Khi địa phương chuẩn bị bầu trưởng thôn cách đây ba năm, Trần Quang Tuấn, khi đó mới 23 tuổi, không nghĩ mình sẽ được giới thiệu ứng cử.
Là một trong những đảng viên trẻ nhất của thôn Hai Tràng Duệ, Hải Phòng, anh được chi bộ lựa chọn với kỳ vọng tạo lớp cán bộ kế cận. “Tôi rất băn khoăn vì nghĩ mình còn quá trẻ, không biết có gánh vác nổi công việc của cả một thôn hay không”, Tuấn nhớ lại.
Sự động viên của các đảng viên đi trước và sự tín nhiệm của người dân giúp chàng thanh niên vừa tốt nghiệp Đại học Hải Phòng mạnh dạn tham gia ứng cử và trúng cử. Sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính, Tuấn tiếp tục đảm nhiệm cương vị Tổ trưởng tổ dân phố Tràng Duệ 1 với gần 700 hộ dân, hơn 2.300 nhân khẩu.
Ở Lâm Đồng, Nguyễn Thị Bảo Nhi cũng nhận được sự động viên từ người dân địa phương khi bày tỏ mong muốn tham gia công việc ở cơ sở.
Tốt nghiệp ngành Bảo vệ thực vật, Đại học Nông Lâm TP HCM, cô gái sinh năm 2001 lựa chọn trở về quê làm việc tại hợp tác xã của gia đình thay vì ở lại thành phố. Bốn năm qua, Nhi vừa sản xuất nông nghiệp, vừa hỗ trợ bà con áp dụng kỹ thuật mới, chuyển đổi cây trồng.
Nhi cho biết nhiều cô bác trong thôn khuyến khích cô tham gia ứng cử vì có trình độ đại học, nhiệt tình với hoạt động địa phương và gần gũi với người dân. Đoạn video chia sẻ nguyện vọng trên mạng xã hội sau đó nhận được nhiều ý kiến ủng hộ.
“Tôi nghĩ kinh nghiệm thì người trẻ chắc chắn chưa thể bằng các cô chú, bác lớn tuổi. Nhưng kiến thức, công nghệ và sức trẻ cũng là những lợi thế để mình đóng góp”, Nhi nói.
Điểm chung của cả hai là đều không xem tuổi trẻ là lợi thế tuyệt đối. Họ thừa nhận mình thiếu kinh nghiệm và uy tín so với những người đi trước, nhưng tin rằng có thể bù đắp bằng tinh thần học hỏi, sự gần gũi với người dân và khả năng tiếp cận công nghệ.
Những ngày đầu nhận nhiệm vụ, Tuấn từng gặp không ít sự hoài nghi. Có người cho rằng một thanh niên ngoài 20 tuổi khó đủ trải nghiệm để giải quyết công việc của cả khu dân cư. Thay vì giải thích, anh chọn cách đến từng hộ dân, lắng nghe và xử lý những việc cụ thể. “Khi mình giải quyết được những vấn đề người dân đang gặp, họ sẽ dần thay đổi cách nhìn”, Tuấn nói.
Ba năm làm công tác ở cơ sở giúp anh nhận ra công việc của trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố khác khá xa suy nghĩ của nhiều người. Ngoài tuyên truyền chủ trương, chính sách, phần lớn thời gian dành cho hòa giải mâu thuẫn trong khu dân cư, vận động người dân hiến đất làm đường, tiếp nhận phản ánh và kết nối giữa chính quyền với người dân.
Theo Tuấn, người làm công tác ở cơ sở phải hiểu hoàn cảnh của từng hộ dân để xử lý những việc rất gần gũi trong đời sống hằng ngày.
Với Nhi, điều thôi thúc cô tham gia không phải là chức danh mà là mong muốn đóng góp nhiều hơn cho quê hương. Cô cho rằng người trẻ có lợi thế trong việc hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng công nghệ vào sản xuất và thúc đẩy chuyển đổi số ở cơ sở.
Trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố do cộng đồng dân cư trực tiếp bầu và được UBND cấp xã công nhận sau khi trúng cử. Họ là cầu nối giữa chính quyền với người dân, tổ chức các hoạt động của cộng đồng, tuyên truyền chủ trương, chính sách, nắm bắt tình hình đời sống, phản ánh kiến nghị, tham gia hòa giải và vận động nhân dân phát triển kinh tế – xã hội.
Theo Nghị định 185/2026, người ứng cử phải từ đủ 21 tuổi, cư trú thường xuyên tại địa bàn, có phẩm chất đạo đức, uy tín trong cộng đồng, năng lực tổ chức, vận động quần chúng và kinh nghiệm thực tiễn. Bên cạnh đó, nghị định khuyến khích người có trình độ chuyên môn phù hợp, đồng thời bổ sung yêu cầu về khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, lập kế hoạch, tổng hợp, thống kê và báo cáo, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số ở cấp cơ sở.
Sở Nội vụ TP.HCM vừa trình UBND TP.HCM chủ trương xây dựng và ban hành Đề án xây dựng công sở hành chính thông minh, hướng tới mô hình quản trị hiện đại, vận hành trên nền tảng số và lấy hiệu suất công việc làm thước đo.
Theo tờ trình, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và mở rộng địa giới hành chính từ tháng 7.2025, TP.HCM trở thành siêu đô thị với diện tích hơn 6.700 km² và dân số trên 13,6 triệu người. Quy mô mới đặt ra áp lực lớn đối với bộ máy hành chính trong bối cảnh số lượng cơ quan chuyên môn và nhân sự giảm, trong khi khối lượng công việc tăng lên đáng kể.
Kết quả khảo sát tháng 5.2026 của Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM đối với hơn 21.500 cán bộ, công chức tại 168 xã, phường và đặc khu cho thấy hơn 43% người được hỏi cho rằng hệ thống quản lý văn bản vận hành chưa tốt là trở ngại chính trong công việc.
Bên cạnh đó, tỷ lệ công chức có nhu cầu sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ công vụ đạt từ gần 60% đến hơn 63%, tập trung vào các nhu cầu như trợ lý ảo, phân tích dữ liệu, cảnh báo rủi ro sai sót và tổng hợp báo cáo.
Từ thực tiễn trên, Sở Nội vụ đề xuất xây dựng mô hình công sở hành chính thông minh với mục tiêu chuyển đổi từ phương thức "quản trị dựa trên sự hiện diện" sang "quản trị dựa trên hiệu suất".
Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc xây dựng hệ thống chỉ số KPI và OKRs số hóa cho từng vị trí việc làm. Các chỉ tiêu công việc sẽ được tích hợp trên nền tảng làm việc số tập trung, cho phép theo dõi, đánh giá kết quả thực hiện theo thời gian thực.
Đề án cũng đề xuất thành lập Trung tâm Điều hành hiệu suất hành chính, hoạt động như một bảng điều khiển dữ liệu thời gian thực phục vụ công tác chỉ đạo, giám sát của lãnh đạo các cấp.
Hệ thống sẽ được tích hợp cơ chế cảnh báo thông minh bằng AI với 3 cấp độ. Khi hồ sơ hoặc nhiệm vụ sắp đến hạn dưới 24 giờ, hệ thống tự động nhắc công chức xử lý. Nếu trễ hạn dưới 48 giờ, thông tin sẽ được chuyển đến cấp quản lý trực tiếp là trưởng phòng. Trường hợp trễ hạn nghiêm trọng, cảnh báo sẽ gửi thẳng đến người đứng đầu cơ quan để kịp thời xử lý.
Một nội dung mang tính đột phá khác là đề xuất thí điểm cơ chế làm việc kết hợp (Hybrid Work). Theo đó, công chức thuộc nhóm vị trí tham mưu, nghiên cứu, xây dựng chính sách có thể đăng ký làm việc từ xa từ 1 - 2 ngày mỗi tuần. Việc quản lý sẽ được thực hiện thông qua sản phẩm đầu ra và kết nối trực tuyến thay vì chấm công theo hình thức truyền thống.
Sở Nội vụ cho rằng mô hình này phù hợp với điều kiện thực tế của TP.HCM sau sắp xếp địa giới hành chính, góp phần giảm áp lực đi lại, tạo sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống, đồng thời nâng cao khả năng thu hút và giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao trong khu vực công.
Về hạ tầng công nghệ, đề án đặt mục tiêu phát triển các nền tảng số dùng chung, liên thông dữ liệu giữa các cơ quan, xây dựng trung tâm dữ liệu hiệu năng cao phục vụ AI và Internet vạn vật (IoT). Thành phố cũng sẽ chuẩn hóa dữ liệu theo nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung" và đẩy mạnh số hóa hồ sơ, thủ tục hành chính.
AI được xác định là công cụ hỗ trợ xuyên suốt trong hoạt động công vụ, từ phân tích dữ liệu, cảnh báo sai sót, theo dõi tiến độ đến tự động tổng hợp báo cáo định kỳ.
Đề án của Sở Nội vụ đề lộ trình 3 giai đoạn. Giai đoạn 2026 - 2027 tập trung hoàn thiện nền tảng, ban hành khung pháp lý cho mô hình làm việc linh hoạt, xây dựng bộ chỉ số KPI số và lắp đặt hệ thống kiosk tự phục vụ 24/7 tại khu dân cư.
Giai đoạn 2028 - 2029 là thời kỳ chuyển đổi toàn diện, trong đó ít nhất 30% vị trí tham mưu, nội nghiệp được áp dụng cơ chế làm việc tại nhà luân phiên; đồng thời đưa vào vận hành kho dữ liệu dùng chung.
Từ năm 2030 trở đi, TP.HCM hướng tới hoàn thiện hệ sinh thái quản trị thông minh, vận hành bộ máy hành chính hoàn toàn trên môi trường số. Mục tiêu đặt ra là 100% quyết định chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo thành phố được hỗ trợ bởi hệ thống phân tích dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo.
Theo chỉ thị ban hành ngày 20/5, Thủ tướng đánh giá số lượng thôn, tổ dân phố trên cả nước (gồm thôn, làng, ấp, bản, buôn, bon, phum, sóc, tổ dân phố, khu phố, khối phố, khóm, tiểu khu) đã giảm dần trong những năm qua, nhiều nơi đáp ứng tiêu chí quy mô hộ gia đình theo quy định.
Tuy nhiên, nhiều thôn, tổ dân phố chưa đạt tiêu chuẩn. Sau khi sắp xếp tỉnh, xã và kết thúc hoạt động cấp huyện từ giữa năm 2025, số lượng thôn, tổ dân phố trên mỗi đơn vị hành chính cấp xã tăng lên, tạo áp lực quản lý cho chính quyền cơ sở.
Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương sớm sắp xếp lại thôn, tổ dân phố trên cơ sở lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán, điều kiện địa lý, quốc phòng, an ninh và sự gắn kết tự nhiên của cộng đồng dân cư. Việc này cần đặc biệt lưu ý tại miền núi, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực có yếu tố tôn giáo.
Các tỉnh, thành phố được giao xây dựng phương án tổng thể sắp xếp toàn bộ thôn, tổ dân phố trên địa bàn, kèm phương án kiện toàn đội ngũ người hoạt động không chuyên trách, báo cáo cấp có thẩm quyền trước 10/6.
Các xã, phường phải tổ chức lấy ý kiến nhân dân và trình Hội đồng nhân dân thông qua đề án sáp nhập trước 30/6.
Thủ tướng cũng yêu cầu địa phương lựa chọn, giới thiệu người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố có uy tín, trách nhiệm, năng lực vận động quần chúng, từng bước trẻ hóa đội ngũ, nâng cao trình độ ứng dụng công nghệ thông tin và kỹ năng quản trị cộng đồng.
Các tỉnh, thành phố phải hoàn thành việc kết thúc hoạt động đối với người hoạt động không chuyên trách cấp xã trước 31/5. Những người có năng lực, chuyên môn phù hợp sẽ được xem xét tiếp nhận làm công chức, viên chức cấp xã.
Theo quy định hiện hành, thôn được tổ chức tại xã với các tên gọi như thôn, làng, ấp, bản, buôn, bon, phum, sóc; tổ dân phố được tổ chức tại phường với các tên gọi như tổ dân phố, khu phố, khối phố, khóm, tiểu khu.
Đến cuối năm 2021, cả nước có hơn 90.000 thôn, tổ dân phố, gồm khoảng 69.500 thôn và 20.900 tổ dân phố, với gần 297.800 người hoạt động không chuyên trách.
Theo quy định của Bộ Nội vụ, quy mô tối thiểu của thôn được xác định theo từng vùng, từ 100-350 hộ gia đình. Trong đó, đồng bằng sông Hồng tối thiểu 300 hộ, miền Trung 250 hộ, miền Nam 350 hộ, Tây Nguyên 200 hộ, còn khu vực biên giới, xã đảo, huyện đảo từ 100 hộ.
Với tổ dân phố, quy mô dao động 150-450 hộ tùy khu vực. Đồng bằng sông Hồng tối thiểu 350 hộ, riêng Hà Nội 450 hộ; miền Trung 300 hộ; miền Nam 400 hộ, riêng TP HCM 450 hộ; Tây Nguyên 250 hộ; khu vực biên giới, hải đảo từ 150 hộ.
Tiếp xúc cử tri ngày 6/5, Phó bí thư Đảng ủy Chính phủ Nguyễn Thị Tuyến cho biết Hà Nội đang nghiên cứu phương án nâng quy mô tối thiểu lên 500 hộ với thôn ở khu vực nông thôn và 700 hộ với tổ dân phố ở đô thị.
Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam diễn ra từ ngày 14 đến ngày 17-4, theo lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và Phu nhân.
Tham gia đoàn, ngoài Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm còn có 9 Ủy viên Bộ Chính trị khác gồm: ông Trần Cẩm Tú, Thường trực Ban Bí thư; bà Bùi Thị Minh Hoài, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; ông Nguyễn Duy Ngọc, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương; Đại tướng Phan Văn Giang, Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an; ông Nguyễn Thanh Nghị, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương; ông Lê Hoài Trung, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao; ông Đoàn Minh Huấn, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và ông Trần Đức Thắng, Bí thư Thành ủy Hà Nội;
Ngoài ra còn có các Ủy viên Trung ương Đảng là Phó chủ tịch Quốc hội; Bộ trưởng các bộ Tư pháp; Tài chính; Công Thương; Nông nghiệp và Môi trường; Xây dựng; Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Khoa học và Công nghệ; Giáo dục và Đào tạo; Chánh Văn phòng Trung ương Đảng; Chánh Văn phòng Chủ tịch nước.
Ông Tô Ân Xô, Trợ lý Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Phụ trách Văn phòng Tổng Bí thư và ông Phạm Thanh Bình, Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc, cũng trong thành phần đoàn.
Trả lời phỏng vấn trước chuyến đi, Thứ trưởng thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ cho biết đây là chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trên cương vị lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước, diễn ra đúng một năm sau chuyến thăm cấp Nhà nước đến Việt Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình (từ ngày 14 đến 15-4-2025).
"Đồng thời, đây là lần thứ ba trong thời gian ngắn chưa đầy hai năm, hai lãnh đạo cao nhất của hai Đảng, hai nước thăm song phương", ông Vũ nói thêm.
Chuyến thăm đánh dấu một khởi đầu mới trong quan hệ song phương khi cả hai nước đều bước vào giai đoạn phát triển mới: Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới sau thành công rất tốt đẹp của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, Trung Quốc khởi đầu triển khai Quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm lần thứ 15.
"Việc hai bên sớm tổ chức chuyến thăm thể hiện sự coi trọng hàng đầu và quyết tâm cao của hai bên đối với việc phát triển mối quan hệ 'vừa là đồng chí, vừa là anh em' ngày càng bền vững hơn, ổn định, thực chất hơn trong thời gian tới", ông nói.
Theo Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc Phạm Thanh Bình, trong thời gian 4 ngày tại Trung Quốc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ có cuộc hội đàm quan trọng với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và các cuộc hội kiến với lãnh đạo cấp cao khác của Trung Quốc.
Hai Tổng Bí thư, Chủ tịch nước dự kiến cùng gặp gỡ và phát biểu với đại diện thế hệ trẻ hai nước tham gia chương trình "Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập của thanh niên", do chính hai nhà lãnh đạo đã khởi xướng từ tháng 4-2025.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng sẽ có bài phát biểu chính sách tại Đại học Thanh Hoa, gặp gỡ một số thân nhân các nhân sĩ hữu nghị hai nước…
Bên cạnh việc chứng kiến lễ ký kết các văn kiện hợp tác, trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam dự kiến sẽ có các hoạt động khảo sát, tìm hiểu mô hình thí điểm khu đô thị mới, hệ thống hạ tầng và công nghiệp đường sắt, cơ sở nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo ở cả Bắc Kinh, Hà Bắc và Quảng Tây.
Theo ông Bình, các chuyến khảo sát thực tế sẽ góp phần thúc đẩy hợp tác cụ thể giữa các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp hai nước. Qua đó từng bước cụ thể hóa các nhận thức chung cấp cao, các thỏa thuận đã ký kết thành các dự án và chương trình hợp tác cụ thể, mang lại lợi ích thiết thực cho sự phát triển của mỗi nước và cho quan hệ Việt Nam - Trung Quốc.
