Ngày 1.5, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Gia Lai cho biết địa phương vừa ghi nhận một ca dương tính với Burkholderia pseudomallei, còn được gọi là “vi khuẩn ăn thịt người”.
Theo thông tin ban đầu, bệnh nhân là chị K.H (ở làng Mook Trang, xã Ia Dom). Trước đó, chị H. xuất hiện các triệu chứng sốt, đau nhức toàn thân, miệng khô và ăn uống kém.
Ngày 19.4, bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện đa khoa Gia Lai trong tình trạng lơ mơ, vã mồ hôi, thở nhanh. Kết quả xét nghiệm sau đó xác nhận bệnh nhân dương tính với “vi khuẩn ăn thịt người” Burkholderia pseudomallei.
Đáng chú ý, bệnh nhân có tiền sử tiểu đường, một trong những yếu tố nguy cơ cao khiến bệnh dễ diễn tiến nặng. Các bác sĩ đã tiến hành theo dõi, điều trị tích cực.
Hiện bệnh nhân đã cai máy thở được 2 ngày và tiếp tục điều trị tại Khoa Hồi sức tích cực – chống độc. Đây là ca mắc “vi khuẩn ăn thịt người” đầu tiên được ghi nhận tại Gia Lai trong năm 2026.
Theo điều tra dịch tễ, bệnh nhân làm nghề nông, thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với đất, nước bùn, tắm giặt ở sông và canh tác lúa nước, những yếu tố được xác định là con đường lây nhiễm điển hình của vi khuẩn ăn thịt người Burkholderia pseudomallei. Gia đình bệnh nhân không chăn nuôi gia súc, gia cầm.
Qua giám sát, đến nay chưa ghi nhận thêm trường hợp mắc bệnh tương tự trong gia đình và cộng đồng làng Mook Trang. Chồng bệnh nhân cùng những người làm việc chung hiện được theo dõi sức khỏe chủ động.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Gia Lai đã thông báo đến Trung tâm y tế Đức Cơ để phối hợp điều tra dịch tễ tại địa phương; đồng thời tổ chức truyền thông phòng bệnh trực tiếp tại hộ gia đình và các hộ lân cận. Ngành y tế cũng triển khai giám sát chủ động sức khỏe những người có liên quan trong vòng 14 ngày.
Các chuyên gia khuyến cáo, để phòng bệnh Whitmore , người dân cần mang ủng, găng tay khi làm ruộng, làm vườn; hạn chế tắm sông, suối tại khu vực nghi ô nhiễm; rửa tay bằng xà phòng sau khi lao động; băng kín vết thương hở, tránh tiếp xúc với bùn đất; sử dụng nguồn nước đã lắng lọc, khử trùng và thực hiện ăn chín, uống chín.
Chia sẻ về vấn đề này, bác sĩ Nguyễn Xuân Tuấn, chuyên khoa ung bướu, chia sẻ đây là tình huống rất thường xuyên gặp ở các chị em ngoài 35 - 40 tuổi. Nhiều người sau khi có kết quả siêu âm "đa u hai bên" thường hoang mang, lo lắng.
"Tuy nhiên, chị em có thể yên tâm một phần là đa u tuyến vú hai bên đa số là lành tính. Nhưng hiểu cho đúng thì sẽ đỡ hoang mang hơn rất nhiều", bác sĩ Tuấn cho hay.
Bác sĩ Tuấn cho hay trước hết, đây không phải là "một khối u lan ra nhiều chỗ", mà thường là nhiều u nhỏ, xuất hiện rải rác ở cả hai bên vú. Hay gặp nhất là u xơ tuyến vú hoặc các thay đổi dạng nang.
Nguyên nhân chính thường liên quan đến nội tiết. Ở phụ nữ trung niên, nội tiết bắt đầu dao động, tuyến vú phản ứng lại nên tạo ra nhiều tổn thương nhỏ như vậy. Vì thế mới có chuyện nhiều chị em đi khám lần đầu thấy 1 - 2 u, vài năm sau kiểm tra lại thấy "nhiều hơn".
"Điểm quan trọng đầu tiên chị em cần hiểu là nhiều u không đồng nghĩa với nguy hiểm hơn.
Điều bác sĩ quan tâm không phải là số lượng, mà là tính chất của từng u. Trong rất nhiều trường hợp, có thể có 5 - 7 u, nhưng tất cả đều có hình ảnh lành tính, ổn định theo thời gian, thì vẫn chỉ cần theo dõi", bác sĩ Tuấn nêu rõ.
Một sai lầm mà các chị em thường gặp là nghĩ rằng "nhiều u quá nên phải mổ hết cho sạch". Thực tế việc mổ trong những trường hợp này thường không giải quyết được vấn đề, vì sau khi mổ, dưới tác động nội tiết, vẫn có thể xuất hiện các u mới.
Vì vậy, với đa u tuyến vú hai bên, hướng xử lý thường là theo dõi định kỳ, không phải mổ hàng loạt.
Tuy nhiên, không phải vì vậy mà chủ quan. Trong một "rừng u" như vậy, điều quan trọng là phải nhận diện được u nào có đặc điểm khác thường.
Các bác sĩ sẽ tập trung vào u nào có hình ảnh không điển hình, u nào to nhanh hơn các u khác, u nào có đặc điểm nghi ngờ hơn. Những u "lạc nhịp" này mới là thứ cần chú ý kỹ hơn, có thể cần sinh thiết. Còn lại, các u điển hình lành tính, nhỏ, ổn định thì chỉ cần theo dõi.
Công ty dược phẩm Breckenridge Pharmaceuticals đang rút khỏi kệ thuốc trên toàn quốc gần 370.000 lọ thuốc kê đơn Duloxetine dùng để điều trị trầm cảm, lo âu và tổn thương thần kinh, kênh Fox 8 đưa tin ngày 15/6. Quyết định này được đưa ra sau cảnh báo từ Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) cho biết các viên thuốc có thể chứa tạp chất độc hại N-nitroso-duloxetine vượt quá mức an toàn cho phép.
Theo Mayo Clinic, Duloxetine hoạt động bằng cách làm tăng hai chất dẫn truyền thần kinh serotonin và norepinephrine trong não. Ngoài điều trị trầm cảm và lo âu, thuốc này thường được kê đơn để điều trị hội chứng đau xơ cơ và đau thần kinh do tiểu đường.
Với tạp chất phát hiện trong thuốc, Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ cho hay N-nitroso-duloxetine là hợp chất "bị nghi ngờ gây ung thư" và được lưu ý là "có độc tính nếu nuốt phải". Tuy nhiên, Hội đồng Dược phẩm Tiểu bang California giải thích việc tiếp xúc với chất này không lập tức gây ung thư. Nitrosamine là chất vốn phổ biến trong nguồn nước và thực phẩm hàng ngày như thịt muối, thịt nướng, chế phẩm từ sữa và rau củ. Ai cũng đều tiếp xúc với nitrosamine ở một mức độ nào đó.
Các tạp chất này chỉ có thể làm tăng nguy cơ ung thư nếu con người tiếp xúc vượt mức cho phép trong một thời gian dài. Cơ quan này cho biết thêm phía nhà phân phối hiện chưa ghi nhận bất kỳ báo cáo nào về các phản ứng có hại liên quan đến đợt thu hồi.
Theo FDA, đợt thu hồi được xếp vào Nhóm II, đồng nghĩa với việc sản phẩm có thể gây ra các hậu quả bất lợi tạm thời hoặc có thể khắc phục được về mặt y tế đối với sức khỏe.
Nhiều người e ngại "quan hệ nhiều sẽ hao sinh lực". Thực tế, cơ thể nam giới không có một "giới hạn chuẩn" áp cho tất cả. Có người hồi phục nhanh, có người cần lâu hơn. Điều quan trọng không nằm ở số lần mà ở cảm giác sau đó. Nếu vẫn khỏe, thoải mái, không đau, không kiệt sức thì thường không đáng lo. Ngược lại, nếu mệt rã rời, đau, khó cương ở lần sau hoặc hôm sau vẫn hụt sức rõ rệt thì nên chú ý.
Quan hệ nhiều lần trong một đêm không hẳn là bất thường. Sau xuất tinh có "thời kỳ trơ", là lúc cơ thể cần hồi phục trước khi cương và đạt cực khoái lại. Thời gian này khác nhau ở mỗi người và thường dài hơn theo tuổi. Nghiên cứu trên The Journal of Sexual Medicine cho thấy đây là hiện tượng bình thường, dao động lớn giữa các cá nhân, từ vài chục phút đến 3-4 giờ. Vì vậy, có người quan hệ nhiều lần trong một đêm, có người chỉ một lần.
Đến nay, chưa có bằng chứng cho thấy việc này, nếu trong khả năng chịu đựng, gây "yếu sinh lý" lâu dài. Điều dễ xảy ra là mệt tạm thời, giảm hưng phấn ở lần sau do cơ thể chưa hồi phục. Lần thứ hai hay ba khó hơn lần đầu là bình thường, không đồng nghĩa sinh lý suy giảm.
Vấn đề đáng lo không phải "nhiều lần" mà là "quá sức". Nếu có đau, rát, sưng, đau tinh hoàn, tiểu buốt, mất cương kéo dài hoặc mệt lả, nên khám nam khoa vì có thể liên quan chấn thương, viêm hoặc rối loạn cương. Người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp chưa kiểm soát cũng cần thận trọng khi quan hệ lặp lại nhiều lần trong thời gian ngắn.
Xuất tinh nhiều lần không làm "hết tinh" hoặc giảm khả năng có con. Nghiên cứu trên Basic and Clinical Andrology, xuất tinh thường xuyên có thể làm một số chỉ số tinh dịch như tổng số tinh trùng giảm tạm thời trong ngắn hạn, nhưng không có nghĩa là làm mất khả năng sinh sản.
TS.BS.CK2 Trà Anh DuyTrung tâm Sức khỏe Nam giới Men's Health
