Giá thực phẩm tăng đang “quét” qua từng ngõ ngách từ khu chợ truyền thống đến các sạp hàng ven đường. Với 100.000 đồng trong tay, nhiều lao động ở TP.HCM từng có thể lo đủ 3 bữa cơm khá tươm tất cho gia đình, nhưng nay số tiền đó chỉ còn đủ cho những bữa ăn “vơi thịt kém cá”.
Một buổi chiều giữa tháng 4 nắng gắt, con đường Lã Xuân Oai (phường Trường Thạnh, TP.Thủ Đức cũ) hướng về Khu Công nghệ cao TP.HCM nghẹt thở trong luồng hơi nóng hắt lên từ mặt đường bỏng rát. Tại khu chợ tự phát ven đường nơi vốn được xem là “phao cứu sinh” thực phẩm giá rẻ cho công nhân đìu hiu đến lạ.
Giữa những sạp hàng thưa khách, bà Phạm Thị Sáu (46 tuổi) cầm lên vài con cá nhỏ, rồi lại đặt xuống, như thể đang “đo ni đóng giày” từng đồng cho bữa ăn. Làm công nhân gần 8 năm ở TP.HCM, bà Sáu quá quen với khu chợ này, nơi từng giúp bà xoay xở những bữa cơm đủ đầy hơn với túi tiền eo hẹp.
“Hồi trước, 100.000 đồng là lo được 3 bữa cơm có thịt có cá cho cả nhà. Còn bây giờ, với chừng đó tiền, muốn đủ bữa thì phải bớt thịt cá lại, đổi sang đậu hũ hoặc trứng có mức giá rẻ hơn”, bà Sáu chia sẻ.
Đợt giá xăng tăng kéo theo thực phẩm và các quán ăn bình dân đồng loạt điều chỉnh giá, buộc gia đình bà Sáu phải kích hoạt chế độ “thắt lưng buộc bụng” tối đa.
Đồng lương công nhân vốn đã mỏng, nay càng phải kéo giãn. Những khoản chi tưởng chừng bình thường như quần áo, đồ dùng trong nhà đều bị gác lại. Mọi tính toán giờ chỉ xoay quanh chữ “đủ sống”.
Tâm sự với phóng viên Báo Thanh Niên, bà Sáu kể từ năm 2011 chồng mất vì tai nạn, bà phải gồng gánh trên vai 2 người con ăn học. Có thời điểm, bà phải xin cơm từ thiện để cầm cự.
Hiện tại, thu nhập của bà Sáu dao động từ 7 – 9 triệu đồng mỗi tháng, tùy có tăng ca hay không. Nhưng sau khi trừ tiền trọ, ăn uống, học hành cho con, túi tiền gần như chạm đáy.
Sau 8 năm làm việc tại TP.HCM, số tiền tích lũy của bà vẫn chỉ là con số không tròn trĩnh. Ước mơ về quê thăm bố mẹ đã bị gác lại suốt từ năm 2018 đến nay.
“Nhớ nhà chứ, nhưng về một chuyến tốn kém lắm, mình còn phải gắng đi làm nuôi con nên chưa dám nghĩ”, bà nghẹn ngào.
Không riêng công nhân, những người lớn tuổi, lao động nghèo ở TP.HCM cũng đang áp lực trước giá thực phẩm tăng. Bà Bảy (76 tuổi, quê Bến Tre) chẳng còn sức để đi làm thuê như trước nên bà đành trồng ít rau đem ra chợ bán để “kiếm chút đỉnh”.
Bà Bảy kể, hôm nào may mắn bán hết, bà cũng chỉ lời được 30.000 – 40.000 đồng, còn phần nhiều rau không bán được lại xách về.
Nhắc đến chuyện đi chợ, bà Bảy thở dài. Có những hôm không đủ tiền mua thịt, mua cá, bà đành đổi sang đậu hũ, rau luộc, có bữa chỉ ăn cơm với trái cây như chuối, xoài cho qua bữa. Dù đã cố gắng chắt bóp hết mức, bà vẫn không khỏi lo lắng vì người lớn tuổi cần ăn uống đủ chất mới giữ được sức khỏe.
Dạo quanh chợ một vòng, bà nói nhỏ: “Thôi, tối nay chắc không đi chợ nữa, ở nhà tui vẫn còn lát cá mỏng kho hồi sáng ăn chưa hết. Tui cũng cố gắng chắt bóp lắm rồi nhưng cái gì cũng tăng. Cũng muốn ăn thịt cá lắm nhưng không đủ tiền mua”, bà ngậm ngùi.
Không chỉ người mua chật vật, các tiểu thương tại chợ tự phát cũng đang rơi vào cảnh “tiến thoái lưỡng nan”.
Bà Tâm (58 tuổi, quê Thanh Hóa), ngồi sau mẹt tôm sát mép đường, ánh mắt đầy hy vọng mỗi khi có người ghé hỏi giá, nhưng rồi hy vọng ấy vụt tắt nhanh chóng khi khách hàng nghe xong rồi lặng lẽ quay đi.
Theo bà Tâm, công nhân ở khu vực này giờ đi chợ cũng dè dặt hơn trước. Những món thiết yếu như bột ngọt, dầu ăn thì họ còn cố mua, nhưng cũng phải chọn loại rẻ nhất để cầm cự. Còn những mặt hàng như tôm, cá, rau cỏ, hễ tăng giá là sức mua giảm thấy rõ.
“Trước đây bán cứ vèo vèo, giờ họ tới hỏi giá, nghe xong chê mắc rồi bỏ đi liền. Mà mình còn cách nào khác đâu, giảm hết mức có thể giảm rồi, giảm nữa thì lỗ vốn, lấy gì mà ăn”, bà Tâm ngậm ngùi.
Người phụ nữ 58 tuổi nhẩm tính, ngay cả những vật dụng nhỏ nhất như túi ni lông cũng tăng từ 38.000 đồng lên 56.000 đồng.
Ngày trước, mỗi buổi bà bán được 20 kg tôm, lãi được 300.000 – 400.000 đồng, nay sức mua giảm nên bà bán được chưa đầy một nửa; thu nhập sụt giảm trong khi tiền thuê phòng trọ 15 m2 vẫn đều đặn 2 triệu đồng/tháng.
Các cửa hàng dịch vụ cũng bị ảnh hưởng bởi giá thực phẩm tăng.
Theo ghi nhận của phóng viên Thanh Niên, tại một quán cơm chay trên đường Huỳnh Thiện Lộc (quận Tân Phú cũ) cũng tăng giá từ 15.000 đồng lên 18.000 đồng/phần.
Với những người lao động ở TP.HCM đang phải “đo ni đóng giày” từng bữa ăn thì thực phẩm và hàng quán tăng giá thêm vài ngàn đồng cũng đủ khiến chiếc giỏ đi chợ của họ thêm phần trống trải.
Ngày 17/6, Đồn Biên phòng Tân Thành (Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lâm Đồng) cùng các đơn vị chức năng đã tìm thấy thi thể em T.H.T. (SN 2011, ngụ phường Tân An, tỉnh Tây Ninh), nạn nhân mất tích khi tắm biển tại xã Tân Thành.
Theo đó, khoảng 16h30 cùng ngày, thi thể nạn nhân được phát hiện tại khu vực biển gần bờ thuộc xã Tân Thành, cách khu du lịch Thế Giới Xanh khoảng 300m và cách vị trí gặp nạn khoảng 1km. Sau khi hoàn tất thủ tục theo quy định, lực lượng chức năng đã bàn giao thi thể nạn nhân cho gia đình đưa về quê lo hậu sự.
Trước đó, như Dân trí thông tin, khoảng 18h ngày 15/6, T. cùng nhóm bạn đến tắm tại bãi biển thuộc xã Tân Thành. Trong lúc tắm biển, nạn nhân không may bị sóng cuốn mất tích.
Nhận tin báo, Công an xã Tân Thành phối hợp với Công an tỉnh Lâm Đồng, Đồn Biên phòng Tân Thành, Ban Chỉ huy quân sự xã cùng nhiều lực lượng địa phương tổ chức tìm kiếm xuyên đêm trên biển và khu vực ven bờ.
Chiều 19.4, tại phiên họp toàn thể lần 2 Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, Bộ VH-TT-DL đề xuất nhiều cơ chế, chính sách ưu đãi để phát triển văn hóa Việt Nam, trong đó có nội dung Nhà nước sẽ bảo đảm chi ngân sách cho văn hóa hằng năm tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước.
Theo Thứ trưởng Bộ VH-TT-DL Trịnh Thị Thủy, một trong những nội dung nổi bật của dự thảo nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam của Quốc hội mà Bộ này soạn thảo là bảo đảm chi ngân sách và ưu đãi thuế mạnh mẽ cho ngành văn hóa. Cụ thể, các hoạt động sản xuất, phát hành và phổ biến phim, triển lãm, thể dục, thể thao, biểu diễn nghệ thuật dự kiến được hưởng thuế suất thuế giá trị gia tăng 5%.
Tổ chức, cá nhân đầu tư hạ tầng số và giải pháp công nghệ cao cho các ngành công nghiệp văn hóa (như điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, trò chơi điện tử...) sẽ được hưởng nhiều ưu đãi về thuế. Chẳng hạn, các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo sẽ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm và giảm 50% trong 4 năm tiếp theo. Chuyên gia, nhà khoa học làm việc cho doanh nghiệp cũng được miễn, giảm thuế thu nhập cá nhân với mức tương tự.
Ngành văn hóa cũng được khuyến khích phát triển thông qua chính sách quỹ đất và mặt bằng. Theo dự thảo, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm ưu tiên bố trí quỹ đất công dôi dư để thu hút các dự án đầu tư hoặc cho thuê làm không gian hoạt động văn hóa, thể thao.
Đặc biệt, dự thảo đề xuất miễn, giảm tiền thuê đất, tiền thuê bất động sản thuộc sở hữu nhà nước đối với nhà xuất bản, cơ sở sản xuất phim tài liệu và khoa học 100% vốn nhà nước.
Một điểm mới đáng chú ý trong dự thảo là việc thí điểm thành lập quỹ văn hóa, nghệ thuật hoạt động theo mô hình hợp tác công tư. Quỹ này hoạt động như một quỹ đầu tư mạo hiểm, chấp nhận rủi ro theo nguyên tắc thị trường để tài trợ cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và các dự án văn hóa có tính đột phá.
Để thu hút các dự án điện ảnh quốc tế, dự thảo quy định Nhà nước có chính sách hoàn trả chi phí hợp lệ (như thuê bối cảnh, thiết bị, nhân lực, hậu kỳ...) phát sinh tại Việt Nam của các tổ chức, cá nhân nước ngoài.
Dự thảo cũng cho phép thí điểm áp dụng cơ chế khoán chi kinh phí từ ngân sách nhà nước đối với một số hoạt động sáng tạo sản phẩm văn hóa, áp dụng khoán chi đến sản phẩm cuối cùng hoặc khoán chi từng phần. Mặc dù tán thành chủ trương này nhằm tăng tính linh hoạt, cơ quan thẩm tra cũng lưu ý cần quy định nguyên tắc thanh toán trong trường hợp phát sinh yếu tố khách quan dẫn đến không hoàn thành sản phẩm cuối cùng, nhằm bảo đảm quản lý chặt chẽ ngân sách.
Theo ông Đặng Xuân Phương, Ủy ban Văn hóa và Xã hội, Ủy ban nhận thấy, dự thảo nghị quyết quy định nhiều cơ chế, chính sách sẽ phát sinh nguồn lực tài chính lớn khi triển khai. Đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo phối hợp với Bộ Tài chính phân tích, đánh giá tổng thể nguồn lực tài chính cần thiết để bảo đảm tính khả thi của các chính sách; tiếp tục nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù, đột phá nhằm thu hút nguồn lực xã hội đầu tư cho phát triển văn hóa.
Ngày 7.7, bà Đặng Thị Dung, Chủ tịch UBND xã Quan Thành, Nghệ An cho biết, cơ quan chức năng đang phong tỏa hiện trường để điều tra làm rõ lai lịch chiếc hộp sọ người vừa được phát hiện tại xã này.
Trước đó, chiều 6.7, một người dân địa phương trong khi phát dọn cỏ trong khu vườn thuộc địa bàn xóm Nam Phượng Sơn (xã Xuân Thành cũ, nay là xã Quan Thành) thì bất ngờ phát hiện chiếc hộp sọ nằm dưới mương nước.
Người này sau đó đã dừng phát dọn và báo với cơ quan chức năng. Nhận được tin báo, Công an xã Quan Thành đã đến kiểm tra, phong tỏa hiện trường để điều tra làm rõ lai lịch của hộp sọ này.
Bà Dung cũng cho biết, vị trí phát hiện chiếc hộp sọ khá gần khu dân cư. Ngoài chiếc hộp sọ này, ở khu vực lân cận, người dân cũng chưa phát hiện thêm các phần xương khác. Tại địa phương này thời gian qua cũng không có gia đình nào trình báo có người thân bị mất tích nên nhiều khả năng, hộp sọ này có thể là của người thuộc địa phương khác.
