp “Đường cờ Tổ quốc”; trao 50 phần quà cho thiếu nhi vượt khó học giỏi ở xã Ia Mơ.
Ở xã Ia Nan, đoàn thăm, động viên đội hình Trường đại học Sư phạm TP.HCM có công trình sửa chữa nhà ở cho người dân khó khăn, do Ban chỉ huy chiến dịch tình nguyện Mùa hè xanh cấp thành hỗ trợ kinh phí.
Còn tại xã Ia Chia, đoàn thăm đội hình Trường đại học Nông Lâm TP.HCM; tham dự lễ khánh thành các công trình “Đường cờ Tổ quốc”, “Ánh sáng đường quê”...
Tại xã Đại Lãnh (tỉnh Khánh Hòa), Phó bí thư Thành Đoàn TP.HCM Nguyễn Đăng Khoa đã thăm đội hình Trường đại học Tôn Đức Thắng. Đoàn cũng trao 58 suất học bổng cho học sinh Trường Tiểu học và THCS Vạn Thạnh ; khánh thành sân chơi thiếu nhi, bàn giao đường cờ Tổ quốc, hỗ trợ 80 triệu đồng xây dựng nhà tình nghĩa và trao 30 phần quà an sinh cho các gia đình chính sách, hộ khó khăn.
Ở xã Công Hải, đội hình Trường đại học Nông Lâm TP.HCM thực hiện công trình "Tuyến đường sáng - xanh - sạch - đẹp - văn minh - an toàn" với 20 đèn năng lượng mặt trời trị giá 30 triệu đồng; sơn sửa sân chơi tại Trường mẫu giáo Phước Chiến...
Đầu tháng 4, chị Nguyễn Thị Ca, 41 tuổi, quê Thanh Hóa đưa con trai út Trịnh Ngọc Dương trở lại Bệnh viện Nhi Trung ương vì viêm phổi. Hơn 4 tuổi, nặng 19 kg, cao 110 cm, bé Dương chỉ có nhận thức tương đương trẻ ba tháng, mọi sinh hoạt tại chỗ và ăn qua ống thông dạ dày.
Dương mang di chứng não từ khi lọt lòng. Năm 2021, bé chào đời mổ cấp cứu ở tuần thai 35. Ngày thứ tám sau sinh, Dương bú chậm, ngủ li bì, sau đó rơi vào hôn mê và phải thở máy. Ban đầu, bệnh nhi được chẩn đoán viêm phế quản phổi, nhiễm trùng sơ sinh. Sau 6 ngày điều trị không tiến triển, bé được chuyển ra Bệnh viện Nhi Trung ương. Kết quả xét nghiệm tại đây cho thấy chỉ số NH3 trong máu cao gấp 10 lần bình thường. Bệnh nhi phải lọc máu gấp.
Dương được chẩn đoán mắc rối loạn chuyển hóa chu trình ure, thể Citrullin typ 1. Đây là bệnh hiếm khiến cơ thể không thể dung nạp chất đạm. Nếu lượng đạm vượt mức, độc tố tích tụ gây ngộ độc não và dẫn đến hôn mê. Do phát hiện và điều trị chuyên sâu muộn, cậu bé bị tổn thương não nghiêm trọng.
Sự kết hợp giữa bệnh hiếm và di chứng bại não khiến quá trình chăm sóc Dương trở nên phức tạp. Cậu bé thường gồng cứng cơ, trào ngược dạ dày dẫn đến viêm đường hô hấp. Từ tháng 5/2024, sau nhiều đợt sốc nhiễm khuẩn khiến phản xạ nhai nuốt suy giảm, gia đình phải cho con ăn hoàn toàn qua ống thông dạ dày.
Thực đơn của Dương được kiểm soát chặt chẽ. Khẩu phần đạm mỗi ngày tối đa 25 gram, tương đương một thìa thịt, cá, hoặc một lòng trắng trứng. Ngoài loại sữa chuyên biệt, chị Ca dùng cân tiểu ly để đong đếm lượng thức ăn. Chị loại bỏ hoàn toàn nhóm rau họ đậu, rau ngót, rau muống, rau dền vì khó định lượng hàm lượng đạm thực vật.
"Thức ăn nạp vào chỉ là một biến số. Quá trình chăm sóc cần chú ý quan sát vì con dễ sặc, hô hấp kém và bệnh có thể trở nặng bất cứ lúc nào", chị Ca nói.
Nỗi sợ lớn nhất với người mẹ là những chuyến xe cấp cứu trong đêm, chạy hơn 3 tiếng từ quê ra Hà Nội. Có lần 1h sáng hai mẹ con lao đến phòng cấp cứu, người cậu bé tím ngắt. Bác sĩ giục làm thủ tục nhập viện để hệ thống nhận tên, nhưng đi một mình, chị không biết xoay xở ra sao, đành nhờ điều dưỡng trông giúp. "Tôi chạy như tên lửa đi đóng tiền. Lúc quay lại, thằng bé không thấy mẹ nên gồng cứng người, hư cả lọn ven vừa lấy", chị kể.
Người mẹ đã nhiều lần giành giật con từ lằn ranh sinh tử, đặc biệt là hai đợt sốc nhiễm khuẩn vào tháng 9/2024 và tháng 4/2025. Ở khoa Hồi sức cấp cứu, có những thời điểm bé cận kề suy đa tạng. Bác sĩ từng khuyên gia đình chuẩn bị phương án đưa con về, nhưng chị Ca quyết định tiếp tục duy trì điều trị. Chừng một tuần sau, cậu bé cai được máy thở.
Sau những đợt nằm viện 30-40 ngày, thấy người mẹ gầy rộc, bác sĩ khuyên chị gọi người nhà lên thay. Đáp lại chỉ là nụ cười gượng: "Nhà cháu không còn ai cả, cháu cố được".
Chị không dám gọi chồng, bởi ở quê, anh Trịnh Văn Đệ (42 tuổi, thợ cơ khí) đang cáng đáng toàn bộ kinh tế và chăm hai con lớn. Mỗi tháng, chi phí sữa chuyên biệt, thuốc nội tiết và thần kinh cho Dương khoảng 8-10 triệu đồng. Sữa và thuốc đặc trị phải nhờ các hội nhóm bệnh hiếm đặt mua từ Mỹ, riêng tiền sữa đã khoảng 3,5 triệu đồng. Nếu con nhập viện, chi phí sẽ đội lên. Những đợt điều trị dài ngày, gia đình trông chờ vào phiếu hỗ trợ ăn và viện phí từ Phòng Công tác xã hội, phần lớn còn lại anh Đệ xoay xở vay mượn khắp nơi.
Áp lực công việc khiến anh Đệ mắc bệnh hắc võng mạc, đối diện nguy cơ mù lòa nếu căng thẳng kéo dài. Nhưng anh không thể nghỉ ngơi.
Gia đình đối mặt thêm thử thách khi con gái thứ hai, Hạnh Như (10 tuổi), mắc chứng Tic hỗn hợp và hội chứng tăng động giảm chú ý. Bé có biểu hiện co giật cơ và phát âm vô thức. Nguyên nhân một phần do môi trường sống thiếu vắng sự đồng hành thường xuyên của cha mẹ trong thời gian đưa em út đi chữa bệnh. Quá trình uống thuốc của Như thường xuyên bị gián đoạn do gia đình phải ưu tiên tài chính chữa trị cho Dương.
Khi chăm con tại bệnh viện, có những ngày chị Ca phải bế bé Dương liên tục 20 tiếng để hạn chế tình trạng nôn trớ. Dù gian nan, người mẹ này vẫn chăm con và yêu con như thể ngày mai là ngày cuối. "Con đến bên mình là cái duyên, sống được ngày nào, vợ chồng tôi sẽ hết lòng vì con đến ngày ấy", chị nói.
