Theo định hướng phát triển GD-ĐT mới trong Quy hoạch tổng thể thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, thành phố đặt mục tiêu trở thành trung tâm lớn, hàng đầu cả nước về GD-ĐT chất lượng cao, uy tín trong khu vực và quốc tế.
Thành phố cho biết sẽ đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực người học. Chú trọng nâng cao năng lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cho người học, đồng thời chú trọng giáo dục STEM/STEAM, ngoại ngữ, kỹ năng số và năng lực làm chủ công nghệ…
Hà Nội cũng đặt mục tiêu bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, từng bước thu hẹp khoảng cách về điều kiện học tập và chất lượng giáo dục giữa khu vực nội thành và ngoại thành; phát triển hài hòa giữa giáo dục công lập và ngoài công lập. Các trường nhiều cấp học, trường chất lượng cao, trường liên cấp hiện đại sẽ tiếp tục được đầu tư tại những khu vực có điều kiện kinh tế phát triển.
Đối với giáo dục chuyên biệt và giáo dục hòa nhập, Hà Nội định hướng sẽ bảo đảm đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất, trang thiết bị và đội ngũ giáo viên; tạo điều kiện để người khuyết tật và các nhóm đặc thù được tiếp cận giáo dục phù hợp, bình đẳng và chất lượng. Thành phố cũng ưu tiên bố trí quỹ đất để xây dựng trường phổ thông chuyên biệt dành cho trẻ khuyết tật.
Đặc biệt, thành phố sẽ phát triển mạng lưới, quy mô cơ sở giáo dục các cấp theo hướng hiện đại, chuẩn hóa. Giải quyết triệt để tình trạng thiếu trường, lớp.
Với khu vực nội đô không còn quỹ đất mở rộng, Hà Nội cho biết sẽ có chính sách đặc thù cho phép nâng tầng và tăng mật độ xây dựng đối với các trường không còn quỹ đất; ưu tiên sử dụng quỹ đất sau khi di dời các trụ sở để xây dựng trường phổ thông.
Về chỉ tiêu, bảo đảm mỗi xã, phường, đơn vị ở có trường mầm non công lập, trường tiểu học công lập và THCS công lập. Với trường THPT, bình quân từ 3 – 5 vạn dân sẽ có một trường công lập phù hợp với nhu cầu thực tế.
Di dời cơ sở giáo dục đại học từ nội đô ra các cực tăng trưởng
Cũng theo quy hoạch tầm nhìn 100 năm, Hà Nội cho biết sẽ thực hiện lộ trình di dời các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp từ khu vực nội đô lịch sử ra các cực tăng trưởng để hình thành các đô thị đại học tập trung, hiện đại và đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội.
Đối với cơ sở phải di dời toàn bộ, ưu tiên chuyển đổi công năng quỹ đất cũ tại nội đô để bổ sung hạ tầng cho giáo dục phổ thông, các công trình tiện ích công cộng và không gian xanh. Thành phố sẽ có cơ chế hỗ trợ đầu tư xây dựng hạ tầng đồng bộ tại địa điểm mới.
Đối với cơ sở không thuộc diện di dời toàn bộ, Hà Nội khuyến khích mở rộng quy mô tại các cơ sở mới; phần diện tích tại nội đô thực hiện tái cấu trúc, ưu tiên phục vụ nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo, đào tạo sau đại học và đào tạo nghề chất lượng cao.
Hà Nội hiện có quy mô dân số khoảng 8,7 triệu người. Theo quy hoạch, thành phố định hướng trở thành siêu đô thị bền vững, thông minh và kết nối toàn cầu, phát triển theo cấu trúc “đa tầng – đa lớp – đa cực – đa trung tâm”, lấy sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái, văn hóa chủ đạo…
Cạnh đó, thành phố sẽ tái cấu trúc không gian đô thị nhằm phân bổ lại dân cư và hạ tầng một cách hợp lý. Giai đoạn 2066 – 2085, thành phố định hướng có quy mô dân số giữ ổn định, tối đa không quá 20 triệu người.
Tọa đàm về Ứng dụng AI trong nhà trường diễn ra chiều 22/5 tại Viện Nghiên cứu cao cấp về toán (VIASM). Các chuyên gia, nhà nghiên cứu, giáo viên và nhà quản lý giáo dục cùng thảo luận về những thách thức và cách ứng dụng AI hiệu quả trong giảng dạy toán học.
Với câu hỏi về thách thức mà AI mang lại, GS. TSKH. Hồ Tú Bảo cho rằng trước tiên phải xác định AI "hiểu" toán ở mức độ nào.
Để kiểm tra, ông nhờ công cụ AI giải thích cách GS Ngô Bảo Châu giải bổ đề Langlands, vốn làm "đau đầu" nhiều nhà toán học ngay cả khi đã có lời giải. Ông kết luận AI có thể trình bày lại cách giải "trông rất hiểu", nhưng thực ra đó chỉ là khả năng thu thập, tổng hợp thông tin tốt.
GS Bảo giải thích AI tạo sinh hoạt động dựa trên mô hình ngôn ngữ. Thực tế là các công cụ này không hiểu bản chất của toán, nhưng có thể tìm trên một nguồn dữ liệu lớn, từ đó xâu chuỗi, phân tích và đưa ra các hành động dựa trên xác suất.
"AI có thể hiểu những thành phần trong công thức toán, mối quan hệ của chúng,... nhưng không có khả năng hiểu lẽ thường, không nối được tri thức toán học với những câu chuyện của cuộc sống", ông nói, bày tỏ lo lắng về hiện tượng "suy thoái trí tuệ" khi học sinh dựa vào AI quá nhiều.
TS Tạ Ngọc Trí, Phó Vụ trưởng Vụ giáo dục phổ thông, đồng tình. Ông lo ngại khi học sinh có thể gõ bài tập vào các công cụ AI và nhận được lời giải ngay. Việc này đi ngược lại nguyên tắc mà nhà toán học George Pólya đã nói trong cuốn sách dạy toán nổi tiếng How to solve it.
"Người dạy toán cần mang vai trò như "người hộ sinh", tức là hỗ trợ học sinh không quá ít, cũng không quá nhiều. AI xem chừng đang giúp các học sinh quá nhiều", ông Trí nhìn nhận.
Ông cho rằng AI vẫn là công cụ tốt trong giảng dạy, nhưng không nên quá nhiều, để quá trình dạy có lý, giúp học sinh hiểu bài và tìm ra con đường giải quyết bài toán tốt hơn. Việc này là cần thiết để học sinh tự khám phá kiến thức, tránh mất sự sáng tạo.
"Rèn luyện giúp phát triển siêu nhận thức (meta cognition) và tư duy bậc cao (higher order thinking), là điều mà các nền giáo dục tiên tiến đều hướng đến hiện nay", ông Trí nhận định.
GS Ngô Bảo Châu đồng tình. Ông nhận định mặt tiêu cực của AI trong giáo dục là việc một phần lớn học sinh hoàn toàn dựa vào AI để làm bài, khiến việc giao bài tập về nhà mất nhiều ý nghĩa. Ngược lại, nó cũng là công cụ thú vị để học sinh, sinh viên tìm tòi sáng tạo nếu được các thầy cô giáo định hướng đúng.
GS Bảo chia sẻ tự đặt nguyên tắc là luôn tự nghĩ lời giải cho các câu hỏi trước khi nhờ tới AI. Ông cũng chuyển hình thức kiểm tra sang vấn đáp để xem sinh viên có thực sự hiểu bản chất của kiến thức.
"Nên yêu cầu và rèn cho các bạn học sinh khả năng đặt câu hỏi, không nên để các bạn tìm thấy câu trả lời ngay", ông nói thêm.
Dịp này, VIASM ra mắt Trung tâm Đổi mới Dạy và Học (VCTLI), để đáp ứng và khai thác từ các thách thức và cơ hội mà AI đặt ra cho giáo dục Việt Nam. Trung tâm hoạt động theo mô hình cộng tác mở, với bốn trụ cột: nghiên cứu khoa học về giáo dục toán; đào tạo, bồi dưỡng cho giáo viên; xây lớp học thực nghiệm và hệ thống câu lạc bộ Toán học toàn quốc; lan tỏa kiến thức toán tới đại chúng.
Dự kiến trong năm nay, VCTLI sẽ triển khai chương trình tập huấn cho giáo viên về phát triển tư duy siêu nhận thức cho học sinh; hai dự án nghiên cứu về AI và ứng dụng trong giải quyết, giảng dạy toán học; và hợp tác xuất bản học thuật.
GS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo, ngày 10/4 cho biết thông tin trên tại hội nghị về tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Ngoài hình thức thi trên máy, Bộ thử nghiệm cả dạng đề thi tương thích.
Cơ quan này dự kiến trình Chính phủ đề án thi trên máy tính trong năm nay, thời điểm chính thức tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính chưa được công bố. Bộ đề nghị các địa phương có kế hoạch đầu tư cơ sở vật chất cho trường học để thực hiện việc này, cũng như phục vụ dạy học, kiểm tra thường xuyên.
Đây là yêu cầu của Chính phủ hồi tháng 9 năm ngoái, nằm trong mục tiêu chuyển đổi số toàn diện, phổ cập và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo với giáo dục và đào tạo.
6 thay đổi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 diễn ra trong hai ngày 11-12/6, dự kiến hơn một triệu thí sinh. Kết quả thi được công bố vào 8h ngày 1/7.
Trong hai ngày 25 và 26.6, Công ty cổ phần Phát triển nguồn nhân lực Proshipser (PHRD) phối hợp với Đoàn Thanh niên các phường Cam Linh và Cam Ranh (Khánh Hòa) tổ chức workshop với chủ đề "Định hướng nghề nghiệp - Đào tạo AI học đường - Cơ hội học tập và làm việc tại Nhật Bản, Hàn Quốc", thu hút đông đảo đoàn viên, học sinh tham gia.
Tại chương trình, đoàn viên, học sinh được hướng dẫn cách nhận diện điểm mạnh, sở trường và năng lực của bản thân để lựa chọn ngành học, nghề nghiệp phù hợp, tránh tâm lý chọn ngành theo trào lưu hoặc theo mong muốn của người khác.
Một nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là việc ứng dụng AI vào học tập. Thay vì chỉ sử dụng AI để tìm kiếm thông tin, các chuyên gia hướng dẫn học sinh cách biến AI thành "trợ lý học tập" thông qua việc xây dựng sơ đồ tư duy, tóm tắt bài học, lập kế hoạch ôn tập, luyện ngoại ngữ, tìm hiểu nghề nghiệp và rèn luyện kỹ năng tự học. Các em cũng được lưu ý về cách khai thác AI có chọn lọc, kiểm chứng thông tin và sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm.
Bên cạnh kỹ năng số, workshop còn cung cấp thông tin về cơ hội học tập, du học và làm việc tại Nhật Bản, Hàn Quốc, giúp học sinh và phụ huynh có thêm cơ sở để lựa chọn lộ trình phát triển phù hợp sau khi tốt nghiệp.
Tham gia chương trình tại phường Cam Ranh, đoàn viên Sao Khuê cho biết điều em tâm đắc nhất là được định hướng phải hiểu bản thân trước khi quyết định chọn ngành học.
"Em cũng rất bất ngờ khi biết AI không chỉ giúp tìm kiếm thông tin mà còn có thể hỗ trợ học tập, luyện ngoại ngữ, tìm hiểu nghề nghiệp và xây dựng lộ trình phát triển cho bản thân. Em nghĩ đây là một chương trình rất ý nghĩa vì giúp học sinh như em có thêm định hướng rõ ràng hơn và biết cách sử dụng AI đúng để chuẩn bị cho tương lai của mình", Sao Khuê chia sẻ.
Trong khi đó, Nguyễn Minh Thuận, đoàn viên phường Cam Linh vừa hoàn thành kỳ thi tốt nghiệp THPT, cho rằng chương trình mang lại nhiều kiến thức thiết thực cho những bạn đang đứng trước ngưỡng cửa lựa chọn nghề nghiệp.
"Workshop giúp em hiểu hơn về các cơ hội du học, xuất khẩu lao động cũng như biết cách ứng dụng AI vào học tập và tìm hiểu nhiều vấn đề xã hội. Sau chương trình, em cũng định hình rõ hơn hướng đi của mình trong thời gian tới", Thuận nói.
Bà Đinh Thanh Trang, chuyên gia tư vấn hướng nghiệp, Giám đốc Công ty cổ phần Phát triển nguồn nhân lực Proshipser, cho biết: "Sau chương trình, PHRD sẽ tiếp tục đồng hành cùng các em thông qua cộng đồng định hướng nghề nghiệp và AI học đường dành cho học sinh THPT trên toàn quốc. Tại đây, các em sẽ được tư vấn miễn phí về định hướng nghề nghiệp, lựa chọn ngành học, cũng như các cơ hội du học và xuất khẩu lao động phù hợp với năng lực của mình. Bên cạnh đó, chúng tôi sẽ định kỳ tổ chức các buổi webinar chia sẻ những công cụ và ứng dụng AI mới, hướng dẫn học sinh biết cách học thông minh hơn trong thời đại số. Chúng tôi mong muốn cộng đồng sẽ trở thành nơi các em có thể học hỏi, được định hướng đúng và tự tin chuẩn bị hành trang cho tương lai".
Theo ban tổ chức, chuỗi hoạt động hướng đến mục tiêu góp phần nâng cao năng lực số cho đoàn viên, học sinh, giúp các em chủ động thích ứng với sự phát triển của công nghệ, đồng thời hưởng ứng phong trào "Bình dân học vụ số" theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
