“Tôi là một giáo viên dạy Toán nhiều năm, thừa nhận rằng bản thân cũng ngán ngẩm, thấy ‘lú’ khi đọc đề thi môn Toán THPT bây giờ. Những bài toán phần nhiều mang vỏ bọc cồng kềnh, cố diễn tả nội dung ‘có vẻ thực tế’, nhưng thật ra là chuỗi lắp ráp cơ học, gượng ép và thường là những tình huống ít có tính ứng dụng. Điều này làm học sinh thấy lạ lẫm, rối rắm, chán nản và cản trở khả năng tư duy Toán học thực thụ.
Không ít học sinh sẽ bị mất hứng thú học Toán. Những kiến thức Toán học sơ cấp nên được dạy với mục đích chính là rèn luyện khả năng suy luận, tư duy logic, tính toán, hơn là bắt nó gánh vác trọng trách nặng nề là giải quyết các vấn đề của cuộc sống hiện tại. Bởi từ Toán học đến ứng dụng trong cuộc sống theo tôi là một chặng đường rất dài (Toán học có ngành Toán ứng dụng nhưng cũng không dành cho số đông).
Tôi là một người gắn bó với Toán đủ lâu và từng trải cuộc sống (tôi nghĩ đa phần giáo viên dạy Toán đều vậy) nhận thấy đề thi, bài tập bây giờ dài dòng để cố nạp gia vị thực tế nhưng không có nhiều tính ứng dụng, nên đọc sẽ thấy gượng ép, khiên cưỡng. Chúng ta nên coi ứng dụng thực tế chỉ là một phần vừa phải trong chương trình Toán THPT và ứng dụng phải có chừng mực, kiểm soát. Nếu để những bài Toán được tự biên, dễ dãi đến với học sinh, nó sẽ phá hủy say mê học Toán của các em”.
Đó là lo lắng của độc giả Ngọc Thành Thân về chất lượng của những bài tập Toán gắn yếu tố thực tế. Nhiều năm qua, các chuyên gia nhìn nhận chương trình Toán ở phổ thông còn bất cập vì thiếu liên kết với đời sống. Dù vậy, dạy Toán gắn với thực tế lại khiến nhiều em áp lực, nhanh quên sau khi rời trường học, với hai lý do chính: một là những bài Toán chỉ “khoác một vỏ bọc thực tế”, thay vì thực sự có ý nghĩa ứng dụng; hai là áp lực thi cử khi hệ thống giáo dục hiện vẫn phụ thuộc lớn vào các kỳ thi để phân loại học sinh, từ chuyển cấp tới xét tuyển đại học, khiến giáo viên và học sinh buộc phải chạy theo đề thi.
>> ‘Bài thi tích hợp vào lớp 10 tốt hơn bắt học sinh đánh vật Toán, Văn’
Nói về lý do khiến việc dạy và học Toán thực tế còn nhiều bất cập, bạn đọc Hố Đen cho rằng: “Một phần lỗi ra do giáo viên ra đề không cung cấp đầy đủ hoặc sử dụng tùy tiện các khái niệm. Bài toán thực tế là tốt nhưng nó phải mang tính tổng quát, ngôn ngữ đại chúng và thậm trí có hình ảnh mô tả rõ ràng. Tôi từng nhiều lần được học sinh gửi cho những bài Toán thực tế của thầy cô khác, nhờ giải hộ, và chính tôi cũng lúng túng vì ngôn ngữ sử dụng trong đề. Nó không chuẩn xác, có thể hiểu theo nghĩa khác dẫn đến việc hiểu sai bài toán.
Tôi dạy online nên học sinh của tôi từ nhiều vùng miền nên tôi hiểu rõ việc ngôn từ ảnh hưởng trong việc ra đề. Ngay như việc lấy một ngôn từ trong môn Vật lý áp sang môn Toán cũng dễ lệch. Các thầy cô dạy Toán lấy sang không đúng thời điểm và cũng không giải thích về các khái niệm liên quan thì học sinh không hiểu được là lẽ dĩ nhiên.
Cái dở là môn Toán lại cố đi áp thực tế trong khi đúng ra nên ghép chung với Lý và Hóa. Đề thực tế trong môn Toán phần nhiều được xây dựng trên sự tưởng tượng của giáo viên nên bản thân nó đã phi thực tế. Một bài toán thực tế nó phải xuất phát từ thực tế thật, cung cấp vật thật chứ không phải lấy bừa một vật rồi hỏi học sinh trong khi có thể thực tế học sinh chưa hề tiếp xúc nó ngoài thực tế.
Trong đề Toán, ví dụ tính một diện tích vật thì cần kèm hình ảnh chụp các góc khác nhau của vật đó. Cần kiểm tra việc học sinh sử dụng kiến thức để giải quyết nhiệm vụ chứ không phải kiểm tra việc học sinh có nhớ vật đó là vật gì? Các ngôn từ mô tả thì cần mang tính đại chúng, chính xác và thậm trí mô tả chi tiết ngay trên vật”.
"Về chuyện này có lẽ tôi hiểu hơn ai hết bởi chính tôi là người cha quá bảo bọc con nên giờ hơn 65 tuổi rồi vẫn nặng gánh với con.
Con gái út 24 tuổi đi làm ở cơ quan cách nhà chừng 8 km nhưng lại thuê nhà gần đó để trọ. Thấy căn phòng lụp xụp lại thiếu thốn vật dụng nên vợ chồng tôi gọi con về nhà, dù hơi xa một chút nhưng sinh hoạt thỏa mái hơn.
Từ ngày con đi làm đến nay chưa hề đóng góp bất kể đồng nào về sinh hoạt phí hay mua sắm vật dụng trong gia đình, sáng ngủ dậy vệ sinh xong là đi làm, tối về đã có cơm nước dọn sẵn mặt dù cơ quan 5h chiều đã đóng cửa.
Hôm bữa con trai lớn của tôi có đề cập đến vấn đề đóng góp sinh hoạt phí và trách nhiệm đối với gia đình, nhưng con gái trả lời rằng: "Tại ba má gọi em về chứ em muốn tự lập, tiền sinh hoạt phí không đủ bù tiền xăng đi đi về về, nếu vậy em ở nhà trọ còn hơn. Tôi nghe mà ngán ngẩm".
Độc giả manhtuann672 bình luận như trên, than thở về việc con gái không chủ động đưa tiền sinh hoạt phí hàng tháng khi ở chung với bố mẹ. Bình luận này được viết sau bài Đi làm rồi vẫn sống chung và không trả tiền nhà tháng 5 triệu đồng cho bố mẹ.
Với câu hỏi khảo sát "Khi ở cùng bố mẹ bạn có góp chi phí sinh hoạt?", 80% độc giả trả lời có. Độc giả nickname annaho1998 cho biết: "Tôi góp 7 triệu đồng mỗi tháng tiền sinh hoạt phí cho bố mẹ. Điều tôi tự hào nhất là lo được cho bố mẹ. Nhà tôi tiền chợ mỗi tháng từ 5 triệu đến 6 triệu đồng, tiền điện từ 500 nghìn đến 700 nghìn đồng, wifi và tiền nước tất cả đều do tôi đóng. Chị tôi có phụ thêm tiền nên dư dả, cuối tháng thì tôi dẫn cả nhà đi ăn, cuối năm thì đi du lịch".
Cùng quan điểm, độc giả nickname Hoa thiên lý chia sẻ: "Con cái phải có ý thức chia sẻ với bố mẹ, và đóng góp phần sinh hoạt của mình. Tôi khi đi học vẫn được cha mẹ lo nhưng từ khi đi làm thì phải gửi cha mẹ tiền, dù cha mẹ có lương hưu. Ban đầu chỉ 2-3 triệu đồng, bây giờ là 5 triệu đồng.
Ngoài ra tôi mua biếu thuốc bổ, mua đồ hỗ trợ như gậy chống, đệm hơi... phụ tiền thuốc men, viện phí khi cha mẹ ốm đau. Độc thân nhưng tháng tôi tiêu tiết kiệm lắm cũng phải hơn 10 triệu đồng, nhưng biết sao được, cha mẹ già còn ở bên mình ngày nào thì phải biết ơn và trân trọng ngày đó".
Cuối tuần qua, ở phường Dĩ An, TP HCM xảy ra tình huống như sau: Thợ sửa khóa đến giúp mở cửa theo yêu cầu của người vợ, nhưng lại rơi vào cảnh bị người chồng đe dọa.
Nguyên căn của vụ việc là người chồng đi nhậu về nhà ngủ, người vợ không gọi được nên kêu thợ tới phá khóa cửa phòng.
Tôi thấy trong câu chuyện này đặt ra một thế khó ít ai để ý: Thợ sửa khóa thực chất đang làm việc dựa trên niềm tin. Nhưng nếu niềm tin đó đặt sai chỗ thì sao?
Ví dụ, một người dắt xe máy đến yêu cầu phá ổ khóa. Liệu đó là chủ xe thật hay là kẻ trộm? Nếu thợ từ chối, họ mất khách. Nếu nhận làm, họ có thể vô tình tiếp tay cho hành vi phạm pháp.
Hay như trường hợp mở cửa nhà: Người gọi thợ tới phá khóa có thực sự là người có quyền với căn nhà đó? Và nếu bên trong xảy ra tình huống nguy hiểm, ai sẽ bảo vệ người thợ?
Vậy thợ sửa khóa nên làm gì để vừa kiếm sống, vừa tự bảo vệ mình trước những rủi ro pháp lý và an toàn? Chẳng lẽ thợ phá khóa đòi xem giấy tờ xe, giấy tờ nhà trước khi thực hiện công việc?
Khi TP HCM đưa ra đề xuất miễn phí vé xe buýt cho toàn dân, phản ứng ban đầu của nhiều người là dè dặt: "Nghe rất hay, nhưng liệu có thực tế không?". Cá nhân tôi cho rằng điều đáng trân trọng ở đề xuất này không nằm ở chỗ "miễn phí", mà là dám thay đổi tư duy. Bao năm qua, chúng ta loay hoay mở thêm đường, tăng thêm chuyến, đầu tư thêm phương tiện... nhưng lại chưa đủ mạnh để khiến người dân muốn rời bỏ xe cá nhân.
Khi nghe TP HCM tính đến chuyện miễn phí vé xe buýt, tôi chợt nghĩ: nếu hệ thống đủ thuận tiện, đủ phủ rộng và đủ đáng tin, thì việc rời xe máy không phải là điều quá xa vời. Ngược lại, nó có thể trở thành một lựa chọn rất tự nhiên. Tôi hình dung mình đi làm bằng xe buýt, con tôi đi học bằng xe buýt, những chuyến đi ngắn trong thành phố cũng không cần đến xe cá nhân.
Có một sự thật mà ai sống lâu ở đô thị cũng hiểu, nhưng ít khi nói thẳng: nhiều năm qua, xe buýt ở Hà Nội hay TP HCM vẫn ở một vị trí khá chênh vênh - không tệ đến mức bị quay lưng hoàn toàn, nhưng cũng chưa đủ tốt để người ta chủ động bước lên. Nó giống như một phương án dự phòng khi không còn lựa chọn nào khác thì mới nghĩ tới.
Thực lòng mà nói, 7.000 đồng tiền vé xe buýt chưa bao giờ là lý do khiến tôi bận tâm. Điều tôi và có lẽ nhiều người khác mong muốn hơn, là một cảm giác dễ chịu khi di chuyển: không phải căng mình giữa dòng xe, không phải loay hoay tìm chỗ gửi, không phải mang theo sự mệt mỏi ngay từ khi chưa bắt đầu một ngày làm việc.
>> Đi làm 30 km bằng xe máy vì không dám lái ôtô vào nội thành Hà Nội
Nếu xe buýt thực sự trở thành một lựa chọn dễ chịu, tôi sẵn sàng cùng con mình đi lại bằng xe buýt mỗi ngày. Không phải vì vài nghìn đồng tiền vé, mà vì cảm giác yên tâm khi không phải chen chúc, không phải căng thẳng giữa dòng xe, và biết rằng mình đang góp một phần nhỏ để thành phố bớt ngột ngạt hơn.
Thế giới đã đi con đường này từ lâu. Nhiều đô thị không xem việc trợ giá hay miễn phí giao thông công cộng là "nuôi một hệ thống tốn kém", mà là khoản chi cần thiết để "mua lại" một thứ quý hơn rất nhiều: một thành phố đáng sống. Một nơi mà người ta không phải trả giá bằng sức khỏe, thời gian và sự căng thẳng chỉ để di chuyển vài cây số.
Nhìn sang Hà Nội, câu chuyện miễn phí xe buýt không còn là "có nên làm hay không?" nữa. Câu hỏi đúng lúc này phải là: bao giờ bắt đầu? Bởi những gì đang diễn ra mỗi ngày trên đường phố đã nói rất rõ - mật độ phương tiện ngày càng dày, không khí ngày càng ngột ngạt, còn hạ tầng thì gần như đã chạm ngưỡng. Nếu cứ đi theo cách cũ, chúng ta chỉ đang kéo dài một trạng thái quá tải vốn đã hiện hữu.
Từ câu chuyện của TP HCM, tôi thực lòng mong Hà Nội và các đô thị lớn khác cũng sẽ cân nhắc nghiêm túc. Không cần làm ngay một bước thật lớn, nhưng cần một quyết định đủ dũng cảm để bắt đầu. Bởi đôi khi, điều khó nhất không phải là tiền bạc hay kỹ thuật, mà là dám thay đổi cách nghĩ. Và một khi đã bắt đầu đúng hướng, phần còn lại sẽ là câu chuyện của thời gian và của niềm tin.
Vũ Thị Minh HuyềnCấm xe máy xăng 'đại phẫu' giao thông Hà Nội
5 triệu đồng đổi xe máy xăng sang xe điện: có thật sự là cú hích?
Rục rịch đổi xe máy điện vì 'dự kiến được hỗ trợ 5 triệu đồng'
Tôi cắm xe máy để mừng đám cưới bạn thân một triệu đồng
Ranh giới an toàn mong manh khi hoán cải xe xăng thành xe điện
'Hoán cải sang xe điện là bước chuyển cần thiết để cấm xe xăng'
